ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرد که گفت‌وگوهای فنی میان ایالات متحده و ایران در روزهای ۲۹ یا ۳۰ ژوئن (۸ یا ۹ تیر) در سوئیس از سر گرفته خواهد شد.

او که به خاورمیانه سفر کرده است، در فرودگاه کویت به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم گروه فنی در روز ۲۹ یا ۳۰ [ژوئن] بازخواهد گشت… اگر اشتباه نکنم، آن‌ها دوباره به سوئیس خواهند رفت.»

ایران و آمریکا بعد از امضای تفاهم‌نامه تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس و در پی دیدار هیئت‌های دوکشور در سوئیس توافق کردند که برای نظارت سیاسی بر روند مذاکرات طرفین، یک «کمیته عالی» تشکیل شود.

قطر و پاکستان به عنوان میانجی‌های این مذاکرات گفته‌اند که این کمیته بر سر یک «نقشه راه» برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز به توافق رسیده است؛ نقشه‌ای که زمینه را برای آغاز فوری گفت‌وگوهای فنی بیشتر فراهم می‌کند.

وزیر خارجه آمریکا روز چهارشنبه همچنین تأکید کرد که هیچ کشوری در جهان از اقدام ایران برای دریافت عوارض یا هزینه بابت عبور از تنگه راهبردی هرمز حمایت نمی‌کند.

او اظهار داشت: «من هیچ کشوری روی کره زمین را نمی‌شناسم که از دریافت عوارض یا هزینه برای استفاده از این تنگه حمایت کند.»

روبیو همچنین گفت که واشینگتن در روند مذاکرات با ایران برای دستیابی به یک توافق دائمی جهت پایان دادن به جنگ خاورمیانه، «کاملاً همسو» با متحدان خود در خلیج فارس عمل خواهد کرد.

او با اشاره به برنامه پیش‌روی خود اعلام کرد: «ما کاملاً با شرکای خود در خلیج فارس هماهنگ خواهیم بود. به همین دلیل است که فردا با همه آن‌ها دیدار می‌کنیم.»

مارکو روبیو افزود که آمریکا این کشورها را «در تمامی گفت‌وگوها دربارهٔ هر تصمیمی که در ارتباط با این مذاکرات گرفته می‌شود، درگیر و مطلع خواهد کرد.»

وزیر خارجه ایالات متحده در بدو ورود به خاورمیانه تصریح کرده بود هدفش از این سفر بیشتر «شنیدن» نظرات متحدان عرب دربارهٔ توافق تهران و واشینگتن و «لحاظ کردن» دیدگاه‌های آن‌ها در تصمیمات ایالات متحده است.

روند کاهشی قیمت جهانی نفت با افزایش عبور کشتیرانی از تنگه هرمز در روز چهارشنبه ادامه یافت و قیمت نفت خام برنت برای اولین بار از زمان آغاز جنگ به زیر ۷۵ دلار در هر بشکه رسید.

قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم به زیر ۷۰ دلار در هر بشکه رسید که آن هم برای اولین بار از زمان آغاز جنگ خاورمیانه رخ می‌داد.

مطابق تفاهمنامه اخیر ایران و آمریکا، تهران ملزم به بازگشایی آزادانه تنگه هرمز برای مدت ۶۰ روز شده است. در روزهای اخیر گزارش‌های مختلفی از افزایش تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز منتشر شده است. روز سه‌شنبه شرکت کپلر گفته بود داده‌های کشتیرانی نشان دهنده رسیدن ترافیک عبوری در تنگه هرمز به میزان یک سوم روند معمول پیش از جنگ است.

کارشناسان بازارهای مالی در گفت‌وگو با خبرگزاری‌های مختلف در عین حال از وجود رویکرد احتیاطی در میان معامله‌گران خبر دادند و گفتند کاهش ذخایر استراتژیک کشورها باعث افزایش تقاضا برای نفت شده است.

سفارت آمریکا در کویت پس از چند ماه تعلیق، فعالیت خود را از سر گرفت.

یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد این سفارت از بامداد چهارشنبه سوم تیر بار دیگر بازگشایی شده و ارائه خدمات اضطراری به شهروندان آمریکایی را بلافاصله از سر گرفته است. به گفته او، سایر خدمات نیز به‌تدریج از سر گرفته خواهد شد.

همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در مراسم برافراشته شدن پرچم ایالات متحده در سفارت این کشور در کویت حضور یافت.

وزارت خارجه آمریکا پیش‌تر پس از حملات پهپادی ایران به نمایندگی‌های دیپلماتیک آمریکا در کویت و عربستان سعودی، فعالیت این سفارت‌ها را متوقف کرده بود. این حملات در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران انجام شده بود.

روبیو در جریان سفر منطقه‌ای خود به کشورهای حاشیه خلیج فارس، پس از دیدار با مقام‌های امارات متحده عربی وارد کویت شده است و در ادامه به بحرین نیز سفر خواهد کرد.

سخنگوی وزارت خارجه اوکراین روز چهارشنبه از آزادی چهار ملوان بازداشتی این کشور در ایران خبر داد و گفت آنها به اوکراین بازگشتند.

گئورگی تیخی گفت این ملوان‌ها خدمه کشتی کانتینری «اپامینوداس» بودند که ماه آوریل از سوی ایران در تنگه هرمز توقیف شد.

کشتی یونانی اپامینوداس یکی از چند شناوری بود که سپاه پاسداران در واکنش به محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا توقیف شده بود. آن زمان رسانه‌های نزدیک به سپاه از جمله خبرگزاری تسنیم این کشتی را به داشتن «مالک اسرائیلی» و «تردد مخفیانه در تنگه هرمز» متهم کرده بودند.

سخنگوی وزارت خارجه اوکراین گفته است که سفارت این کشور در یونان با «مالک کشتی یونانی و سایر طرف‌های ذیربط تماس برقرار کردند تا از دریانوردان محافظت کرده و راه‌هایی برای بازگرداندن آنها به خانه پیدا کنند.»

او افزود که ملوانان در سلامت کامل هستند.

ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد در حمله هوایی نیروهای این کشور در شمال‌غرب سوریه، یکی از رهبران ارشد گروه داعش کشته شده است.

سنتکام روز چهارشنبه سوم تیرماه در شبکه ایکس نوشت که این حمله در ۲۹ خرداد انجام شده و در جریان آن، علی حسین العلیوی، از رهبران ارشد داعش، کشته شده است.

بر اساس بیانیه ارتش آمریکا، این حمله بخشی از تلاش‌های ایالات متحده برای مختل کردن و از بین بردن گروه‌های تروریستی است که به دنبال حمله به شهروندان آمریکایی یا خاک ایالات متحده هستند.

براد کوپر، فرمانده سنتکام، در این باره گفت نیروهای آمریکایی و شرکای منطقه‌ای آن‌ها همچنان به مقابله با بقایای داعش ادامه خواهند داد تا از شکست پایدار این گروه اطمینان حاصل شود.

او افزود آمریکا به دفاع از خاک خود، نیروهای نظامی‌اش و متحدانش در منطقه ادامه خواهد داد.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه در دیدار با رئیس امارات متحده عربی در ابوظبی درباره تفاهم‌نامه ایالات متحده با ایران گفت‌وگو کرد.

در بیانیه سخنگوی وزات خارجه آمریکا آمده که روبیو در دیدار با محمد بن زاند آل نهیان و دیگر مقام‌های ارشد اماراتی «درباره یادداشت تفاهم رئیس‌جمهور ترامپ با ایران، تلاش‌ها برای تضمین عبور کامل و ایمن کشتی‌ها از ‌تنگه هرمز و اهمیت صلح و ثبات در منطقه» گفت‌وگو کرد.

بر اساس این بیانیه، وزیر خارجه آمریکا همچنین در دیدارهای خود با رئیس امارات متحده عربی درباره روابط دوجانبه و «ادامه همکاری‌های دو کشور در حوزه‌های دفاعی و تجاری» تبادل نظر کردند.

آقای روبیو که روز دوم تیر وارد ابوظبی شد، در بدو ورود اعلام کرد هدفش بیشتر «شنیدن» نظرات متحدان عرب دربارهٔ توافق تهران و واشینگتن و «لحاظ کردن» دیدگاه‌های آن‌ها در تصمیمات ایالات متحده است.

وزیر خزانه‌داری ایالات متحده روز چهارشنبه گفت واشینگتن بر نحوه مصرف دارایی‌های آزاد شده ایران نظارت خواهد کرد و به همین منظور دفتری در دوحه، پایتخت قطر، برای نظارت بر این وجوه تشکیل خواهد شد.

اسکات بسنت در گفت‌وگویی با شبکه خبری سی‌ان‌بی‌سی، تأکید کرد که درصد زیادی از دارایی‌های آزاد شده ایران برای خرید مواد غذایی و دارویی از آمریکا استفاده خواهد شد، حتی اگر ایران گفته باشد که نحوه مصرف این منابع را خودش تعیین خواهد کرد.

او بدون ارائه جزئیات درباره سازوکار نظارت بر مصرف این منابع گفت این وجوه توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا در خاورمیانه نظارت خواهد شد.

بیشتر در این باره:

بسنت: آمریکا در قطر بر نحوه هزینه اموال آزاد شده ایران نظارت خواهد کرد

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، می‌گوید روسیه یادداشت تفاهم امضاشده میان ایران و ایالات متحده را بسیار ارزشمند می‌داند و آن را گامی مثبت برای بازگشایی تنگه هرمز و کاهش خطر درگیری نظامی ارزیابی می‌کند.

پسکوف روز چهارشنبه سوم تیر گفت که هنوز توافقی نهایی میان تهران و واشینگتن حاصل نشده، اما یادداشت تفاهم امضاشده میان دو طرف از اهمیت زیادی برخوردار است.

سخنگوی رئیس‌جمهور روسیه افزود مسکو از تلاش‌های میانجی‌ها و کشورهایی که در این مذاکرات مشارکت داشته‌اند قدردانی می‌کند، زیرا این روند می‌تواند دست‌کم در آیندهٔ قابل پیش‌بینی احتمال اقدام نظامی را کاهش دهد.

او همچنین این تحول را برای منطقه و جهان «مثبت» توصیف کرد و گفت بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند به ترمیم آسیب‌هایی که در جریان این درگیری به اقتصاد جهانی وارد شده است، کمک کند.

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید ایران به ایالات متحده اطلاع داده که، برخلاف گزارش‌های «رسانه‌های جعلی و دردسرساز»، «هیچ عوارضی، هیچ هزینه بیمه‌ای و هیچ‌ هزینه دیگری از کشتی‌هایی که از تنگهٔ هرمز عبور می‌کنند، درخواست یا دریافت نمی‌کند».

دونالد ترامپ روز چهارشنبه سوم تیرماه در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «اگر این اطلاعات نادرست باشد، مذاکرات فوراً پایان خواهد یافت!»

بر اساس بند پنجم تفاهم‌نامه‌ای که ایران و آمریکا امضا کرده‌اند، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است که «با به‌کارگیری حداکثر تلاش خود، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری، بدون دریافت هیچ هزینه‌ای و صرفاً برای مدت ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد».

او افزود: «علاوه بر این، آمریکا هیچ پولی به ایران نداده و هیچ مبلغی از دارایی‌های ایران را آزاد نکرده است».

رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد: «ما بخشی از پول‌های آن‌ها را که کاملاً تحت کنترل ماست، برای کمک به کشاورزان و دامداران خودمان آزاد خواهیم کرد تا برای خرید ذرت، گندم، سویا و موارد دیگر استفاده شود».

به گفته ترامپ، «مواد غذایی در ایران به‌شدت مورد نیاز است و ما این اقلام را منحصراً از ایالات متحده برای آن‌ها خریداری خواهیم کرد».

بر اساس بند ۱۱ تفاهم‌نامه، ایالات متحده آمریکا متعهد شده است «تمامی منابع مالی و دارایی‌های مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را به‌طور کامل در دسترس استفاده قرار دهد» و دو طرف «به‌طور متقابل دربارهٔ رویه‌های مربوط به آزادسازی این منابع مالی در طول مذاکرات توافق خواهند کرد.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، می‌گوید برنامه‌ای برای بازرسی از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده جمهوری اسلامی و مواد هسته‌ای داخل آنها «وجود ندارد».

او در شبکه ایکس نوشته: «این مباحث صرفاً در چارچوب توافق نهایی و در نتیجه اقدام عملی طرف مقابل در خاتمه تمامی تحریم‌ها و... بررسی و تعیین تکلیف خواهند شد.»

غریب‌آبادی که ریاست هیئت‌ ایران در جریان مذاکرات فنی با طرف آمریکایی را بر عهده داشت، اضافه کرده که «هیچ برنامه‌ای برای دسترسی به تاسیساتِ مورد حمله واقع شده و مواد هسته‌ای وجود ندارد.»

او در واکنش به اظهارات روز چهارشنبه مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر اینکه بازرسان این نهاد از سایت‌های غنی‌سازی هسته‌ای ایران بازدید خواهند کرد، گفت: «در سوییس هیچ نشستی با گروسی، علیرغم درخواست وی، برگزار نشد.»

غریب‌آبادی بدون اشاره به فرد یا کشور خاصی، افزوده که «نمی توانید با هیاهوی رسانه‌ای، سیاست "راه بینداز و جا بینداز" را پیش ببرید.»

او در حالی این اظهارات را مطرح کرده که گروسی زمان مشخصی برای بازرسی از تأسیسات هسته‌ای ایران اعلام نکرده است.

گروسی در یک نشست خبری در فوکوشیمای ژاپن، به یادداشت تفاهم ایران و آمریکا اشاره کرده و گفته: «در این توافق به صراحت آمده است که فعالیت‌های هسته‌ای مربوط به مواد و تأسیسات هسته‌ای تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام خواهد شد؛ کاملاً روشن و بدون ابهام.»

گروسی همچنین تأکید کرده که «بدیهی است که برای انجام این کار باید بازرسی صورت گیرد. این‌که این بازرسی پس‌فردا انجام شود، یک هفته دیگر یا ۱۰ روز دیگر، مهم است اما تعیین‌کننده نیست. این اتفاق خواهد افتاد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا هم اعلام کرده که بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در «زمان مناسب» برای بازرسی از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده به ایران خواهند رفت و در این زمینه «عجله‌ای» وجود ندارد.

از زمان آغاز جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران در سال گذشته تهران مانع دسترسی آژانس به مراکز غنی‌سازی شده است.

پروندۀ هسته‌ای جمهوری اسلامی یکی از اصلی‌ترین موارد اختلاف در جریان مذاکرات با آمریکا است.