معاون اجرایی رئیسجمهور ایران بانکها را عامل ۶۷ درصد تورم در کشور معرفی و همزمان اذعان کرد که دولت بهدلیل ناترازی بودجه ناچار به چاپ پول است؛ او همچنین جنگ را عامل دیگری برای تشدید تورم دانست.
محمدجعفر قائمپناه روز دوشنبه ۹ شهریور به خبرگزاری ایسنا گفت تورم در بخشهای مختلف اقتصاد ایران بین ۳۰ تا ۸۰ درصد است و تأیید کرد که نرخ تورم مواد غذایی به ۱۲۳ درصد رسیده است.
او با این حال جهش قیمت مواد غذایی را ناشی از حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و تبدیل آن به ارز ۱۴۰ هزار تومانی دانست و گفت این اقدام در ماههای نخست حدود شش درصد تورم به مردم تحمیل کرد.
معاون اجرایی رئیسجمهور در عین حال مدعی شد پرداخت ماهانه ۸۰ هزار میلیارد تومان کالابرگ بخشی از فشار ناشی از این افزایش قیمتها را جبران میکند و تورم ۱۲۳ درصدی مواد غذایی بهطور کامل به مردم تحمیل نشده است.
سپردههای مردم را صرف برجسازی کردهاند
آقای قائمپناه عملکرد بانکها را مهمترین عامل «بیماری مزمن تورم» در ایران خواند و گفت بانکها عامل اصلی تورم در ایران هستند.
محمدجعفر قائمپناه در توضیح نقش بانکها در ایجاد تورم گفت بخشی از کسری آنها زمانی شکل میگیرد که وامهای پرداختشده بازگردانده نمیشود و وثیقه دریافتشده نیز ارزش واقعی یا کافی ندارد. به گفته او، در چنین شرایطی بانک که قادر به بازپرداخت پول سپردهگذاران نیست، از بانک مرکزی استقراض میکند و بانک مرکزی نیز برای تأمین این منابع به چاپ پول روی میآورد.
او تأکید کرد منظورش وامهای خردی مانند وام ازدواج نیست و سپس «بانک آینده» را نمونهای از عملکرد مسئلهساز بانکها معرفی کرد. قائمپناه گفت برخی بانکها پول سپردهگذاران را بهجای فعالیت متعارف بانکی، صرف برجسازی و راهاندازی شرکتهای متعدد کردهاند.
معاون اجرایی رئیسجمهور بر همین اساس گفت که بانکها عامل ۶۷ درصد تورم در ایراناند و یکسوم باقیمانده نیز عمدتاً از کسری بودجه دولت ناشی میشود.
معاون اجرایی رئیسجمهور همچنین صریحاً گفت: «بهدلیل اینکه بودجهمان ناتراز است، مجبوریم پول چاپ کنیم. پول که چاپ میشود، خودش تورم ایجاد میکند. تا این دو مورد حل نشود، تورم کماکان ادامه دارد.»
او جنگ را سومین عامل تشدید تورم دانست و افزود: «حالا مزید بر اینها، جنگ هم اضافه شده است. در هیچ جای دنیا امکان ندارد شما جنگ داشته باشید و تورم نباشد.»
چشمانداز «اَبَرتورم»
این اظهارات در حالی مطرح شده که عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، روز سهشنبه ادعای کمبود منابع ارزی و احتمال فروپاشی اقتصاد ایران را رد کرد و گفت بانک مرکزی آماده است برای مهار بازار تا دو میلیارد دلار ارز عرضه کند.
مقامات آمریکا از جمله دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در هفتههای اخیر و بهخصوص پس از اعلام برنامهٔ فشارهای جدید اقتصادی علیه ایران بارها از احتمال «فروپاشی اقتصاد ایران» گفتهاند.
آقای همتی افزایش اخیر نرخ ارز را بیش از آنکه ناشی از «عوامل واقعی» باشد، نتیجهٔ فضای روانی خواند و گفت هفته گذشته نیز ۵۰۰ میلیون دلار به بازار اختصاص یافته است.
مسعود نیلی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف، روز ۲۹ تیرماه در سخنرانیاش در همایش موسوم به «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، گفت ایران اکنون در مرحله مابین تورم «مزمن» و «اَبَرتورم» است.
رئیسکل بانک مرکزی اما در سخنان روز سهشنبۀ خود گفت به باور او اقتصاد ایران هنوز وارد مرحله ابرتورم نشده و احتمال وقوع آن «ضعیف» است؛ هرچند اذعان کرد که مردم از تورم رنج میبرند و جنگ و آسیبدیدن برخی زیرساختها باعث افزایش بیکاری شده است.
این سخنان همزمان با ادامه جهش قیمت ارز بیان شده است. نرخ دلار در بازار آزاد ایران روز سهشنبه ۱۰ شهریور از ۲۱۲ هزار تومان عبور کرد.
قیمت دلار یک روز پیش، پس از حمله ارتش آمریکا به مواضع سپاه پاسداران در جزیره لارک و پاسخ متقابل ایران، تا ۲۱۱ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافته و رکورد تازهای ثبت کرده بود.
