خبر فوری
سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تهران ۱۶:۳۲

هشدار درباره تشدید کمبود گاز در ۱۱ استان ایران؛ مصرف خانگی و تجاری به ۶۵ درصد تولید رسید

بخشی از یک مجتمع پالایشگاهی در پارس جنوبی، دی‌ماه ۱۴۰۳
بخشی از یک مجتمع پالایشگاهی در پارس جنوبی، دی‌ماه ۱۴۰۳

شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک به روزانه ۴۵۸ میلیون مترمکعب رسیده که معادل حدود ۶۵ درصد گاز تولیدی کشور است. همزمان، این شرکت دربارهٔ تشدید کمبود گاز در ۱۱ استان به‌ویژه سه استان شمالی و شمال‌ شرقی ایران هشدار داد.

بر اساس اعلام این شرکت در روز سه‌شنبه ۲۶ آبان، تولید روزانهٔ گاز ایران ۷۰۱ میلیون مترمکعب بوده و وضعیت تأمین گاز در استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی جدی‌تر از سایر مناطق گزارش شده است.

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که با سردتر شدن هوا و افزایش مصرف گاز، نگرانی‌ها دربارهٔ اختلال در گازرسانی به مناطق مسکونی و واحدهای تولیدی افزایش یافته است.

شرکت ملی گاز از مشترکان خواسته است دمای خانه‌ها و محل کار خود را یک درجه کاهش دهند و اعلام کرده که این اقدام می‌تواند روزانه ۲۵ میلیون مترمکعب، معادل تولید یک فاز پارس جنوبی، در مصرف گاز صرفه‌جویی ایجاد کند.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز، پیش‌تر کسری احتمالی گاز در روزهای اوج مصرف زمستان را حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد کرده بود.

این در حالی است که مقام‌های دیگر دولت ارقام بالاتری اعلام کرده‌اند؛ فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، از کسری ۴۳۰ میلیون مترمکعبی و محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، از کسری ۵۳۰ میلیون مترمکعبی در اوج مصرف سخن گفته‌اند.

سخنگوی دولت همچنین روز ۱۹ آبان هشدار داده بود که اگر مصرف گاز کاهش نیابد، احتمال قطع گاز در سراسر کشور از جمله تهران وجود دارد.

کمبود گاز در ایران که مقام‌های جمهوری اسلامی از آن با عنوان «ناترازی» یاد می‌کنند، سال‌هاست در فصل سرما مشکلاتی برای تأمین انرژی خانوارها، صنایع و نیروگاه‌ها ایجاد کرده است. آسیب دیدن تأسیسات پارس جنوبی در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز این مشکل را تشدید کرده است.

مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، روز شنبه ۲۳ آبان اعلام کرد که بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل، روزانه ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تأمین گاز کشور از دست رفته و تأمین سوخت نیروگاه‌ها در زمستان امسال دشوارتر از سال‌های گذشته خواهد بود.

مقام‌های شرکت ملی گاز پیش‌تر اعلام کرده بودند که حمله به چهار پالایشگاه پارس جنوبی در ۲۷ اسفند سال گذشته، ابتدا ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانهٔ فرآورش گاز را از مدار خارج کرد، اما بخشی از این ظرفیت در ماه‌های بعد بازیابی شده است.

خبرگزاری مهر نیز روز سه‌شنبه گزارش داد که بیش از ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیب‌دیدهٔ گاز ایران تاکنون به شبکه بازگشته است.

همچنین فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، روز سه‌شنبه اعلام کرد که بازسازی فاز ۱۴ پارس جنوبی حدود ۷۷ درصد پیشرفت داشته و بازگشت این فاز به چرخهٔ تولید تا پایان دی‌ماه هدف‌گذاری شده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری مهر به نقل از شرکت ملی گاز، میزان تولید روزانهٔ گاز ایران در مدت مشابه سال گذشته نزدیک به یک میلیارد مترمکعب بوده است؛ هرچند این رقم با برخی آمارهای پیشین مقام‌های شرکت ملی گاز دربارهٔ تولید سال گذشته اختلاف دارد.

حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، نیز روز ۱۳ آبان کاهش ۲۵ درصدی ظرفیت تولید گاز بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل را تأیید کرد و گفت برای عبور از زمستان امسال، صرفه‌جویی ۲۰ درصدی در مصرف گاز بخش‌های خانگی و صنعتی ضروری است.

پیامدهای اجتماعی و اقتصادی کمبود گاز

کمبود گاز در ایران تنها تأمین انرژی مورد نیاز خانوارها را تهدید نمی‌کند، بلکه پیامدهای گسترده‌ای برای تولید صنعتی و تأمین برق نیز دارد.

در سال‌های گذشته، دولت برای جلوگیری از قطع گاز خانگی در روزهای سرد، عرضهٔ گاز به برخی صنایع و نیروگاه‌ها را محدود کرده است؛ سیاستی که به کاهش تولید واحدهای صنعتی و افزایش استفاده از سوخت‌های جایگزین منجر می‌شود.

علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، روز ۱۳ آبان اعلام کرد که گاز تمامی کارخانه‌های سیمان از ابتدای این ماه قطع شده و این واحدها به استفاده از مازوت روی آورده‌اند.

محدودیت تأمین انرژی برای صنایع در شرایطی رخ می‌دهد که اقتصاد ایران بر اثر جنگ، تحریم‌ها و افزایش هزینه‌های تولید با فشارهای شدیدی مواجه است. کاهش تولید در صنایع وابسته به گاز نیز می‌تواند بر اشتغال، عرضهٔ کالا و قیمت محصولات صنعتی تأثیر بگذارد.

کمبود گاز همچنین تأمین سوخت نیروگاه‌ها را دشوارتر کرده است. مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، روز ۲۳ آبان تأیید کرد که استفاده از مازوت در نیروگاه‌ها ادامه خواهد یافت، هرچند به گفتهٔ او میزان مصرف این سوخت نسبت به سال گذشته افزایش نخواهد یافت.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که مازوت‌سوزی در نیروگاه‌های ایران سال‌هاست یکی از عوامل تشدید آلودگی هوا به شمار می‌رود و به دلیل انتشار دی‌اکسید گوگرد و ذرات معلق، خطراتی برای سلامت شهروندان، به‌ویژه افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی و قلبی، ایجاد می‌کند.

بر اساس نتایج نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران، ایسپا، که در شهریور امسال منتشر شد، بیش از ۶۶ درصد پاسخ‌دهندگان نگران کمبود انرژی و جیره‌بندی آن در کشور بوده‌اند.

ایران با وجود برخورداری از یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز طبیعی جهان، سال‌هاست با مشکل کمبود گاز در فصل سرما روبه‌روست.

کمبود سرمایه‌گذاری، فرسودگی بخشی از زیرساخت‌ها، هدررفت گاز در شبکه و محدودیت دسترسی به تجهیزات و فناوری‌های مورد نیاز بر اثر تحریم‌ها، از عوامل تشدید این بحران بوده‌اند.

دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس انرژی، پیش‌تر به رادیو فردا گفته بود که کسری گاز ایران در اوج مصرف زمستانی طی چهار سال گذشته، روزانه حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب بوده است.

به گفتهٔ این کارشناس، سالانه حدود ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز در مراحل تولید و انتقال، پیش از رسیدن به مصرف‌کنندگان، هدر می‌رود. او نوسازی شبکهٔ انتقال و جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه نفت را از راه‌های کاهش این اتلاف دانسته است.

افزایش وابستگی تأمین انرژی کشور به تأسیسات آسیب‌دیده در جنگ و ادامهٔ مشکلات زیرساختی، در شرایطی که هوا رو به سردتر شدن است، احتمال محدودیت بیشتر گاز صنایع و نیروگاه‌ها و حتی اختلال در گازرسانی خانگی را افزایش داده است.

​
XS
SM
MD
LG