شامگاه پنجشنبه ۲۱ آبان «اهدافی نظامی» در بندر سیریک در استان هرمزگان هدف حمله قرار گرفت و ساعاتی بعد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادعا کرد که در واکنش به این حمله یک رادار هشدار زودهنگام آمریکا را در بحرین هدف قرار داده است.
خبرگزاری رسمی ایرنا، شامگاه پنجشنبه، پس از انتشار گزارشهایی از شنیده شدن صدای چند انفجار در سیریک، به نقل از منابع رسمی تأیید کرد که این منطقه هدف حمله قرار گرفته و اعلام کرد اهداف مورد اصابت «نظامی» بودهاند.
سپاه پاسداران ساعاتی بعد در بیانیهای ضمن تأیید حمله و اینکه یک دکل مخابراتی در سیریک هدف حملهٔ هوایی قرار گرفته، ادعا کرد نیروی هوافضای سپاه در پاسخ، «رادار هشدار زودهنگام آمریکا را در بحرین منهدم کرده است».
سپاه پاسداران همچنین این اقدام را «هشداری جدی» به آمریکا برای توقف آنچه «تحریکات هوایی و قاچاق نفت در تنگه هرمز» خواند، توصیف کرد.
تا زمان انتشار این گزارش، مقامهای آمریکایی و بحرینی وقوع حمله به این تأسیسات راداری یا ادعای انهدام آن را تأیید نکردهاند.
خبرگزاری رویترز میگوید این نخستین ادعای حمله به تأسیسات نظامی آمریکا در یکی از کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس از اوایل سپتامبر تاکنون است.
هنوز مشخص نیست چه نیروهایی حمله به سیریک را انجام دادهاند و سنتکام نیز تا اکنون مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.
این تحولات در شرایطی رخ داده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه پنجشنبه بار دیگر از احتمال ازسرگیری حملات نظامی به ایران سخن گفت و اعلام کرد ممکن است «همین حالا» دستور چنین حملهای را صادر کند.
ترامپ در گفتوگوی تلفنی با شبکهٔ «سیلم نیوز» در پاسخ به این پرسش که آیا در استفاده از نیروی نظامی علیه ایران تردید خواهد کرد، گفت اوضاع طبق خواست ایالات متحده پیش میرود، اما افزود: «اگر میدیدم اوضاع در مسیر دیگری پیش میرود، این کار را انجام میدادم. حتی ممکن است همین الان هم چنین اقدامی انجام دهم. هیچ تردیدی نخواهم داشت.»
رئیسجمهور آمریکا ساعاتی پیش از آن نیز در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال اعلام کرده بود که واشینگتن دیگر نیازی به دستیابی به توافق با تهران ندارد.
او نوشت: «ما به توافق با ایران نیازی نداریم. آن روزها مدتهاست که گذشتهاند. ما پول آنها، صدها میلیارد دلار، و تنگهٔ آنها را در اختیار داریم!»
این اظهارات پس از چند هفته رایزنی دیپلماتیک، از جمله تلاشهای میانجیگرانهٔ قطر و مکاتبات جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، مطرح شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که واشینگتن ابتدا باید شروط هفتگانهٔ تهران را بپذیرد تا زمینه برای مذاکرات دربارهٔ پروندهٔ هستهای فراهم شود.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، نیز در روزهای اخیر پیشنهادهای ایران را «مضحک» خوانده، اما تأکید کرده بود که محاصرهٔ دریایی و فشارهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی چنان مؤثر بوده که نیازی به ازسرگیری جنگ گسترده نیست.
حمله به سیریک و ادعای تازهٔ سپاه پاسداران دربارهٔ هدف قرار دادن رادار آمریکایی در بحرین در شرایطی مطرح شده که پس از آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴ با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس بارها هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
در جریان این حملات، علاوه بر پایگاهها و تجهیزات نظامی آمریکا، زیرساختهایی از جمله فرودگاهها، بنادر و تأسیسات انرژی در کشورهای منطقه هدف قرار گرفتند.
ایران همچنین با حمله به کشتیها در تنگه هرمز، تردد در این تنگهٔ راهبردی را مختل کرد و آمریکا نیز در مقابل، محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را به اجرا گذاشت.
با این حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرده است که از تابستان امسال تاکنون به کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس برای صادرات یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون بشکه نفت از طریق تنگهٔ هرمز کمک کرده است.
آمریکا همزمان کارزاری را با عنوان «طرد اقتصادی» ایران پیش میبرد که هدف آن محدود کردن تجارت و جریانهای مالی جمهوری اسلامی اعلام شده است.
در روزهای اخیر، در کنار ادامهٔ تلاشهای دیپلماتیک، هشدارهای نظامی تهران و واشینگتن نیز افزایش یافته است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، دو روز پیش گفت تهران پاسخ روشن و شفافی به آمریکا داده، اما واشینگتن هنوز پاسخ رسمی و مشخصی به آن ارائه نکرده است.
او تأکید کرد که بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات منوط به پذیرش هفت شرط ایران از سوی آمریکاست.
همان روز محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز تهدید کرد که اگر حملات نظامی آمریکا علیه ایران از سر گرفته شود، نیروهای جمهوری اسلامی «پایگاههای دوردست آمریکا» را نیز هدف قرار خواهند داد.
ترامپ نیز روز چهارشنبه اعلام کرد که ایالات متحده به دنبال «پیروزی کامل» در جنگ با ایران است.
رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر گفته بود که ترجیح میدهد به جای ازسرگیری حملات گستردهٔ نظامی، محاصرهٔ دریایی و فشارهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی ادامه یابد.
اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران همچنان یکی از دشوارترین موانع دستیابی به توافق است و ترامپ اصرار دارد که این موضوع باید در هر توافقی برای پایان دادن به جنگ حلوفصل شود.