این گزارش بهمرور بهروزرسانی میشود
همزمان با ادامهٔ اعتراضاتی که از هفتم دیماه آغاز شده، در هر شهری که پیکر معترضی به خاک سپرده میشود، انبوهی جمعیت گرد هم میآیند و سوگواری خود را با شعارهایی همانند شعارهای معترضان در اعتراضات درمیآمیزند.
در کرمانشاه در غرب ایران، در میان شیون و سوگ و نوای دمام، زنان بر سر و سینه میزدند و دو برادر که کارگر ساختمان بودند را به خاک سپردند.
رسول و رضا کدیوریان، دو برادر معترض، با شلیک گلولهٔ جنگی نیروهای نظامی و امنیتی در کرمانشاه کشته شدند. رضا کدیوریان ۲۰ ساله در جریان اعتراضات ۱۳ دی در خیابان ارتشِ محلهٔ جعفرآباد کرمانشاه کشته شد و رسول کدیوریان ۱۷ ساله پس از انتقال به بیمارستان طالقانی این شهر جان باخت.
رضا قنبری ۱۷ ساله دیگر معترضی است که ۱۳ دیماه در کرمانشاه هدف گلوله قرار گرفت. پیکر این کارگر معترض هم در روستای جبارآباد سفلی به خاک سپرده شد.
آمار دقیقی از تعداد کشتهشدگان این اعتراضات در دست نیست. برخی منابع حقوق بشری شمار کشتهشدگان دور جدید اعتراضات در ایران تا ۱۶ دیماه را ۳۶ کشته اعلام کردهاند. رادیو فردا تاکنون موفق شده هویت ۲۵ نفر از آنها را تأیید کند که پنج نفر از آنها نوجوانان زیر ۱۸ سال هستند.
با این حال، تعداد دقیق کشتهشدگان، بر اساس ویدئوها و تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، بیش از اینها است.
ازنا، لرستان
در ازنا، شهر کوچکی در شرق استان لرستان، کشته شدن پنج معترض را رادیوفردا توانسته تأیید کند.
احمدرضا امانی، ۲۸ ساله، فارغالتحصیل رشتهٔ حقوق دانشگاه یزد و کارآموز کانون وکلای یزد، یکی از آنهاست که رئیس کانون وکلای دادگستری یزد در نامهای خطاب به رئیس قوهٔ قضائیه، خواستار بررسی دقیق و شناسایی علل و عوامل کشته شدن او شده است.
آقای امانی در اعتراضات ۱۱ دی در شهر ازنا با اصابت گلوله جان باخت.
مصطفی فلاحی ۱۵ ساله و طاها صفری ۱۶ ساله هم دیگر کشتهشدگان ازنا هستند. طاها صفری در اعتراضات ۱۱ دیماه در ازنا بر اثر اصابت گلوله زخمی شد و دو روز بعد در بیمارستان جان باخت.
در همین روز شایان اسدالهی، ۲۸ ساله و آرایشگر، هدف گلوله قرار گرفت و رضا مرادی عبدالوند، کارگر صافکار ماشین، بر اثر اصابت گلوله زخمی شد و چهار روز بعد در ۱۵ دی در بیمارستان والیان الیگودرز جان باخت.
ملکشاهی، ایلام
یکشنبه ۱۴ دیماه؛ اهالی شهرستان ملکشاهی استان ایلام در مراسم تشییع کشتهشدگان در حسینیهٔ سیدالشهدا ملکشاهی شعار «مرگ بر جمهوری اسلامی» و «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
فارص آقامحمدی، مهدی امامیپور و لطیف کریمی ۱۳ دیماه در شهرستان ملکشاهی هدف اصابت گلولههای جنگی مأموران نظامی قرار گرفتند.
لطیف کریمی، ۵۹ ساله، سرتیپ بازنشسته بود. رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی مدعی شدهاند که او توسط معترضان کشته شده است. فرزند او اما با انتشار آگهی ترحیم پدرش در صفحهٔ اینستاگرام خود نوشت که او بازنشستهٔ سرتیپ دوم پاسدار جانباز بود و جرمش این بود که میگفت به مردم شلیک نکنید.
آقای کریمی نوشته است که «سی و چند سال برای این مملکت جان بکنی بعد با دستهای همکار خودت بکشندت.» نزدیکان لطیف کریمی هم به رادیوفردا گفتهاند که او در جمع معترضان بود و با گلولهٔ نیروهای نظامی و امنیتی کشته شده است.
رضا عظیمزاده، ۲۷ ساله و ورزشکار رشتهٔ بدنسازی، دیگر معترضی است که ۱۳ دی در ملکشاهی ایلام کشته شد.
پیکر او در آرامستان ملکشاهی (منطقهٔ گلزرد) در کنار مادرش به خاک سپرده شده است.
وبسایت امتداد گزارش داده است که بعد از حضور معترضان ملکشاهی روبهروی فرمانداری و مقر سپاه، نیروهای نظامی از پشت در شروع به شلیک به مردم معترض کردهاند. به نوشتهٔ این وبسایت، بیش از ۱۲ نفر زخمی شدهاند که دو نفر از مجروحان ضریب هوشیاری زیر ۵ دارند.
محمدرضا کرمی، ورزشکار رشتهٔ بوکس، یکی از زخمیهای ۱۳ دی ملکشاهی بود که چهار روز بعد در بخش مراقبتهای ویژهٔ بیمارستان خمینی ایلام جان باخت.
کوهدشت، لرستان
لطیف کریمی تنها جانباختهای نیست که از سوی رسانههای امنیتی در ایران بهعنوان شهیدی که توسط معترضان کشته شد معرفی شده است. امیرحسام خدایاریفرد، ۲۲ ساله، یکی از معترضانی است که در اعتراضات دهم دی در کوهدشت استان لرستان کشته شد.
سپاه حضرت ابوالفضل لرستان در بیانیهای ادعا کرد که او بسیجی بوده اما ویدئوهایی از مراسم خاکسپاری او منتشر شد که پدرش در آن فریاد زد: «پسرم بسیجی نبود، اغتشاش نکرد.»
هریس، کرمانشاه
در شهرستان هریس در استان کرمانشاه هم علی عزیزی بهعنوان بسیجی معرفی شد و سپاه نبی اکرم اعلام کرد یک بسیجی به نام علی عزیزی توسط اغتشاشگران به شهادت رسیده است. مقامهای حکومتی در ایران از معترضان بهعنوان اغتشاشگران نام میبرند.
رسانههای حکومتی ویدئویی هم از حضور مقامهای استانی در خانهٔ پدر علی عزیزی منتشر کردهاند که پدر او در این ویدئو میگوید فرزندش بسیجی بوده است.
نزدیکان علی عزیزی اما به رادیوفردا گفتهاند که او ۴۲ سال داشت، رانندهٔ ماشین سنگین بود و ۱۲ دی در کوچهٔ شهید ملکی هرسین در جمع معترضان، هدف گلولهٔ مأموران نظامی قرار گرفت.
مرودشت، فارس
در آن سوی دیگر ایران، در استان فارس، پیکر خداداد شیروانی منفرد در گلزار شهدای مرودشت با حضور گستردهٔ معترضان به خاک سپرده شد.
خداداد شیروانیمنفرد، ۳۳ ساله، در جریان اعتراضات ۱۱ دیماه در شهر مرودشت استان فارس، با شلیک سلاح ساچمهای از فاصلهٔ نزدیک به سر جان باخت.
اسفندیار عبداللهی، نمایندهٔ مرودشت در مجلس ایران، گفته است که نیروهای انتظامی، سپاه و بسیج تیراندازی نکردند و این شهروند مرودشتی به دست اراذل و اوباش کشته شده است.
نزدیکان آقای شیروانیمنفرد اما به رادیوفردا گفتهاند که او در مقابل کلانتری ۱۱ در خیابان انقلاب مرودشت از سوی نیروهای نظامی هدف قرار گرفته است. ویدئوهایی هم بعد از گلوله خوردن خداداد شیروانیمنفرد منتشر شده که معترضان در حال حمل پیکر او هستند.
منصور مختاری و امیرمحمد کوهکن، ۲۶ ساله و مربی فوتسال، دیگر کشتهشدگان مرودشت هستند.
نزدیکان آقای کوهکن به رادیوفردا گفتهاند که او بر اثر اصابت گلوله به سینهاش جان باخته است. خبرگزاریهای حکومتی ویدئویی از مادر و عموی او منتشر کردهاند که میگویند او برای تهیهٔ دارو بیرون رفته بود و اغتشاشگر نبود.
انتشار گزارشهای مخدوش و نسبت دادن علت جان باختن معترضان به مسائلی غیر از حضور در اعتراضات، از سوی مقامها و رسانههای حکومتی در ایران در هر دوره از اعتراضات سابقهای دیرینه دارد.
نورآباد لرستان
از خانوادهٔ معترض جانباخته در نورآباد لرستان هم رسانههای حکومتی ویدئویی منتشر کردهاند که کشته شدن او را، بدون ارائه سند و مدرک، به معترضان نسبت میدهند.
احد ابراهیمی ۱۱ دی در اعتراضات نورآباد لرستان بر اثر اصابت گلوله کشته شد.
لردگان، چهارمحال و بختیاری
خبرگزاریهای حکومتی، ویدئوهای مشابهی هم از خانوادههای دو معترض جانباخته در لردگان منتشر کردهاند با این ادعا که معترض نبودهاند.
سجاد والامنش زیلایی، ۲۰ ساله، و احمد جلیل، ۲۱ ساله، دو معترضی هستند که ۱۱ دی در اعتراضات لردگان در استان چهارمحال و بختیاری جان باختند.
هفشجان، چهارمحال و بختیاری
در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، حاضران در مراسم خاکسپاری سروش سلیمانی شعار «مرگ بر مخبر هفشجانی»، «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده» و «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
سروش سلیمانی ۲۸ ساله ۱۳ دی در جریان اعتراضات در هفشجان جان باخت.
ویدئوهایی از آتش زدن یک ساختمان که گفته میشود از آن مکان به سروش سلیمانی و معترضان تیراندازی شده، در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
فولادشهر، اصفهان
در ویدئویی دیگر، داریوش انصاری بختیاروند، معترض کشتهشده در اعتراضات فولادشهر، ترانهای حماسی برگرفته از شاهنامهٔ فردوسی میخواند. تصاویری از پیکر بیجان او در بیمارستان، در شبکههای اجتماعی پربازدید شده است.
داریوش انصاری بختیاروندی، ۳۷ ساله، ۱۰ دی در فولادشهر اصفهان کشته شد. رئیس پلیس آگاهی استان اصفهان گفته است که او مقابل درِ منزل خود در فولادشهر با فرد یا افراد ناشناس درگیر شده و چند نفر به ظن قتل او دستگیر شدهاند.
نزدیکان داریوش انصاری بختیاروند اما میگویند که او بعد از حضور در اعتراضات، از سوی مأموران امنیتی تحت تعقیب قرار گرفته و در درگیری با آنها جان باخته است.
در ویدئوهایی که از مراسم دفن داریوش انصاری بختیاروندی در قبرستان فلاورجان منتشر شده، شرکتکنندگان شعارهای ضدحکومتی سر دادهاند.
قم
۱۲ دیماه ویدئویی از یک معترض در قم منتشر شد که کف خیابان در حالی که قفسهٔ سینه و دست راستش متلاشی شده است، دیده میشد.
محسن وفانژاد، از بنیانگذاران رسانهٔ ویجیاتو، در حساب کاربریاش در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت که تصویر پسردایی او به نام حسین ربیعی است.
حسین ربیعی، ۳۴ ساله، ۱۲ دی در آرامستان بهشت معصومهٔ قم به خاک سپرده شد.
مرتضی حیدری، معاون سیاسیـامنیتی استان قم، گفته است که او بر اثر حمل نارنجک دستی توسط خودش کشته شده است. او همچنین گفته که یک نوجوان ۱۷ ساله هم توسط سلاح غیرسازمانی کشته شده است؛ یعنی تیر شلیکشده جزو سلاحهای سازمانی نیروهای انتظامی نبوده است.
این نوجوان ۱۷ ساله محمد نوری است که ۱۲ دی در قم کشته شد. نزدیکان او گفتهاند که گلولهٔ ساچمهای به قلب او اصابت کرده بود.
نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی در اعتراضات سالهای گذشته هم از گلولههای ساچمهای علیه معترضان استفاده کرده بودند.
این تنها آمار کشتهشدگانی است که رادیو فردا توانسته تاکنون هویت آنها را تأیید کند. شمار جانباختگان اما بر اساس گزارشها و ویدئوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، بیش از اینها است.
در میان کشتهشدگان اعتراضها، هم معترض هست هم رهگذر؛ از ورزشکار و بازاری و کارگر و آرایشگر و کارآموز وکالت تا دانشآموزانی که در سنین نوجوانی بودند.
خانوادههای آنها به دلیل فشارهای امنیتی سکوت کردهاند، اما نوای «چَمَری» که نشان از سوگ جوانان و بزرگان دارد، این روزها همراه با سنج و دمام در ایران در مراسم خاکسپاری معترضانی که هدف گلولههای ساچمهای و واقعی نیروهای امنیتی قرار گرفتهاند شنیده میشود؛ همراه با فریادهای ضدحکومتی مردمی که معترضان را به خاک میسپارند.
