فون درلاین: توافق باید به بازگشایی فوری تنگه هرمز منجر شود
رئیس کمیسیون اروپا روز دوشنبه اعلام کرد که توافق میان ایالات متحده و ایران باید امکان «بازگشایی فوری» تنگه هرمز را فراهم کند.
اورسلا فون درلاین درباره این توافق که مقامهای آمریکایی و ایرانی میگویند به آن دست یافتهاند، افزود: «اولویت اکنون اجرای سریع و کامل آن از سوی همه طرفها است».
او میگوید: «آزادی کشتیرانی باید بدون پرداخت عوارض و محدودیت دوباره برقرار شود. این امر برای ثبات منطقه و اقتصاد جهانی ضروری است. همچنین راه را برای مذاکرات گستردهتر درباره صلح و امنیت در خاورمیانه باز میکند».
رئیس کمیسیون اروپا همچنین اظهار داشت که برقراری صلح در خاورمیانه «تا زمانی که لبنان در آتش میسوزد» امکانپذیر نیست.
او گفت: «اروپا بار دیگر از همه طرفها میخواهد به حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان احترام بگذارند و یک آتشبس واقعی را اجرا کنند».
گزارش بلومبرگ از ادامۀ نگرانیها درباره کشتیرانی در تنگه هرمز
خبرگزاری بلومبرگ با اشاره به توافق میان ایران و آمریکا، نوشته که اگرچه یکی از اهداف آن بازگشایی تنگه هرمز است اما مالکان کشتیها و تجار با «احتیاط و تردید» به این موضوع نگاه میکنند.
بر اساس این گزارش، «تقریباً همه آنها میگویند برای ارزیابی امکان عبور ایمن کشتیها، پس از ماهها تلاشهای نافرجام، به جزئیات بیشتری نیاز دارند».
به نوشته بلومبرگ، شرکتهایی که نفت خام و گاز را در سراسر جهان جابهجا میکنند، همچنان این پرسش را مطرح میکنند که بازگشایی تنگه هرمز که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته است روز جمعه انجام خواهد شد، در عمل چه معنایی خواهد داشت.
بر اساس دادههای کپلر که بلومبرگ به آن استناد کرده، نزدیک به ۶۰۰ کشتی هنوز در خلیج فارس ماندهاند و آماده خروجاند. بیش از ۳۰۰ کشتی خالی نیز در سوی دیگر تنگه، در دریای عمان، منتظرند تا در صورت بازگشایی مسیر وارد خلیج فارس شوند و بارگیری کنند.
این گزارش حاکی است پیش از جنگ، بهطور میانگین روزانه ۱۳۵ نفتکش از هرمز عبور میکردند، و اگر فقط همان ۶۰۰ کشتیِ منتظر خروج در نظر گرفته شوند، حتی در ظرفیت عادیِ پیش از جنگ هم تخلیه این صف بیش از چهار روز زمان میبرد. اگر کشتیهای خالیِ منتظر ورود هم اضافه شوند، این عدد در حالت نظری به حدود یک هفته میرسد.
مو یو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت کپلر، میگوید: «زمانبندیهای بسیار زیادی در این روند وجود دارد و من نمیدانم آیا توالی مشخصی برای اجرای همه این مفاد وجود دارد یا نه. در این بازههای زمانی اتفاقات زیادی ممکن است رخ دهد و اگر ایران احساس کند آمریکا یا اسرائیل اقدامی مغایر با توافق انجام دادهاند، ممکن است دوباره تنگه را ببندد».
بلومبرگ نوشته با توجه به محدود بودن اطلاعات موجود، در ساعات پس از انتشار این خبر فعالیت چندانی در تنگه مشاهده نشد؛ تنها یک نفتکش گاز طبیعی مایع به نام «دیشا» برای آزمایش شرایط، وارد شاخه شرقی تنگه هرمز به سمت دریای عمان شد.
بر اساس این گزارش، از نظر تئوری، یک توافق صلح، حتی اگر موقت باشد، میتواند میلیونها بشکه نفت را که ماهها در خلیج فارس محبوس ماندهاند آزاد کند. اما در عمل، موانع متعددی همچنان وجود خواهد داشت؛ از مشکلات سادهای مانند نیاز به پاکسازی بدنه کشتیها از صدفها و رسوبات دریایی گرفته تا اطمینان از آمادگی خدمه برای حرکت بدون اتکا به سامانههای ناوبری الکترونیکی.
بلومبرگ میگوید مسئله امنیت همچنان مهمترین «نگرانی» است؛ چراکه برخی توافقهای اعلامشده در ماههای گذشته در نهایت به شلیک نیروهای ایرانی به سوی کشتیها یا توقیف شناورها منجر شده است. همچنین درباره وجود مینهای دریایی در تنگه نیز ابهام وجود دارد و به همین دلیل تعیین مسیرهای ایمن و پوشش بیمهای اهمیت حیاتی پیدا کرده است.
شرکتهای بزرگ کشتیرانی ژاپنی که از نخستین شرکتهایی بودند که به این توافق واکنش نشان دادند، هشدار دادند که ناوبری ایمن تنها پس از نهایی شدن جزئیات امکانپذیر خواهد بود.
قیمت دلار در مقایسه با سایر ارزهای جهانی کاهش یافت
دلار آمریکا روز دوشنبه در برابر ارزهای اصلی جهان به پایینترین سطح خود در ۱۰ روز گذشته رسید؛ چراکه به نوشته رویترز، توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ میان آمریکا و ایران باعث سقوط قیمت نفت و افزایش تمایل سرمایهگذاران به داراییهای پرریسکتر شده است.
مقامهای آمریکایی و ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند که بر سر چارچوبی برای توافق به منظور پایان دادن به جنگ، توقف محاصره ایران از سوی آمریکا و بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیدهاند. با این حال بازارها همچنان با احتیاط عمل میکنند؛ زیرا در انتظار جزئیات بیشتر هستند و سرنوشت برنامه هستهای ایران به مذاکرات بعدی موکول شده است.
همزمان، با کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و نگرانیهای تورمی، تقاضا برای دلار بهعنوان یک دارایی امن نیز کاهش یافت.
یورو تا ۰.۵ درصد افزایش یافت و به ۱.۱۶۲۲ دلار رسید و پوند بریتانیا نیز با رشد ۰.۴ درصدی به ۱.۳۴۵۹ دلار صعود کرد.
دلار استرالیا که به تغییرات ریسکپذیری بازار حساس است، هم با رشد نزدیک به ۰.۷ درصدی به ۰.۷۰۸۷ دلار رسید و دلار نیوزیلند نیز با افزایش ۰.۶ درصدی در سطح ۰.۵۸۶۳ دلار معامله شد.
شاخص دلار آمریکا که ارزش این ارز را در برابر سبدی از ارزها از جمله ین ژاپن و یورو میسنجد، با ۰.۱ درصد کاهش به ۹۹.۳۹۵ رسید که ضعیفترین سطح آن از ۵ ژوئن تاکنون محسوب میشود.
خبرگزاری فرانسه به نقل از استراتژیستهای ارشد بازار نوشته: «بازارها فعلاً در حالت انتظار و مشاهده قرار دارند تا ببینند تنگه هرمز با چه سرعتی واقعاً بازگشایی میشود و بازگشت جریان صادرات نفت به وضعیت عادی چقدر زمان خواهد برد. قطعاً این روند تا چند ماه طول خواهد کشید.»
در همین حال، ین ژاپن تا سطح ۱۶۰.۲۲۵ در برابر دلار تضعیف شد و همچنان در محدوده ۱۶۰ در نوسان است؛ سطحی که از نظر بسیاری از معاملهگران، مرز حساس برای احتمال مداخله رسمی دولت و بانک مرکزی ژاپن در بازار ارز به شمار میرود.
کالاس: توافق میان ایران و آمریکا پیشرفتی مهم در پایان جنگ است
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا میگوید توافق اعلامشده میان ایالات متحده و ایران میتواند یک «پیشرفت بالقوه مهم» در پایان جنگ باشد و اتحادیه اروپا اکنون بررسی خواهد کرد که چگونه میتواند در مرحله بعدی این روند مشارکت داشته باشد.
کایا کالاس پیش از نشست وزیران امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در بروکسل، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از اهرمهای اقتصادی گرفته تا تخصص هستهای و روابط دیرینه با شرکای خود در منطقه خلیج فارس، اتحادیه اروپا آماده است تا در دستیابی به یک راهحل پایدار نقشآفرینی کند».
او افزود که اتحادیه اروپا آمادگی دارد از ظرفیتها و توانمندیهای خود برای کمک به حلوفصل پایدار این بحران استفاده کند.
رئیس شورای اتحادیه اروپا از پایان «جنگ پرهزینه» در خاورمیانه استقبال کرد
رئیس شورای اتحادیه اروپا روز دوشنبه از توافق میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه استقبال کرد و افزود که این اتحادیه آماده است در تدوین راهبردی برای «صلحی پایدار» مشارکت کند.
آنتونیو کاستا در شبکهٔ ایکس نوشت: «منتظر پایان این جنگ پرهزینه و بازگشت کامل آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز هستم».
او نوشت: «اکنون باید سلاحها خاموش شوند و اختلافات باقیمانده مطابق با حقوق بینالملل از راههای مسالمتآمیز حلوفصل شوند. اتحادیه اروپا آماده است در پیشبرد یک راهبرد جامع برای دستیابی به صلحی پایدار در سراسر خاورمیانه مشارکت کند».
مقام آمریکایی: هیچ دارایی مسدودشدهای بدون اجرای تعهدات ایران آزاد نخواهد شد
یک مقام آمریکایی در گفتوگو با سیانان، ادعای ایران مبنی بر دریافت میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده پیش از آغاز دورهٔ برنامهریزیشدهٔ ۶۰ روزهٔ مذاکرات پس از امضای توافق در روز جمعه را رد کرد.
این مقام که نام او ذکر نشده روز یکشنبه به شبکهٔ خبری سیانان گفت: «این موضوع کاملاً نادرست است. این توافق بر پایهٔ اجرای تعهدات است و هیچیک از داراییهای مسدودشده بدون اجرای تعهدات ایران آزاد نخواهد شد.»
این واکنش پس از آن مطرح شد که کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران، گفت مرحلهٔ بعدی مذاکرات منوط به آن است که واشینگتن ابتدا چند تعهد، از جمله آزادسازی داراییهای مسدودشدهٔ ایران در خارج از کشور، را اجرا کند.
سیانان: دستورالعمل لغو محاصره دریایی ایران در صورت امضای توافق به ارتش آمریکا ابلاغ شد
یک مقام آمریکایی که نامش ذکر نشده به شبکه خبری سیانان گفت ارتش آمریکا دستورالعملی دریافت کرده است که در صورت امضای توافق با ایران، محاصرهٔ دریایی آمریکا در تنگه هرمز را روز جمعه لغو کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد که پس از دستیابی به توافق با تهران، «رفع فوری محاصرهٔ دریایی ایالات متحده» علیه بنادر ایران را مجاز میداند. او سپس گفت: «با بازگشایی تنگه پس از امضای توافق در روز جمعه، برای پاکسازی مینها، نفت بار دیگر از هر دو سو برای منطقه و جهان جریان خواهد یافت.»
ترامپ در اواسط آوریل، حدود شش هفته پس از آغاز جنگ، دستور برقراری این محاصره را صادر کرده بود.
این مقام آمریکایی به سیانان گفته است که «این، برداشت و برنامهٔ فعلی دولت آمریکا است، اما ممکن است تا روز جمعه شرایط تغییر کند.»
لیندزی گراهام: از بازگشایی تنگه هرمز خشنودم، اما درباره توافق هستهای با ایران تردید دارم
سناتور لیندزی گراهام، جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی و از برجستهترین حامیان مداخله نظامی آمریکا در ایران در کنگره، روز یکشنبه نسبت به استحکام مفاد توافق مربوط به برنامه هستهای ایران ابراز تردید کرد، اما گفت از توافق دو کشور برای بازگشایی تنگه هرمز «خشنود» است.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «تا حدی نگرانم که برداشت ایران از این توافق با آنچه تیم مذاکرهکننده آمریکایی مطرح میکند متفاوت به نظر میرسد.»
گراهام افزود که مذاکرات پیش رو را از نزدیک دنبال خواهد کرد و تأکید کرد که هرگونه توافق هستهای با ایران باید در کنگره آمریکا مورد بررسی قرار گیرد.
او در پایان نوشت: «به همه کسانی که ما را به این نقطه رساندند تبریک میگویم. زمان همه چیز را روشن خواهد کرد.»
بهای نفت پس از اعلام توافق آمریکا و ایران بیش از ۴ درصد سقوط کرد
بهای نفت روز دوشنبه پس از اعلام توافق میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به ماهها جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، بیش از چهار درصد کاهش یافت.
بهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت در معاملات توکیو با ۴٫۳۹ درصد کاهش به ۸۱ دلار و ۱۵ سنت در هر بشکه رسید. این کاهش پس از آن رخ داد که پاکستان، بهعنوان میانجی مذاکرات، اعلام کرد تهران و واشینگتن به توافقی برای برقراری صلح و «پایان فوری و دائمی» عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، دست یافتهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد که توافق با جمهوری اسلامی ایران نهایی شده و از بازگشایی تنگه هرمز و رفع فوری محاصره دریایی آمریکا خبر داد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود ۲۰ درصد نفت خام جهان از طریق آن جابهجا میشود.
جمهوری اسلامی ایران نیز ساعاتی بعد اعلام کرد توافق تازه با آمریکا به جنگ میان دو کشور «پایانی فوری» میدهد.
تحلیلگران اقتصادی به خبرگزاری فرانسه گفتند بازارها اکنون در انتظار راستیآزمایی مفاد توافق هستند. به گفته آنان، امضای رسمی توافق در سوئیس، پاکسازی مینها از مسیرهای دریایی و همچنین نحوه رفتار اسرائیل و حزبالله از جمله عواملی است که سرمایهگذاران با دقت دنبال خواهند کرد.
ترامپ: اگر توافق نهایی هستهای حاصل نشود، حملات به ایران از سر گرفته میشود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در گفتوگو با روزنامه نیویورک تایمز گفت اگر ایران نتواند به یک توافق نهایی هستهای با ایالات متحده دست یابد، او حملات نظامی علیه تهران را از سر خواهد گرفت یا در مقابل دریافت ۲۰ درصد از درآمدهای منطقه، آمریکا را به «نگهبان خاورمیانه» تبدیل خواهد کرد.
ترامپ در این مصاحبه همچنین گفت توافقی که با ایران به دست آورده، در نهایت تضمین خواهد کرد که عبور و مرور از تنگه هرمز «برای همیشه بدون عوارض» باشد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت که با وجود مخالفتهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، او اسرائیل را از «نابودی هستهای» نجات داده است.
ایران پس از اعلام توافق با آمریکا برای توقف فوری جنگ، اعلام کرد که در دو ماه آینده گفتوگوهایی را با واشینگتن با هدف دستیابی به یک «توافق نهایی» برای حلوفصل این مناقشه برگزار خواهد کرد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، بامداد دوشنبه در اظهاراتی که از تلویزیون دولتی پخش شد، گفت: «زمانی که مذاکرات با هدف رسیدن به یک توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آغاز شود، اگر در نهایت چنین توافقی حاصل شود، مسئلهٔ اصلی برای ما بهطور طبیعی اجرای مفاد آن خواهد بود.»