دو خبرگزاری فارس و تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، که ساعاتی قبل به نقل از «منابع آگاه» از احتمال آغاز مذاکره بین ایران و آمریکا با حضور «مقامهای ارشد دو کشور در روزهای آتی» خبر دادند، این گزارش را از روی خبرگزاریهای خود حذف کردند.
خبرگزاری تسنیم روز دوشنبه ۱۳ بهمن به نقل از این منبع نوشته که «تا الان، مکان و زمان قطعی این دیدار نهایی نشده است و این مذاکرات احتمالاً در سطح» عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نمایندهٔ ویژهٔ آمریکا، خواهد بود.
فارس هم در گزارش کوتاهی به نقل از «یک منبع در دولت» نوشته که «رئیسجمهور دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است».
به گفتهٔ این منبع، «ایران و آمریکا در چارچوب موضوع هستهای مذاکره خواهند کرد».
هر دو خبرگزاری عصر دوشنبه، این خبر را از روی خروجیهای خود حذف کردند.
فارس در گزارش خود نوشته بود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، «دستور» آغاز مذاکرات را صادر کرده است. در حالی که در خبر تسنیم، مرجع صدور دستور آغاز مذاکرات «شورای عالی امنیت ملی» اعلام شده بود.
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز روز دوشنبه گفت که حکومت ایران برای مذاکره «با شروطی روشن و منطقی» آمادگی دارد.
او افزود: «دانش صلحآمیز هستهای مانند توانمندی موشکی و پهپادی جزو خطوط قرمز جمهوری اسلامی است و قابل مذاکره نیست».
مقامهای آمریکایی هنوز به این ادعای رسانههای ایران واکنش نشان ندادهاند.
محل مذاکرات
یک مقام ارشد ایرانی و یک دیپلمات غربی نیز به خبرگزاری رویترز گفتند که استیو ویتکاف و عباس عراقچی ممکن است در روزهای آینده در ترکیه با هم دیدار کنند.
برخی منابع احتمال دادهاند که با توجه به سفر اخیر عراقچی به ترکیه و تلاش آنکارا برای میزبانی مذاکرات، رایزنیها در ترکیه برگزار شود و حتی احتمال حضور هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در این گفتوگوها مطرح شده است.
در عین حال، نام کشورهای دیگری در منطقه نیز بهعنوان گزینههای میزبانی مطرح است و قطر و مصر هم تلاشهای دیپلماتیکی در این زمینه انجام دادهاند.
موضوع انتقال مواد غنیشدهٔ هستهای
خبرگزاری تسنیم روز دوشنبه خبر داد که علی باقری کنی، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران، گفته است که «مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنیشده هستهای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلاً حول چنین امری نیست».
خبرگزاری ایسنا هم تأکید کرده که «برخلاف برخی گمانهزنیها»، در سفر اخیر محمد بن عبدالرحمن آلثانی، وزیر خارجه قطر، به تهران، موضوع انتقال اورانیوم غنیشدهٔ ایران به خارج از کشور مطرح نشده است.
این درحالی است که ساعاتی پیشتر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی که به نام او اشارهای نشده، نوشته بود: «دیپلماسی در جریان است. ایران میگوید برای ازسرگیری مذاکرات، نباید پیششرطی وجود داشته باشد و آماده است در موضوع غنیسازی اورانیوم انعطافپذیری نشان دهد؛ از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش غنیسازی صفر در چارچوب یک ترتیبات کنسرسیومی بهعنوان راهحل».
با این حال، او افزود که تهران برای آغاز مذاکرات خواستار آن است که «تجهیزات نظامی آمریکا از اطراف ایران دور شوند». این مقام اضافه کرده که «حالا توپ در زمین ترامپ است».
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تائید کرده که ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. در روزهای اخیر گمانهزنیهایی مبنی بر ارسال اورانیوم ایران به روسیه یا ترکیه مطرح شده بود.
«ادامۀ رایزنیهای ایران» با همتایان مصری، سعودی و ترکیهای
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، که هفته گذشته به ترکیه سفر کرده بود، روز دوشنبه از ادامه رایزنیها با همتایان مصری، سعودی و ترکیهای خود خبر داد و در گفتوگو با سیانان گفت: «ترامپ گفته سلاح هستهای نه، و ما کاملاً با این موضوع موافقیم».
او افزود در صورت لغو تحریمها، رسیدن به توافق «کاملاً ممکن» است.
یک مقام حزب حاکم ترکیه نیز به رویترز گفته است که تهران و واشینگتن توافق کردهاند گفتوگوهای این هفته بر دیپلماسی متمرکز باشد؛ امری که میتواند بهمنزله فرصتی برای جلوگیری از حملات احتمالی آمریکا تلقی شود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز روز دوشنبه دربارۀ مذاکره با آمریکا گفت: «در این مرحله، نکات مختلفی رد و بدل شده و ما در حال بررسی و تصمیمگیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم که امیدواریم طی روزهای آینده به نتیجه برسد».
سخنگوی وزارت خارجۀ ایران در عین حال تأکید کرد که تهران «هرگز اولتیماتوم نمیپذیرد» و مدعی شد پیامی در این زمینه دریافت نشده است؛ این در حالی است که دونالد ترامپ پیشتر هشدار داده بود «زمان برای توافق هستهای ایران در حال پایان است» و افزود به جمهوری اسلامی ضربالاجلی داده «که فقط خودشان میدانند».
بقائی دربارۀ وضعیت اورانیوم غنیشدۀ ایران هم افزود: «این یکی از موضوعاتی است که قاعدتاً در یک مذاکره دربارهاش تعیین تکلیف میشود. قبل از اینکه مذاکره اتفاق بیفتد، ما از قبل نتیجه را اعلام نمیکنیم. نتیجه در چارچوب و در روند مذاکره به دست میآید.»
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در چند نوبت خواستار توافق با ایران در مورد برنامه هستهای جمهوری اسلامی شده است، ایالات متحده حضور ناوگان دریایی خود در منطقه را افزایش داده و سامانههای پدافند هواییاش را در خاورمیانه تقویت کرده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز یکشنبه تهدید کرد که در صورت حمله آمریکا، یک «جنگ منطقهای» رخ خواهد داد.