روزنامه والاستریت جورنال به نقل از دو مقام ارشد آمریکایی نوشت که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز پنجشنبه چهارم تیر به یک کشتی باری با پرچم سنگاپور در تنگهٔ هرمز حمله کرد. ساعتی بعد خبرگزاری رویترز نیز ایران را مسئول این حمله معرفی کرد.
به نوشته والاستریت جورنال این حمله میتواند تفاهم امضاشده میان آمریکا و ایران در هفتهٔ گذشته برای پایان دادن به درگیریها و بازگشایی این مسیر حیاتی کشتیرانی را در معرض آزمون قرار دهد.
همچنین دو مقام آمریکایی که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفتند ایران به سوی یک کشتی باری در نزدیک سواحل عمان شلیک کرده است.
این خبرگزاری ساعتی قبل بدون اشاره به عامل حمله، به نقل از یک منبع امنیتی اعلام کرده بود که حمله به این کشتی با یک پهپاد انجام شده است.
شرکت امنیت دریایی بریتانیایی «ونگارد» اعلام کرده که این شناور، کشتی کانتینربر «اِوِر لاولی» با پرچم سنگاپور بوده است.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا گفته است این حمله به پل فرماندهی کشتی آسیب رساند، اما هیچ تلفات جانی بر جای نگذاشت.
این اتفاق پس از آن رخ داد که سپاه پاسداران روز پنجشنبه اعلام کرد عبور امن کشتیها از تنگۀ هرمز تنها از مسیری که از سوی ایران مشخصشده امکانپذیر است و مسیر دیگری که بدون هماهنگی با ایران اعلام شده، قابل قبول نیست و یک ریسک امنیتی به شمار میآید.
روز چهارشنبه گزارش شد که عمان با معرفی یک مسیر «موقت» از کشتیها خواسته است فعلاً برای تردد در تنگۀ هرمز، از این مسیر استفاده کنند.
وزیر خارجه عمان روز پنجشنبه تأکید کرد که هیچگونه عوارض ترانزیتی در تنگه هرمز اعمال نخواهد شد.
بدر البوسعیدی در دیدار وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت: «ترتیبات آینده در مورد تنگه شامل اعمال هیچگونه هزینهٔ ترانزیتی نخواهد بود».
این اظهارات در حالی بیان شده که مقامهای جمهوری اسلامی بارها گفتهاند در حال مذاکره با عمان برای اعمال یک سازوکار نظارتی و دریافت عوارض برای عبور از تنگهٔ هرمز هستند.
از سوی دیگر خبرگزاری بلومبرگ بعد از هدف قرار گرفتن کشتی سنگاپوری خبر داد دستکم سه کشتی دیگر، از جمله دو ابرنفتکش در حالی که تلاش میکردند از مسیر نزدیک به سواحل عمان از تنگهٔ هرمز عبور کنند، مسیر خود را تغییر دادند و بازگشتند.
به نوشته بلومبرگ، دلیل این تغییر مسیر مشخص نشده، اما دو شرکت فعال در زمینه اطلاعات دریایی، پیامهایی را منتشر کردند که ادعا میشود از سوی نیروی دریایی ایران صادر شده و در آنها به کشتیها دستور داده شده بود از تنگه عبور نکنند.
با این حال، همه کشتیها بازنگشتند و برخی از آنها طبق دادههای ردیابی گردآوریشده توسط بلومبرگ همچنان به حرکت در مسیر نزدیک به سواحل عمان ادامه دادند.
«نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» که ایران آن را بعد از آغاز جنگ ۴۰ روزه و مسدود کردن تنگهٔ هرمز به عنوان مسئول هماهنگی عبور از این آبراه معرفی کرده است، در بیانیهای بدون اشاره به حمله به کشتی سنگاپوری، اعلام کرد تردد از مسیرهای خارج از چارچوب تعیینشدهٔ این نهاد «مشمول تضمین عبور ایمن نبوده و از پوشش بیمه و مسئولیتهای مرتبط برخوردار نخواهد بود».
از سوی دیگر سازمان بینالمللی دریانوردی، وابسته به سازمان ملل متحد، روز پنجشنبه برنامهٔ خود برای هدایت و همراهی کشتیها و دریانوردان در عبور از تنگهٔ هرمز را متوقف کرد.
این سازمان در حال کمک به خروج صدها کشتی سرگردان و هزاران دریانورد از تنگه هرمز بود؛ افرادی که از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند پارسال، ماهها در این منطقه گرفتار ماندهاند.
آرسنیو دومینگوئز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، در بیانیهای گفت: «تصمیم گرفتهایم اجرای این برنامه را به طور موقت متوقف کنیم تا بار دیگر اطمینان حاصل شود که تضمینهای امنیتی لازم همچنان برای کشتیهای موجود در فهرست تخلیه ما و همچنین همه شناورهای حاضر در منطقه برقرار است».
این سازمان همچنین اعلام کرد کشتیای که در حمله احتمالی اخیر درگیر بوده، جزو برنامهٔ تخلیه و خروج این سازمان نبوده است.
سازمان بینالمللی دریانوردی روز چهارشنبه اعلام کرد کشتیها تحت طرح جدید این سازمان برای تخلیهٔ شناورهایی که بهدلیل درگیریها در تنگه هرمز گرفتار شده بودند، عبور از این آبراه را آغاز کردهاند.
این ابتکار که نهایی شدن آن ماهها زمان برده، قرار است به صدها کشتی و حدود ۱۱ هزار دریانورد گرفتار در خلیج فارس امکان دهد از تنگهٔ هرمز عبور کنند.
این کشتیها در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اقدام سپاه پاسداران در بستن تنگه هرمز، در بخش غربی این آبراهه گرفتار شدهاند.