زنده دستور پزشکیان برای مذاکره همزمان با هشدار مقامات آمریکا به تهران برای رسیدن به توافق

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره علت ادامه قطع اینترنت در ایران، با اشاره به آمار ادعایی حکومت مبنی «سه هزار و اندی» کشته در اعتراضات، گفت نهادهای امنیتی مانع از برقراری دوباره اینترنت شده‌اند.

او همچنین ادعا کرد که قطع اینترنت برای «حفظ جان انسان‌ها» ضروری است، اما توضیح نداد اینترنت چگونه می‌تواند جان افراد را به خطر بیندازد.

این در حالی است که نهادهای حقوق بشری شمار کشته‌شدگان اعتراضات را ده‌ها هزار نفر اعلام کرده و می‌گویند به دلیل قطع اینترنت، دسترسی دقیق به اطلاعات و آمار مربوط به کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت‌شدگان این اعتراضات ممکن نیست.

نشریه آمریکایی فوربس در مقاله‌ای به‌قلم ایلان برمن می‌گوید حکومت ایران در شرایطی که اقتصاد کشور با سقوط و بحران عمیق روبه‌رو بوده، در سال‌های اخیر میلیاردها دلار در زیرساخت‌های اینترنت داخلی سرمایه‌گذاری کرده است.

این گزارش می‌گوید که این سرمایه‌گذاری‌ها نشان‌دهندهٔ درک روشن مقامات تهران از این واقعیت است که ارتباطات، شریان حیاتی مخالفان داخلی به‌شمار می‌رود، بنابراین کنترل آن «تقریباً به هر قیمتی می‌ارزد».

در بخشی از این گزارش آمده است که حکومت ایران از زمان اعتراض‌های جنبش سبز در سال ۱۳۸۸ به‌تدریج معماری پیچیده‌ای از سانسور و کنترل اطلاعات ایجاد کرده و این ساختار در سال‌های اخیر با کمک فناوری شرکت‌های چینی مانند هواوی و ZTE توسعه بیشتری یافته است.

فوربس تأکید می‌کند قطع اینترنت همچنین امکان سرکوب گسترده معترضان را در سایه خاموشی خبری فراهم کرده و در حالی که آمار دقیق در دست نیست، «گزارش‌های معتبر از احتمال کشته شدن ده‌ها هزار نفر به دست نیروهای امنیتی حکایت دارد».

این گزارش به تلاش دولت‌های غربی برای دور زدن این محاصره اطلاعاتی، از جمله از طریق سامانه ماهواره‌ای استارلینک، اشاره می‌کند، اما می‌افزاید که اخلال پیشرفته و از دست رفتن گستردهٔ داده‌ها، کارایی این شبکه را نیز در ایران به‌شدت محدود کرده است؛ اخلالی که «به اعتقاد کارشناسان، با توجه به توان محدود فنی ایران، احتمالاً با فناوری خارجی و به‌ویژه چین انجام شده است».

این گزارش همچنین با استناد به تحلیل مؤسسه چتم‌هاوس می‌نویسد که تهران به‌سوی راهبردی موسوم به «انزوای مطلق دیجیتال» حرکت می‌کند؛ راهبردی که در آن تنها افراد دارای مجوزهای امنیتی به اینترنت جهانی دسترسی خواهند داشت و «شبکه ملی اطلاعات» به ستون فقرات این کنترل همه‌جانبه بدل می‌شود.

ایلان برمن در این گزارش می‌گوید «خاموشی اینترنت امروز در ایران آشکارترین جلوهٔ یک مسابقه تسلیحاتی شتابان در حوزه اطلاعات است. حکومت رادیکال ایران در حال شتاب گرفتن برای تحکیم کنترل دیجیتال بر جمعیت تحت سلطه خود است. اگر در این کار موفق شود، معترضان شجاع ایران خود را واقعاً از جهان خارج جداافتاده خواهند یافت. و این در واقع دقیقاً همان چیزی است که آیت‌الله‌ها روی آن حساب کرده‌اند.»

حکومت ایران اینترنت و راه‌های ارتباطی با کشور را از شامگاه ۱۸ دی به‌طور کامل قطع کرد و پس از ۱۹ روز قطع کامل، در حال حاضر مواردی از اتصال‌های لحظه‌ای و ناپایدار گزارش می‌شود.

ایلان برمن، نویسندهٔ این گزارش در فوربس، نایب‌رئيس «انجمن سیاست خارجی آمریکایی» و از اعضای هیئت مدیره ناظر بر رادیو‌ اروپای آزاد/ رادیو آزادی است.

رضا خندان، کنشگر مدنی زندانی، با انتشار یادداشتی از داخل زندان نوشت سرکوب اعتراضات دی‌ماه فقط سرکوب نبود «بلکه تلاش برای خم کردن کمر ملت و برجا گذاشتن "زمین سوخته" بود که پیش‌تر وعده داده شده بود».

در این یادداشت که نسرین ستوده، همسر رضا خندان، آن را روز دوشنبه ۶ بهمن منتشر کرد، آقای خندان نوشته است زندانیان اوین ذره‌ذره خبرهای هولناکی از «قتل‌عام بسیار بسیار گسترده مردم در خیابان‌های شهرها و روستاهای کشور» به گوش‌شان می‌رسد و افزوده است: «تا به خود بیاییم و بزرگی و وسعت جنایات را درک و هضم کنیم، خبرهای هولناک‌تر و دهشتناک‌تری بر سرمان آوار می‌شود که قابل هضم نیستند.»

این زندانی سیاسی همچنین با تأکید بر این‌که ابعاد کامل جنایات رخ‌داده هنوز روشن نیست، افزوده است «آن‌چه تا این‌جا به‌طور قطع مشخص شده است، یکی از بی‌رحمانه‌ترین، سهمگین‌ترین و خونبارترین کشتارها و سرکوب‌های تاریخ اعتراضات جهان در مدت کوتاهی بوده است».

رضا خندان در بخش دیگری از این یادداشت که پنجم بهمن نوشته شده، اعلام کرده است که «ما و تمام شهروندان و فعالان حقوق بشر و وکلا باید خواستار تشکیل دادگاه ویژه رسیدگی به جنایات علیه بشریت و تحقیق و رسیدگی و محاکمه‌ی تمام کسانی باشیم که در این کشتار و سرکوب دست داشته‌اند».

رضا خندان، کنشگر مدنی و همسر نسرین ستوده وکیل و فعال مدنی حقوق بشر، از آذرماه سال ۱۴۰۳ در اوین زندانی است.

بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی خبرگزاری هرانا، تا روز یک‌شنبه ۵ بهمن، شمار کشته‌شدگانِ تأییدشده از سوی این پایگاه حقوق‌بشری به ۵۸۴۸ نفر رسیده است. همچنین شمار کشته‌هایی که وضعیت آن‌ها همچنان در حال بررسی است، ۱۷۰۹۱ نفر اعلام شده است.

هفته‌نامه تایم روز یک‌شنبه، به نقل از دو مقام ارشد در وزارت بهداشت ایران، خبر داد که در دو روز ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه که سرکوب خونین به دست حکومت به اوج خود رسید، «احتمالاً تا ۳۰ هزار نفر» در خیابان‌های شهرهای مختلف کشته شده‌اند.

کانال «وحیدآنلاین» تصاویری تازه از سرکوب اعتراضات شامگاه ۱۹ دی در آمل را منتشر کرده که نشان می‌دهد نیروهای حکومتی مستقیماً به در حال شلیک به معترضان هستند.

در این تصاویر دیده می‌شود که مأموران با لباس فرم و با سلاح کلاشنیکف در خیابان نشانه‌گیری و شلیک می‌کنند.

به‌رغم انتشار تصاویر گسترده و پرشمار از شلیک مأموران حکومتی به مردم، مقامات جمهوری اسلامی ادعا می‌کنند کشتار گسترده مردم توسط «تروریست‌ها» انجام شده و نیروهای حکومتی مسلح نبوده‌اند.

بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی خبرگزاری هرانا، تا روز یک‌شنبه ۵ بهمن، یعنی بیست‌ونهمین روز اعتراضات، شمار کشته‌شدگانِ تأییدشده از سوی هرانا به ۵۸۴۸ نفر رسیده است که نسبت آمار دو روز پیش این خبرگزاری صدها نفر بیشتر است.

از این تعداد، ۵۵۲۰ نفر معترض، ۷۷ نفر کودک زیر ۱۸ سال، ۲۰۹ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۴۲ نفر غیرمعترض یا غیرنظامی معرفی شده‌اند. همچنین شمار کشته‌هایی که وضعیت آن‌ها همچنان در حال بررسی است، ۱۷۰۹۱ نفر اعلام شده است.

هفته‌نامه تایم در همان روز یک‌شنبه، به نقل از دو مقام ارشد در وزارت بهداشت ایران خبر داد که در دو روز ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه که سرکوب خونین به دست حکومت به اوج خود رسید، «احتمالاً تا ۳۰ هزار نفر» در خیابان‌های شهرهای مختلف کشته شده‌اند.

با افزایش تنش‌های منطقه‌ای و هشدار سازمان ایمنی هوانوردی اروپا (EASA) مبنی بر لزوم دوری از حریم هوایی ایران، بسیاری از خطوط هوایی بین‌المللی برنامه‌های پروازی خود را در خاورمیانه تغییر داده یا لغو کرده‌اند.

سایت «اخبار جهانی هوافضا» (Aerospace Global News) روز دوشنبه ۶ بهمن نوشت که تاکنون، این تغییرات مسیرهای منتهی به اسرائیل، شهرهای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، اردن و بخش‌هایی از آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی را تحت تأثیر قرار داده است.

بر اساس این گزارش، در صدر این تغییرات، «یونایتد ایرلاینز» و «ایر کانادا» پروازهای خود به تل‌آویو را متوقف کردند. شرکت «ایندی‌گو» نیز به دلیل طولانی شدن مسیرها و محدودیت‌های عملیاتی، پرواز به مقاصد آلماتی، باکو، تاشکند و تفلیس را به حالت تعلیق درآورد. گروه «لوفت‌هانزا» (شامل لوفت‌هانزا، سوئیس و آسترین) ضمن لغو پروازهای تهران تا پایان مارس، خدمات خود به تل‌آویو و امان را تنها به ساعات روز محدود کرده است تا خدمه ناچار به اقامت شبانه نباشند.

«فلای‌دبی» پروازهای خود به تهران، مشهد و شیراز را لغو کرده، اما سایر مسیرها را با تغییر جهت ادامه می‌دهد. شرکت‌های «ایر فرانس»، «کی‌ال‌ام» و «بریتیش ایرویز» پس از تعلیق‌های کوتاه‌مدت، فعالیت خود را با احتیاط از سر گرفته‌اند.

همچنین «ویز ایر» با دور زدن حریم هوایی منطقه، توقف‌های فنی در قبرس و یونان به مسیرهای خود افزوده است. غول‌های منطقه‌ای شامل «امارات» و «قطر ایرویز» نیز با تغییر مسیر و افزایش زمان پرواز، همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. علاوه بر این، شرکت «اِل عال» اسرائیل برای کاهش نگرانی مسافران، سیاست‌های کنسلی منعطفی را وضع کرده است.

خبرگزاری دولتی ایسنا خبر داد سفارت روسیه در تهران از صدور ویزا برای تیم کشتی ایران جهت حضور رقابت‌های جام یاریگین خودداری کرده است.

رقابت‌های بین‌المللی کشتی آزاد جام ایوان یاریگین از روز چهارشنبه ۸ بهمن تا ۱۳ بهمن در کراسنویارسک روسیه برگزار می‌شود.

گزارشی در مورد دلیل عدم صدور ویزا منتشر نشده اما خبرگزاری ایسنا می‌گوید در شرایطی که فدراسیون کشتی از یک ماه پیش مراحل اداری دریافت روادید روسیه برای آزادکاران ایران را آغاز کرده بود، در نهایت سفارت روسیه از صدور ویزا برای تیم ایران جهت حضور در این رقابت‌ها خودداری کرد.

پیش از این، ششم بهمن، نیز گزارش شده بود سفارت کرواسی از صدور ویزا برای تیم‌های کشتی آزاد و فرنگی ایران جهت حضور در رقابت‌های رنکینگ زاگرب خودداری کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگویی با وب‌سایت اکسیوس در مورد آخرین وضعیت تنش‌ها با جمهوری اسلامی گفت: «ما یک ناوگان بزرگ در کنار ایران داریم؛ بزرگ‌تر از [مورد مشابه در کنار] ونزوئلا.»

رئیس‌جمهور آمریکا در این گفت‌وگو که روز دوشنبه ۶ بهمن انجام شده، درباره گزینه‌هایی که تیم امنیت ملی‌اش در قبال ایران به او ارائه کرده یا این‌که کدام گزینه را ترجیح می‌دهد، خودداری کرد.

او هم‌زمان گفت که دیپلماسی همچنان یک گزینه است و تصریح کرد: «آن‌ها می‌خواهند به یک توافق برسند. این را می‌دانم. بارها تماس گرفته‌اند. آن‌ها می‌خواهند گفت‌وگو کنند.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که به گفته مقام‌های آمریکایی، رئیس‌جمهور آمریکا اوایل ماه جاری و پس از کشته شدن هزاران معترض در ایران، تا آستانه صدور دستور حمله به اهدافی در داخل ایران پیش رفت، اما در نهایت تصمیم‌گیری را به تعویق انداخت و هم‌زمان دستور تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه را صادر کرد. به گفته مقام‌های کاخ سفید، گزینه حمله همچنان روی میز است، هرچند اعتراضات در ایران تا حد زیادی سرکوب شده است.

یک مقام ارشد آمریکایی چند ساعت پس از انتشار این مصاحبه، در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت کاخ سفید در زمینه مذاکره با ایران «آماده گفت‌وگو» است. او افزود: «اگر آن‌ها بخواهند تماس بگیرند و می‌دانند شرایط چیست، گفت‌وگو انجام خواهد شد.» به گفته این مقام، شروط آمریکا برای توافق طی یک سال گذشته بارها به ایران منتقل شده است.

بر اساس گفته مقام‌های آمریکایی، هرگونه توافق احتمالی باید شامل خروج کامل اورانیوم غنی‌شده از ایران، محدودیت در ذخایر موشک‌های دوربرد، تغییر سیاست تهران در حمایت از نیروهای نیابتی منطقه‌ای و ممنوعیت غنی‌سازی مستقل اورانیوم در داخل کشور باشد. مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند آماده گفت‌وگو هستند، اما نشانه‌ای از پذیرش این شروط بروز نداده‌اند.

روز دوشنبه اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، تبادل پیام میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف را «دروغ» خواند و آن را به رسانه‌های اسرائیلی نسبت داد. او همچنین گفت حضور ناوهای خارجی تأثیری بر عزم جمهوری اسلامی ندارد.

در همین حال، ارتش آمریکا خود را برای صدور احتمالی دستور تازه از سوی رئیس‌جمهور آماده می‌کند. علاوه بر ناو لینکلن، جنگنده‌های اف-۱۵ و اف-۳۵، هواپیماهای سوخت‌رسان و سامانه‌های پدافند هوایی بیشتری به منطقه اعزام شده‌اند. همچنین به گفته منابع مطلع، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز شنبه برای هماهنگی برنامه‌های نظامی و دفاعی احتمالی مشترک به اسرائیل سفر کرده است.

اکسیوس می‌نویسد که منابع آگاه می‌گویند آقای ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و احتمالاً در روزهای آینده رایزنی‌های بیشتری انجام خواهد داد و گزینه‌های تازه‌ای به او ارائه می‌شود. این گزینه‌ها با ورود ناو هواپیمابر لینکلن به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا تقویت شده‌اند.

رئیس روابط عمومی وزارت بهداشت ایران روز دوشنبه در اظهار نظری به ترس و نگرانی معترضان مجروح از مراجعه به مراکز درمانی کشور اذعان کرد.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از این مقام وزارت بهداشت نوشت که معترضانی که در جریان سرکوب مجروح و زخمی شده‌اند در خانه نمانند و نگران مراجعه به مراکز درمانی نباشند.

او به معترضان توصیه کرد: «توصیه ما به مردم این است که در صورت دچار شدن به هر نوع جراحتی، در خانه اقدام به درمان نکنند و از جهت مراجعه به مراکز درمانی نگرانی نداشته باشند.»

حسین کرمانپور روز دوشنبه همچنین گفت که پیرو این «اعلام» وزارت بهداشت، «بالغ بر سه هزار نفر که دچار انواع مجروحیت شده بودند به تازگی به مراکز درمانی مراجعه کردند.»

در دور تازه اعتراضات مردمی در ایران همچون اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بارها اخباری منتشر شده حاکی از این که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی برای بازداشت معترضان به بیمارستان‌ها هجوم می‌برند و همین امر باعث شده است که عده قابل توجهی از این مجروحان ترجیح بدهند با وجود جراحات سخت در خانه بمانند.

کرمانپور روز دوشنبه همچنین خبر داد که نزدیک به ۱۳ هزار «عمل جراحی برای مجروحین حوادث اخیر انجام شده» است.

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور ایران نسبت به گزارش‌های حاکی از تعقیب و بازداشت معترضان مجروح بستری در بیمارستان‌ها، به‌دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی، به شدت ابراز نگرانی کرد.

مای ساتو در گفت‌وگویی ویدئویی با رویترز، چنین اقداماتی را، «نقض آشکار حق دسترسی به امکانات درمانی، بر اساس قوانین بین‌المللی» خواند.

خانم ساتو در این گفت‌وگو همچنین خاطرنشان کرد که خانواده‌های برخی قربانیان ناچار شده‌اند که برای دریافت جسد عزیزانشان،‌ مبالغی بین ۵ تا ۷ هزار دلار (هفتصد میلیون تا یک میلیارد تومان) بپردازند؛‌ موضوعی که گذشته از بحث اخلاقی، در شرایط اقتصادی فعلی ایران، بار مضاعف و کمرشکنی بر دوش خانواده‌ها می‌گذارد.

مای ساتو با تأکید بر شمار بسیار بالای کشته‌شدگان و مجروحان سرکوب خونین اعتراضات گفت: «گزارش‌های زیادی از طرف کادر درمان و کارکنان بیمارستان‌ها در چندین استان ایران را مشاهده کرده که از هجوم نیروهای امنیتی به اماکن درمانی حکایت دارند. همچنین شهادت خانواده مجروحانی که روز بعد از بستری‌شدن عزیزانشان به بیمارستان رفته‌اند؛ اما دیگر اثری از فرد مجروح نیافته‌اند».

نمایندگی جمهوری اسلامی در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو، حاضر به اظهار نظر در این‌باره نشد. اما رویترز می‌گوید برخی از اعضای کادر درمان در داخل ایران،‌ که این خبرگزاری توانسته با آنها صحبت کند، گفته‌های مای ساتو را تأیید کرده ‌اند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور ایران همچنین تأکید کرد که اقدام مقامات جمهوری اسلامی برای «برچسب‌زدن به معترضان» و معرفی آنان به‌عنوان «تروریست یا شورشی»، عمیقاً مشکل‌ساز است و با هدف توجیه سرکوب ظالمانۀ یک «جنبش ریشه‌دار و داخلی» انجام می‌شود.

خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، خبر داد که سومین گروه از ایرانیان مقیم آمریکا که در چارچوب سیاست مهاجرتی جدید آمریکا از این کشور اخراج شده‌اند روز دوشنبه، ششم بهمن، وارد خاک ایران شدند.

پیشتر دو نمایندهٔ کنگره آمریکا درباره برنامهٔ دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن دست‌کم ۴۰ پناهجوی ایرانی دیگر به ایران هشدار داده و خواستار توقف فوری این پرواز شده‌ بودند.

به نوشته روزنامه محلی «آریزونا میرر»، این گروه شامل دو پناهنده همجنس‌گرا و چند پناهنده مسیحی بوده است.

خبرگزاری تسنیم، دیگر خبرگزاری نزدیک به سپاه در ایران، روز دوشنبه نوشت که ۱۴ پناهجو به ایران بازگردانده شده و باقی افراد گروه «در هفته‌های آتی» به ایران باز خواهند گشت.

بیشتر در این باره:

هشدار دو نمایندهٔ کنگره دربارهٔ ادامهٔ اخراج پناهجویان از ایالات متحده به ایران