گروه کتائب حزبالله عراق خبرنگار آمریکایی را آزاد کرد
گروه مسلح کتائب حزبالله عراق بامداد چهارشنبه اعلام کرد شلی کیتلسون، خبرنگار آمریکایی، را یک هفته پس از ربوده شدن در بغداد آزاد کرده است؛ خبری که از سوی ایالات متحده نیز تأیید شد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، این گروه نزدیک به ایران اعلام کرد آزادی این خبرنگار «مشروط به ترک فوری عراق» انجام شده و آن را اقدامی «استثنایی» توصیف کرد.
این تحول ساعاتی پیش از توافق ایران و آمریکا بر سر آتشبس در جنگی که بیش از یک ماه ادامه داشت و به سطح منطقهای کشیده شد، رخ داد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با تأیید این خبر گفت واشینگتن از آزادی این شهروند «آسودهخاطر» شده و در حال هماهنگی برای خروج امن او از عراق است.
یک مقام امنیتی عراق نیز پیشتر اعلام کرده بود یکی از اعضای گروههای نزدیک به ایران در ارتباط با این آدمربایی بازداشت شده است.
کیتلسون که در رم مستقر است، سابقه گزارشگری در خاورمیانه را داشته و با رسانههایی از جمله «المانیتور» همکاری کرده است.
یک روز پیش از خبر آزادی شلی کیتلسون، امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه اعلام کرد سیسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که بیش از سه سال در ایران بازداشت بودند، آزاد شده و در مسیر بازگشت به فرانسه هستند.
این دو نفر در سال ۱۴۰۱ بازداشت و به اتهامهایی مانند تحریک اعتراضات کارگری متهم شده بودند، اتهامهایی که خانوادههایشان رد کردهاند.
رسانههای ایران اعلام کردهاند که آزادی این دو شهروند فرانسوی در ازای آزادی کامل مهدیه اسفندیاری و بازپسگیری شکایت علیه ایران در دیوان بینالمللی دادگستری صورت گرفته است. مهدیه اسفندیاری، دانشجوی ایرانی ساکن شهر لیون فرانسه، بهدلیل آنچه که «ترویج تروریسم در شبکههای اجتماعی» خوانده شده، بازداشت شد.
یک «وقفۀ تاکتیکی» با «حفظ گزینۀ تشدید تنش»؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین اعلام کرد در پی گفتوگو با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، با تعلیق حمله نظامی به ایران برای مدت دو هفته موافقت کرده است.
ترامپ جزئیاتی از پیشنهاد ایران ارائه نکرد، اما افزود که این توافق به «بازگشایی کامل، فوری و امن» برای عبور آزاد کشتیها از تنگۀ هرمز بستگی دارد که مسیر کلیدی حملونقل نفت و گاز است.
جیسون برادسکی، مدیر سیاستگذاری در سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای»، این توافق را یک «وقفۀ تاکتیکی ـ یک تأخیر» از سوی ایالات متحده توصیف کرده تا ببیند آیا ایران به توافق پایبند میماند یا خیر.
او به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «به باور من، رئیس جمهور ترامپ گزینۀ تشدید تنش را برای خود حفظ کرده است. نقشههای حمله آماده شدهاند. آن تهدید نظامی معتبر همچنان پابرجاست.» او افزود که هر دو کشور همچنان در موقعیت حمله قرار دارند.
او در ادامه گفت: «ایرانیها توانایی تهدید تنگۀ هرمز را دارند. بنابراین اگر این توافق پایدار نماند، هر دو طرف میتوانند به مواضع پیشین خود بازگردند.»
الکس پلیتساس، پژوهشگر غیرمقیم ارشد در شورای آتلانتیک و مقام پیشین پنتاگون، نیز به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «اکنون همۀ چشمها به ایران است، زیرا رئیسجمهور برقراری آتشبس را مشروط به بازگشایی تنگه از سوی ایران کرده است.»
تا پیش از این، نشانههای اندکی وجود داشت که دو طرف برای سازش در این جنگ آماده باشند؛ جنگی که با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند آغاز شد و در آن شباهت کمی میان پیشنهادهای ارائهشده از سوی واشینگتن و تهران دیده میشد.
پیام روز چهارشنبۀ ترامپ در مورد توافق مشروط، در پی هشدارهای او مبنی بر هدف قرار دادن نیروگاهها و پلهای ایران منتشر شد؛ سخنانی که مقامهای ایرانی آنها را تهدیدهایی در حد «جنایات جنگی» توصیف کردند، هرچند برخی کارشناسان حقوق بینالملل چنین ادعایی را مورد تردید قرار میدهند.
این پیام همچنین تنها چند ساعت پس از آن صادر شد که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل چندین مکان در سراسر ایران، از جمله شماری از زیرساختها و جزیرۀ راهبردی خارک را هدف قرار دادند.
این اقدام در آخرین لحظات در میان نگرانیهای جهانی بابت سخنان ترامپ دربارۀ تهدید به «نابودی تمدنی» در ایران انجام شد؛ پاپ لئو، که آمریکایی است، این سخنان را «واقعاً غیرقابل قبول» دانست و دیگران نیز نسبت به حمله به زیرساختهای غیرنظامی هشدار دادند.
اسرائیل از شلیک موشک از ایران خبر داد؛ همزمان با تعلیق حمله آمریکا
ارتش اسرائیل بامداد چهارشنبه اعلام کرد ایران در چند نوبت موشکهایی به سمت این کشور شلیک کرده است؛ این هشدارها اندکی پس از اعلام تعلیق دو هفتهای حمله آمریکا به ایران از سوی دونالد ترامپ منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، ارتش اسرائیل در سه هشدار پیاپی اعلام کرد سامانههای پدافندی برای رهگیری این موشکها فعال شدهاند.
بر اساس این گزارش، صدای انفجار در اورشلیم و اریحا در کرانه باختری شنیده شده و از ساکنان مناطق هدف خواسته شده به پناهگاهها بروند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز از سوی ایران، آماده آتشبس دو هفتهای در جنگ است.
ادامۀ حملات موشکی به عربستان، امارات و قطر
مقامهای عربستان سعودی بامداد چهارشنبه اعلام کردند سامانههای پدافند هوایی این کشور پنج موشک بالستیک را که به سمت استان شرقیۀ این کشور شلیک شده بود رهگیری و منهدم کردهاند. وزارت دفاع عربستان نیز تأیید کرد هر پنج موشک نابود شدهاند.
در امارات متحده عربی، مقامها از فعال شدن سامانههای پدافندی در برابر تهدید موشکی خبر دادند و از شهروندان خواستند در مکانهای امن بمانند. همزمان، رسانههای رسمی از وقوع آتشسوزی در تأسیسات فرآوری گاز حبشان و تلاش نیروهای امدادی برای مهار آن خبر دادند.
در قطر نیز وزارت دفاع اعلام کرد نیروهای مسلح این کشور یک حمله موشکی را رهگیری کردهاند.
همزمان، وزارت کشور قطر گفت بامداد چهارشنبه در پی رهگیری موشکها و سقوط ترکشها بر یک خانه در منطقه المریخ در غرب دوحه، چهار نفر از جمله یک کودک زخمی شدهاند و وضعیت آنها «متوسط» گزارش شده است.
کشته شدن دستکم ۷ نفر در عراق بر اثر اصابت پرتابهها
مقامهای عراقی اعلام کردند در پی اصابت موشک و پهپاد در مناطق مختلف این کشور، دستکم هفت نفر از جمله یک کودک هشتساله کشته شدند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، حملات جداگانه در جنوب عراق، بغداد و اقلیم کردستان رخ داده و شماری غیرنظامی نیز زخمی شدهاند. این حوادث ساعاتی پیش از توافق ایران و آمریکا بر سر آتشبس دو هفتهای رخ داده است.
اکسیوس: احتمال گفتوگوهای حضوری آمریکا و ایران با ریاست ونس
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد در پی گفتوگو با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، با تعلیق مشروط حمله نظامی به ایران برای مدت دو هفته موافقت کرده است.
در پی اعلام این خبر، شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که «برای نهایی کردن جزئیات، مذاکرات از ۲۱ فروردین در اسلامآباد انجام میشود تا ظرف حداکثر ۱۵ روز جزئیات آن «نهایی شود.» به نوشته شورای عالی امنیت ملی این مذاکرات «قابل تمدید است.»
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، که میانجیگری مذاکرات را بر عهده داشته است، نیز بامداد چهارشنبه گفت از هیئتهای نمایندگی دعوت کرده تا روز جمعه، ۲۱ فروردین (۱۰ آوریل)، در اسلامآباد حضور یابند «تا برای دستیابی به توافقی نهایی جهت حلوفصل تمام اختلافات، بیشتر مذاکره کنند».
سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرد گفتوگوهایی درباره برگزاری مذاکرات حضوری میان آمریکا و ایران در جریان است، اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.
به گزارش اکسیوس، کارولین لویت گفته است: «بحثهایی درباره گفتوگوهای حضوری وجود دارد، اما تا زمانی که رئیسجمهور یا کاخ سفید آن را اعلام نکنند، هیچ چیز قطعی نیست.»
بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف، نماینده کاخ سفید، تاکنون هدایت تلاشهای دیپلماتیک با ایران را بر عهده داشته و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، از او حمایت کرده است، اما در صورت آغاز مذاکرات حضوری، احتمال دارد این نقشها جابهجا شود و ونس ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده بگیرد.
یک مقام ارشد آمریکایی نیز گفته است ونس در جریان این روند با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، ارتباط نزدیکی برقرار کرده است؛ فردی که به گفته دونالد ترامپ و عباس عراقچی، در دستیابی به آتشبس نقش داشته است.
اکسیوس همچنین گزارش داده جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ، نیز در این مذاکرات مشارکت دارد.
جیدی ونس در حال حاضر در مجارستان به سر میبرد و منابع به سیانان گفتهاند در صورت مناسب بودن زمانبندی، ممکن است توقفی نیز در اسلامآباد به سفر او افزوده شود.
گراهام: هر توافق با ایران باید به تصویب کنگره برسد؛ تأکید بر خروج اورانیوم غنیشده
سناتور جمهوریخواه لیندسی گراهام، که یکی از سرسختترین هواداران اقدام نظامی علیه ایران در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ به شمار میرود، اعلام کرد که کنگره باید هرگونه پیشنهادی برای پایان دادن به جنگ را به تصویب برساند.
گراهام در پیامی در شبکۀ اجتماعی ایکس، با اشاره به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ آمریکا با ایران، نوشت: «در خصوص پیشنهاد دهمادهای ایران برای پایان جنگ، مشتاقانه منتظرم تا در زمان مناسب آن را بررسی کنم و این پیشنهاد مانند برجامِ دوران اوباما، برای رأیگیری به کنگره فرستاده شود.»
او در ادامه افزود: «میخواهم بار دیگر تأکید کنم که از نظر من، تمام وزنِ حدود ۹۰۰ پوند اورانیوم با غنای بالا باید تحت کنترل ایالات متحده درآمده و از ایران خارج شود تا در آینده از ساخت بمب کثیف یا بازگشت آنها به چرخۀ غنیسازی جلوگیری شود.»
اگرچه کاخ سفید هنوز جزئیات این طرح دهمادهای را فاش نکرده است، شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که این پیشنهاد شامل پذیرش غنیسازی هستهای ایران از سوی آمریکا و بهرسمیت شناختن تداوم تسلط ایران بر تنگۀ هرمز است.
گراهام گفت: «باید به خاطر داشته باشیم که ایران پس از آغاز جنگ به تنگۀ هرمز حمله کرد و آزادی کشتیرانی را از میان برد. در ادامه، بسیار حیاتی است که ایران بابت این رفتار خصمانه در برابر جهانیان، پاداش نگیرد.»
پاکستان: آتشبس «از همین لحظه» اجرایی میشود، شامل لبنان هم هست
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، که میانجیگری مذاکرات را بر عهده داشته است، بامداد چهارشنبه گفت که آتشبس از همین لحظه اجرایی است.
او اظهار داشت که «با کمال فروتنی، خرسندم اعلام کنم که جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحدۀ آمریکا، به همراه متحدانشان، با آتشبسی فوری در همه جا، از جمله لبنان و دیگر نقاط، موافقت کردهاند که از همین لحظه اجرایی است.»
او از این اقدام استقبال کرد و از هیئتهای نمایندگی دعوت کرد تا روز جمعه، ۲۱ فروردین (۱۰ آوریل)، در اسلامآباد حضور یابند «تا برای دستیابی به توافقی نهایی جهت حلوفصل تمام اختلافات، بیشتر مذاکره کنند».
یک مقام آمریکایی هم بامداد چهارشنبه به سیانان گفت ارتش آمریکا حملات خود در داخل ایران را متوقف کرده است.
به گفته فرماندهی مرکزی ایالات متحده، ایالات متحده از زمان آغاز جنگ بیش از ۱۳۰۰۰ هدف در ایران را مورد حمله قرار داده است.
یک مقام کاخ سفید روز سهشنبه اعلام کرد اسرائیل نیز با توافق آتشبس میان ایالات متحده و ایران، پس از بیش از شش هفته درگیری در خاورمیانه، موافقت کرده است.
اسرائیل هنوز به اعلام این آتشبس واکنشی نشان نداده است. حملات این کشور به لبنان در پاسخ به شلیک راکت از سوی حزبالله مورد حمایت ایران، بنا بر اعلام مقامهای لبنانی، به کشته شدن بیش از ۱۵۰۰ نفر منجر شده است.
کاهش شدید قیمت نفت و افت دلار پس از اعلام آتشبس دو هفتهای ترامپ با ایران
در پی اعلام تعلیق دو هفتهای حملات آمریکا به ایران، قیمت نفت آمریکا طی بامداد چهارشنبه بهطور قابلتوجهی به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد.
بنابر گزارشها، قیمت نفت برنت، شاخص جهانی، حدود ۱۶ درصد کاهش یافت و به ۹۳.۳۸ دلار در هر بشکه رسید. این بزرگترین سقوط یکروزه قیمت نفت از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ به شمار میرود.
با این حال، این رقم همچنان بهمراتب بالاتر از سطح حدود ۷۳ دلار پیش از آغاز جنگ در پایان فوریه است.
در بازارهای نفت، وست تگزاس اینترمدیت، شاخص نفت خام آمریکا نیز، با ۱۶.۵۶ درصد کاهش به ۹۶.۳۹ دلار در هر بشکه رسید.
همزمان، دلار به پایینترین سطح دو هفته اخیر سقوط کرد و ارزهایی مانند یورو، ین و دلار استرالیا تقویت شدند.
به نوشته رویترز، بازارها پس از این خبر به سمت ریسکپذیری بیشتر حرکت کردند و ارزهای دیجیتال نیز رشد نشان دادند.
پیام عراقچی در مورد موضوع آتشبس موقت
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پیامی به زبان انگلیسی در شبکه ایکس نوشت:
«در پاسخ به درخواست برادرانه نخستوزیر پاکستان مندرج در توییت ایشان، و با توجه به درخواست آمریکا برای مذاکره در پیشنهادات ۱۵ بندی آن کشور، و اعلام رئیس جمهور آمریکا مبنی بر پذیرش کلیات پیشنهادات ۱۰ بندی ایران به عنوان مبنای مذاکره، بدینوسیله از طرف شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام میکنم:
چنانچه حملات به جمهوری اسلامی ایران متوقف شود، نیروهای مسلح قدرتمند ما نیز حملات دفاعی خود را متوقف میکنند.
به مدت دو هفته تردد امن در تنگه هرمز در هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با نظرداشت محدودیتهای فنی موجود مقدور خواهد بود.»
دقایقی پس از انتشار این بیانیۀ عباس عراقچی، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، تصویری از این بیانیه را با این شرح کوتاه در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد: «بیانیه رسمی ایران.»
شورای عالی امنیت ملی ایران مدعی پذیرش «پیشنهاد ۱۰ مادهای» از سوی آمریکا شد
شورای عالی امنیت ملی ایران در بیانیهای مدعی شد که ایالات متحده طرحی موسوم به «۱۰ مادهای» را پذیرفته و بر اساس آن، تعهداتی از جمله عدم حمله به ایران، رفع تحریمها و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه مطرح شده است.
در این بیانیه که لحن آن حاوی ادعاهای گسترده دربارهٔ نتایج جنگ است، گفته شده ایران کنترل تنگه هرمز را حفظ خواهد کرد و موضوع غنیسازی هستهای نیز مورد پذیرش قرار گرفته است.
موارد ادعایی در این بیانیه این است که: «در آن آمریکا بهطور اصولی متعهد به عدم تجاوز، استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز، پذیرش غنیسازی، رفع همه تحریمهای اولیه و ثانویه، خاتمه تمامی قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام، پرداخت خسارت ایران، خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه و توقف جنگ در همه جبههها از جمله علیه مقاومت اسلامی قهرمان لبنان شده است.»
شورای عالی امنیت ملی همچنین مدعی شد که در جریان درگیریهای اخیر، ایران و گروههای همپیمانش به اهداف نظامی خود دست یافتهاند و آمریکا در نهایت به دنبال برقراری آتشبس و تماس با ایران بوده است.
در این بیانیه جزئیات مستقلی دربارهٔ این ادعاها ارائه نشده و مقامهای آمریکایی نیز تاکنون واکنشی رسمی به موارد مطرحشده نشان ندادهاند.
در بیانیه شورای عالی امنیت ملی آمده که «تأکید میشود این به معنای خاتمه جنگ نیست ... و ضرورت دارد همه مردم، نخبگان و گروههای سیاسی به این فرایند که زیر نظر رهبر انقلاب و عالیترین سطوح نظام است اعتماد داشته و از آن حمایت به عمل بیاورند و به شدت از هرگونه اظهارنظر تفرقهافکنانه اجتناب کنند.»
شورای عالی امنیت ملی در بخش دیگری از بیانیه خود نوشته است: «دستهای ما روی ماشه است و به محض آنکه کوچکترین خطایی از دشمن سربزند با قدرت کامل به آن پاسخ داده خواهد شد.»
یک مقام کاخ سفید به سیانان: اسرائیل نیز با آتشبس موقت موافقت کرد
یک مقام بلندپایۀ کاخ سفید به شبکه خبری سیانان گفت اسرائیل نیز بخشی از آتشبس دو هفتهای است که دونالد ترامپ تنها یک ساعت و نیم پیش از پایان مهلت تعیینشده برای ایران اعلام کرد.
این مهلت برای بازگشایی تنگۀ هرمز توسط ایران یا رویارویی با حملات نظامی شدیدتر به زیرساختهای غیرنظامی تعیین شده بود.
به گفتۀ این مقام مسئول، اسرائیل نیز موافقت کرده است که همزمان با ادامۀ مذاکرات، عملیات بمباران خود را به حالت تعلیق درآورد.