چهاردهمین شب اعتراضات در تهران و چند شهر دیگر ایران
تصاویر منتشر شده و گزارشهای رسیده از ایران حاکی است که معترضان شامگاه شنبه ۲۰ دی نیز بار دیگر در خیابانهای شهرهای مختلف ایران دست به تظاهرات زدند.
ویدئوهایی از حضور شهروندان معترض تهران در مناطقی مانند سعادتآباد، هروی، شریعتی، شهرک راهآهن، بلوار فردوس و پونک منتشر شده که مانند روزهای اخیر علیه جمهوری اسلامی شعار میدهند و گزارشهایی نیز از تجمعهای مشابه در شهرهایی مانند تبریز، اهواز، کرمان و رشت منتشر شده است.
در این میان، گزارشهای متعددی از پرواز پهپادهای شناسایی در محل تجمع معترضان منتشر شده و در ویدئویی که یک تجمع در بلوار اشرفی اصفهانی تهران را نشان میدهد، یک شی پرنده دیده میشود که گفته میشود پهپاد شناسایی نیروهای حکومتی است.
در ویدئوی دیگری نیز که در محدودهٔ بلوار فردوس در غرب تهران ضبط شده، حضور پهپاد در آسمان مشخص است. استفاده از پهپادها برای شناسایی محل تجمع معترضان تاکنون چندین بار گزارش شده است.
همچنین تصاویر ارسالی به رادیوفردا حاکی از درگیری در شب ۲۰ دی در خیابان گرگانِ تهران و مناطق اطراف آن است. در این تصاویر به نظر میرسد خیابان سنگربندی شده و صدای تیراندازی به گوش میرسد.
ویدئویی از مشهد نیز تقابل معترضان و نیروهای حکومتی را نشان میدهد. در این ویدئو، نیروهای حکومتی از لیزر سبزرنگ برای هدف قرار دادن معترضان استفاده میکنند.
رئیس کمیسیون اروپا: از معترضان ایرانی کاملا حمایت میکنیم
اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز شنبه ۲۰ دی گفت که اروپا از اعتراضات گسترده مردم ایران حمایت میکند و «سرکوب خشونتآمیز» معترضان را محکوم کرد.
بالاترین مقام سیاسی اتحادیه اروپا در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «خیابانهای تهران و شهرهای سراسر جهان طنینانداز گامهای زنان و مردان ایرانی است که خواهان آزادی هستند؛ آزادی بیان، آزادی تجمع، آزادی رفتوآمد و بالاتر از همه، آزادی برای زندگی کردن. اروپا کاملاً از آنها حمایت میکند».
او افزود: «ما بهصراحت سرکوب خشونتآمیز این اعتراضات مشروع را محکوم میکنیم. عاملان این سرکوب در سوی نادرست تاریخ به یاد خواهند ماند».
خانم فون درلاین همچنین خواستار آزادی همه معترضان بازداشتشده و بازگرداندن کامل دسترسی به اینترنت در ایران شد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس پارلمان اروپا نیز روز جمعه با محکوم کردن خشونتها علیه معترضان، از آنها حمایت کرده بودند.
تیراندازی نیروهای امنیتی در کازرون
یک ویدئوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی در روز شنبه ۲۰ دی نشان میدهد که نیروهای امنیتی در شهر کازرون استان فارس اقدام به تیراندازی میکنند.
در این تصاویر، معترضان دیده نمیشوند. بهنظر میرسد بهدلیل سرکوب شدید و فضای امنیتی، تجمع معترضان یا شکل نگرفته یا متفرق شده است.
روایت یک شاهد عینی از اعتراضات در مشهد
مریم، یک شاهد عینی از مشهد و از جوانانی که در اعتراضهای روزهای گذشته شرکت کرده بود، از آخرین وضعیت این شهر میگوید.
تجمع در ژنو در حمایت از اعتراضهای ایران
ایرانیان ساکن ژنو روز شنبه ۲۰ دی در حمایت از مردم معترض داخل ایران و شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، مقابل مقر سازمان ملل تجمع کردند.
تجمعکنندگان با پرچمهای شیر و خورشید و عکسهای شاهزاده پهلوی در این گردهمایی حضور داشتند.
رسانههای حکومتی، معترضان را «تروریست مسلح» میخوانند
رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی که طی حدود ۴۸ ساعت بعد از قطع سراسری اینترنت در ایران فعالیت میکنند، طی این دو روز از معترضان به حکومت با عنوانهایی مانند «تروریستها» یا «تروریستهای مسلح» یاد میکنند.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، و خبرگزاری صداوسیما، به عنوان دو رسانهٔ اصلی حکومت که همچنان در کانالهای تلگرامی فعالیت میکنند، پیش از این اعتراضها را «اغتشاش» و معترضان را «اغتشاشگر» میخواندند، اما با شدت گرفتن تجمعها در روزهای پنجشنبه و جمعه شیوه روایت آنها تغییر کرده است.
اخبار رادیو و تلویزیون حکومتی ایران نیز رویکرد مشابهی را در پیش گرفته است.
شدت قطع سراسری اینترنت در ایران از شامگاه ۱۸ دی به حدی است که رسانههای رسمی و دولتی نیز محتوایی منتشر نمیکنند و دسترسی به وبسایتهای آنها امکانپذیر نیست.
از سوی دیگر، تعدادی از مقامهای ایرانی که در دو روز اخیر اعلام موضع کردهاند، مانند رسانههای فعال، مدعی مشارکت «ترویستها» در اعتراضها شدهاند و مسئولان قوه قضائیه جمهوری اسلامی نیز معترضان را بهشدت تهدید کردهاند.
دادستان کل ایران روز شنبه ۲۰ دی با به کار بردن عنوان «اغتشاشگران» خواستار صدور کیفرخواست و «برخورد قاطع» با آنها شد.
محمد موحدی آزاد گفت: «اتهامات تمامى اغتشاشگران یکى است. چه فردى که در راستاى تخریب و ضربه زدن به امنیت و اموال عمومى مردم به اغتشاشگران و تروریستها کمک کرده باشد و چه افراد مزدورى که اسلحه به دست گرفتهاند و موجب ایجاد ترس و وحشت براى شهروندان شدهاند».
با این حال، خبرگزاری تسنیم در انعکاس اظهارات او با تیتر «دادستان کل کشور: دادسراها مقدمات محاکمهٔ تروریستها را فراهم کنند» روایت جدید رسانههای حکومتی را ادامه داد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، از دیگر مقامهای جمهوری اسلامی است که در مصاحبههای اخیر خود با صداوسیما از عنوان «تروریست» و «حوادث تروریستی» برای معترضان و اعتراضها استفاده کرده است.
تفاوت دور جدید اعتراضات با دورههای پیشین، در گفتوگو با عباس میلانی
عباس میلانی، مورخ و پژوهشگر ایرانی و مدیر برنامه مطالعات ایرانی در دانشگاه استنفورد آمریکا، در گفتوگو با رادیوفردا درباره تفاوت اعتراضات جاری در ایران با اعتراضات سراسری گذشته مثل جنبش «زن زندگی آزادی» یا اعتراضات آبان ۱۳۹۸ میگوید.
جعفر پناهی و محمد رسولاف: حکومت به آخرین و عریانترین ابزار سرکوب متوسل شده است
جعفر پناهی و محمد رسولاف، دو فیلمساز سرشناس مخالف حکومت ایران، در بیانیهای مشترک نوشتند پس از حضور «میلیونها ایرانی» در خیابانها علیه نظام جمهوری اسلامی، حکومت بار دیگر به «آخرین و عریانترین ابزار سرکوب» متوسل شد.
این دو فیلمساز در این بیانیه که روز شنبه ۲۰ دیماه در اینستاگرام منتشر کردند، نوشتند: «تجربه نشان داده است که توسل به چنین اقداماتی با هدف پنهان کردن خشونتی است که در جریان سرکوب اعتراضات اعمال میشود.»
این دو کارگردان سرشناس که خارج از ایران به سر میبرند، با ابراز نگرانی عمیق از جان هموطنان و خانوادهها و همکاران و دوستان خود، از جامعهٔ جهانی، نهادهای حقوق بشری و رسانهها خواستند «بیدرنگ راههایی برای دسترسی به اطلاعات مستقل، برقراری ارتباط و نظارت بر آنچه در ایران میگذرد، بیابند».
بهگفتهٔ جعفر پناهی و محمد رسولاف، «تاریخ گواه است که سکوت امروز، عواقب پشیمانکنندهای در آینده خواهد داشت».
اشارهٔ این دو فیلمساز به خاموشی اینترنت در ایران در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ است که بهمدت حدود هفت روز طول کشید و پس از آن مشخص شد که در جریان سرکوب اعتراضات، بهگفتهٔ سازمان عفو بینالملل کشته شدن دستکم ۳۲۴ نفر را مستند کرد و در عین حال اعلام نمود که این سازمان باور دارد «تعداد واقعی کشتهشدگان بیشتر است».
حکومت ایران از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی همزان با اوج گسترش اعتراضات در سراسر کشور اینترنت و راههای ارتباطی با ایران را قطع کردند و این وضعیت همچنان ادامه دارد.
افزایش ناگهانی و شدید قیمت مرغ و تخممرغ
خبرگزاری حکومتی مهر روز شنبه ۲۰ دیماه از افزایش ناگهانی و شدید قیمت برخی کالاهای اساسی در بازار ایران خبر داد.
براساس این گزارش، قیمت هر شانه تخممرغ (حدو دو کیلوگرم) طی یک هفته از ۲۸۵ هزار تومان به ۴۸۰ هزار تومان در پایان هفته گذشته رسید. گوشت مرغ نیز از هر کیلوگرم ۱۶۹ هزار تومان در ابتدای هفته گذشته به ۲۳۰ هزار تا ۳۰۰ تومان اوج گرفت.
سال گذشته در همین زمان، قیمت گوشت مرغ ۸۲ هزار تومان و تخممرغ ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان ثبت شده بود.
افزایش چشمگیر برخی کالاهای اساسی در حالی است که دولت جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرده بود با حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، قیمت کالاهای اساسی تنها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت و برای جبران این افزایش قیمتها طرح یارانهٔ نقدی یک میلیون تومانی برای هر نفر به شکل اعتبار کالابرگ را اجرا کرده است.
صعود قیمت کالاهای اساسی در بازار در حالی است که ایران در بسیاری شهرهای کوچک و بزرگ شاهد برگزاری تجمعات اعتراضی گسترده مردمی است که خواستار سرنگونی حکومت هستند.
ارتش جمهوری اسلامی میگوید از اموال عمومی پاسداری خواهد کرد
ارتش جمهوری اسلامی ایران، با صدور بیانیهای، از همراهی این نیروی مسلح تحت فرماندهی علی خامنهای با دیگر نیروهای مسلح برای «حراست و پاسداری از زیرساختهای راهبردی کشور و اموال عمومی» در جریان اعتراضات خبر داد.
در این بیانیه که روز شنبه ۲۰ دیما منتشر شد، اعتراضات گستردهٔ مردم در سراسر ایران «فتنه دشمن برای برهم زدن آرامش شهرها» خوانده شده و آمده است: «ارتش تحت فرماندهی فرمانده معظم کل قوا، با همراهی سایر نیروهای مسلح علاوه بر رصد تحرکات دشمن در منطقه، از منافع ملی، زیرساختهای راهبردی کشور و اموال عمومی با قدرت حراست و پاسداری خواهد کرد.»
صدور این بیانیه در حالی است که یکی از مطالبات معترضان و چهرهها و کنشگران سیاسی و مدنی همراهی نیروی انتظامی و ارتش با مردم معترض بوده است.
شاهزاده رضا پهلوی نیز بارها خواستار پیوستن نیروهای نظامی و امنیتی بهخصوص ارتش به مردم شده و روز جمعه ۱۹ دی هم گفت: «رهبر جمهوری اسلامی و سپاهیانش پنهان شدهاند و در عوض میخواهند ارتش را وادار به مقابله با مردم کنند.»
در ساختار دستگاههای نظامی و انتظامی در جمهوری اسلامی، تاکنون سرکوب اعتراضات فقط بر عهدهٔ یگان ویژه پاسداران نیروی انتظامی، سپاه پاسداران و بسیج بوده و در اعتراضات پیشین از ارتش برای سرکوب «مستقیم» معترضان استفاده نشده است.
در این ساختار، حفاظت از تهران به عنوان مرکز حکومت و مراکز حساس و کلیدی جمهوری اسلامی به سپاه پاسداران و قرارگاه ثارالله سپرده شده و ارتش در این مورد سهم معین نداشته است. مسئولیت حفاظت از شخص رهبر جمهوری اسلامی نیز بر عهدهٔ سپاه ولی امر، از زیرمجموعههای سپاه پاسداران، است.
با این حال، رحمانی فضلی، رئیس وقت «شورای امنیت کشور» در سال ۱۳۹۸ در مورد نقش ارتش در سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ گفت: «ارتش برای حملونقل نیرو، برای لجستیک و کمکرسانی، و در برخی موارد که کمبود نیرو داشتیم، ارتش را آوردیم برای حفاظت از اماکن حساس و مهم که نیروی انتظامی آزاد باشد و بتواند برود جاهای مختلف.»