اعتراضات در برخی شهرهای خراسان رضوی و شمالی
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد دو شهر مشهد و نیشابور در استان خراسان رضوی و بجنورد در خراسان شمالی نیز صحنۀ اعتراضات گسترده بودند.
ویدئوی اعتراضات بجنورد که حضور جمعیت گسترده را در خیابانها نشان میدهد، با جمعیت زیاد معترضان حاضر در خیابانهای آبدانان در سهشنبه شب مقایسه شده است.
از مشهد خبر میرسد که روز چهارشنبه، ۱۷ دی تمام مغازهها در خیابان سنایی مشهد «تعطیل و در اعتصاب کامل» بودند. بازار رضا نیز تعطیل گزارش شده است.
ویدئوی دیگری نیز از درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی در مشهد منتشر شده که از آن با عنوان «نبرد تن به تن» نام برده شده است. ویدئوی منتشره از خیابان سنایی مشهد نشان میدهد باوجود حضور پرتعداد مأموران یگان ویژه، مردم معترض موفق میشوند آنها را به عقب برانند.
در یکی از صحنهای این فیلم، معترضان پس از به عقب راندن مأموران، موتور یکی از آنها را زیر پا خرد میکنند.
حمله به معترضان در نیشابور
تصاویر ارسالی به رادیو فردا نشان میدهند که روز چهارشنبه ۱۷ دی در نیشابور، نیروهای امنیتی به تجمع معترضان حمله کردند.
در این ویدئو یکی از حاضران میگوید نیروهای امنیتی در نزدیکی بیمارستان ۲۲ بهمن نیشابور مردم را کتک زدهاند.
روز چهارشنبه در تهران و شمار قابلتوجهی از دیگر شهرهای ایران، بازاریان دست به اعتصاب زدند و با دیگر مردم تجمعات اعتراضی برگزار کردند.
یک مأمور نیروی انتظامی در ایرانشهر کشته شد
رسانهها در ایران از کشتهشدن یکی از پرسنل نیروی انتظامی شهرستان ایرانشهر خبر میدهند.
بر اساس اعلام مرکز اطلاعرسانی فرماندهی انتظامی سیستان و بلوچستان، این مأمور سحرگاه چهارشنبه، ۱۷ دی در «تیراندازی افراد مسلح ناشناس» کشته شده است.
در گزارش خبرگزاریها نام این فرد «محمود حقیقت» اعلام شده و آمده که «افراد «جیشالعدل» به خودروی او تیراندازی کردهاند».
با این حال اطلاعات بیشتری در زمینۀ چگونگی کشتهشدن این مأمور و درگیری احتمالی با گروه جیشالعدل منتشر نشده است.
مرکز اطلاعرسانی فرماندهی انتظامی سیستان و بلوچستان در ادامۀ بیانیۀ خود نوشته که تلاش جهت شناسایی «عامل یا عاملین جنایت در دست اقدام است».
اعتراضات در کازرون و اعتصاب برخی کارکنان پالایشگاهی
گزارشها حاکی از «اعتصاب و تعطیلی کامل» بازار کازرون است.
برخی کانالهای تلگرامی نوشتهاند بازاریان در این شهر «تحت فشار نیروهای امنیتی» قرار گرفتهاند تا مغازهها را باز کنند، «اما بسیاری از کسانی که باز کردند چیزی برای فروش نداشتند».
گزارش شده برخی راستههای طلافروشان در پاساژهای کودک و قیصرانی در کازرون، «نزدیک ۱۰ روز است که تعطیل هستند».
دیگر گزارشها میگوید فضای بازار کازرون «به شدت ملتهب است و حتی استفاده از دوربین یا ثبت تصاویر با واکنش شدید نیروهای امنیتی مواجه میشود».
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی همچنین از پیوستن شماری از کارکنان پالایشگاههای پارس جنوبی به اعتراضات حکایت دارد.
ادامۀ اعتراضات در شهرکرد و گسترش تجمعات در اصفهان، بندرعباس، کرمان و تبریز
گزارشها حاکی از ادامۀ اعتراضات در بازار شهرکرد، مرکز استان چهارمحال و بختیاری، و گسترش تجمعات به مناطق مختلف استان اصفهان از جمله ملکشهر، کرمان، بندرعباس، اهواز و تبریز است.
در جریان دور تازه اعتراضات، تا امروز، خبری از اعتراضات در مناطق مختلف استانهای آذربایجان شرقی و غربی، به ویژه دو شهر تبریز و ارومیه منتشر نشده بود.
گزارشها حاکی است که در خیابان بهارستان، راستۀ مکانیکیها و صافکارها در ملکشهر اصفهان نیز مأموران اقدام به «تیراندازی» کردند. «تمام مغازهها در ملکشهر تعطیل بودند و فضای منطقه ملتهب» گزارش شده است. فلاورجان در اصفهان نیز صحنۀ اعتراض گزارش شده است.
گزارشها از شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری هم از «اعتصاب و تعطیلی کامل» بازار حکایت دارد؛ «کسبه و مردم در خیابان ملت شهرکرد تجمع کردند و رو در روی مأموران نیروی انتظامی شعارهایی چون نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند. در بروجن نیز معترضان به خیابان آمدهاند.
دیگر گزارشها نیز نشان میدهد علاوه بر بازارهای این مناطق، شماری از شهروندان عادی و برخی دانشجویان نیز از جمله در کرمانشاه تجمع کرده و شعارهای اعتراضی سر دادند.
گزارشها از کرمانشاه در روز چهارشنبه، ۱۷ دی، حاکی است که در دولتآباد، دیزلآباد و چهارراه کارگر کرمانشاه «درگیری شدید» رخ داده و شاهدان از «تیراندازی ممتد و فضای ملتهب» در این مناطق خبر میدهند.
خبرها همچنین حاکی از «حملۀ» مأموران به تجمع دانشجویان دانشگاه آزاد کرمانشاه است.
از بندرعباس نیز تصاویر متعددی رسیده که نشان میدهد مردم معترض به خیابانها آمده و شعارهای اعتراضی سر میدهند. در یکی از ویدئوها معترضان شعار میدهند: «بازاری باغیرت، حمایت، حمایت».
تجمعات اعتراضی در ایران در شرایطی ادامه دارد که روزنامه کیهان امروز مدعی «ریزش شدید تعداد تجمعکنندگان، کاهش گستره جغرافیایی درگیریها به چند نقطه محدود و از همه مهمتر، وفاداری ستون فقرات اقتصاد ایران (بازار) به نظام» شده بود.
گزارشی از حملهٔ مأموران امنیتی به بیمارستان ایلام
روزنامهٔ هممیهن، چاپ تهران، با انتشار گزارشی، کشته و زخمی شدن معترضان در اعتراضات ایلام و انتقال آنها به بیمارستان را تأیید کرد. فریدون همتی، نمایندهٔ ایلام، نیز بر ورود نیروهای انتظامی به بیمارستان و وقوع درگیری صحه گذاشته است.
این روزنامه در گزارش خود همچنین بهنقل از شاهدان عینی نوشت: «هیچکدام از معترضان اسلحه گرم یا سرد همراهشان نداشتند؛ معترضانی که چند نفرشان در همان لحظهٔ تیراندازی کشته و بههمراه زخمیها به بیمارستان امام خمینی ایلام منتقل میشوند. بههمیندلیل عدهای از نیروهای امنیتی به بیمارستان میروند و بین خانوادههای زخمیها و کشتهشدگان و آنها درگیری رخ میدهد.»
پیشتر، رادیو فردا روایت یک شاهد عینی را منتشر کرده بود مبنی بر اینکه مردم و کادر درمان بیمارستان با وجود حملات نیروهای امنیتی از جمله با گاز اشکآور اجازهٔ بردن اجساد و دستگیری زخمیها را به مأموران ندادند و این درگیریها تا نزدیکیهای بامداد یکشنبه ۱۴ دی ادامه داشت. اما سرانجام در شامگاه یکشنبه نیروهای امنیتی با ادامهٔ حملات موفق شدند وارد بیمارستان شوند.
بهگفتهٔ این شاهد عینی، «مأموران پس از آنکه شامگاه یکشنبه توانستند وارد بیمارستان شوند، هرکس را که میدیدند کتک میزدند، چه از مردم و چه از کادر درمان. همه را کتک زدند.».
هممیهن در گزارش خود مواردی از بازداشت مجروحان در بیمارستان توسط نیروهای امنیتی را بهنقل از شاهدان عینی شرح داده و افزوده است: «سهنفر از زخمیها دیروز درگذشته و خاکسپاری شدهاند و احتمالاً زخمیهای کمی هنوز در بیمارستان هستند؛ چون خانوادهها هرطور شده همانشب و فردایش آنها را خارج کردهاند.»
گزارشها از ادامۀ اعتراضات بازاریان در تهران و چند استان دیگر
گزارشها حاکی از ادامۀ تجمعات اعتراضی بازاریان در تهران برای دومین روز متوالی است.
برخی گزارشها از این حکایت دارد که شماری از بازاریان روز چهارشنبه از جمله در بازار سلطانی و جعفری مغازههای خود را بستهاند.
همچنین راستههای جواهرفروشان، پارچهفروشان و فرشفروشان در بازار تهران روز چهارشنبه تعطیل گزارش شده است.
در حالی که بر اساس این گزارش، «در سراسر بازار تهران، از راستهها تا پاساژها، حضور پررنگ مردم بهوضوح دیده میشود»، برای جلوگیری از ورود مردم به بازار تهران، خط یک مترو تهران اعلام کرد که تا اطلاع ثانوی در ایستگاه پانزده خرداد (بازار تهران) نمیایستد.
گزارشها از بازارهای استان فارس از جمله در بازار طلافروشان در فسا و برخی راستهها در بازار شیراز نیز حاکی از تعطیلی مغازهها به نشانۀ اعتراض است.
از دیزلآباد کرمانشاه هم تصاویر متعددی منتشر شده که نشان میدهد بازاریان و کسبه مغازههای خود را تعطیل کرده و تجمع اعتراضی برگزار کردهاند. این تجمع اعتراضی با سرکوب مأموران حکومتی مواجه شده و در تصاویر منتشرشده صدای شلیک شنیده میشود.
از قزوین هم خبر و تصاویری رسیده که نشان میدهد کسبه بازار مغازههایشان را تعطیل کرده و راهپیمایی اعتراضی برگزار کردهاند.
تصاویر و خبرهایی هم از کرمان منتشر شده که نشان میدهد معترضان به خیابان آمده و شعار میدهند. برخی گزارشها از کرمان هم از تعطیل بازار و پیوستن بازاریان به اعتصاب حکایت دارد.
در شرایطی که رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مقامهای بلندپایۀ حکومت ایران از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی تلاش کردهاند اعتراضات بازاریان را «بهحق» بدانند، تصاویر و ویدئوهای منتشرده در شبکههای اجتماعی از اعتراضات در بازار تهران در روز سهشنبه نشاندهندۀ حضور سنگین نیروهای سرکوب در مقابل بازاریان بود.
اعتراضات اقتصادی-سیاسی در ایران در شرایطی ادامه دارد که روزنامۀ کیهان در شمارۀ روز چهارشنبه، ۱۷ دی مدعی شده موج جدید اعتراضات که این روزنامه آن را «اغتشاشات» نامیده، «فروکش» کرده و به یک «شکست مفتضحانه برای طراحان خارجیاش تبدیل شده است».
حمایت جمعی از فیلمنامهنویسان سینمای ایران از دور تازۀ اعتراضات
شماری از فیلمنامهنویسان سینمای ایران در بیانیهای از دور تازۀ اعتراضات سیاسی-اقتصادی در ایران حمایت کردند.
در این بیانیه آمده: «اگر مهمترین کار فیلمنامهنویس، نوشتن واقعیات زندگی است، نمیتواند در برابر مصائبی که هر روز خشنتر از روز پیش بر زندگی مردم تحمیل میشود، سکوت اختیار کند.»
در این بیانیه اسامی افرادی چون مریم مقدم، فرهاد توحیدی، بهتاش صناعیها، پیمان قاسمخانی و پیام یزدانی دیده میشود.
بیانیه افزوده که «اعتراضات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی روزهای اخیر، نه هیجانی زودگذر، که حاصل انباشت سالها نشنیدن، نادیدهگرفتن و حذف نظاممند صداهای منتقد است.»
این فیلمنامهنویسان برخورد قهری با این اعتراضات را «راهحل» ندانسته و هشدار دادهاند که این نوع برخوردها «مشکل را عمیقتر میکند».
بیانیه ۲۲۱ فعال سیاسی و مدنی در حمایت از اعتراضات برای «نجات ایران»
۲۲۱ فعال سیاسی و مدنی با انتشار نامهای، حمایت خود را از بیانیه ۱۷ فعال سیاسی و مدافع حقوق بشر با محوریت «نجات ایران» اعلام کردند و اعتراضات اخیر در ایران را نشانهٔ نارضایتی عمیق و گستردهٔ جامعه از وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور دانستند.
امضاکنندگان با اشاره به دور جدید اعتراضات که از هفتم دیماه از بازار تهران آغاز شد و طی یک هفته به دهها شهر گسترش یافته، اعلام کردهاند از متن بیانیه ۱۷ فعال سیاسی و مدنی و مدافعان حقوق بشر با تأکید بر اینکه «نظام نامشروع جمهوری اسلامی رفتنی است»، حمایت میکنند.
در این بیانیه آمده است: «ما با صدایی رسا اعلام میکنیم که تنها راه نجات کشور از پرتگاه کنونی، گسترش اعتراضات سازمانیافته و همگرایی نیروهای دمکراسیخواه و خواهان تغییرات ساختاری سیاسی است.»
این فعالان سیاسی و مدنی با اشاره به آنچه «فرا رسیدن زمان تغییر بزرگ» خواندهاند، تأکید کردهاند که سرکوب و خشونت نمیتواند مانع مطالبات مردمی شود که بهدنبال تعیین سرنوشت خود هستند. آنها آیندهٔ ایران را در گرو آزادی، دموکراسی و حاکمیت ملی دانسته و همچنین خواستار پایبندی معترضان به اصول مبارزهٔ خشونتپرهیز و پرهیز از شعارهای تفرقهافکنانه شدهاند.
نویسندگان نامه، «راه نجات ایران» را در همگرایی گرایشها، اصناف و جنبشهای اجتماعی معترض و شکلگیری یک «ابرجنبش» برای برگزاری رفراندوم و انتخابات مجلس مؤسسان بر پایهٔ انتخابات آزاد و منصفانه دانستهاند؛ روندی که به گفته آنان باید با حفظ استقلال و یکپارچگی سرزمینی ایران همراه باشد.
تقدیر «برنجپاشیِ» معترضان در آبدانان در شبکههای اجتماعی
اعتراضات سهشنبه شب در آبدانان، نه تنها از نظر تعداد جمعیت شرکتکننده، بلکه از نظر رفتار مردم با کیسههای برنجی که بهدست شهروندان این شهر افتاده بود، در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی فارسیزبان نشان میدهد معترضان در آبدانان، پس از هجوم به فروشگاه وابسته به سپاه پاسداران در این شهر، محتوای کیسههای برنج را به نشانۀ اعتراض در خیابانها به هوا پاشیدند.
تصاویری از ایستادن معترضان در این شهر بر روی خیابانهایی که با برنج فرش شده، در شبکههای اجتماعی بارها همرسان شده است.
از این حرکت با عناوینی چون «برنجپاشی» و «باران برنج» نام برده شده و خودداری ساکنان آبدانان به عنوان یکی از محرومترین مناطق ایران، از بردن این کیسهها به منازل نمادِ «شرافت» و «شورش گرسنگانِ آزادی و نه تهیدستان» نام برده شده است.
کاربران بسیاری نوشتهاند رفتار سهشنبه شب شهروندان آبدانان نشان داد باید از تقلیل این دور از اعتراضات به «جنگ نان» و دغدغههای اقتصادی صرف خودداری کرد.
این اتفاق چند روز پس از آن رخ داد که سخنگوی دولت، از پرداخت ماهیانه یک میلیون تومان به هر ایرانی برای کاهش فشار افزایش قیمتها بر سفرۀ مردم خبر داده بود.
این موضوع از آن رو در شبکههای اجتماعی پررنگ شده که دور تازۀ اعتراضات در ایران ابتدا در اعتراض به نوسانان شدید و عدم ثبات بازار ارز، از سوی بازاریان آغاز شد، اما به سرعت رنگ و بوی سیاسی گرفت.
از زمان آغاز این دور از اعتراضات، مقامهای جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای تلاش کردهاند تجمعات را به مطالبات صنفی «بهحق» تقلیل دهند و سایر مطالبات را «اغتشاشات» بنامند.