زنده در میانه آتش‌بس و گفتگوها برای توافق، سنتکام از حمله «دفاعی» در جنوب ایران خبر داد

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه پنجم خرداد از اعدام یک شهروند دیگر به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داد.

خبرگزاری قوه قضاییه هویت فرد اعدام‌شده را غلامرضا خانی شکراب معرفی و ادعا کرده است که او «سرشبکهٔ سرویس جاسوسی اسرائیل» بوده است.

گزارش دستگاه قضایی اشاره‌ای به تاریخ بازداشت، محاکمه و روز اعدام متهم نکرده و این در حالی است که خبرگزاری فارس روز گذشته، دوشنبه چهارم خرداد، از صدور حکم اعدام برای او خبر داده بود.

دستگاه قضایی، در گزارش خود، غلامرضا خانی شکراب را «از اراذل و اوباش یکی از استان‌های کشور و دارای سوابق نزاع و شرارت» خوانده و ادعا کرده است که او «به دنبال جذب افراد و به‌کارگیری آن‌ها در داخل کشور برای اجرای اقدامات ضد امنیتی بوده است».

از روند محاکمه این متهم گزارشی منتشر نشده و گزارش قوه قضاییه نیز مدارک و مستنداتی از اتهامات ارائه نداده است.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر به شکل تقریباً روزانه اقدام به اجرای احکام اعدام معترضان و یا افرادی می‌کند که آن‌ها را به همکاری با آمریکا و اسرائیل متهم می‌کند. برخی نهادهای حقوق‌بشری می‌گویند جمهوری اسلامی از اعدام برای ایجاد فضای ترس و به‌عنوان عامل سرکوب استفاده می‌کند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌گوید یک پهپاد آمریکایی را «ساقط» کرده و به سوی چند پهپاد آمریکایی دیگر که وارد حریم هوایی کشور شده بودند، «شلیک» کرده است.

در بیانیهٔ سپاه که روز سه‌شنبه پنجم خرداد منتشر شد، آمده بعد از این‌که «هواپیماهای نظامی آمریکا وارد حریم هوایی ایران در منطقه خلیج فارس شدند»، یگان‌های پدافند هوایی سپاه «یک پهپاد ام‌.کیو ۹ را شناسایی و سرنگون کردند».

در این بیانیه آمده است که نیروهای سپاه «همچنین به سوی یک پهپاد آر.کیو۴ و یک جنگنده نفوذی اف۳۵ شلیک کردند».

در این بیانیه به زمان وقوع این حوادث اشاره‌ای نشده است.

این بیانیه پس از آن منتشر می‌شود که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه در جنوب ایران حملاتی را علیه اهدافی «از جمله قایق‌هایی که در تلاش برای کارگذاری مین بودند و همچنین سایت‌های پرتاب موشک» انجام داده است.

رسانه‌های ایران بامداد سه‌شنبه گزارش دادند که «جنگنده‌های آمریکایی چند شناور ایرانی را در جنوب جزیره لارک هدف قرار دادند» و از کشته شدن دست‌کم سه تن نیز در این حمله خبر دادند.

رسانه‌های ایران روز سه‌شنبه پنجم خرداد پیامی منسوب به مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را به‌مناسبت برگزاری مراسم حج منتشر کردند که در آن می‌گوید آمریکا از این پس «نقطه امنی برای استقرار پایگاه نظامی در منطقه نخواهد داشت».

او در این پیام توضیحی دربارهٔ پایگاه‌های آمریکایی مستقر در کشورهای خلیج فارس نداد اما مدعی شد که «سرزمین‌های منطقه، دیگر سپر پایگاه‌های آمریکایی نخواهد بود».

مجتبی خامنه‌ای همچنین با یادآوری ادعای ۱۰ سال پیش پدرش علی خامنه‌ای درباره اسرائیل، ادعا کرد که این کشور نیز «به مراحل پایانی عمر» خود نزدیک شده و «۲۵ سال بعد از آن تاریخ را نخواهد دید».

رهبر پیشین جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۴ و پس از امضای توافق هسته‌ای موسوم به «برجام» وعدهٔ نابودی اسرائیل را داده و گفته بود که «اسرائیل ۲۵ سال آینده را نخواهد دید».

از زمان اعلام نام مجتبی خامنه‌ای، به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، تصویر یا صدایی از او منتشر نشده و رسانه‌های ایران فقط پیام‌های کتبی از او منتشر می‌کنند.

یک مقام سازمان هواشناسی ایران می‌گوید تنش آبی در برخی مناطق به‌اندازه‌ای جدی است که در صورت بی‌توجهی به مقوله صرفه‌جویی، برای تأمین آب شرب این مناطق مسئله ایجاد خواهد شد.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، با اشاره به وجود تنش آبی طولانی‌مدت در برخی کلانشهرها مانند تهران، کرج، مشهد و اصفهان بر لزوم صرفه‌جویی در مصرف آب در این مناطق تأکید کرد.

او گفت که لازم است ساکنان شهرهای مشهد، تهران، ساوه، اراک و کرج حداکثر صرفه جویی را انجام دهند، «در غیر این صورت پیش‌بینی می‌شود در این شهرها با کمبود آب شرب مواجه شویم».

این هشدار در شرایطی اعلام شده که به گفته این مقام مسئول، در مجموع ماه‌های فروردین و اردیبهشت امسال خیلی پربارش بود و بارش طی این دوماه، «حدود چهار درصد نسبت به شرایط نرمال بالاتر بوده است».

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به تداوم خشکسالی در برخی استان‌ها، گفت: استان‌هایی مانند تهران، قم، قزوین، سمنان، مرکزی و گیلان با کم‌بارشی قابل توجه مواجه هستند و این وضعیت در تهران خیلی شدید است، به‌گونه‌ای که این استان با آنکه در سال آبی جاری ۱۵۵ میلی متر بارش دریافت کرده، اما بارش آن ۳۸ درصد نسبت به وضعیت نرمال پایین‌تر است.

استان تهران سال گذشته آبی را هم تقریباً با ۵۰ درصد کم‌بارشی به پایان برد و در سال جاری هم رکورددار کم‌بارشی است.

وظیفه می‌گوید با وجود بارندگی‌های خوب در دو ماهه اول سال جاری، اما بارش باران در تعداد قابل توجهی از استان‌های کشور کمتر از نرمال است؛ قم ۳۳ درصد، سمنان ۳۲ درصد، مرکزی ۳۰ درصد، گیلان ۲۵ درصد و یزد ۱۷ درصد، اصفهان ۱۴ درصد کم‌تر از میزان نرمال بارندگی داشته‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه قطر می‌گوید گزارش‌هایی که ادعا می‌کنند دولت این کشور برای تضمین نهایی‌شدن توافق با ایران، ۱۲ میلیارد دلار به جمهوری اسلامی «پیشنهاد» داده، «کاملاً بی‌اساس» است.

ماجد الانصاری روز سه‌شنبه پنجم خرداد در شبکه ایکس نوشت که این گزارش‌ها «توسط طرف‌هایی منتشر می‌شوند که به دنبال برهم زدن توافق و تضعیف تلاش‌های دیپلماتیک با هدف کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات در منطقه‌اند».

او افزوده که تلاش‌های دیپلماتیک قطر که با «هماهنگی» شرکای منطقه‌ای انجام می‌شود، «شناخته‌شده و شفاف است».

ماجد الانصاری انتشار این دست روایت‌ها را «تلاش‌های مذبوحانه برای خدشه‌دار کردن اعتبار» دولت قطر نامیده که به گفته او به‌عنوان «یک بازیگر بین‌المللی قابل اعتماد در مسیر دستیابی به صلح» است.

این موضع‌گیری اندکی پس از آن اعلام می‌شود که روز چهارم خرداد، هیئت نمایندگی ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و با همراهی عباس عراقچی، وزیر خارجه، در سفری غیرمنتظره وارد قطر شد.

قطر در جریان جنگ ایران، بارها توسط جمهوری اسلامی مورد حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته بود.

خبرگزاری رویترز هم به نقل از منابع آگاه نوشته که رئیس کل بانک مرکزی ایران هم برای بحث درباره احتمال آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در چارچوب توافق نهایی در مذاکرات قطر حضور داشته است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز خبر داد که سفر قالیباف به همراه وزیر خارجه و رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی به قطر «در جهت آزادسازی بخشی از پول‌های بلوکه شده در مرحله اول اجرایی شدن یادداشت تفاهم احتمالی است.»

بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی «اصرار دارد در این فرایند حتماً بخشی از پول‌های بلوکه شده آزاد شود».

شبکه خبری الجزیره به نقل از یک منبع آگاه از مذاکرات میان هیئت عالی‌رتبه ایرانی و مقامات دوحه، مدعی شده که قطر با آمریکا به «تفاهم» رسیده که بخشی از دارایی‌های مالی مسدودشده ایران «آزاد» شود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه پنجم خرداد گفت دستیابی به توافق با ایران ممکن است «چند روز» زمان ببرد و تأکید کرد واشینگتن پیش از بررسی «راه‌های دیگر»، به دیپلماسی فرصت کامل خواهد داد.

روبیو در توضیح حملاتی که سنتکام اعلام کرد روز گذشته علیه اهدافی در جنوب ایران از جمله قایق‌های در حال مین‌گذاری و پایگاه‌های پرتاب موشک انجام داده است، گفت تنگه هرمز باید «به هر شکل ممکن» باز بماند.

وزیر خارجه ایالات متحده درباره گفت‌وگوهای جاری بین ایران و آمریکا برای دستیابی توافق گفت: «یک اتفاق‌نظر بسیار قوی و پیش‌نویس اولیهٔ یک توافق وجود دارد. همان‌گونه که در این‌گونه موارد پیش می‌آید، حل‌وفصل برخی اختلاف‌ها دربارهٔ یک کلمه یا یک جمله ممکن است چند روز طول بکشد تا به یک توافق برسیم. بنابراین باید برای حل این اختلاف‌ها تلاش کنیم. از این رو، یا یک توافق خوب خواهیم داشت یا توافق نخواهیم کرد.»

روبیو در ادامه افزود: «هیچ کشوری جز نظام حاکم بر ایران موافق سیستم گرفتن عوارض نیست، بنابراین این سیستم غیر قابل پذیرش است و نمی‌تواند عملی شود. تنگه‌ها باید بدون مانع و بدون عوارض باز بمانند و این مسئله به روشنی به محض رسیدن به توافق باید اجرا شود.»

در روزهای گذشته رفت‌و‌آمدهای دیپلماتیک و مذاکرات فشرده‌ای در منطقه در حال انجام است با این هدف که ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ به توافق دست یابند و مذاکره دربارهٔ برنامه هسته‌ای را آغاز کنند. با این حال، بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، هنوز مواردی از تفاهم‌نامهٔ پیشنهادی محل بحث‌وجدل است و مقامات و رسانه‌های دو طرف روایت‌های متفاوتی از موارد اختلافی منتشر می‌کنند.

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه در جنوب ایران حملاتی را علیه اهدافی «از جمله قایق‌هایی که در تلاش برای کارگذاری مین بودند و همچنین سایت‌های پرتاب موشک» انجام داده است.

در بیانیه این ستاد، این حملات، « اقدامی دفاعی» توصیف شده و آمده که آتش‌بس میان دو کشور ادامه دارد.

سنتکام اعلام کرده که این حملات با هدف حفاظت از نیروهای آمریکا «در برابر تهدیدهای ناشی از نیروهای ایرانی» انجام شده است.

به‌نوشته رویترز، کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، گفت: «فرماندهی مرکزی ایالات متحده همزمان با حفظ خویشتنداری در جریان آتش‌بسی که ادامه دارد، همچنان از نیروهای خود دفاع می‌کند.»

این در حالی است که بامداد سه‌شنبه پنجم خرداد برخی شهروندان سواحل خلیج فارس، به‌ویژه در شهرهای بندرعباس، سیریک و جاسک، از شنیده‌شدن چند انفجار و فعالیت پدافند ضدهوایی خبر داده بودند.

رسانه‌های ایران نیز بامداد سه‌شنبه گزارش دادند که «جنگنده‌های آمریکایی چند شناور ایرانی را در جنوب جزیره لارک هدف قرار دادند» و از کشته شدن دست‌کم سه تن نیز در این حمله خبر دادند.

جنیفر گریفین، خبرنگار فاکس‌نیوز، به‌نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که «دو قایق جمهوری اسلامی که در حال مین‌گذاری در تنگه هرمز بودند، شناسایی و هر دو شناور سپاه پاسداران منهدم شدند».

پایگاه خبری تابناک در تهران نیز خبر داد «دو قایق تندرو سپاه هدف حمله هوایی قرار گرفته و بر اثر آن چهار نفر کشته شدند».

توماج صالحی، خواننده معترض، در واکنش به صدور حکم اعدام برای چهار معترض پرونده «اکباتان»، این حکم را «ناعادلانه» و «ضدبشری» نامید.

آقای صالحی که خود چندبار بازداشت شده و به زندان افتاده، این پست را بعد از ماه‌ها سکوت، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده است.

او تأکید کرده که این متن را در حالی می‌نویسد که «ماه‌هاست آزادی ‌بیان و آزادی رسانه «گرچه هرگز نداشته‌ایم» به بهانه‌ جنگ، به شدید‌ترین شکلِ ممکن سرکوب شده، و فقر نیز از زمین و آسمان بر سر مردم می‌بارد.»

این خواننده معترض با بیان اینکه «بعد از شرافت، هیچ چیز با ارزش‌تر از جان انسان‌ها نیست»، اضافه کرده که هنوز بازماندگانی از «جنبش باشکوه و سربلند زن زندگی آزادی» در زندان‌ها به سر می‌برند.

صالحی به صدور احکام اعدام برای میلاد آرمون، نوید نجاران، مهدی ایمانی و محمدمهدی حسینی، از بازداشت‌شدگان این پرونده اشاره کرده و نوشته: «شرافتِ ما حکم می‌کند در مقابل این بی‌عدالتی بایستیم.»

ابوالقاسم صلواتی، رئیس شعبهٔ ۱۵ دادگاه انقلاب اسلامی تهران، به این چهار متهم پرونده موسوم به «شهرک اکباتان» مربوط به اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در تهران حکم اعدام داده است.

این در حالی است که هنوز یک هفته نشده بود که بر اساس حکم دادگاهی دیگر این متهمان جوان از حکم اعدام تبرئه شده بودند. با این حال قوه قضاییه جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای رسمی که روز شنبه، دوم خردادماه، منتشر کرد می‌گفت که حکم صادره به دادگاه کیفری تعلق دارد، و پرونده این افراد «در دادگاه انقلاب... هم‌چنان مفتوح بوده و در آستانه صدور رأی است».

متهمان این پرونده به اتهام نقش داشتن در کشته شدن آرمان علی‌وردی، از نیروهای بسیج، در شهرک اکباتان، قبلاً به اعدام محکوم شده بودند، اما دیوان عالی کشور این احکام را لغو کرده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید اورانيوم غنی‌شده ایران «يا فوری به ايالات متحده تحويل داده خواهد شد تا به آمريکا منتقل و نابود شود، يا ترجيحاً با همکاری و هماهنگی جمهوری اسلامی ايران، در همان محل يا در مکانی ديگر که مورد توافق باشد، نابود خواهد شد».

ترامپ در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال، نوشت که این اقدام «با نظارت آژانس انرژی اتمی يا نهاد معادل آن به‌عنوان ناظر بر اين روند و اين رويداد انجام می‌شود.»

باراک راوید، گزارشگر نشریه اکسیوس، این پست رئیس‌جمهور آمریکا را «عقب‌نشینی» آمریکا از تقاضای قبلی خود و نزدیک ‌شدن به آن چیزی عنوان کرده که جمهوری اسلامی دنبال آن بوده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در روزهای اخیر گفته بود بدون خروج ذخایر اورانیوم غنی‌شده از ایران، جنگ پایان نمی‌یابد.

ساعتی پس از خبر خبرگزاری سپاه پاسداران درباره حمله پهپادی به نقطه‌ای در نزدیکی اربیل، خبرگزاری رویترز تأیید کرد که «مقر یک گروه اپوزیسیون» جمهوری اسلامی در شمال اربیل در کردستان عراق هدف قرار گرفته است.

به نوشته رویترز به نقل از «منابع امنیتی»، این حمله راکتی بوده و دو عضو این گروه را زخمی کرده است.

خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران نوشته است که این حمله به «مراکز تسلیحاتی گروهک تجزیه‌طلب» در اربیل انجام شده است.

در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی، «گروهک تجزیه‌طلب» اشاره به گروه‌های کرد مخالف حکومت ایران دارد.