رئیس مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه ۱۵ شهریور، یک روز پس از حمله آمریکا به چند نفتکش ایرانی در خلیج فارس، گفت دوران «پاسخهای متناسب» به پایان رسیده است. او همزمان به وجود مشکلات اقتصادی در کشور اذعان کرد.
محمدباقر قالیباف در سخنانی در جلسه علنی مجلس تهدید کرد: «هرگونه تجاوز به منافع و امنیت ایران، پاسخی سریعتر، سنگینتر و دردناکتر دریافت خواهد کرد.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد در واکنش به شلیک موشکهای بالستیک سپاه پاسداران به سوی دو ناو جنگی آمریکایی، سه نفتکش ایرانی را در نزدیکی خارک، جاسک و در خلیج عمان هدف قرار داده و از کار انداخته است. به گفته سنتکام، حملات ایران آسیبی به نیروهای آمریکایی وارد نکرد.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، هشدار داد ادامه حملات سپاه به کشتیهای آمریکایی با تحمیل هزینههای اقتصادی سنگینتر و انهدام نفتکشهای ایران پاسخ داده خواهد شد.
ساعاتی بعد سپاه پاسداران مدعی شد در تنگه هرمز به سه نفتکش و سه شناور مرتبط با ایالات متحده حمله و آنها را هدف قرار داد.
این نهاد نظامی-امنیتی روز یکشنبه نیز ادعا کرد یک شناور نظامی بدون سرنشین آمریکا را که قصد ورود به «منطقه حفاظتشده تنگه هرمز» داشت، هدف قرار داده است.
«چالشهای اساسی» برای معیشت ایرانیان
قالیباف که مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی در گفتوگوهای بعد از آتشبس با آمریکا است، در بخش دیگری از نطق روز یکشنبه گفت: «نوسانات شدید قیمت ارز، تورم، بیکاری و مدیریت بازار، چالشهای اساسی هستند که به معیشت مردم فشار جدی وارد کرده است.»
او افزود: «در کنار میدان نظامی، امروز اصلیترین نبرد ما در میدان تولید و معیشت مردم است.»
این سخنان یک روز بعد از آن است که قیمت دلار در بازار آزاد ایران تا مرز ۲۲۸ هزار تومان بالا رفت و از سوی دیگر آمارهای رسمی نیز نشانگر افزایش شدید تورم در ماههای اخیر است.
علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، نیز روز یکشنبه گفت واکنش تهران در برابر تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا «مقاومت اقتصادی در کنار اصلاحات اقتصادی» است و این دیدگاه را که تحریمها باعث تغییر مسیر ایران خواهند شد، رد کرد.
او با اشاره به اظهارات مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ درباره اقدام آمریکا برای قطع رابطه ایران با اقتصاد جهانی گفت: «تصور اینکه بتوان با فشار بر اقتصاد ایران، تصمیمات یک ملت را تغییر داد، اشتباه است.»
وزیر اقتصاد ایران افزود: «مسئولیت اصلاح اقتصاد ایران بر عهده دولت و مردم ایران است، نه وزارت خزانهداری آمریکا.»
این در حالی است که همزمان وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد ترکیب محاصره دریایی و تحریمهای گسترده، صادرات نفت و دسترسی جمهوری اسلامی ایران به درآمدهای آن را بهشدت محدود کرده است.
اسکات بسنت در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز که روز یکشنبه منتشر شد، با اشاره به نقش چین بهعنوان خریدار اصلی نفت ایران گفت محاصره دریایی مانع خروج محمولههای تازه شده و برآورد کرد که «احتمالاً تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران باقی مانده که چین هنوز نخریده است».
او که طرح تشدید فشارها بر ایران را در قالب «عملیات طرد اقتصادی» را از روز دوم شهریور آغاز کرده است، بارها وعده داده که شریانهای حیاتی اقتصاد ایران و مجراهای انتقال پول برای سپاه پاسداران را قطع خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز روز ۱۳ شهریور در گزارشی به نقل از منابعی که نامشان اعلام نشده نوشت اگرچه مقامات جمهوری اسلامی دههها موفق به دور زدن تحریمها شدند، اما تازهترین اقدامات ایالات متحده آنها را در موقعیت بسیار حساستری قرار داده و مسیرهای کمی برای تأمین ارز خارجی یا خرید کالا باقی مانده است.