زنده دو هیئت ایران و آمریکا با شریف دیدار کردند؛ بیانیه کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل

خبرگزاری آلمان روز سه‌شنبه چهارم فروردین در گزارشی نوشته که ایرانیان در شهرهای بزرگ از افزایش شدید قیمت‌ها و ناامیدی فزاینده رنج می‌برند، زیرا جنگ به آزمونی فرسایشی برای جامعه تبدیل شده است.

ایران پیش از آغاز حملات اخیر آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند نیز با یک بحران اقتصادی جدی دست به گریبان بود.

خبرگزاری آلمان به نقل از اصغر، ۴۰ ساله، ساکن تهران و صاحب یک سوپرمارکت کوچک، می‌نویسد: «قیمت اکثر کالاها تقریباً هر روز بالا می‌رود».

او گفته است هر بار که سفارش جدیدی می‌دهد تعجب می‌کند چرا قیمت‌ها مرتب افزایش می‌یابد.

به گفته این کاسب، قیمت مواد غذایی وارداتی و سیگار به‌ویژه سریع افزایش پیدا می‌کند و گاهی حتی دو برابر می‌شود. «مشتری‌ها مدام از قیمت‌ها شکایت می‌کنند، اما فعلاً مجبوریم با این شرایط کنار بیاییم».

به گفته او، مردم فقط اقلام ضروری را می‌خرند.

این گزارش می‌گوید: بسیاری از خانواده‌ها از جنگ خسته شده‌اند. خواب میلیون‌ها نفر از ساکنان تهران به‌دلیل پرواز جنگنده‌ها بر فراز شهر و بمباران‌ها مختل شده است.

در کنار وحشت جنگ، نگرانی‌های اقتصادی نیز وجود دارد.

یک راننده تاکسی می‌گوید: «قیمت مواد غذایی مثل گوشت، مرغ و میوه هر دو تا سه روز بالا می‌رود».

او گفته به شدت در مضیقه است، مسافر زیادی ندارد و پول خودش و همسرش در حال ته کشیدن است.

این راننده ابراز امیدواری کرده که اوضاع هرچه زودتر عادی شود تا حداقل بتواند به کارش ادامه دهد.

داوود، یک معامله‌گر ارز در تهران، از کاهش تقاضا برای یورو و دلار خبر می‌دهد.

این مرد ۴۵ ساله گفت: «بسیاری از کسب‌وکارها از زمانی که اینترنت قطع شده، از بین رفته‌اند».

او افزود پیش از این حدود ۹۰ درصد معاملات ارزی مربوط به تجارت با امارات متحده عربی بوده است. «بخش بزرگی از واردات از مسیر جنوبی انجام می‌شود» و امارات نقش محوری در این میان دارد.

به گفته داوود، حملات ایران به اهدافی در این کشور حاشیه خلیج فارس باعث تنش در روابط میان دو کشور شده است.

او گفت: «احتمالاً در آینده با مشکلات جدی روبه‌رو خواهیم شد».

تصاویر منتشرشده در روز چهارم فروردین ساختمان اپتیک صاایران در بلوار کاوه اصفهان را پس از حملۀ هوایی نشان می‌دهد.

داده‌های معاملاتی و محاسبات رویترز نشان می‌دهد معامله‌گران تنها ۱۵ دقیقه پیش از آن‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کند حملات به زیرساخت‌های انرژی ایران را برای پنج روز به تعویق می‌اندازد، نیم میلیارد دلار روی قیمت نفت خام شرط‌بندی کرده بودند.

اعلام خبر تعویق حمله به نیروگاه‌ها از سوی ترامپ، باعث سقوط قیمت نفت شد.

رئیس‌جمهور آمریکا که به ایران تا روز دوشنبه مهلت داده بود تنگهٔ هرمز را بازگشایی کند یا با «نابودی» نیروگاه‌هایش مواجه خواهد شد، ساعت ۱۱:۰۵ به وقت گرینویچ، در پستی در تروث سوشال، گفت که آمریکا و ایران با هم گفت‌وگوهای «سازنده‌ای» داشتند و حمله به تعویق افتاده است.

انتشار این پست موجی از فروش شدید در بازار نفت و گاز طبیعی به راه انداخت. نفت برنت در عرض چند دقیقه تا ۱۵ درصد سقوط کرد، چرا که این امر باعث شد سرمایه‌گذاران، احتمال کاهش تنش را در قیمت‌ها لحاظ کنند؛ کاهشی که می‌تواند به آزاد شدن میلیون‌ها بشکه نفتی که اکنون در خلیج فارس مسدود شده‌ است منجر شود.

داده‌های ال‌اس‌ای‌جی (LSEG) نشان می‌دهد که بین ساعت ۱۰:۴۹ تا ۱۰:۵۰ به وقت گرینویچ، معامله‌گران روی ۵۱۰۰ قرارداد آتی نفت برنت و وست تگزاس اینترمدیت، به ارزش بیش از ۵۰۰ میلیون دلار طبق محاسبات رویترز، معامله انجام داده‌اند.

این داده‌ها همچنین نشان می‌دهد در همان یک دقیقه‌ای که این قراردادها دست‌به‌دست شده، حجم معاملات بیشتر در سمت فروش بوده است. مشخص نیست چه کسانی این معاملات نفتی را انجام داده‌اند.

نفت خام برنت پس از انجام معاملات یاد شده، از حدود ۱۱۲ دلار به نزدیک ۹۹ دلار در هر بشکه سقوط کرد، در حالی که نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز پس از پست ترامپ از حدود ۹۹ دلار به ۸۶ دلار کاهش یافت.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، روز سه‌شنبه چهارم فروردین اعلام کرد کشورش آماده است میزبان مذاکرات میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ در خلیج فارس باشد.

این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید به بمباران نیروگاه‌های ایران را به تعویق انداخت و گفت گفت‌وگوهای میان تهران و واشینگتن «سازنده» بوده است.

آقای شریف در پیامی در شبکهٔ ایکس نوشت که پاکستان از تلاش‌های جاری برای پیشبرد گفت‌وگو جهت پایان جنگ استقبال کرده و کاملاً از آن حمایت می‌کند.

او گفت: «در صورت موافقت آمریکا و ایران، پاکستان آماده و مفتخر است که میزبان و تسهیل‌کننده گفت‌وگوهای معنادار و نهایی برای دستیابی به یک توافق جامع باشد».

ایالات متحده و اسرائیل روز ۹ اسفند پس از آن‌که اعلام کردند در مذاکرات برای پایان دادن به برنامهٔ هسته‌ای ایران پیشرفت کافی حاصل نشده، حملات خود را علیه ایران آغاز کردند؛ هرچند عمان به‌عنوان میانجی گفته بود که پیشرفت قابل‌توجهی حاصل شده است.

از آن زمان، ایران کشورهایی را که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند هدف قرار داده، اسرائیل را موشک‌باران کرده، به زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس حمله کرده و تنگه هرمز، مسیر عبور یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان، را عملاً بسته است؛ اقدامی که بدترین شوک عرضه انرژی را در تاریخ ایجاد کرده است.

یک منبع دولتی پاکستان گفت مذاکرات درباره برگزاری این دیدار به مراحل پیشرفته رسیده و اگر این نشست واقعاً برگزار شود، که «اما و اگر بزرگی» دارد، احتمالاً ظرف یک هفته انجام خواهد شد.

ترامپ روز دوشنبه گفت که ایالات متحده و ایران گفت‌وگوهای «بسیار خوب و سازنده‌ای» درباره «حل‌وفصل کامل و جامع خصومت‌ها در خاورمیانه» داشته‌اند.

او افزود این مذاکرات از روز یکشنبه آغاز شده و تا دوشنبه ادامه یافته و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و دامادش جرد کوشنر نیز در آن دخیل بوده‌اند.

اما پس از اظهارات ترامپ در تروث سوشال، ایران برگزاری هرگونه مذاکره را رد کرد.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، که به گفته یک مقام اسرائیلی و دو منبع دیگر، طرف گفت‌وگو از سوی ایران بوده، گزارش‌ها درباره مذاکرات مستقیم را «خبر جعلی» توصیف کرد.

رئیس‌جمهور آلمان روز سه‌شنبه چهارم فروردین جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را «نقض حقوق بین‌الملل» دانست و گفت: «آلمان نباید خود را با سیاست‌های دولت دونالد ترامپ همسو کند».

فرانک‌والتر اشتاین‌مایر در مراسمی در برلین، این درگیری را «اشتباهی سیاسی و قابل اجتناب» خواند و تأکید کرد: توجیه آمریکا درباره «حمله قریب‌الوقوع» بی‌اساس است.

به گفته رئیس‌جمهور آلمان، توافق هسته‌ای ۲۰۱۵، ایران را بیش از هر زمان دیگری به خلع‌سلاح هسته‌ای نزدیک کرده بود که توسط ترامپ روند آن معکوس شد.

او روابط آلمان و آمریکا را دچار «شکاف عمیق» خواند و افزود: عمل‌گرایی در سیاست خارجی نباید به معنای چشم‌پوشی از حقوق بین‌الملل باشد.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گرچه از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران حمایت نکرده، اما هنوز این حملات را نقض حقوق بین‌الملل ندانسته است.

ایران در شرایطی قرار گرفته که می‌توان آن را «ابهام در رهبری سیاسی» نامید؛ اختلال یا ابهامی که نه صرفاً به فقدان یک فرد بلکه به ازهم‌گسیختگی مرجع تصمیم‌گیری در بالاترین سطح قدرت مربوط است.

در میانهٔ جنگ و در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران، انتظار می‌رود یک مرجع مشخص، با اختیار و مسئولیت، راهبرد کلان کشور را توضیح دهد و جهت‌گیری‌ها را روشن کند. با این حال، آن‌چه در عمل دیده می‌شود، نوعی ابهام در همین سطح است.

علی خامنه‌ای، که طی بیش از سه دهه محور اصلی تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی بود، ۹ اسفند در اولین روز حملهٔ آمریکا و اسرائیل کشته شد. در ساختاری که بخش قابل توجهی از سیاست‌گذاری‌های کلان به اراده و نظر او وابسته بود، حذف چنین عنصری نه یک خلأ مقطعی بلکه یک گسست ساختاری در قدرت جمهوری اسلامی ایجاد کرد؛ آن هم در شرایط جنگی و هم‌زمان با حذف بخشی از فرماندهان ارشد نظامی.

در نتیجه، با حذف علی خامنه‌ای، به نظر می‌رسد ساختاری که پیش از این نیز به‌شدت متمرکز بود، با نوعی پراکندگی قدرت مواجه شده است.

بیشتر در این باره:

ایران در جنگ؛ رهبری در سایه، قالیباف در صحنه

دادستانی کل ایران اعلام کرد اموال «ب‌.الف»، بازیگر سینما و تلویزیون، و تعدادی از نزدیکانش به‌دلیل آنچه که «همراهی و همکاری با تروریست‌ها»، خوانده است، در ایران توقیف شد.

رسانه‌های ایران این بازیگر را «برزو ارجمند» معرفی کرده‌اند.

دادستانی کل کشور مدعی شده که این بازیگر پس از خروج از ایران با «نزدیک‌شدن به یکی از سرویس‌های جاسوسی» به «عنصر رسمی شبکه ساماندهی اقدامات تروریستی ضد ایرانی» تبدیل شده و در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در توجیه آنچه که «کودک‌کشی» و حملات این دو کشور عنوان کرده، «نقش محوری» داشته است.

پیشتر، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی گفته بود که «مستندات اعمال مجرمانه ۱۵ نفر از سربازان صهیون فارسی‌زبان دشمن در خارج از کشور»، برای مصادره اموال به دستگاه قضایی ارسال شده است.

به گفته این نهاد اطلاعاتی، درخواست یادشده «در راستای اجرای قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم» صورت گرفته است.

دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در بیش از سه هفته‌ای که از جنگ جاری با آمریکا و اسرائیل می‌گذرد، شمار زیادی از افرادی که به گفته آن‌ها در جاسوسی، ارسال تصاویر حملات به شبکه فارسی‌زبان «معاند» و «همکاری با تروریستی» دست داشته‌اند را بازداشت کرده‌اند.

وزارت خارجه لبنان اعلام کرد که موافقت خود با استوارنامه محمدرضا شیبانی، سفیر منصوب جمهوری اسلامی ایران در بیروت، را پس گرفته و او را «عنصر نامطلوب» اعلام کرده است.

این وزارتخانه روز سه‌شنبه ۴ فروردین اعلام کرد که توفیق صمدی خوشخو، کاردار ایران در لبنان، احضار شده و این تصمیم به او ابلاغ کرده است.

بر اساس این تصمیم، محمدرضا شیبانی باید حداکثر تا ۹ فروردین خاک لبنان را ترک کند.

وزارت خارجه لبنان همچنین اعلام کرد که احمد سویدان، سفیر این کشور در ایران، را برای رایزنی فراخوانده است. در این بیانیه، دلیل این اقدام «نقض عرف‌ها و اصول حاکم بر روابط دیپلماتیک از سوی تهران» عنوان شده است.

تا زمان انتشار این گزارش، مقام‌های جمهوری اسلامی ایران واکنشی علنی به این تصمیم نشان نداده‌اند.

محمدرضا شیبانی از دیپلمات‌های باسابقه جمهوری اسلامی ایران در حوزهٔ خاورمیانه است. او پیش‌تر سفیر ایران در لبنان و سوریه بوده و همچنین به‌عنوان معاون خاورمیانه وزارت امور خارجه و دستیار ویژه وزیر در امور منطقه فعالیت کرده است. تمرکز کاری او عمدتاً بر لبنان، سوریه و مسائل مرتبط با فلسطینیان بوده است.

معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور ایران اعلام کرد «با موافقت رهبر جمهوری اسلامی و حکم مسعود پزشکیان، محمدباقر ذوالقدر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد».

مهدی طباطبایی این خبر را روز سه‌شنبه ۴ فروردین با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد.

به این ترتیب، محمدباقر ذوالقدر جایگزین علی لاریجانی می‌شود که بامداد سه‌شنبه ۲۶ اسفند در حمله هدفمند اسرائیل به محل استقرار او در تهران کشته شد.

محمدباقر ذوالقدر، از فرماندهان ارشد پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از اعضای اولیه این نهاد نظامی جمهوری اسلامی به شمار می‌رود.

او در جریان جنگ ایران و عراق حضور داشت و در سال ۱۳۷۶، پس از کناره‌گیری محسن رضایی از فرماندهی سپاه و انتصاب یحیی رحیم صفوی، به‌عنوان جانشین فرمانده کل سپاه منصوب شد.

او همچنین سمت‌های دیگری چون معاونت وزارت کشور و قوهٔ قضائیه را داشته و در زمان انتصاب به دبیری شورای عالی امنیت ملی، همزمان دبیر و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

اقلیم کردستان عراق با تأیید کشته شدن شش نفر از پیشمرگه‌های خود در حملات ایران، از زخمی شدن ۳۰ نفر دیگر در این حملات خبر داد.

در بیانیه‌ای که نیروهای مسلح اقلیم خودمختار کردستان عراق روز سه‌شنبه ۴ فروردین منتشر کرد، آمده است که «شش موشک بالستیک ایرانی» نیروهای نظامی این اقلیم را هدف قرار دادند.

از زمان آغاز جنگ جاری، حکومت ایران حملات موشکی و پهپادی متعددی به مناطقی در اقلیم کردستان عراق نیز انجام داده، اما نخستین بار است که گزارش می‌شود در این حملات تعدادی از نیروهای امنیتی این اقلیم کشته شده‌اند.

پیشتر، رهبران اقلیم کردستان اعلام کرده‌اند که در حال حاضر تلاش می‌کنند بی‌طرف بمانند و از تبدیل شدن به بخشی از درگیری در منطقه جلوگیری کنند.

بافل جلال طالبانی، رهبر حزب اتحادیه میهنی کردستان، یکی از احزاب مهم چپ میانه در اقلیم کردستان عراق، نیز گفته بود: «ما هیچ قیامی در جایی ندیده‌ایم و چنین نشانه‌ای وجود ندارد.» او همچنین گفته بود تا جایی که او اطلاع دارد، هیچ نیروی کُردی از مرز عبور نکرده و بیشتر نیروها در امتداد مرز عراق و خارج از خاک ایران مستقر هستند.