زنده ترامپ: مذاکرات سازنده‌ای با ایران داشتیم؛ اکسیوس: آمریکا با قالیباف در تماس است

پکن و مسکو هر دو از شرکای نزدیک تهران هستند. با تدوام حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که وارد چهارمین هفته شده و ادامهٔ واکنش‌های ایران در سراسر منطقه، این درگیری می‌تواند به‌طور بالقوه و قابل‌توجهی بر این روابط، بر نقش گسترده‌تر روسیه و چین در خاورمیانه و نیز بر روابط این دو کشور با آمریکا تأثیر بگذارد.

زینب ریبُوا، پژوهشگر مرکز صلح و امنیت خاورمیانه در مؤسسه هادسون و کارشناس نقش چین و روسیه در این منطقه، در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی توضیح داده است که چین و روسیه چگونه به این جنگ واکنش نشان می‌دهند و چه چیزهایی ممکن است از دست بدهند یا به دست آورند.

بیشتر در این باره:

جنگ علیه ایران چه تأثیری بر منافع و موقعیت چین و روسیه دارد؟

ارتش اسرائیل روز شنبه اول فروردین تأیید کرد که در جریان یک عملیات نیروی هوایی در آسمان ایران، تلاشی برای شلیک یک موشک زمین به هوا به سوی یک جنگنده اسرائیلی صورت گرفت.

به گفتهٔ این نیروی نظامی، «این تلاش برای شلیک و سرنگونی ناموفق بود و هیچ آسیبی به هواپیما یا به فعالیت عملیاتی وارد نشد. ماموریت طبق برنامه به پایان رسید».

ارتش اسرائیل افزوده که «این رویداد در حال بررسی است و درس‌های لازم از آن استخراج خواهد شد».

ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه، سپاه پاسداران اعلام کرده بود که «جنگنده دشمن متخاصم متعلق به رژیم صهیونیستی از نوع اف-۱۶ در ساعت ۳:۴۵ دقیقه بامداد در بخش مرکزی ایران توسط سامانه‌های نوین پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه پاسداران مورد اصابت قرار گرفت».

رادیوفردا مستقلاً نمی‌تواند ادعای دو طرف درگیر را تأیید کند.

وزیر دفاع اسرائیل روز شنبه اول فروردین هشدار داد که ایالات متحده و اسرائیل از روز یکشنبه حملات خود علیه ایران را تشدید خواهند کرد.

ییسرائیل کاتز در بیانیه‌ای که از سوی وزارت دفاع منتشر شد، گفت: «در این هفته، شدت حملاتی که توسط ارتش اسرائیل و ارتش آمریکا علیه رژیم تروریستی ایران و زیرساخت‌هایی که به آن متکی است انجام خواهد شد، به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد».

این هشدار در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه جمعه گفته بود که «کاهش تدریجی» حملات به ایران را مدنظر قرار خواهد داد.

جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از ۹ اسفند آغاز شده و روز شنبه وارد بیست‌ودومین روز خود شد. دو کشور می‌گویند بیش از ۱۶ هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار داده‌اند.

ایران نیز با حملات موشکی و پهپادی خود به اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، زیرساخت‌های اقتصادی کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین مسدود کردن تنگه هرمز، موجب بالا رفتن شدید قیمت انرژی در جهان و سقوط بازارهای مالی شده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز شنبه اول فروردین اعلام کرد که ایران حمله به تأسیسات غنی‌سازی هسته‌ای نطنز را به این نهاد اطلاع داده است.

آژانس در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت که هیچ افزایش سطح تشعشعات در خارج از تأسیسات گزارش نشده و افزود که در حال بررسی این گزارش است.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، خواستار «خویشتنداری نظامی برای جلوگیری از وقوع حادثه‌ای هسته‌ای» شده است.

پیشتر سازمان انرژی اتمی ایران گفته بود که تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز موسوم به «مجتمع غنی‌سازی شهید احمدی‌روشن»، بار دیگر مورد حملهٔ آمریکا و اسرائیل قرار گرفت.

بر اساس بیانیهٔ این سازمان، «بررسی‌های فنی و تخصصی دربارهٔ احتمال انتشار آلودگی مواد پرتوزا» انجام شده است که بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، «هیچ‌گونه نشت مواد پرتوزا در این مجتمع گزارش نشده است و هیچ خطری ساکنان مناطق اطراف این سایت را تهدید نمی‌کند».

پلیس اسکاتلند یک مرد ایرانی و یک زن رومانیایی را به اتهام «تلاش برای ورود به پایگاه دریایی محل سامانه بازدارندگی هسته‌ای بریتانیا» در فاسلین، تفهیم اتهام کرد.

در بیانیهٔ پلیس اسکاتلند آمده است: «حدود ساعت پنج عصر پنج‌شنبه از تلاش دو نفر برای ورود به پایگاه دریایی اچ‌ام کلاید مطلع شدیم».

به گزارش رسانه‌ها، یک مرد ۳۴ ساله ایرانی و یک زن ۳۱ ساله رومانیایی در ارتباط با این حادثه بازداشت و متهم شده‌اند.

آن‌ها قرار است روز دوشنبه سوم فروردین در دادگاه شریف دامبارتون حاضر شوند.

فاسلین محل استقرار بخش اصلی ناوگان زیردریایی‌های بریتانیا و سامانهٔ بازدارندگی هسته‌ای «ترایدنت» است.

نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا پیش‌تر اعلام کرده بود که دو نفر به‌طور ناموفق تلاش کردند وارد این پایگاه شوند.

سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد که تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز موسوم به «مجتمع غنی‌سازی شهید احمدی‌روشن»، بامداد شنبه اول فروردین بار دیگر مورد حملهٔ آمریکا و اسرائیل قرار گرفت.

این سازمان، حملهٔ یادشده را «مغایر با قوانین و تعهدات بین‌المللی، از جمله معاهده ان‌پی‌تی و سایر مقررات مرتبط با ایمنی و امنیت هسته‌ای»، دانسته است.

بر اساس بیانیهٔ سازمان انرژی اتمی ایران، «بررسی‌های فنی و تخصصی دربارهٔ احتمال انتشار آلودگی مواد پرتوزا» انجام شده است که بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، «هیچ‌گونه نشت مواد پرتوزا در این مجتمع گزارش نشده است و هیچ خطری ساکنان مناطق اطراف این سایت را تهدید نمی‌کند».

این دست‌کم دومین بار است که تأسیسات غنی‌سازی نطنز در جریان جنگ جاری آمریکا و اسرائیل با ایران هدف حمله قرار می‌گیرد. این جنگ روز ۹ اسفند آغاز شد و اکنون وارد بیست‌و دومین روز خود شده است.

تأسیسات یاد شده اول تیرماه پارسال نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران، توسط بمب‌افکن‌های بی-۲ آمریکا بمباران شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، آن زمان گفت به‌طور «کامل و مطلق» نابود شده است.

خبرگزاری رویترز روز شنبه اول فروردین تصاویر شاهدان عینی از یک آتش‌سوزی عظیم در یک مرکز دیپلماتیک ایالات متحده در نزدیکی فرودگاه بغداد در عراق را منتشر کرد.

این تصاویر، آتش‌سوزی عظیمی را در نزدیکی فرودگاه بغداد نشان می‌دهد که در پی آن ستون‌های تیره‌ای از دود به آسمان بلند شده است.

منابع امنیتی عراق به رویترز گفتند که پس از حملات مجدد پهپادها به مرکز دیپلماتیک ایالات متحده در نزدیکی فرودگاه بغداد این آتش‌سوزی گزارش شده است.

خبرگزاری فرانسه هم گزارش داده که دست‌کم سه حمله به این مرکز دیپلماتیک انجام شده است که پس از حمله سوم، آتش‌سوزی رخ داده است.

اصحاب الکهف، گروه شبه‌نظامی طرفدار ایران، در بیانیه‌ای مسئولیت حملات به مرکز دیپلماتیک ایالات متحده را بر عهده گرفته است.

کاخ کرملین روز شنبه اول فروردین خبر داد ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به مناسبت نوروز به رهبران ایران تبریک گفته و اعلام کرده که مسکو همچنان «دوستی وفادار و شریکی قابل‌اعتماد» برای تهران باقی می‌ماند.

این پیام پوتین در حالی است که میزان حمایت واقعی مسکو از ایران محل اختلاف است. برخی منابع ایرانی گفته‌اند که ایران در بزرگ‌ترین بحران خود پس از انقلاب، کمک چشمگیری از روسیه دریافت نکرده است.

پوتین پیام‌های تبریک خود را برای مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، ارسال کرده است.

در بیانیهٔ کاخ کرملین آمده است: «ولادیمیر پوتین برای مردم ایران آرزو کرد که با عزت از این آزمون‌های سخت عبور کنند و تأکید کرد که در این زمان دشوار، مسکو همچنان دوستی وفادار و شریکی قابل‌اعتماد برای تهران است».

روسیه گفته که حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، کل خاورمیانه را به «لبهٔ پرتگاه» کشانده و یک بحران بزرگ جهانی در حوزه انرژی ایجاد کرده است. مسکو همچنین از کشته شدن علی خامنه‌ای در روز اول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به عنوان «قتلی بی‌رحمانه» یاد کرده است.

نشریه «پولیتیکو» گزارش داده که مسکو به واشینگتن پیشنهاد داده است که روسیه در ازای توقف ارائه اطلاعات به اوکراین از سوی آمریکا، اشتراک‌گذاری اطلاعات با ایران را متوقف کند، اما ایالات متحده این پیشنهاد را رد کرده است.

کاخ کرملین این گزارش را «جعلی» خوانده است.

توافق «شراکت راهبردی» میان تهران و مسکو شامل بند دفاع متقابل نیست و روسیه بارها اعلام کرده که نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد؛ اقدامی که به‌گفته مسکو می‌تواند باعث آغاز رقابت تسلیحات هسته‌ای در سراسر خاورمیانه شود.

پلیس هلند روز جمعه ۲۸ اسفند اعلام کرد که یک افسر پلیس ایرانی‌تبار صبح پنج‌شنبه در شهر اسخون‌هوفن این کشور هدف تیراندازی قرار گرفت و به شدت مجروح شد.

به گزارش رسانه‌های هلند، جنی کنول، رئیس پلیس، و پل فان موشر، مدیر مرکز خدمات پلیس، این خبر را تأیید کردند.

فان ویل، وزیر ترابری و امنیت هلند، نیز در آغاز نشست هیئت دولت این کشور گفت: این مرد که در اداره پلیس کار می‌کند، دنبال‌کنندگان زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشته و در آن‌جا به‌عنوان فردی شناخته می‌شد که علیه حکومت ایران اظهار نظر می‌کرد.

رئیس پلیس و مدیر مرکز خدمات پلیس هلند روز جمعه در بیانیه‌ای مشترک گفتند: «صبح امروز خبر بسیار تلخی دریافت کردیم مبنی بر این‌که یک افسر پلیس با تبار ایرانی در اسخون‌هوفن هدف گلوله قرار گرفته است. او در این حادثه به‌شدت آسیب دیده. در حال حاضر جزئیات و شرایط حادثه روشن نیست، اما این یک ضربه بزرگ است».

این مرد ۳۶ ساله کمی پیش از ساعت هفت صبح جمعه در میدان پاسکال‌پلین هدف تیراندازی قرار گرفت. ساکنان محلی به رسانه‌های هلند گفتند که مهاجم یا مهاجمان در مقابل خانه‌اش کمین کرده بودند.

یک رسانه هلندی نوشته که او شش سال بود که همراه همسر و فرزندش در آن‌جا زندگی می‌کرد.

پلیس می‌گوید تحقیقات گسترده‌ای را برای شناسایی عامل یا عاملان این حادثه آغاز کرده است.

کنول و فان موشر گفتند: «این رویداد تلخ پرسش‌های زیادی برای همه، از جمله برای ما، ایجاد کرده است. یک تیم ویژه تحقیقات با تمام توان در حال کار است تا پاسخ این پرسش‌ها را بیابد و عامل یا عاملان را شناسایی کند».

وزیر دادگستری و امنیت اعلام کرد که به‌دلیل پیشینه ایرانی قربانی، نهاد ملی مقابله با تروریسم، دادستانی و مقامات محلی در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند و اقدامات امنیتی لازم را انجام می‌دهند.

فان ویل گفت دادستانی «همه سناریوهای ممکن» را در نظر دارد.

هانس بیناکر، شهردار کریمپنه‌روارد که حوزهٔ استحفاظی اسخون‌هوفن را دربر می‌گیرد، اعلام کرد که حضور پلیس در محله به‌طور محسوسی افزایش یافته است.

او گفت: «به‌عنوان شهردار، چنین رویدادی مرا عمیقاً متأثر می‌کند. خشونت جایی در جامعه ما ندارد. افکارم با قربانی و خانواده‌اش است و برایشان در این شرایط سخت آرزوی صبر می‌کنم».

چندین سیاستمدار با پیشینهٔ ایرانی در شبکه‌های اجتماعی گفته‌اند که ممکن است حکومت ایران پشت این حمله باشد.

اولیسه الیان، نمایندهٔ حزب «وی‌وی‌دی»، در شبکهٔ ایکس نوشت: «لرزه‌ به جامعه ایرانیان افتاده است. می‌دانم بازوی بلند ملاهای تهران تا چه حد می‌تواند پیش برود».

روزنامه فایننشال تایمز روز شنبه اول فروردین خبر داد که اتحادیه اروپا از کشورهای عضو خواسته است میزان ذخیره‌سازی گاز طبیعی را کاهش دهند و برای مهار تقاضا، پر کردن ذخایر را به‌صورت تدریجی آغاز کنند.

بر اساس این گزارش، هم‌زمان با افزایش قیمت انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، به کشورهای عضو دستور داده تا میزان پر کردن مخازن گاز را به ۸۰ درصد ظرفیت کاهش دهند؛ یعنی ۱۰ درصد کمتر از هدف رسمی اتحادیه اروپا.

فایننشال تایمز به نقل از یک نامه کمیسر انرژی نوشت که این اقدام باید «در اسرع وقت در فصل پر کردن ذخایر» انجام شود تا به فعالان بازار اطمینان و ثبات بدهد.

قیمت گاز در اروپا روز ۲۸ اسفند تا ۳۵ درصد افزایش یافت، زیرا حملات ایران و اسرائیل برخی از مهم‌ترین زیرساخت‌های گازی خاورمیانه را هدف قرار داد و خساراتی وارد کرد که احتمالاً سال‌ها طول می‌کشد تا جبران شود.

ذخیره‌سازی گاز به اروپا امکان می‌دهد تا نیازهای گرمایشی و برق در زمستان را تأمین کند و پایه امنیت انرژی منطقه محسوب می‌شود.