الکس وطنخواه: ایران با حمله به اسرائیل در پی اعمال فشار بر آمریکا بود
پس از ۶۰ روز که از برقراری آتشبس میان ایران و ایالات متحده گذشت، و بعد از روزها تهدید لفظی و با ادامه حملات اسرائیل به بیروت، پایتخت لبنان، ایران تصمیم به پرتاب موشک به سمت اسرائیل گرفت و طی چند ساعت فضایی اضطراری و جنگی میان ایران و اسرائیل شکل گرفت.
دو طرف در چند نوبت به سوی دیگر موشک و پهپاد شلیک کردند، و در نهایت در کمتر از یک روز از توقف تبادل آتش خبر دادند. آتشی که دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده در اظهارنظرهای رسانهای خود گفته بود موافق آن نیست و خواستار توقف فوری آن شده بود.
درباره این تحولات ارزیابی الکس وطنخواه پژوهشگر ارشد انستیتوی خاورمیانه در واشینگتن را بشنوید.
تمام پروازها از فرودگاههای کشور لغو شد
رسانههای ایران عصر دوشنبه، ۱۸ خرداد، به نقل از شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران خبر داد که «همه پروازهای فرودگاههای کشور تا اطلاع ثانوی لغو شد».
این اداره همچنین از تمام مسافران خواست تا «جهت حفظ نظم و پیشگیری از هرگونه سردرگمی، تا زمان اعلام وضعیت عادی از سوی مراجع ذیصلاح به فرودگاهها مراجعه نکنند».
این خبر ساعتی پس از آن منتشر شد که قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء با انتشار بیانیهای از توقف عملیات نیروهای مسلح ایران علیه اسرائیل خبر داد.
همزمان رئیس سازمان حج و زیارت خبر داده است که «با توجه به شرایط پروازهای بازگشت حجاج احتمال تأخیر در برخی پروازها حتی تا ۷۲ ساعت وجود دارد».
او افزود: «برای فردا (سهشنبه ۱۹ خرداد) ۱۰ پرواز پیشبینی شده که امیدواریم بخش عمده آنها انجام شود».
دادگاه انقلاب شیراز سه وکیل حقوق بشری را به سه سال حبس محکوم کرد
دادگاه انقلاب شیراز سه وکیل مدافع حقوق بشر را در پروندهای که در سال ۱۳۹۹ باز شده بود در مجموع به سه سال حبس و ابطال گذرنامه آنها محکوم کرد.
نازنین سالاری، محمود طراوتروی و مسعود احمدیان «بابت اجتماع و تبانی به قصد انجام جرم علیه امنیت کشور به دو سال حبس و از باب مجازات تکمیلی به دو سال ممنوعیت خروج از کشور با ابطال گذرنامه و بابت فعالیت تبلیغی علیه نظام به یک سال حبس» محکوم شدهاند.
بر اساس خبری که سایت امتداد منتشر کرده، آنها از اتهام «همکاری با دولت متخاصم» تبرئه شدهاند.
امتداد دلیل وارد شدن این اتهامات به سه وکیل یادشده را «شرکت در تعدادی سمینار و نشست در مورد حقوق کودکان و زنان و پیگیری برای تغییر و تصویب قوانینی در مورد خشونت خانگی از طریق گفتوگو با نمایندگان نامزدهای انتخاباتی و نمایندگان مجلس و شورا» عنوان کرده است.
«پخش پیکسل نه به خشونت علیه زنان و نه به ازدواج کودکان» از دیگر دلایل وارد شدن اتهام به این سه نفر عنوان شده است.
یک مقام ارشد اسرائیلی از پایان حملات این کشور به ایران خبر داد
شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد این کشور اعلام کرد که اسرائیل بنا به درخواست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، حملات خود به ایران را متوقف کرده است.
این مقام روز دوشنبه افزود اگر حملات حزبالله لبنان به شهرهای اسرائیل ادامه یابد، اسرائیل به ضاحیه (حومه جنوبی بیروت) حمله خواهد کرد.
گزارش شبکه ۱۲ همچنین به نقل از این مقام ارشد اسرائیلی اعلام کرد که حملات اسرائیل در جنوب لبنان در روزهای آینده با تمام قدرت ادامه خواهد یافت.
ساعاتی پیشتر، قرارگاه خاتمالانبیا که وظیفه هماهنگی میان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را برعهده دارد، نیز گفته بود که حملات ایران به اسرائیل پایان یافته است.
رسانههای اسرائیل گزارش دادند که دونالد ترامپ ظهر دوشنبه به وقت اسرائیل با بنیامین نتانیاهو تماس گرفته و نخستوزیر اسرائیل توقف حملات بیشتر در ایران را «بررسی میکند».
«یک منبع آگاه از گفتوگوی رهبران اسرائیل و آمریکا» به یدیعوت آحرونوت گفت نتانیاهو «بسیار زود» تصمیم میگیرد که به ارتش دستور توقف اجرای عملیاتی را که برای ایران درنظر گرفته شده بود، صادر کند.
این منبع گفت آن حملات «بسیار مهم» قرار بود عصر و امشب عملی شوند.
همین منبع این را نیز گفت که نظر به حساسیت اوضاع، حتی اگر نتانیاهو بر اساس خواسته آقای ترامپ توقف حملات را هم اعلام کند، این تصمیم او هنوز ممکن است تغییر کند.
آقای ترامپ یکشنبهشب نیز ساعتی پس از حمله موشکی ایران به اسرائیل با بنیامین نتانیاهو گفتوگوی تلفنی کرده بود اما بعد از آن، اسرائیل به ایران حمله کرد.
روزنامه اسرائیلهیوم نیز ظهر دوشنبه به نقل از «یک منبع دیپلماتیک» اسرائیلی نوشته بود دولت نتانیاهو پیامی را از طریق «واسطهها» منتقل کرده که اگر ایران دیگر موشکی به اسرائیل شلیک نکند، حملات به ایران متوقف خواهد شد.
ارتش اسرائیل در مراجعه رسانههای اسرائیل برای واکنش به این چنین احتمالی، سکوت کرده است.
کابینه امنیتی اسرائیل ظهر دوشنبه یک نشست دیگر برگزار کرده بود که جزئیاتی از مباحثات آن اعلام نشد.
از سوی دیگر، یوآو کیش، وزیر آموزش و پرورش اسرائیل، اعلام کرد تعطیلی کار مدارس و توقف امتحانات پایان سال دانشآموزان سهشنبه نیز ادامه خواهد یافت.
در این میان، یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، روز دوشنبه گفت دور کنونی از عملیات اسرائیل در ایران «هیچ هدف راهبردی» را تأمین نخواهد کرد، بهویژه که معلوم شد با آمریکا و متحدین دیگر ما در خلیج فارس هماهنگ نشده بود.
آقای لاپید گفت: «مردم ما میتوانند تقریبا هر وضعی را تحمل کنند اما حق دارند بدانند که چرا از آنها خواسته میشود، این همه فداکاری نشان دهند و قربانی بدهند».
عراق پس از پایان حملات ایران به اسرائیل «حریم هوایی خود را بازگشایی کرد»
سازمان هواپیمایی کشوری عراق اعلام کرد که این کشور روز دوشنبه، پس از اعلام ایران مبنی بر توقف عملیات نظامیاش علیه اسرائیل، حریم هوایی خود را بازگشایی کرده است.
این سازمان در بیانیهای گفت که «حریم هوایی عراق برای پروازها به و از تمامی فرودگاهها» بازگشایی میشود و همچنان «وضعیت منطقه را زیر نظر گرفته و ارزیابی خواهد کرد».
سازمان هواپیمایی کشوری عراق شامگاه یکشنبه، پس از حملات موشکی ایران به اسرائیل که نخستین حملات از زمان آغاز آتشبس در جنگ خاورمیانه در ۱۹ فروردین بود، اعلام کرده بود که حریم هوایی خود را به مدت ۷۲ ساعت میبندد.
قرارگاه خاتمالانبیاء: عملیات علیه اسرائیل متوقف شد
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء ساعتهای ابتدایی بعد از ظهر روز دوشنبه با انتشار بیانیهای از توقف عملیات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی علیه اسرائیل خبر داد.
در این بیانیه با اشاره به انجام حملات به اسرائیل در حمایت از آنچه «مردم مظلوم لبنان» خوانده شده، آمده که «در صورت تداوم تجاوزات و شرارتها، از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتر از قبل در راه خواهد بود.»
این بیانیه پس از چند دور حملات متقابل ایران و اسرائیل به یکدیگر و دقایقی پس از انتشار پیام دونالد ترامپ مبنی بر تمایل ایران و اسرائیل برای برقراری فوری آتشبس منتشر میشود.
وزارت اطلاعات از «برخورد» با چند گروه «مسلح» در شرق ایران خبر داد
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با انتشار بیانیهای، از برخورد با چند گروه مسلح در جنوب شرق ایران خبر داد و گفت در عملیات انجامشده، «پنج نفر کشته و ۱۹ نفر» بازداشت شدند.
این نهاد امنیتی این گروهها را «عوامل هستههای عملیاتی وابسته به گروهکهای تروریستی - تکفیری» و «اشرار» خوانده است. مقامهای جمهوری اسلامی معمولا از این عناوین برای اشاره به گروههای شبهنظامی سنی مخالف حکومت ایران استفاده میکنند.
این وزارتخانه همچنین از کشته شدن یکی از نیروهایش در جریان این عملیات به دنبال انفجار انتحاری، و مجروح شدن یک نیروی دیگر خبر داد.
در بیانیه وزارت اطلاعات بدون اشاره به زمان انجام عملیات، آمده که یکی از گروههای هدف قرار گرفته، «قصد اقدام تروریستی در عمق کشور» را داشتند و سه نفر از اعضایش طی عملیاتی در دشت دامغان بازداشت شدند.
در این بیانیه همچنین از کشته شدن فردی به نام ایرج بامری خبر داده شده و با «شرور سابقهدار» نامیدن او، آمده که سه نفر از اعضای گروه او که به نامش اشارهای نشده، نیز بازداشت شدند.
رسانههای ایران همزمان با انتشار این بیانیه، تصاویری از برخی اجساد و افراد بازداشت شده همراه با ضبط سلاحهای مختلف منتشر کردند.
مناطق جنوب شرقی ایران در ماههای اخیر به تناوب شاهد درگیریهای مسلحانه مختلف میان نیروهای نظامی جمهوری اسلامی و گروههای مسلح مخالف بوده است.
تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران بهدلیل بستن تنگه هرمز
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز دوشنبه اعلام کرد که اتحادیه اروپا بهدلیل تهدید آزادی تردد دریایی توسط جمهوری اسلامی، تحریمهایی را علیه شماری از افراد و نهادهای ایرانی اعمال کرده است.
کالاس این اظهارات را در جمع خبرنگاران و در حاشیه نشست وزیران دفاع اتحادیه اروپا در قبرس مطرح کرد.
هنوز جزئیات بیشتری درباره این تحریمها ارائه نشده است.
جمهوری اسلامی از زمان حملات اسرائیل و آمریکا در نهم اسفند ۱۴۰۴، تنگه هرمز را بست و حالا میگوید تنها با دریافت عوارض عبور، اجازه تردد آزاد در این تنگه را صادر میکند.
این تصمیم با واکنش گسترده بینالمللی مواجه شده است.
ارتش اسرائیل: سنتکام در رهگیری موشکهای ایران مشارکت داشت
افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، ظهر دوشنبه در یک نشست خبری در تلآویو گفت سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده، در بخش دفاعی با اسرائیل «هماهنگ» بوده و یکشنبهشب در رهگیری موشکهایی که ایران به اسرائیل شلیک کرد، «مشارکت» داشت.
پیش از این یک مقام دفاعی ایالات متحده تأکید کرده بود که کشورش در عملیات بمبارانهای بامداد دوشنبه اسرائیل در ایران شرکت نداشت.
سخنگوی ارتش اسرائیل در پاسخ خبرنگاران اسرائیلی درباره اظهارات مقامات آمریکایی، گفت همکاری این دو کشور متحد در بخش «دفاعی» بوده است.
یک «افسر ارشد» اسرائیلی نیز که رسانههای این کشور نامش را نبردند، دوشنبه گفته بود حملات اسرائیل به ایران در بامداد دوشنبه، «بدون هیچ کمک آمریکایی انجام شد» و آمریکا تنها به دفاع اسرائیل کمک کرد و یکی از ۱۱ موشکی را که ایران یکشنبهشب شلیک کرد، رهگیری کرد.
این منبع افزوده بود، ایال زمیر، فرمانده ارتش اسرائیل، در شبانهروز اخیر «سه بار» با برد کوپر، فرمانده سنتکام گفتوگو کرده و سامانههای دفاع موشکی در آمادگی هستند.
این افسر همچنین از حضور هیئتی از نظامیان اسرائیلی در آمریکا خبر داده بود که ظاهراً سفر آنها پیش از حملات موشکی ایران به اسرائیل، شروع شده بود.
سخنگوی ارتش اسرائیل نیز در نشست خبری ظهر دوشنبه این را نیز گفت که ایران با شلیک موشک در یکشنبهشب آتشبس دو ماهه را نقض کرد؛ امری که «ممکن است نشانگر ناتوانی مقامات ایران در امضای توافق با آمریکا باشد و آنها برای وقتکشی، آتشبس را زیر پا گذاشتند».
سرهنگ دفرین افزود ادعای ایران که حمله ارتش اسرائیل به ضاحیه را حمله به خود تلقی کرده، «قابل قبول» نیست و ایران میخواست «با خرید زمان از زیر بار امضای توافق با رئیسجمهور آمریکا شانه خالی کند».
ترامپ: ایران و اسرائیل خواهان آتشبس فوری هستند
دونالد ترامپ میگوید اسرائیل و ایران، خواهان برقراری فوری «آتشبس» هستند.
او اندکی پس از آنکه در شبکه اجتماعی خود از دو کشور خواست فوراً حملات متقابل به یکدیگر را متوقف کنند، باردیگر نوشت: «مذاکرات نهایی برای دستیابی به صلح در جریان است؛ مگر آنکه ناآگاهی یا حماقت مانع آن شود.»
او اشارهای به جزئیات آنچه «تمایل» ایران و اسرائیل دربارۀ برقراری آتشبس کرده، نکرد؛ این پُست در شرایطی در تروثسوشال منتشر شده که دو کشور از آمادگی برای ادامۀ طولانیمدت درگیری خبر میدهند.
ترامپ در عین حال نوشته: «محاصره [دریایی ایران] همچنان برقرار خواهد ماند و با تمام قدرت اجرا میشود تا زمانی که یک توافق نهایی حاصل شود.»
رئیسجمهور آمریکا در عین حال تأکید کرده که «انتظار میرود روند امور بهسرعت پیش برود.»