گزارش یک روزنامهنگار دربارۀ دو هفتۀ «سیاه و تلخ» در ایران
صدرا محقق، روزنامهنگار در پُستی در شبکۀ ایکس نوشته که بعد از دو هفته، توانسته به اینترنت وصل شود و گزارش کوتاهی از این دو هفته منتشر کرده است.
او در توصیف دو هفتهای که اینترنت در ایران قطع شده و حکومت به کشتار معترضان پرداخته، نوشته: «روزهای سیاه و تلخی که هر صبحش با خبر جدید از کشتهها، بدنهای گلولهخورده، چشمهای تخلیه شده و... شروع شد.»
آقای محقق افزوده: «با هر کس حرف میزنی از تهران تا شهرهای دیگه، کمتر کسی هست که روایت دردناکی از کشته شدن یا آسیب دیدن آدمها نداشته باشه.»
در روزهای اخیر و همزمان با وصلشدن اینترنت شماری از روزنامهها که دارای «خط سفید» هستند، برخی از روزنامهنگاران دربارۀ شرایط داخل ایران گزارشهای کوتاهی منتشر کردهاند.
وجه غالب این گزارشها، اشارۀ غیرمستقیم به کشتهشدن تعداد زیادی از معترضان و فراگیری اعتراضات است.
گزارشی از وضعیت شهر خرمآباد در گفتوگو با رادیو فردا
یکی از شهروندان ایرانی مقیم خارج از کشور، مشاهدات بستگان و آشنایان خود از دو شهر خرمآباد و کرج را برای رادیو فردا بازگو کرد.
علاوه بر فضای نظامی و امنیتی که بر این شهرها حاکم است، او به نقل از یکی از آشنایش که از کارکنان اداره زندانها در خرمآباد است، میگوید شمار زیادی از نوجوانان کم سن و سال در میان بازداشت شدگان هستند که مورد «شکنجه» قرار میگیرند.
او میافزاید: «یک نوجوان ۱۴ ساله به او گفته که به مدت ۲۰ دقیقه با شوکر الکتریکی شکنجه شده است.»
این شهروند ایرانی، به نقل از آشنایش، دربارۀ تحویل جسد یکی از معترضان کشتهشده در خرمآباد، میگوید: «ابتدا جنازه را تحویل نمیدادند، پس از آن با پدرش تماس میگیرند و میگویند: یا امضا میکنید که بسیجی بوده یک باید یک میلیارد تومان بدهید. خانواده یک میلیارد نداشتند، پس مجبور میشوند امضا کنند که پسرشان بسیجی بوده. مجبورشان میکنند همان روز او را به خاک بسپارند. پس از خاکسپاری پدر اعلام میکند که پسرش بسیجی نبوده و با زور از او امضا گرفتند، همانجا بسیاری از خانمها حجاب اجباری را بر میدارند و جمعیت شروع میکند شعار دادن.»
بنا بر گفته این شهروند ایرانی به نقل از بستگان خود، «تقریباً هیچ خیابانی در خرمآباد نیست که در آن پارچه سیاه نصب نشده باشد، شهر در حالت عزای عمومی» قرار دارد.
او ادامه میدهد که بسیاری از اعضای نیروی انتظامی، از وضعیت «ناراحت هستند و با تهدید مجبور به حضور در محل کار میشوند». همچنین «در بسیاری از مواقع اعضای بسیج لباس نیروی انتظامی را به تن میکنند و اقدام به سرکوب معترضان میکنند.»
این شهروند ایرانی به نقل از یکی از بستگانش که در اعتراضهای کرج شرکت داشت هم نقل میکند: «مادر و کودکی که در آغوشش بود زخمی شدند، بعد دیدم تیر خلاص را به کودک زدند.»
خبرگزاری فارس: سلبریتیهای حامی معترضان باید هزینۀ خسارات اعتراضات را بپردازند
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران با انتشار یک ویدئو، نوشته سلبریتیهایی که از اعتراضات حمایت کردهاند، باید هزینه «خسارتها» را بدهند.
در ابتدای این ویدئو، تصاویر زنان هنرمند و بهویژه سینماگران زن که از آزادی پوشش دفاع کرده و در جریان اعتراضات «زن زندگی آزادی»، به مخالفت علنی با حجاب اجباری پرداختند، نمایش داده میشود.
فارس بدون ارائۀ سند و مدرک، ضرورت پرداخت خسارات ناشی از درگیریها در اعتراضات را «یک مطالبه مردمی» خوانده و نوشته که این «مطالبه» باید به نتیجه برسد.
در این ویدئو که عنوان آن «برخورد با سلبریتیها اینبار متفاوت خواهد بود؟» است، به بیانیۀ دادستانی تهران اشاره شده مبنی بر اینکه «برای برخی سلبریتیها و مجموعههای محرک اغتشاش، پرونده تشکیل داده و اموال بعضی از متهمان هم توقیف شده» است.
در این ویدئو کافه وریا غفوری، کاپیتان سابق تیم فوتبال استقلال تهران که همزمان با فراخوان ۱۸ و ۱۹ دیماه شاهزاده رضا پهلوی، تعطیل کرده بود، اشاره شده و آمده که حمایت از این فراخوان، «شهادت نیروهای مدافع امنیت و خسارات گسترده به اموال مردم و اموال عمومی را به همراه داشت.»
این رسانه وابسته به سپاه، میزان خسارتها در تهران را «۳۰۰ میلیارد تومان» عنوان کرده و نوشته «برخی سلبریتیها و چهرههای حامی اغتشاش نه تنها ثروت بسیار زیادی دارند، بلکه وامهای میلیاردی هم از بانکها گرفتهاند».
این خبرگزاری نوشته که «در بررسیهای اولیه قضایی، قضات به این نتیجه رسیدهاند که بعضی از حامیان اغتشاش باید بخشی از خسارت را جبران کنند.»
این ویدئو پس از آن منتشر میشود که در روزهای گذشته شماری از رسانههای حکومتی از جمله روزنامه همشهری نوشته بودند که اموال محمد ساعدینیا، مدیر و مالک مجموعه کافههای «ساعدینیا» به اندازۀ «خسارات پایتخت» است.
فارس و همشهری پیشنهاد کرده بودند که اموال این کارآفرین موفق، در ازای خسارات وارده به تهران، توقیف شود.
گزارشها از توقیف اموال ساعدینیا یکی از کمسابقهترین برخوردها با حامیان اعتراضات است که برخورد حکومت ایران با کارآفرینان مشهور در دورۀ حکومت پهلوی را در اوایل سال ۱۳۵۷ به یاد میآورد.
محمدعرفان فرجی؛ دانشآموز کشتهشده در اعتراضاتِ تهران
واکنشها به انتشار یادداشت تبلیغاتی عراقچی در والاستریت جورنال
انتشار یادداشتی از عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در روزنامۀ والاستریت جورنال، که به تکرار ادعاهای حکومت مبنی بر دستداشتن «تروریستها» در کشتار هزاران معترض ایرانی پرداخته، جنجالبرانگیز شده است.
وبسایت نتبلاکس، که محدودیتهای دسترسی به اینترنت در جهان را رصد میکند، در واکنش به انتشار این یادداشت، از والاستریت جورنال خواسته دربارۀ زمینۀ انتشار چنین مطالبی بهصورت شفاف توضیح دهد.
الپ توکر، مدیر نتبلاکس، ایمیلی در این زمینه برای این روزنامه ارسال کرده و تصویر آن در اختیار عموم قرار داده است.
در این ایمیل آمده باید مشخص شود «یادداشت از چه طریقی ارسال شده و آیا همان زمان که مردم از برقراری ارتباط اینترنتی محروم بودند، برای ارسال یادداشت از اینترنت استفاده شده و دوم اینکه باید در همان صفحه توضیح داده شود که بهدلیل محدودیتهای دیجیتال، مخالفان در ایران، از دسترسی به تریبونی برابر محروم بودهاند.»
در این نامه آمده است نتبلاکس معتقد است والاستریت جورنال با توجه به دسترسی به دادههای فنی و سابقه همکاری در پوشش موارد قطع اینترنت در کشورهای مختلف، امکان افزودن این توضیحات را داشته است.
مدیر نتبلاکس همچنین پیشنهاد کرده این رویکرد بهعنوان یک سیاست ثابت، برای انتشار یادداشتهایی که در زمان قطع سراسری اینترنت در هر کشوری منتشر میشوند، اعمال شود.
یادداشت عراقچی در آخرین روز دیماه در روزنامه والاستریت جورنال منتشر شد و به تبلیغ دیدگاههای جمهوری اسلامی و تهدید آمریکا برای حملۀ احتمالی به ایران پرداخت.
او در این یادداشت در عین حال نوشته بود: «برخلاف دروغهایی که در خارج از کشور رواج داده میشود، همۀ قربانیان غیرمسلح در ایران به عنوان شهید شناخته شدهاند. این به این معنی است که هر خانوادۀ آسیبدیده، از حمایت کامل از جمله همان غرامت و مزایای افسران پلیسِ کشتهشده برخوردار خواهد شد.»
این یادداشت واکنشهای بسیاری را از جمله در میان ایرانیان خارج از کشور که در شبکۀ ایکس فعال هستند، برانگیخت.
شورای سردبیری وال استریت جورنال نیز در واکنش به این اعتراضات، در توضیحی دربارۀ علت انتشار آن نوشته که موضعگیری عراقچی «بهخوبی ماهیت واقعی و نیّات رژیم تهران را آشکار میکند. پیام او تصویری عریان از واقعیت خشن جمهوری اسلامی ارائه میدهد».
وال استریت جورنال افزوده که «عراقچی در این یادداشت تقریباً بهطور علنی تهدید به جنگ میکند و میکوشد تهدیدی مستقیم را متوجه آمریکا کند. در کنار این تهدیدها، درخواست همیشگی رژیم برای مذاکره نیز تکرار میشود؛ تاکتیکی آشنا برای خرید زمان و بازسازی برنامههای هستهای و موشکی. »
به نوشته این روزنامه آمریکایی، پیام جمهوری اسلامی به ترامپ «شفاف است: بگذارید مردممان را با مشت آهنین سرکوب کنیم و برنامه سلاح هستهای را از سر بگیریم؛ وگرنه تهدید و جنگ.»
حکومت ایران پس از حضور گستردۀ مردم در خیابانها، از شامگاه هیجدهم دیماه، اینترنت را قطع کرد و در تاریکی دیجیتال، دست به کشتار معترضان زد. این شرایط هنوز ادامه دارد و امکان دسترسی به ایران و بررسی دامنۀ سرکوب معترضان را با دشواری بیسابقهای مواجه کرده است.
دو هفته از قطع سراسری اینترنت در ایران گذشت
نتبلاکس، نهاد پایش ترافیک اینترنت در جهان، روز پنجشنبه، دوم بهمن اعلام کرد که از قطعی اینترنت در ایران دو هفته گذشت.
نتبلاکس با انتشار نموداری از شرایط اینترنت در ایران در شبکۀ ایکس، نوشته: «دو هفته پیش در چنین روزی، ارتباط ایران با جهان توسط یک رژیم افراطی قطع شد.»
این نهاد افزوده که جمهوری اسلامی با خاموشی دیجیتال در شرایطی که مردم برای درخواست تغییر به خیابانها آمدند، مرتکب «یکی از مرگبارترین سرکوبها را در تاریخ مدرن» شد.
اینترنت ایران از شامگاه هیجدهم دیماه ۱۴۰۴ همزمان با حضور گستردۀ مردم در شهرهای مختلف ایران آغاز شد و کماکان ادامه دارد.
مقامهای جمهوری اسلامی پاسخ روشنی دربارۀ پایان این شرایط و برقراری دوبارۀ دسترسی مردم به اینترنت جهانی نمیدهند.
کمیتۀ حمایت از روزنامهنگاران: ایران کماکان یکی از بدنامترین زندانبانان روزنامهنگاران است
کمیته حمایت از روزنامهنگاران در گزارش تازۀ خود اعلام کرد بیشترین گزارشها دربارۀ شکنجه و ضرب و جرح روزنامهنگاران از سال ۱۹۹۲ تاکنون در ایران ثبت شده است.
در گزارش سالانه این کمیته که در بحبوحۀ اعتراضات ایران منتشر شده، جمهوری اسلامی کماکان یکی از «بدنامترین زندانبانان روزنامهنگاران» در جهان توصیف شده است.
در جریان دور تازۀ اعتراضات در ایران، هنوز اخباری از بازداشت روزنامهنگاران منتشر نشده، اما روزنامۀ هممیهن بهدلیل انتشار دو مطلب مرتبط با اعتراضات توقیف شد.
شماری از خبرنگاران نیز بعد از چندینروز عدم دسترسی به اینترنت، وقتی توانستند برای مدت کوتاهی به اینترنت جهانی وصل شوند، گزارش کوتاهی از وضعیت نامناسب ایران نوشتند که باز هم به دلیل خاموشی دیجیتال، مشخص نیست آیا برخوردی با آنها صورت گرفته است یا خیر.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران نوشته: «در سال ۲۰۲۵، نزدیک به یکسوم از پروندههای روزنامهنگاران زندانی شامل گزارشهایی از بدرفتاری بوده است؛ از جمله ۲۰ درصد با ادعاهای شکنجه یا ضربوشتم. بیشترین تعداد ادعاهای شکنجه و کتکزدن از سال ۱۹۹۲ تاکنون در ایران ثبت شده است و پس از آن اسرائیل و مصر قرار دارند.»
در این گزارش به نام ترکیه، چین، ایران، اتیوپی، مصر و میانمار به عنوان «بدنامترین زندانبانان روزنامهنگاران» در جهان اشاره شده و آمده در این کشورها «بهطور مداوم مخالفان سیاسی، و نیز پوشش رسانهای آنها، را تهدیدی میدانند که باید خاموش شود».
بر اساس این گزارش، «روزنامهنگاران در این کشورها با اتهاماتی مانند تروریسم، جاسوسی و همکاری با رسانههای تبعیدی زندانی شدهاند».
این کمیته میگوید «ایران با پنج روزنامهنگار در بازداشت، از زمان اوج ۵۵ زندانی در سال ۲۰۲۲ کاهش شمار زندانیان را تجربه کرده است، هرچند بازداشتها همچنان ادامه دارد، بهویژه علیه روزنامهنگارانی که بر بیعدالتیهای اقتصادی تمرکز دارند.»
کمیتۀ حمایت از روزنامهنگاران در عین حال به شرایط سخت روزنامهنگاران زندانی در ایران اشاره کرده است.
نهاد ناظر رسانهای: ویراستاران جمهوری اسلامی اقدامات خونین حکومت را در ویکیپدیا حذف میکنند
نهاد «دیدگاه بیطرف» در یک گزارش تحقیقی نوشته همزمان با سرکوب خونین اعتراضات در ایران، گروهی از «ویراستاران حامی جمهوری اسلامی» بهطور هماهنگ در حال «بازنویسی و دستکاری سیستماتیکِ» محتوای مرتبط با اقدامات خونین حکومت در «ویکیپدیا» هستند.
در گزارش این نهاد ناظر رسانهایِ مستقر در بریتانیا که روز سهشنبه ۳۰ دی منتشر شد، آمده: «در حالی که رژیم معترضان را در خیابانها به قتل میرساند، ویرایشگران {وابسته به آن} بهطور هماهنگ در فضای آنلاین، تاریخ را بازنویسی میکنند.»
این نهاد ناظر افزوده همزمان با کشتار هزاران معترض در ایران، «نبردی دیگر در عرصهٔ دیجیتال نیز در جریان است» و همزمان با قطع اینترنت که «مانع از ثبت و مستندسازی سرکوب توسط خودِ ایرانیان میشود، ویرایشگران حامی رژیم میکوشند ثبت این وقایع را در ویکیپدیا کنترل کنند».
نهاد «دیدگاه بیطرف» Neutral Point of View، نوشته این راهبرد «عامدانۀ دوگانه، با اعمال خشونت فیزیکی، صدای اعتراض را در داخل خاموش میکند و با تبلیغات دیجیتال، روایت را در خارج شکل میدهد».
بر اساس این گزارش تحقیقی، «این دو راهبرد در کنار هم چیزی را میسازند که رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، آن را «جهاد تبیین» مینامد؛ جنگی نرم در فضای اطلاعاتی با هدف بازنویسی واقعیت».
نهاد «دیدگاه بیطرف» پیش از این نیز در گزارش دیگری نوشته بود «الگوهای ویرایش در ویکیپدیا نشان میدهد که یک کارزار هماهنگ و چندساله برای سفیدشویی کارنامهٔ حقوق بشری جمهوری اسلامی جریان داشته است.»
یک ادیتور ویکیپدیا به رادیو فردا گفته که چنین موردی را در بخش فارسی ندیده و احتمالاً چنین تلاشی در بخش انگلیسی یا زبانهای دیگر صورت میگیرد.
گراهام میگوید امکان توافق با خامنهای مثل امکان توافق با هیتلر است
لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه دربارۀ موضوع امکان «توافق» با حکومت ایران در صورت تغییر روشهای علی خامنهای، نوشت: «با شر نمیتوان معامله کرد؛ باید با آن مقابله کرد.»
او در شبکۀ ایکس نوشته: «من از اظهاراتی که از سوی افراد دخیل در پروندهٔ ایران مطرح میشد و در آنها گفته میشد اگر آیتالله بتواند روشهایش را تغییر دهد، شاید بتوانیم با رژیم به توافق برسیم، عمیقاً نگران و آشفته شدم.»
گراهام اضافه کرده «هر کسی که باور دارد آیتالله حتی اندکی علاقهمند به تغییر رفتار خود است، تاریخ آیتالله و این رژیم جنایتکار را درک نمیکند.»
او رهبر جمهوری اسلامی را با آدولف هیتلر، رهبر آلمان نازی، مقایسه کرده و افزوده: «این دقیقاً مانند آن است که کسی باور داشته باشد میشد با هیتلر به توافق رسید. آنها آن زمان دربارهٔ هیتلر اشتباه میکردند و اکنون نیز دربارهٔ آیتالله اشتباه میکنند.»
به نوشتۀ گراهام، آدولف هیتلر خواهان نژادی برتر بود و خامنهای «یک نازی مذهبی است که میخواهد دینی جهانی را که خود بر آن حکومت میکند، تحمیل کند.»
این سناتور متحد دونالد ترامپ، مقابله با علی خامنهای را به معنای «ایستادن در کنار مردم ایران» معرفی کرده است.
دبیر شورای امنیت ایران: زمان وصل دوبارۀ اینترنت مشخص نیست
علیاکبر پورجمشیدیان، معاون امنیتی وزارت کشور که دبیر شورای امنیت کشور نیز است، زمان وصل دوبارۀ اینترنت در ایران را نامشخص دانست.
او در گفتوگو با تلویزیون رسمی جمهوری اسلامی گفت که زمان وصل شدن دوباره اینترنت مشخص نیست.
بهدنبال حضور خیابانی گستردۀ مردم معترض در خیابانهای ایران، و تصمیم حکومت به سرکوب خشونتبار آنها، از روز هیجدهم دیماه اینترنت در کشور قطع شد و کماکان ادامه دارد.
علاوه بر این امکان تماس مخابراتی با ایران هم از خارج از کشور وجود ندارد و این عدم دسترسی، کشور را در تاریکی دیجیتال فروبرده است.
اینترنت ماهوارهای استارلینک هم از شامگاه ۱۸ دی که اینترنت در ایران بهطور کامل قطع شد، به عنوان مهمترین روزنهٔ کوچک برای انتشار شواهدی از سرکوب گسترده و خونبار معترضان در ایران، هدف اخلال الکترونیکی و عملیات فریب سیگنالی حکومت جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
این اظهارات در حالی است که پیش از این حسین افشین، معاون علمی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، گفته بود که «اینترنت کشور تا آخر هفته جاری به وضعیت عادی برمیگردد.»
پزشکیان نیز اوایل هفته جاری به علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، «توصیه» کرده بود که «در اسرع وقت محدودیت اینترنت برطرف شود».
نهادهای حقوق بشری میگویند جمهوری اسلامی با قطع اینترنت دست به کشتار معترضان زده و امکان راستیآزمایی دربارۀ وضعیت قربانیان، مجروحان و بازداشتشدگان را دشوار کرده است.