زنده محمدباقر ذوالقدر جایگزین علی لاریجانی شد؛ لبنان سفیر ایران در این کشور را اخراج کرد

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شامگاه سه‌شنبه ۲۶ اسفند خبر کشته شدن غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج، را تأیید کرد.

سپاه در بیانیه‌ای، بدون اشاره به جزئیات کشته شدن سلیمانی، گفت که «بسیجیان مجاهد، خونخواهی رهبر شهید، فرماندهان شهید و آحاد مختلف شهیدان مردمی را هرگز رها نخواهند کرد».

وزیر دفاع اسرائیل بامداد سه‌شنبه برای نخستین بار خبر هدف قرار گرفتن فرمانده بسیج را در حملات هوایی ارتش این کشور اعلام کرده بود.

یسرائیل کاتز همچنین از کشته شدن علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، خبر داد. با این حال، رسانه‌های ایران هنوز این خبر را تأیید نکرده‌اند.

روزنامه آمریکایی «واشینگتن‌پست» روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند به نقل از یکی از مکاتبات داخلی وزارت خارجۀ ایالات متحده نوشت که مقام‌های ارشد اسرائیلی، به رغم تشویق علنی معترضان ایرانی برای بازگشت به خیابان‌ها، معتقدند که در این صورت، آن‌ها «قتل عام» خواهند شد.

بر اساس این گزارش، مقام‌های اسرائیلی این موضوع را در گفت‌وگو با دیپلمات‌های آمریکایی اعلام کرده بوده‌اند.

این یادداشت داخلی که جمعۀ گذشته در سفارت ایالات متحده در اورشلیم دست به دست شده، حاوی ارزیابی اسرائیل از وضعیت کنونی حکومت ایران است.

بر اساس این ارزیابی، با وجود کشته‌شدن علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در روز اول جنگ و ادامۀ حملات هوایی اسرائیل و آمریکا، این نظام «در حال فروپاشی نیست» و همچنان برای «ادامۀ‌ جنگ تا پایان» انگیزه و اراده دارد.

در این یادداشت داخلی آمده که با وجود این چشم‌انداز تیره‌وتار، مقام‌های اسرائیلی گفته‌اند که به یک خیزش مردمی امیدوارند و آمریکا را هم تشویق کرده‌اند که در صورت بازگشت معترضان ایرانی به خیابان، از آن‌ها حمایت کند.

این یادداشت داخلی، شامل جمع‌بندی نشست‌های مقام‌های آمریکایی با اعضای ارشد شورای امنیت ملی اسرائیل، نمایندگان وزارت دفاع و وزارت خارجۀ این کشور در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه گذشته بوده است.

سازمان انرژی اتمی ایران شامگاه سه‌شنبه ۲۶ اسفند اعلام کرد که «یک پرتابه دشمن» به محوطهٔ نیروگاه اتمی بوشهر اصابت کرده است.

بر اساس بیانیهٔ این سازمان، این حادثه «هیچ‌گونه خسارت مالی، فنی و جانی برجای نگذاشته و آسیبی به هیچ‌کدام از بخش‌های نیروگاه وارد نشده است».

سازمان انرژی اتمی گفته که این اقدامات «بر خلاف تمام مقررات بین‌المللی در خصوص مصونیت حمله نظامی به مراکز هسته‌ای است و می‌تواند تبعات جبران ناپذیر برای کل منطقه شامل کشورهای حاشیه خلیج فارس داشته باشد».

رسانه‌های ایران می‌گویند که این پرتابه ساعت هفت سه‌شنبه‌ شب به محوطهٔ نیروگاه اتمی بوشهر اصابت کرد.

نیروگاه بوشهر که ظرفیت تولید هزار مگاوات برق را دارد، در نزدیک به سه هفته‌ای که از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد، شاهد هیچ حمله‌ای نبوده است.

روسیه که تأمین سوخت این نیروگاه را برعهده دارد پیشتر شماری از متخصصان خود را از آن‌جا خارج کرده بود.

حملات راکتی و پهپادی به سفارت آمریکا و یک تأسیسات دیپلماتیک در عراق روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند، پس از مجموعه‌ای از حملات پیشین در همان روز، از سر گرفته شد.

خبرگزاری رویترز به نقل چند منبع امنیتی گزارش داد که راکت‌ها و یک پهپاد انفجاری سفارت آمریکا در بغداد را هدف قرار دادند که باعث به صدا درآمدن آژیرها شد و صدای انفجاری در نزدیکی این مجموعه شنیده شد.

همچنین دست‌کم سه پهپاد انفجاری یک تأسیسات دیپلماتیک آمریکا در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد را هدف قرار دادند که در پی آن سامانه‌های پدافند هوایی سی-رام فعال شدند.

تا این لحظه گزارشی از تلفات یا خسارات ناشی از این حملات منتشر نشده است.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند به خبرنگاران گفت که ایالات متحده هنوز آماده پایان دادن به عملیات نظامی در ایران نیست، اما «در آینده‌ای بسیار نزدیک، عملاً از آن خارج خواهیم شد».

دونالد ترامپ به تاریخ مشخصی برای پایان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران اشاره نکرد که از ۹ اسفند آغاز شده است.

او که همراه با میشل مارتین، نخست‌وزیر ایرلند، در دفتر بیضی کاخ سفید سخن می‌گفت، افزود: «ایران برای من صرفاً یک عملیات نظامی است. مسئلهٔ ایران اساساً طی دو یا سه روز تا حدود زیادی پایان یافت، چون نیروی دریایی‌اش تقریباً بلافاصله از بین رفت و بعد هم نوبت به نیروی هوایی آن رسید».

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید ایران «قرار است به جایی شکوفا و عالی تبدیل شود. زمانی بسیار موفق بود، اما حالا کشوری است که با ترس اداره می‌شود».

انتقاد شدید از متحدان آمریکا در ناتو

آقای ترامپ در ادامه گفت بسیاری از متحدان ایالات متحده در ناتو گفته‌اند که تمایلی به مشارکت در عملیات نظامی علیه ایران ندارند؛ اقدامی که او آن را «اشتباهی بسیار احمقانه» توصیف کرد.

او تصریح کرد: کشورهای عضو ناتو از جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل که اکنون وارد سومین هفته خود شده حمایت می‌کنند، اما نمی‌خواهند در آن مشارکت داشته باشند.

رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «فکر می‌کنم ناتو مرتکب اشتباه بسیار احمقانه‌ای می‌شود. همه با ما موافق‌اند، اما نمی‌خواهند کمک کنند. و ما، به‌عنوان ایالات متحده، باید این را به خاطر بسپاریم، چون واقعاً تعجب‌آور است».

پس از آن‌که ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل با استفاده از پهپادها، موشک‌ها و مین‌ها عملاً تردد نفتکش‌ها در تنگهٔ هرمز را مسدود کرد، رئیس‌جمهور آمریکا از کشورها خواست به تأمین امنیت این آبراه کمک کنند.

با این حال، چندین متحد آمریکا روز دوشنبه اعلام کردند برنامه فوری برای اعزام کشتی به‌منظور بازگشایی تنگه ندارند و عملاً درخواست ترامپ برای حمایت نظامی را رد کردند.

آقای ترامپ در ادامه گفت که تصور می‌کرد اروپا برای کمک به ایالات متحده در تنگهٔ هرمز ناوهای مین‌روب اعزام می‌کند.

او افزود این موضوع «مسئله بزرگی نیست»، اما در عین حال چنین کاری «در حق آمریکا منصفانه نیست».

ترامپ پیش‌تر در روز سه‌شنبه در شبکه «تروث سوشال» نوشته بود: «با توجه به موفقیت نظامی بزرگی که داشته‌ایم، دیگر به کمک کشورهای عضو ناتو “نیازی” نداریم و حتی تمایلی هم به آن نداریم؛ اصلاً هیچ‌وقت هم نداشتیم!»

او به‌طور خاص از ژاپن، استرالیا و کره جنوبی نام برده بود.

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش در کاخ سفید گفت کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، با حمایت نکردن از واشینگتن در جنگ خاورمیانه تصمیم اشتباهی گرفته است.

ترامپ گفت: «او حمایتی نکرده و به نظر من این یک اشتباه بزرگ است. از کی‌یر ناامید شده‌ام. او را دوست دارم، فکر می‌کنم آدم خوبی است، اما ناامید شده‌ام».

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید که بیشتر متحدان این کشور در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به واشینگتن اطلاع داده‌اند که «نمی‌خواهند در عملیات نظامی ما علیه رژیم تروریستی ایران در خاورمیانه مشارکت کنند».

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «بیشتر متحدان ایالات متحده در ناتو اطلاع داده‌اند که نمی‌خواهند در عملیات نظامی ما علیه رژیم تروریستی ایران در خاورمیانه مشارکت کنند؛ این در حالی است که تقریباً همه کشورها به‌شدت با اقدامات ما موافق بودند و معتقد بودند که ایران به هیچ‌وجه نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند».

او افزود: «از این اقدام آن‌ها متعجب نیستم، زیرا همیشه رابطه با ناتو را، که ما سالانه صدها میلیارد دلار برای حفاظت از همین کشورها هزینه می‌کنیم، یک‌طرفه می‌دانستم. ما از آن‌ها محافظت می‌کنیم، اما آن‌ها در مقابل، به‌ویژه در زمان نیاز، کاری برای ما انجام نمی‌دهند».

آقای ترامپ بار دیگر تکرار کرد که «خوشبختانه ما توان نظامی ایران را به‌شدت تضعیف کرده‌ایم، نیروی دریایی آن از بین رفته، نیروی هوایی‌اش از بین رفته، پدافند هوایی و رادارهایش نابود شده‌اند و شاید مهم‌تر از همه، رهبرانش در تقریباً همه رده‌ها از بین رفته‌اند و دیگر هرگز تهدیدی برای ما، متحدان‌مان در خاورمیانه یا جهان نخواهند بود».

رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد: «به دلیل این موفقیت نظامی، دیگر نیازی به کمک کشورهای ناتو نداریم و حتی تمایلی هم به آن نداریم؛ اصلاً هیچ‌وقت هم نداشتیم! همچنین به کمک ژاپن، استرالیا یا کره جنوبی هم نیازی نداریم».

او در پایان گفت: در واقع، به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، قدرتمندترین کشور جهان، می‌گویم که ما به کمک هیچ‌کس نیاز نداریم. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم.

تصاویری که روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند منتشر شد، شعله‌های آتش و ستون‌های دود را در مکانی در خیابان پیروزی تهران نشان می‌دهد.

این تصاویر با شرح «حملۀ هوایی به یک ایست و بازرسی» منتشر شده‌ است.

ارتش اسرائیل تاکنون چند بار مدعی شده است که مقرهای نیروهای بسیج و ایست و بازرسی‌ها را هدف قرار داده است. رسانه‌های وابسته به حکومت از روز ۲۲ اسفند چند حمله به ایست و بازرسی‌ها و نیروهای بسیج را تایید کرده‌اند.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند اعلام کرد که این کشور هرگز در عملیات بازگشایی تنگهٔ هرمز مشارکت نخواهد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه در رویدادی در کاخ سفید گفته بود که با مکرون گفت‌وگو کرده و به موضع او دربارهٔ جلب متحدان برای بازگشایی تنگهٔ هرمز «نمره ۸ از ۱۰» داده و اشاره کرد که مکرون به تلاش‌های مورد حمایت آمریکا خواهد پیوست.

رئیس‌جمهور فرانسه در آغاز نشست هیئت دولت برای بررسی درگیری‌های خاورمیانه گفت: «ما طرف این درگیری نیستیم و بنابراین فرانسه در شرایط کنونی هرگز در عملیات باز کردن یا آزادسازی تنگهٔ هرمز مشارکت نخواهد کرد».

به گفتهٔ مقام‌های فرانسوی، پاریس همچنان در تلاش است ائتلافی برای تأمین امنیت تنگهٔ هرمز پس از تثبیت شرایط امنیتی و بدون نقش آمریکا تشکیل دهد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، مکرون افزود: «ما معتقدیم زمانی که اوضاع آرام شود، و عمداً این جمله را به کار می‌برم، یعنی وقتی بمباران‌های اصلی متوقف شود، آماده‌ایم همراه با سایر کشورها مسئولیت اسکورت کشتی‌ها را بر عهده بگیریم».

او در عین حال گفت که هر مأموریتی در ارتباط با تنگهٔ هرمز باید با ایران هماهنگ شود.

از زمان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که از ۹ اسفند آغاز شد، سپاه پاسداران به کشتی‌ها هشدار داده است که نمی‌توانند از تنگهٔ هرمز عبور کنند. در نزدیک به سه هفته گذشته بیش از بیست کشتی هدف حملات پهپادی قرار گرفته و آسیب دیده‌اند.

مسدود شدن این تنگه موجب افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه شده و بهای انرژی و سایر محصولات وابسته به عبور و مرور از آن را در جهان به شدت بالا برده است.

حدود ۲۰ درصد از صادرات نفت و گاز جهان از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند.

روزنامه «گاردین» می‌گوید جاناتان پاول، مشاور امنیت ملی بریتانیا، در دور نهایی مذاکرات میان آمریکا و ایران حضور داشت و بر این باور بود که پیشنهاد تهران درباره برنامهٔ هسته‌ایش به اندازه‌ای قابل‌توجه بوده که می‌توانست از بروز جنگ جلوگیری کند.

این روزنامه بریتانیایی در شماره روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند خود افزود: پاول معتقد بوده که در مذاکرات ژنو، پیشرفت حاصل شده و توافق پیشنهادی ایران «غافلگیرکننده» بوده است.

دو روز پس از پایان مذاکرات، و در حالی که زمان برگزاری دور بعدی گفت‌وگوهای فنی در وین تعیین شده بود، آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند. این حمله هفدهمین روز خود را پشت سر می‌گذارد.

به نوشتهٔ گاردین، حضور پاول در این مذاکرات و اطلاع نزدیک او از روند آن توسط سه منبع تأیید شده است.

یکی از منابع گفت او در ساختمان اقامت سفیر عمان در کولوگنی حضور داشته و به‌عنوان مشاور عمل می‌کرده است؛ امری که نشان‌دهنده نگرانی‌های گسترده دربارهٔ سطح تخصص تیم آمریکایی در این مذاکرات بوده است.

جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، و استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژهٔ او در چند پرونده، اعضای تیم مذاکره‌کنندهٔ آمریکایی با ایران به ریاست عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، بودند.

نخست‌وزیر اسرائیل روز سه‌شنبه ۲۶ اسفند گفت کشتن علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، «بخشی از تلاش‌ها برای دادن فرصت به ایرانیان جهت کنار زدن رهبران‌شان بوده است».

بنیامین نتانیاهو در بیانیه‌ای تلویزیونی گفت: «امروز صبح علی لاریجانی، رئیس سپاه پاسداران را حذف کردیم، همان گروهی که در عمل ایران را اداره می‌کند».

او افزود: سرنگونی حکومت روحانیون توسط ایرانیان «یک‌باره رخ نخواهد داد و آسان هم نخواهد بود. اما اگر ما به این مسیر ادامه دهیم، به آن‌ها فرصت خواهیم داد سرنوشت خود را به دست بگیرند».

وزیر دفاع اسرائیل بامداد سه‌شنبه گفت که لاریجانی و همچنین غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج، شامگاه دوشنبه در جریان حملات هوایی این کشور کشته شدند.

جمهوری اسلامی هنوز به این خبر واکنش نشان نداده است.