لیندزی گراهام: از بازگشایی تنگه هرمز خشنودم، اما درباره توافق هستهای با ایران تردید دارم
سناتور لیندزی گراهام، جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی و از برجستهترین حامیان مداخله نظامی آمریکا در ایران در کنگره، روز یکشنبه نسبت به استحکام مفاد توافق مربوط به برنامه هستهای ایران ابراز تردید کرد، اما گفت از توافق دو کشور برای بازگشایی تنگه هرمز «خشنود» است.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «تا حدی نگرانم که برداشت ایران از این توافق با آنچه تیم مذاکرهکننده آمریکایی مطرح میکند متفاوت به نظر میرسد.»
گراهام افزود که مذاکرات پیش رو را از نزدیک دنبال خواهد کرد و تأکید کرد که هرگونه توافق هستهای با ایران باید در کنگره آمریکا مورد بررسی قرار گیرد.
او در پایان نوشت: «به همه کسانی که ما را به این نقطه رساندند تبریک میگویم. زمان همه چیز را روشن خواهد کرد.»
بهای نفت پس از اعلام توافق آمریکا و ایران بیش از ۴ درصد سقوط کرد
بهای نفت روز دوشنبه پس از اعلام توافق میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به ماهها جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، بیش از چهار درصد کاهش یافت.
بهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت در معاملات توکیو با ۴٫۳۹ درصد کاهش به ۸۱ دلار و ۱۵ سنت در هر بشکه رسید. این کاهش پس از آن رخ داد که پاکستان، بهعنوان میانجی مذاکرات، اعلام کرد تهران و واشینگتن به توافقی برای برقراری صلح و «پایان فوری و دائمی» عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، دست یافتهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد که توافق با جمهوری اسلامی ایران نهایی شده و از بازگشایی تنگه هرمز و رفع فوری محاصره دریایی آمریکا خبر داد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود ۲۰ درصد نفت خام جهان از طریق آن جابهجا میشود.
جمهوری اسلامی ایران نیز ساعاتی بعد اعلام کرد توافق تازه با آمریکا به جنگ میان دو کشور «پایانی فوری» میدهد.
تحلیلگران اقتصادی به خبرگزاری فرانسه گفتند بازارها اکنون در انتظار راستیآزمایی مفاد توافق هستند. به گفته آنان، امضای رسمی توافق در سوئیس، پاکسازی مینها از مسیرهای دریایی و همچنین نحوه رفتار اسرائیل و حزبالله از جمله عواملی است که سرمایهگذاران با دقت دنبال خواهند کرد.
ترامپ: اگر توافق نهایی هستهای حاصل نشود، حملات به ایران از سر گرفته میشود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در گفتوگو با روزنامه نیویورک تایمز گفت اگر ایران نتواند به یک توافق نهایی هستهای با ایالات متحده دست یابد، او حملات نظامی علیه تهران را از سر خواهد گرفت یا در مقابل دریافت ۲۰ درصد از درآمدهای منطقه، آمریکا را به «نگهبان خاورمیانه» تبدیل خواهد کرد.
ترامپ در این مصاحبه همچنین گفت توافقی که با ایران به دست آورده، در نهایت تضمین خواهد کرد که عبور و مرور از تنگه هرمز «برای همیشه بدون عوارض» باشد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت که با وجود مخالفتهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، او اسرائیل را از «نابودی هستهای» نجات داده است.
ایران پس از اعلام توافق با آمریکا برای توقف فوری جنگ، اعلام کرد که در دو ماه آینده گفتوگوهایی را با واشینگتن با هدف دستیابی به یک «توافق نهایی» برای حلوفصل این مناقشه برگزار خواهد کرد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، بامداد دوشنبه در اظهاراتی که از تلویزیون دولتی پخش شد، گفت: «زمانی که مذاکرات با هدف رسیدن به یک توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آغاز شود، اگر در نهایت چنین توافقی حاصل شود، مسئلهٔ اصلی برای ما بهطور طبیعی اجرای مفاد آن خواهد بود.»
چهار کشور اروپایی: در صورت اجرای تعهدات هستهای، آماده لغو تحریمهای ایران هستیم
بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا اعلام کردند پس از دستیابی آمریکا و ایران به توافقی برای پایان دادن به جنگ، آمادهاند در واکنش به گامهای ایران در زمینه برنامه هستهای خود، تحریمها علیه ایران را لغو کنند.
رهبران این چهار کشور در بیانیهای مشترک که روز یکشنبه منتشر شد، گفتند: «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد. ما آمادهایم برای تحقق این هدف با ایالات متحده، ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کنیم.»
دبیرکل سازمان ملل توافق صلح آمریکا و ایران را «گامی حیاتی» خواند
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز یکشنبه توافق صلح میان آمریکا و ایران، شامل آتشبس دائمی و بازگشایی تنگه هرمز، را «گامی حیاتی» در مسیر پایان دادن به جنگ در خاورمیانه توصیف کرد.
بر اساس بیانیهای که از سوی استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، منتشر شد، آقای گوترش ابراز امیدواری کرد که طرفها از این فرصت تازه بهره بگیرند و تلاشهای خود را برای دستیابی به راهحلی نهایی برای این مناقشه دوچندان کنند.
در این بیانیه آمده است: «دبیرکل امیدوار است طرفها بر پایه این فضای جدید حرکت کنند و کوششهای خود را برای دستیابی به حلوفصل نهایی این درگیری افزایش دهند.»
ژاپن از توافق استقبال کرد و خواستار بازگشایی عملی تنگه هرمز شد
سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، روز دوشنبه از توافق آمریکا و ایران برای پایان دادن به درگیریها استقبال کرد و ابراز امیدواری کرد که مفاد این توافق، از جمله بازگشایی تنگه هرمز برای کشتیهای بینالمللی، بهطور کامل اجرا شود.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ژاپن «قویاً امیدوار است» عبور و مرور آزاد و امن از تنگه هرمز در عمل تضمین شود و همچنین هرچه سریعتر توافقی نهایی درباره برنامه هستهای ایران و دیگر مسائل مورد اختلاف حاصل شود.
مهر: «جزئیات جدید» از پیشنویس تفاهمنامه ۱۴ مادهای ایران و آمریکا
خبرگزاری مهر جزئیاتی از پیشنویس تفاهمنامه بین ایران و آمریکا منتشر کرده است که هنوز دیگر خبرگزاریها و طرفین تفاهمنامه این جزئیات را تأیید نکردهاند
بندهایی که مهر در خبر خود آورده به شرح زیر:
۱- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان
۲- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران.
۳- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
۴- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
۵- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
۶- تعلیق تحریم های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن.
۷- لزوم ارائه طرحهای بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
۸- ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هسته ای و لغو کامل تحریم های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی
۹- تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای
۱۰- در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمی کند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
۱۱- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پول های بلوکهشده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
۱۲- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق.
۱۳- توافقنامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید میرسد.
۱۴- مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پول های بلوکهشده ایران، تعلیق تحریمهای نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمی شود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنیشده و غنیسازی، رفع تحریمها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام می شود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است.
ترامپ: این توافق بزرگ، صلح و امنیت را به منطقه میآورد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بامداد دوشنبه اعلام کرده است که یک توافق چارچوبی برای توقف درگیریها در خاورمیانه، بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره بنادر ایران از سوی ایالات متحده حاصل شده است.
او سپس در پیامی تازه در تروث سوشال با اشاره به نهاییشدن متن یادداشت تفاهم با ایران نوشت: «این توافق بزرگ، صلح و امنیت را برای سراسر منطقه به ارمغان خواهد آورد. رؤسایجمهور بسیاری تلاش کردند با ایران به صلح برسند، اما همگی پیش از من ناکام ماندند. رهبران منطقه برای نخستین بار رئیسجمهوری را یافتهاند که میتواند به آنها در دستیابی به صلحی واقعی کمک کند.»
او ادامه داد: «با بازگشایی تنگه هرمز پس از امضای توافق در روز جمعه، با هدف پاکسازی مینها، نفت بار دیگر از هر دو سوی منطقه و به سوی جهان جریان خواهد یافت.»
جیدی ونس: در مراسم امضای توافق با ایران شرکت میکنم؛ احتمال حضور ترامپ نیز وجود دارد
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه گفت که قصد دارد در مراسم امضای توافق صلح با ایران در سوئیس، که قرار است چند روز دیگر برگزار شود، شرکت کند، اما ممکن است دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شخصاً در این مراسم حضور یابد.
ونس در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، در پاسخ به این پرسش که آیا در این مراسم حضور خواهد داشت، گفت: «من قطعاً برنامه دارم که آنجا باشم، اما این احتمال وجود دارد که خود رئیسجمهور نیز در آنجا حضور داشته باشد.»
پاکستان، که نقش میانجی را در مذاکرات ایفا کرده است، اعلام کرده مراسم امضای این توافق روز ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد) در ژنو برگزار خواهد شد.
معاون وزیر خارجه ایران نهایی شدن متن یادداشت تفاهم را تأیید کرد
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران نیز تأیید کرد که متن یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا نهایی شده و امضای رسمی یادداشت تفاهم اسلامآباد روز جمعه در سوئیس انجام خواهد شد.
او گفت که «برخی اصلاحات مدنظر در تفاهم را با اتفاقاتی که در لبنان افتاد و با بیانیههای نیروهای مسلح، پیشبرد کار مذاکراتی را تسهیل کرد.»
خبرگزاری فارس هم مینویسد که ایران پس از حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت، مذاکرات خود را لغو و آماده حمله به اسرائیل شده بود، «اما در نهایت با امتیازهای لحظه آخری که از سوی رئیسجمهور آمریکا ارائه شد، از جمله حفظ تمامیت ارضی لبنان و عقبنشینی اسرائیل از مرز لبنان و رفع بلادرنگ محاصره، متقاعد گردید که از انجام حمله خود صرفنظر کند.»
فارس مینویسد که «همچنین مقرر شد نظام حقوقی تردد در آبهای خلیج فارس با همکاری ایران و عمان تنظیم شود.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که روز جمعه یک مراسم رسمی امضا برگزار خواهد شد و رؤسای هیئتهای مذاکرهکننده درباره ترتیبات مرحله بعدی گفتوگوها رایزنی خواهند کرد.
او گفت تا پیش از آن، تعهدات آمریکا در زمینه پایان دادن به جنگ، رفع محاصره و آزادسازی داراییهای ایران راستیآزمایی خواهد شد و ورود به مذاکرات ۶۰ روزه منوط به اجرای این تعهدات از سوی واشینگتن است.
معاون وزیر خارجه ایران افزود که در صورت آغاز این مذاکرات، موضوع لغو همه تحریمهای اعمالشده علیه جمهوری اسلامی، شامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا، و همچنین پایان دادن به قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از محورهای اصلی گفتوگوها خواهد بود.
به گفته غریبآبادی، موضوع هستهای و همچنین سازوکار بازسازی و توسعه اقتصادی نیز در طول این دوره ۶۰ روزه مورد مذاکره قرار خواهد گرفت و در صورت دستیابی به توافق نهایی، تمامی تحریمها لغو خواهد شد.
کاظم غریبآبادی سپس مدعی شد که آمریکا و اسرائیل «در تمامی اهدافشان متحمل شکست شدند و جمهوری اسلامی ایران پیروزیهای بزرگی در جنگ کسب کرد.»
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز در بیانیهای مدعی شد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «ثابت کردند که راهی جز پذیرش شکست برای دشمن وجود ندارد.»
بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز دربارهٔ توافق پایان جنگ بیانیهای صادر کرد و نوشت که بر اساس توافقات انجام شده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب به صورت فوری و دائمی پایان یافته و به علاوه، محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و بهطور کامل خاتمه مییابد.»
این بیانیه افزود: «امضای این یادداشت تفاهم در روز جمعه ۲۹ خرداد بهطور رسمی انجام خواهد شد. مذاکرات برای توافق نهایی، به پس از اجرای تعهدات طرف مقابل وفق یادداشت تفاهم موکول خواهد شد.»
ترامپ: توافق با جمهوری اسلامی ایران نهایی شده است
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در پیامی در شبکه تروث سوشال نوشت: «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون نهایی شده است. به همه تبریک میگویم!»
او ادامه داد: «بدینوسیله بازگشایی کامل و بدون دریافت عوارض تنگه هرمز را مجاز اعلام میکنم و همزمان دستور رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده را صادر میکنم. کشتیهای جهان، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان پیدا کند!»
کمی پیش از انتشار این پیام، دونالد ترامپ عصر یکشنبه به روزنامه والاستریت جورنال گفت قصد دارد بهزودی بیانیهای منتشر کند و در آن تأیید کند که ایالات متحده با ایران به توافق رسیده است.
ترامپ گفت این توافق، که ایران هنوز موافقت خود با آن را تأیید نکرده، یا بهصورت الکترونیکی توسط خود او یا توسط جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، امضا خواهد شد. این گفتوگو تنها چند ساعت پیش از حضور ترامپ در یک رویداد بزرگ مسابقات یوافسی در محوطه کاخ سفید انجام شد.
برخی این توافق را «یادداشت تفاهم» توصیف کردهاند که زمینه را برای مذاکرات بیشتر فراهم میکند، اما ترامپ روز یکشنبه گفت این توافق گامی بزرگ در مسیر پایان دادن به جنگی است که نزدیک به چهار ماه ادامه داشته است.
رئیسجمهور آمریکا بارها نسبت به دستیابی به توافق با ایران ابراز خوشبینی کرده و حتی بیش از یک ماه است که از نزدیک بودن آن سخن میگوید. با این حال، این مذاکرات در موارد متعددی در آخرین لحظات و بدون تأیید نهایی ایران شکست خورده است. ترامپ از ادامه جنگ، که به افزایش قیمت سوخت و ایجاد شکاف میان بخشی از هوادارانش منجر شده، بهطور فزایندهای ابراز نارضایتی کرده است.
ترامپ به والاستریت جورنال گفت این توافق شامل تعهد ایران به دست نیافتن به سلاح هستهای و بازگشایی فوری تنگه هرمز خواهد بود. او همچنین اظهار داشت که برای خارج کردن مواد هستهای از ایران عجلهای ندارد و این موضوع میتواند در مرحلهای بعد پیگیری شود.
او گفت: «بعداً، وقتی آماده باشیم وارد عمل شویم، آن گرد و غبار هستهای را جمع خواهیم کرد. به نظر من در یکی دو ماه آینده عجلهای وجود ندارد.» او این موضوع را «بیضرر» توصیف کرد.
در پاسخ به تردیدها درباره موافقت ایران با توافق، ترامپ گفت: «من میخواهم حملات متوقف شود و آنها هم میخواهند جنگ پایان یابد. فکر میکنم میخواهند این کار را به سرانجام برسانند. چنین چیزی پیش از این برای آنها رخ نداده است.»
ترامپ گفت برخلاف برخی منتقدانش، چندان نگران تغییر حکومت در ایران نیست.
او افزود: «در مورد تغییر حکومت، هیچوقت برایم اهمیتی نداشت. این سومین گروهی است که با آن سر و کار داشتهایم و این گروه تا امروز منطقیترین گروه بوده است.»
ترامپ همچنین گفت بازرسیهای سختگیرانهای بر ایران اعمال خواهد شد، هرچند جزئیات آن را توضیح نداد. او افزود که در چارچوب این توافق پولی به ایران پرداخت نخواهد شد، اما ممکن است تحریمها لغو شوند. او گفت: «خواهیم دید چگونه رفتار میکنند.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین اظهار داشت که محاصره دریایی علیه ایران مؤثر بوده و آن را «قدرتمندتر از حملات نظامی» توصیف کرد.
این گفتوگو چند ساعت پس از آن انجام شد که ترامپ از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بهدلیل تبادل آتش میان اسرائیل و حزبالله انتقاد کرد؛ رخدادی که به گفته او نزدیک بود مذاکرات حساس جاری را از بین ببرد.
ترامپ درباره حملات روز یکشنبه اسرائیل در لبنان گفت: «بیبی نباید این کار را میکرد. اصلاً از آن خوشم نیامد. آنها چند موشک کوچک شلیک کردند که فاصله زیادی با هدف داشت.»
او افزود: «آنها حمله میکنند، بعد طرف مقابل پاسخ میدهد، سپس دوباره حمله میشود و این چرخه در خاورمیانه هرگز پایان نمییابد.»
با این حال ترامپ مدعی شد نتانیاهو از توافق حمایت میکند. او گفت: «بیبی با آن مشکلی ندارد. چرا این توافق برای بیبی خوب است؟ چون ایران تحت هیچ شرایطی نباید سلاح هستهای داشته باشد.»
با این حال، نتانیاهو پیشتر نگرانیهایی درباره مفاد احتمالی چنین توافقی ابراز کرده است.
شهباز شریف: ایران و آمریکا درباره پایان جنگ در همه جبههها به توافق رسیدند
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در پیامی در شبه ایکس نوشت: «پس از گفتوگوهای فشرده، با خرسندی اعلام میکنیم که توافق صلح میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله در لبنان، را اعلام کردهاند.»
او افزوده است که «مراسم رسمی امضای این توافق روز جمعه ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد) در سوئیس برگزار خواهد شد.»
وی در ادامه نیز نوشته است که «مایلیم از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بهدلیل پایبندیشان به یافتن راهحلی دیپلماتیک برای این مناقشه قدردانی کنیم. همچنین از برادران خود در این تلاش میانجیگرانه، رهبری دولت قطر، بهدلیل حمایتشان در دستیابی به این توافق صمیمانه سپاسگزاریم. افزون بر این، مایلم بهطور ویژه از رهبری آیندهنگر پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه بهخاطر نقش و مشارکت چشمگیرشان در این زمینه قدردانی کنم.»
نخستوزیر پاکستان در پایان پیام خود نیز نوشته است: «اکنون که این توافق حاصل شده است، میانجیها در طول این هفته مجموعهای از نشستها را تسهیل خواهند کرد. این گفتوگوهای مقدماتی پیش از اجرا، زمینه را برای مذاکرات فنی و همچنین مراسم رسمی امضای توافق فراهم خواهد کرد.»