ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان که از مخالفان سرسخت کمکهای اتحادیۀ اروپا به اوکراین در برابر یورش روسیه بود، پس از شانزده سال تکیه بر تخت قدرت، سرانجام روز یکشنبه شکست خورد.
مجارستانیها با حضوری چشمگیر در انتخابات، به رویکردی هوادار اتحادیۀ اروپا رای دادند که رهبری آن را رقیب میانهرو او، پیتر ماگیار، بر عهده دارد.
پیتر ماگیار، رهبر حزب «تیسا» اعلام کرد ویکتور اوربان شکست در انتخابات پارلمانی مجارستان را پذیرفته و در تماسی پیروزی او را تبریک گفته است.
ویکتور اوربان دقایقی بعد در یک سخنرانی شکست را در برابر رقیب خود که از چهرههای سابق درون دولت و تازهوارد به عرصه سیاست است و وعده «تغییر نظام» داده، پذیرفت.
اوربان که اکنون شصتودو ساله است، از سوی دونالد ترامپ و برخی چهرههای محافظهکار برجستۀ اروپا حمایت میشد؛ اما نتایج اولیه نشان داد که حزب ملیگرای او با نام فیدس، به دلیل درجا زدن اقتصاد مجارستان، بازی را به حزب تیسا به رهبری ماگیار واگذار کرده است.
او که در دوران جنگ سرد از رهبران جوان و پرشورِ مخالف کمونیسم بود، باسابقهترین رهبر در کل اتحادیۀ اروپا به شمار میرود. هوادارانش او را قهرمانی میهنپرست میدانند، اما مخالفانش در داخل و خارج، او را متهم میکنند که مجارستان را به سمت خودکامگی برده است.
اوربان متولد سال ۱۹۶۳ در روستایی در غرب بوداپست است. او در رشتۀ حقوق درس خوانده، مدتی در آکسفورد فلسفۀ سیاسی آموخته و حتی پیش از آنکه در سیوپنجسالگی برای اولین بار نخستوزیر شود، در سطح نیمهحرفهای فوتبال بازی میکرده است.
اگرچه مجارستان در دورۀ او به ناتو پیوست، اما او در سال ۲۰۰۲ قدرت را از دست داد. پس از هشت سال دوری از قدرت، در سال ۲۰۱۰ با پیروزی قاطعی بازگشت که به او اجازه داد قانون اساسی را تغییر دهد و قوانینی را برای پایهگذاری یک «مردمسالاری غیرلیبرال» تصویب کند.
یکهتازی او در قدرت، محدود کردن فعالیت نهادهای مردمی و آزادی رسانهها و همچنین تضعیف استقلال دستگاه قضایی، باعث اصطکاک با اتحادیۀ اروپا شد؛ تا جایی که این اتحادیه میلیاردها یورو از بودجههای مجارستان را به حالت تعلیق درآورد.
اما همۀ اینها یکشنبهشب برای اوربان به پایان رسید. نتایج اولیه نشان میدهد که ماگیار در آستانۀ کسب اکثریت مطلق کرسیهای پارلمان است و این یعنی حزب او میتواند تمام اصلاحات جنجالی اوربان را ملغی کند.
اوربان با پذیرش شکست گفت: هنوز روشن نیست که نتیجۀ امشب برای سرنوشت کشور و ملت ما چه معنایی دارد. زمان همه چیز را ثابت خواهد کرد. اما در هر صورت، ما از این پس در جایگاه مخالف به خدمت به کشور و ملت مجارستان ادامه میدهیم.
او در جریان بحران مهاجران در سال ۲۰۱۵، خود را نگهبان هویت ملی و میراث مسیحی مجارستان معرفی کرد و از پذیرش پناهجویانی که بیشترشان مسلمان بودند، خودداری کرد. دولت او همچنین به تدریج حقوق اقلیتهای جنسی را محدود کرده بود.
موضع سختگیرانۀ او در برابر مهاجرت و تلاشش برای افزایش زاد و ولد، تحسین چهرههایی مثل ترامپ را برانگیخته بود.
با وجود حمایتهای ترامپ و دیگر رهبران راستگرای اروپا، او این بار نتوانست پیروز شود.
اوربان همواره روابط نزدیکی با روسیه و چین داشت و شرکتهای چینی در دوران او در حال ساخت کارخانههای بزرگ خودروهای برقی در مجارستان بودند.
نظرسنجیها مشارکت بیسابقهای را پیشبینی کرده بودند و تلویزیون مجارستان صفهای طولانی در خارج از برخی حوزههای رأیگیری در بوداپست، پایتخت، را نشان داد.
دادهها در ساعت ۱۶:۳۰ به وقت گرینویچ، یعنی نیم ساعت پیش از بسته شدن حوزهها، نشان داد که ۷۷٫۸ درصد رأیدهندگان رأی خود را به صندوق انداختهاند، در حالی که این رقم چهار سال پیش ۶۷٫۸ درصد بود.
پایان دوره ۱۶ ساله حکومت اوربان پیامدهای مهمی نهتنها برای مجارستان، بلکه برای اتحادیه اروپا، اوکراین و فراتر از آن دارد.
این نتیجه احتمالاً به نقش تقابلی مجارستان در داخل اتحادیه اروپا پایان میدهد و ممکن است راه را برای وامی ۹۰ میلیارد یورویی (۱۰۵ میلیارد دلاری) به اوکراینِ جنگزده که توسط اوربان مسدود شده بود، باز کند.
شکست اوربان همچنین میتواند به آزادسازی بودجههای اتحادیه اروپا برای مجارستان منجر شود؛ بودجههایی که این بلوک به دلیل آنچه بروکسل «تضعیف استانداردهای دموکراتیک» توسط اوربان خوانده، به حالت تعلیق درآورده بود.
در صورت تأیید، خروج او همچنین ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، را از اصلیترین متحدش در اتحادیه اروپا محروم میکند و موجی از شوک در میان جریانهای راستگرای غرب و همچنین در کاخ سفید ایجاد خواهد کرد.
در داخل مجارستان، پیروزی حزب تیسا میتواند مسیر را برای اصلاحاتی باز کند که این حزب میگوید با هدف مبارزه با فساد و بازگرداندن استقلال قوه قضاییه و سایر نهادها انجام خواهد شد.
با این حال، میزان این اصلاحات به این بستگی دارد که آیا تیسا میتواند اکثریت دو سوم قانون اساسی را که برای لغو بخش بزرگی از میراث اوربان لازم است، به دست آورد یا خیر.