تماس تلفنی پزشکیان و پوتین
گزارشها از مسکو حاکی است که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در یک تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، کشتهشدن علی خامنهای را به او تسلیت گفته و از «همبستگی» روسیه با جمهوری اسلامی سخن گفته است.
بر اساس بیانیهٔ دفتر مطبوعاتی کرملین، پوتین خواستار پایان سریع درگیریها در خاورمیانه شده و همچنین پزشکیان را در جریان تماسهای تلفنی خود با رهبران عرب منطقهٔ خلیج فارس قرار داده است. در مقابل، مسعود پزشکیان نیز از «ابراز همبستگی» روسیه تشکر کرده است.
روسیه و ایران سال گذشته توافق «شراکت راهبردی» امضا کردند که همکاری در حوزههای نظامی و تسلیحاتی را نیز در بر میگیرد. با این حال این توافق تعهدی برای مداخله در صورت حمله به یکی از دو کشور ایجاد نمیکند.
بهطور رسمی روسیه در درگیری جدید آمریکا و اسرائیل با ایران دخالت نمیکند، اما بنا بر برخی گزارشهای رسانهها، مسکو اطلاعاتی درباره اهداف نظامی «در اختیار تهران قرار داده است.» روسیه همچنین از تأمینکنندگان تسلیحات برای ایران به شمار میرود.
در مقابل، ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین پهپاد و موشک در اختیار مسکو قرار داده است.
پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، بههمراه علیرضا اعرافی، نایبرئیس دوم در مجلس خبرگان و غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوهٔ قضاییه، شورای موقت رهبری را تشکیل دادهاند.
واکنش وزیر دفاع آمریکا
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در واکنش به گزارشهایی مبنی بر اینکه روسیه اطلاعاتی درباره مواضع آمریکا در خاورمیانه در اختیار ایران قرار میدهد، گفت دولت آمریکا این تحولات را بهدقت زیر نظر دارد.
او در گفتوگو با شبکهٔ سیبیاس نیوز گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «کاملاً آگاه است چه کسانی با چه طرفهایی در حال گفتوگو هستند» و ایالات متحده «همه چیز را رصد میکند».
هگست افزود: «هر چیزی که نباید رخ دهد، چه بهصورت علنی و چه از طریق کانالهای پشتپرده، با آن برخورد میشود و این برخورد نیز قاطعانه خواهد بود.»
انفجار و آتشسوزی در حوالی مهرآباد و اکباتان در غرب تهران
رسانههای داخلی ایران بامداد شنبه از شنیده شدن صدای چندین انفجار در نقاط مختلف تهران خبر دادند.
خبرگزاری تسنیم گزارش داد صدای انفجارهای شدید در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز تهران شنیده شده است. خبرگزاری ایسنا نیز اعلام کرد حدود ساعت ۲:۳۷ بامداد صدای انفجار در برخی مناطق پایتخت به گوش رسیده است.
بر اساس این گزارشها، انفجارها در مناطقی از غرب تهران ادامه داشته و در حوالی مهرآباد، پونک و اکباتان گزارش شده است.
«اعتماد آنلاین» نیز از شنیده شدن صدای انفجار در شرق تهران و همچنین وقوع انفجارهای شدید در محله کوهک در منطقه ۲۲ خبر داده است.
گزارشها و ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی از وقوع چند انفجار در غرب تهران، از جمله حوالی فرودگاه مهرآباد، منطقهٔ اکباتان و غرب تهرانسر، در بامداد شنبه ۱۶ اسفند خبر میدهند.
بر اساس ویدیوهای دریافتی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، صدای چند انفجار حدود ساعت ۱:۵۰ بامداد شنیده شده و در برخی تصاویر شعلههای آتش در نزدیکی فرودگاه مهرآباد دیده میشود.
در یکی از این ویدیوها که گفته میشود از حوالی مهرآباد ضبط شده، ستونهای دود و آتش در فاصلهای نزدیک به تأسیسات فرودگاهی دیده میشود. در ویدیویی دیگر نیز ادعا شده است که در محدودهٔ «نمایشگاه هواپیما» در صنایع هوایی اکباتان آتشسوزی رخ داده و چند هواپیما در حال سوختن هستند.
با این حال در بخشی از واکنشها به این تصاویر گفته شده محل آتشسوزی احتمالاً خود فرودگاه مهرآباد نیست، بلکه تأسیسات صنایع دفاعی در پشت فاز دو اکباتان است.
در شرح دیگر در کنار این تصاویر گفته شده است که یکی از «هواپیماهای سوخترسان پایگاه یکم شکاری مهرآباد» هدف قرار گرفته و در حال سوختن است.
هنوز محل دقیق این انفجارها و میزان خسارات و تلفات آن مشخص نیست.
کانال ارتش اسرائیل شامگاه جمعه ۱۵ اسفند نوشت که ارتش اسرائیل «اکنون موج گستردهای از حملات» را علیه زیرساختهای حکومت ایران در تهران و اصفهان آغاز کرده و «یک فرمانده ارشد رژیم» را نیز در تهران هدف قرار داده است. این کانال نوشت که «جزئیاتِ بیشتر متعاقباً اعلام خواهد شد.»
میزان بالای رهگیری موشکهای ایران از سوی پدافند هوایی اسرائیل
ویرانهای تنها در مرکز تلآویو یادآور قدرت موشکهای بالستیک ایران است؛ اما نبود موارد مشابه در نقاط دیگر شهر نشان میدهد سامانههای پدافند هوایی اسرائیل تا چه حد در رهگیری این حملات مؤثر بودهاند.
گزارشی از ری فرلونگ، خبرنگار رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی در تلآویو:
آمریکا فروش ۱۵۱ میلیون دلار مهمات به اسرائیل را بدون بررسی کنگره تأیید کرد
وزارت امور خارجهٔ ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد فروش احتمالی مهمات و پشتیبانی مربوط به آن به اسرائیل به ارزش ۱۵۱٫۸ میلیون دلار را بدون بررسی کنگره تأیید کرده است.
بر اساس بیانیهٔ این وزارتخانه، اسرائیل درخواست خرید ۱۲ هزار بدنهٔ بمب عمومی «بیاِلیو-۱۱۰ اِی/بی» با وزن هزار پوند را ارائه کرده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، تشخیص داده است که یک وضعیت اضطراری وجود دارد که فروش فوری این تسلیحات به اسرائیل را ضروری میکند.
بریتانیا «آمادهٔ پشتیبانی» از دفاع عربستان است
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، روز جمعه در تماس تلفنی با ولیعهد عربستان سعودی گفت کشورش آماده است در دفاع از عربستان به این پادشاهی کمک کند و خبر داد که در این ارتباط، جتهای جنگنده، بالگردها و یک ناوشکن دیگر بریتانیایی نیز به منطقه اعزام شدهاند.
حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران اکنون وارد هفتمین روز خود شده و چندین کشور در حوزهٔ خلیج فارس هم هدف حملات ایران قرار گرفتهاند. عربستان سعودی، که از رقیبان دیرینهٔ ایران به شمار میرود، اعلام کرد روز جمعه یک موشک کروز و سه پهپاد را رهگیری کرده است.
سخنگوی نخستوزیر بریتانیا گفت استارمر در گفتوگو با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، به او اطمینان داده است که «بریتانیا در صورت نیاز آماده است از دفاع پادشاهی عربستان سعودی حمایت کند».
او افزود: «رهبران دو کشور همچنین دربارهٔ تقویت همکاریهای اطلاعاتی برای پشتیبانی از عملیات دفاعی و حفاظت از غیرنظامیان گفتوگو کردند.»
بریتانیا برای تقویت «عملیات دفاعی» چهار جنگندهٔ تایفون دیگر به قطر اعزام میکند و همچنین ناوشکن پدافند هوایی «اچاماس دراگون» را مستقر خواهد کرد، هرچند انتظار نمیرود این ناو تا هفتهٔ آینده حرکت کند.
یک پایگاه نیروی هوایی بریتانیا در قبرس روز دوشنبه هدف حملهٔ یک پهپاد ساخت ایران قرار گرفت؛ دولت قبرس میگوید احتمالاً این پهپاد از لبنان و توسط گروه مورد حمایت ایران، حزبالله، پرتاب شده است.
استارمر در داخل بریتانیا نیز با انتقاد برخی از چهرههای مخالف روبهرو شده است که او را به کندی در واکنش به جنگ خاورمیانه متهم میکنند.
ترامپ: شرکتهای دفاعی آمریکا تولید تسلیحات پیشرفته را «چهار برابر» میکنند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه، در هفتمین روز جنگ این کشور با ایران، اعلام کرد شرکتهای بزرگ دفاعی آمریکا موافقت کردهاند تولید تسلیحات پیشرفته را چهار برابر کنند.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که «بزرگترین شرکتهای تولیدکنندهٔ تجهیزات دفاعی آمریکا» پذیرفتهاند تولید «تسلیحات ردهٔ ممتاز» را چهار برابر افزایش دهند، اصطلاحی که به تجهیزات نظامی پیشرفته و بسیار دقیق اشاره دارد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت این کشور «تقریباً ذخیرهای نامحدود» از تسلیحات با ردهٔ پایینتر در اختیار دارد که به گفتهٔ او هماکنون در جنگ با ایران مورد استفاده قرار میگیرند.
ارتش آمریکا روز جمعه اعلام کرد که در هفتهٔ نخست جنگ با ایران بیش از ۳۰۰۰ هدف را هدف قرار داده است.
بر اساس یک برگهٔ اطلاعاتی که از سوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده، مسئول نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، منتشر شده، این اهداف شامل مراکز فرماندهی و کنترل، سامانههای پدافند هوایی، پایگاههای موشکی، و همچنین کشتیها و زیردریاییهای نیروی دریایی ایران بودهاند.
دیوید پترائوس، ژنرال بازنشستهٔ ارتش آمریکا و رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، میگوید اهداف اعلامشدهٔ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در قبال ایران «بسیار دستیافتنی» است؛ زیرا حملات هوایی در حال تضعیف سامانههای پدافند هوایی، ذخایر موشکی و تواناییهای پهپادی تهران هستند.
آقای پترائوس که روز شنبه ۱۶ اسفند با برنامهٔ «Balance of Power» شبکهٔ بلومبرگ گفتوگو میکرد، همچنین تأکید کرد که برای ایالات متحده «ضروری» است مجتمع صنایع نظامی خود را بازسازی کرده و تولید تسلیحات را بهطور چشمگیری افزایش دهد تا برای جنگهای آینده آماده باشد.
ثبت شکایتهای وزارت دادگستری آمریکا علیه شبکه توزیع نفت محمدحسین شمخانی
ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که برای بیش از ۱۵٫۳ میلیون دلار دارایی که گفته میشود برای تأمین مالی یک شبکه غیرقانونی توزیع نفت ایران استفاده شده است، دو شکایت مصادره مدنی ثبت کرده است.
این موضوع را وزارت دادگستری آمریکا طی بیانیهای اعلام کرد.
در این شکایتها ادعا شده است که این پولها توسط محمدحسین شمخانی برای «اداره چندین شرکت توزیع» مورد استفاده قرار میگرفت؛ شرکتهایی که در فروش و حمل نفت ایران و سایر کالاها فعالیت داشتند و این کار را با نقض تحریمهای ایالات متحده انجام میدادند.
در بیانیه وزارت دادگستری آمده است که محمدحسین شمخانی فرزند علی شمخانی، از مشاوران علی خامنهای و نخستین دبیر شورای دفاع ایران است.
علی شمخانی و علی خامنهای هفته گذشته در نخستین ساعتهای حملات ایالات متحده و اسرائیل در روز نهم اسفند به ایران همراه با جمعی از فرماندهان ارشد نظامی ایران کشته شدند.
وزارت خزانهداری آمریکا مرداد امسال اعلام کرد که بیش از ۵۰ فرد و نهاد را تحریم و بیش از ۵۰ کشتی را که بخشی از امپراتوری وسیع کشتیرانی تحت کنترل محمدحسین شمخانی هستند، شناسایی کرده است.
آمریکا درباره حملۀ گروههای وابسته به ایران به هتلها در کردستان عراق هشدار داد
سفارت ایالات متحده در عراق روز جمعه هشدار داد که شبهنظامیان وابسته به ایران ممکن است به هتلهای محل اقامت خارجیها در کردستان عراق حمله کنند.
در بیانیهای که روز جمعه از سوی سفارت آمریکا در بغداد منتشر شد، از شهروندان آمریکایی خواسته شده هرچه سریعتر عراق را ترک کنند. در این بیانیه آمده است شهروندان آمریکایی که تصمیم میگیرند عراق را ترک نکنند، «باید برای پناه گرفتن در یک مکان امن برای مدت طولانی آماده باشند.»
بر اساس اطلاعات ارائهشده، در حال حاضر هیچ پرواز تجاری برای خروج از عراق وجود ندارد. با این حال امکان خروج از کشور از طریق مرزهای زمینی به سمت اردن، کویت، عربستان سعودی و ترکیه وجود دارد.
در بیانیه سفارت آمریکا همچنین آمده است: «بیشتر گذرگاههای مرزی زمینی باز هستند، اما ممکن است در مدت کوتاهی بسته شوند.»
گزارشهایی منتشر شده مبنی بر اینکه ممکن است شبهنظامیان کرد مسلح در بحبوحه حملات آمریکا و اسرائیل از مناطق غربی وارد ایران شوند.
رئیسجمهور ایالات متحده روز پنجشنبه در گفتوگو با خبرگزاری رویترز اعلام کرد که از حملهٔ گروههای کرد به ایران حمایت میکند.
دونالد ترامپ گفت: «فکر میکنم این عالی است که آنها میخواهند این کار را انجام بدهند، من کاملاً از آن حمایت میکنم».
این در حالی است که در طول روز جمعه چندین حملهٔ پهپادی به اهداف مختلف در عراق انجام شده است. در ابتدا مشخص نبود چه کسی مسئول این حملات بوده است. به گزارش خبرگزاری آلمان، در استان بصره و همچنین علیه یک پایگاه نظامی حملاتی صورت گرفته است.
شبهنظامیان طرفدار ایران در عراق در روزهای اخیر مسئولیت حمله به اهدافی مرتبط با آمریکا را بر عهده گرفتهاند.
جمهوری آذربایجان: حملات «تروریستی» سپاه پاسداران را خنثی کردیم
جمهوری آذربایجان روز جمعه اعلام کرد که یک سلسله حملات «تروریستی» توسط سپاه پاسداران را در خاک خود خنثی کرده است.
این اعلام یک روز پس از آن صورت گرفت که باکو ایران را متهم کرد که با پهپاد به یک فرودگاه و یک مدرسه در منطقه خودمختار نخجوان حمله کرده است.
سازمان امنیت دولتی جمهوری آذربایجان اعلام کرد که «اقدامات تروریستی و عملیاتهای اطلاعاتی در آذربایجان که توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سازماندهی شده بود» را خنثی کرده است.
بر اساس بیانیه این سازمان، در میان اهداف برنامهریزیشده، خط لوله باکو–تفلیس–جیهان نیز قرار داشت؛ خط لولهای که از گرجستان و ترکیه عبور میکند و حدود یکسوم واردات نفت اسرائیل را منتقل میکند.
گفته شده است که سپاه پاسداران همچنین قصد داشت به سفارت اسرائیل در باکو حمله کند و نیز حملاتی علیه یک کنیسه و رهبران جامعه یهودیان انجام دهد.
این نهاد همچنین افزود که هفت شهروند آذربایجانی در ارتباط با این پرونده بازداشت شدهاند.
جمهوری آذربایجان روز جمعه اعلام کرد که کارکنان دیپلماتیک خود را از ایران خارج میکند.
جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه آذربایجان، گفت: «این روند هم سفارت ما در تهران و هم کنسولگری ما در تبریز را شامل میشود.»
دیدهبان حقوق بشر و عفو بینالملل قطع دسترسی به اینترنت در ایران را محکوم کردند
سازمان دیدهبان حقوق بشر از مقامات ایران خواست فوراً قطع اینترنت و محدودیتهای ارتباطی جاری را پایان دهند، چراکه این اعمال محدودیت، شهروندان را در معرض آسیبهای بیشتری قرار میدهد.
در این بیانیه که جمعه پانزدهم اسفند منتشر شده، همچنین از جامعه بینالمللی خواسته شده که از دسترسی مردم ایران به اینترنت آزاد حمایت کند.
در همین روز سازمان عفو بینالملل هم خواستار میسر شدن دسترسی مردم به ارتباط اینترنتی در ایران شد.
همزمان با نهم اسفند و حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، ترافیک اینترنت در کشور ۹۸ درصد کاهش یافت که تقریباً نشاندهنده یک خاموشی کامل اینترنت است.
تومیوا ایلوری، پژوهشگر ارشد فناوری و حقوق بشر در سازمان دیدهبان حقوق بشر میگوید: «قطع اینترنت در زمان بحران، دسترسی به اطلاعات حیاتی مانند محل حملات و نحوه دسترسی ایمن به مراقبتهای پزشکی را محدود میکند. قطع اینترنت همچنین میتواند باعث آسیبهای روانی شدید شود، زیرا مردم قادر به تماس با عزیزان خود نیستند.»
مقامات ایرانی سابقه طولانی در اعمال اختلالات و قطع اینترنت در دورههای بحران و اعتراضات، از جمله برای محدود کردن دسترسی به اطلاعات، پنهان کردن جنایات خود و جلوگیری از مستندسازی مستقل تخلفات دارند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده که حملات نظامی جاری ایالات متحده و اسرائیل و اقدامات نظامی حکومت ایران علیه کشورهای منطقه هیچ توجیهی برای قطع گسترده اینترنت در کشور ایجاد نمیکند.
این بیانیه تأکید کرده که قطع اینترنت در مقیاس گسترده، با نقض جنبههای متعددی از حقوق بشر، به پنهان کردن جنایات گسترده کمک میکند، باعث گسترش اطلاعات نادرست و گمراهکننده میشود و دسترسی قانونی به اطلاعات را محدود میکند.
دیدهبان حقوق بشر همچنین افزوده که این اقدامات کار روزنامهنگاران و ناظران حقوق بشر برای مستندسازی و گزارش نقض احتمالی قوانین جنگ توسط تمام طرفها را به شدت مختل میکند و میتواند باعث معافیت از مجازات برای تخلفات حقوق بشری شود.
کاخ سفید: آمریکا انتظار دارد طی چهار تا شش هفته عملیات نظامی در ایران کامل شود
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه به خبرنگاران گفت که آمریکا انتظار دارد اهداف قابل دستیابی در عملیات نظامی علیه ایران در بازهای بین چهار تا شش هفته تکمیل شود.
او در پاسخ به سوالی درباره رهبری آینده ایران گفت: «میدانم که تعدادی از افراد هستند که نهادهای اطلاعاتی ما و دولت ایالات متحده آمریکا در حال بررسی آنها هستند، اما در این مورد بیشتر از این توضیحی نخواهم داد.»
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه گفت که شخصا باید در تعیین رهبر آینده ایران نقش داشته باشد و انتخاب احتمالی مجتبی خامنهای، فرزند رهبر سابق جمهوری اسلامی، را غیر قابل قبول دانست.
او ساعاتی پیش نیز اعلام کرد گزینهای جز «تسلیم بیقید و شرط» برای ایران وجود ندارد، آن هم در حالی که حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران به روز هفتم رسیده است.
لویت درباره این موضعگیری رئیسجمهور ایالات متحده گفت: «منظور رئیسجمهور این است که وقتی او بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا، تشخیص دهد که ایران دیگر تهدیدی برای ایالات متحده آمریکا محسوب نمیشود و اهداف عملیات «خشم حماسی» بهطور کامل محقق شده است، در آن صورت ایران عملاً در وضعیتی از تسلیم بیقید و شرط قرار خواهد گرفت؛ چه خودشان این را اعلام کنند و چه نکنند.»
سخنگوی کاخ سفید روز جمعه همچنین اعلام کرد ایالات متحده در مسیر به دست گرفتن کنترل حریم هوایی ایران است و برای پاسخگویی به نیازهای عملیاتی مرتبط با درگیری در ایران، ذخایر تسلیحاتی کافی نیز در اختیار دارد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قرار است روز جمعه همراه با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با شرکتهای بزرگ پیمانکار دفاعی دیدار کند.