زنده دو هیئت ایران و آمریکا با شریف دیدار کردند؛ بیانیه کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل

نخست‌وزیر اسرائیل روز چهارشنبه گفت که آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران در «هماهنگی کامل» با اسرائیل حاصل شده است.

بنیامین نتانیاهو در یک پیام تلویزیونی گفت: «همان‌طور که می‌دانید، شب گذشته یک آتش‌بس موقت دو هفته‌ای میان ایالات متحده و ایران برقرار شد، در هماهنگی کامل با اسرائیل.»

او در پاسخ به انتقادهای تند رهبران مخالف که استدلال می‌کردند این آتش‌بس در حالی صورت گرفته که اسرائیل به اهداف خود در جنگ با ایران نرسیده است، گفت: «نه، ما در لحظه آخر غافلگیر نشدیم.»

یائیر لاپید، یکی از رهبران اپوزیسیون دولت اسرائیل ساعاتی قبل در اظهاراتی انتقادی گفته بود اسرائیل در آتش‌بس میان ایران و آمریکا نقشی نداشت و نتانیاهو اسرائیل را به یک کشور «تحت‌الحمایه» تبدیل کرده که موارد حیاتی مربوط به امنیت ملی را در قالب «دستورات تلفنی» تحویل می‌گیرد.

سخنگوی کاخ سفید روز چهارشنبه اعلام کرد که جی.دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، ریاست تیم مذاکره‌کننده ایالات متحده را در گفت‌وگوها با ایران بر عهده خواهد داشت و دور اول این مذاکرات صبح شنبه ۲۲ فروردین در پایتخت پاکستان برگزار خواهد شد.

کارولین لویت در یک کنفرانس خبری گفت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دونالد ترامپ، نیز در این مذاکرات شرکت خواهند کرد.

این مذاکرات در پی توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا که با میانجی‌گری پاکستان از بامداد چهارشنبه برقرار شد، انجام می‌شود.

جمهوری اسلامی ایران هنوز به شکل رسمی مذاکره‌کنندگان خود را معرفی نکرده اما برخی رسانه‌ها نوشته‌اند محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نماینده ارشد ایران در این مذاکرات خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید همچنین گفت ایران پس از آنکه در ابتدا طرحی ارائه داده بود که از نظر ایالات متحده غیرقابل‌قبول تلقی شد، اکنون یک طرح «منطقی‌تر» برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه پیشنهاد کرده است.

سخنگوی کاخ سفید همچنین افزود که ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل که از ۹ اسفند آغاز شد، دیگر نمی‌تواند سلاح در اختیار گروه‌های نیابتی خود در خاورمیانه قرار دهد. این در حالی است که گروه‌های مورد حمایت ایران در عراق، لبنان و یمن طی جنگ اخیر حملاتی به اسرائیل و منافع آمریکا در خاورمیانه انجام دادند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که مذاکرات پیش‌رو با ایران پس از آتش‌بس پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.

او با انتشار بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، با انتقاد از پیش‌نویس‌ها و متن‌هایی که به عنوان دستور کار مذاکره میان تهران و واشینگتن اعلام می‌شوند، نوشت: «فقط یک مجموعه از «نکات» معنادار وجود دارد که برای ایالات متحده قابل قبول است و ما در جریان این مذاکرات، آنها را پشت درهای بسته مورد بحث قرار خواهیم داد.»

او افزود: «این همان نکاتی هستند که اساس توافق ما برای برقراری آتش‌بس بوده‌اند. این موضوعی منطقی است و به راحتی قابل حل است.»

این موضع در حالی بیان شده که یک مقام آمریکایی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت طرح ۱۰ ماده‌ای که ایران آن را به عنوان دستور کار مذاکره اعلام کرده، شامل شروطی نیست که دولت آمریکا برای توقف درگیری با آنها موافقت کرده است.

این مقام ارشد که به شرط ناشناس ماندن صحبت می‌کرد، گفت: «سندی که رسانه‌ها درباره آن گزارش می‌دهند، چارچوب کاری مورد توافق نیست.»

این مقام هیچ توضیح بیشتری نداد و فقط گفت: «ما به احترام فرآیند مذاکرات، در ملأ عام مذاکره نخواهیم کرد.»

رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه ۱۹ فروردین در گفت‌وگو با «نیویورک پست» گفت که مذاکرات حضوری با ایران «خیلی زود» برگزار خواهد شد.

دونالد ترامپ در عین حال گفت که ممکن است جی.دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی در این مذاکرات شرکت نکند.

او افزود: این مذاکرات پس از آتش‌بس اخیر میان آمریکا و ایران در پاکستان برگزار خواهد شد و احتمال دارد برخی اعضای تیم آمریکایی از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه او، در آن حضور داشته باشند، اما حضور معاونش هنوز قطعی نیست.

این در حالی است که جی.دی ونس ساعاتی پیش در مجارستان اعلام کرد: «رئیس‌جمهور ایالات متحده به من و به کل تیم مذاکره‌کننده گفته است... بروید و با حسن نیت کار کنید تا به یک توافق برسید.»

در همین حال و در پی حملات هوایی شدید اسرائیل به لبنان، رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگوی تلفنی دیگری با شبکه پی‌بی‌اس تصریح کرد که پایان درگیری‌ها در لبنان در آتش‌بس میان واشینگتن و تهران گنجانده نشده است.

لیز لندرز، خبرنگار این شبکه تلویزیونی، در شبکهٔ ایکس نوشت: وقتی از آقای ترامپ پرسیده که چرا لبنان در طرح آتش‌بس نیست، رئیس‌جمهور آمریکا پاسخ داده است: «به خاطر حزب‌الله. آن‌ها در توافق نبودند. به آن هم رسیدگی خواهد شد. مشکلی نیست».

او همچنین جنگ اسرائیل و گروه حزب‌الله لبنان، مورد حمایت جمهوری اسلامی، را یک «درگیری مجزا» خوانده است.

وب‌سایت اکسیوس نیز به نقل از کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، نوشت که لبنان بخشی از توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا نیست.

پیش‌تر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرد این کشور از تصمیم دونالد ترامپ برای تعلیق دو هفته‌ای حملات به ایران حمایت می‌کند، اما تأکید کرد که این آتش‌بس شامل لبنان نمی‌شود.

نخست‌وزیر پاکستان که کشورش میانجی آتش‌بس بین آمریکا و اسرائیل با ایران برای دو هفته بوده است، روز چهارشنبه ۱۹ فروردین گفت گزارش‌هایی از نقض آتش‌بس در چند نقطه از منطقه درگیری منتشر شده است که روح روند صلح را تضعیف می‌کند.

شهباز شریف در پستی در شبکه ایکس نوشت: «صمیمانه و با جدیت از همه طرف‌ها می‌خواهم خویشتنداری به خرج دهند و به آتش‌بس دوهفته‌ای مورد توافق احترام بگذارند تا دیپلماسی بتواند نقش اصلی را در جهت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز این مناقشه ایفا کند».

آتش‌بس میان آمریکا و اسرائیل با ایران از بامداد چهارشنبه و پس از مذاکرات فشرده در روز سه‌شنبه اجرایی شد. در حالی که شهباز شریف گفته است برقراری آتش‌بس در لبنان نیز بخشی از این توافق است ولی دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این موضوع را رد کرد.

پایگاه خبری آکسیوس نیز روز چهارشنبه به نقل از کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نوشت که «لبنان بخشی از توافق آتش‌بس بین آمریکا با ایران نیست».

اسرائیل روز چهارشنبه نقاط مختلف لبنان را به‌دلیل مشارکت گروه حزب‌الله در جنگ جاری آن با ایران، به شدت بمباران کرد که به گزارش وزارت بهداشت لبنان صدها کشته و زخمی برجا گذاشته است.

همزمان سپاه پاسداران از پرواز پهپادهای «متخاصم» و سرنگونی یک فروند پهپاد هرمس-۹۰۰ در آسمان ایران خبر داده است. گزارش‌هایی نیز از شلیک موشک و پهپاد به کشورهای منطقه منتشر شده است.

چندین منبع کشتیرانی می‌گویند سپاه پاسداران تهدید کرده است هر کشتی‌ای که بدون اجازه ایران تلاش کند از تنگهٔ هرمز عبور کند، هدف قرار گرفته و نابود خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، ایران گفته که عبور از این آبراه نیازمند دریافت مجوز است.

در این پیام آمده است: «هر شناوری که تلاش کند وارد تنگه شود... هدف قرار گرفته و نابود خواهد شد...»

با این حال، خبرگزاری فرانسه بر اساس داده‌های سرویس ردیابی مارین‌ترافیک گزارش داده که تردد دریایی در تنگهٔ هرمز دوباره در حال افزایش است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه، پیشتر گفته بود که عبور و مرور کشتی‌ها می‌تواند با هماهنگی نیروهای مسلح ایران و «با در نظر گرفتن محدودیت‌های فنی» ادامه یابد.

او افزود: کشتی‌ها تنها پس از دریافت مجوز رسمی می‌توانند از میان دو جزیره ایرانی عبور کرده و وارد آب‌های سرزمینی ایران شوند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته که یکی از شروط آتش‌بس، «بازگشایی کامل، فوری و امن تنگهٔ هرمز» است.

وزارت دفاع عربستان سعودی روز چهارشنبه ۱۹ فروردین اعلام کرد ۹ پهپاد که خاک این کشور را هدف قرار داده بودند، رهگیری کرده است.

با وجود آتش‌بس میان آمریکا و ایران، حملات به کشورهای حوزه خلیج فارس همچنان ادامه دارد.

سخنگوی وزارت دفاع عربستان در پیامی کوتاه در شبکهٔ ایکس اعلام کرد: «رهگیری و انهدام ۹ پهپاد در ساعات اخیر» انجام شده است. این پیام به محل رهگیری‌ یا اهداف احتمالی اشاره‌ای نکرده است.

از سوی دیگر، سپاه پاسداران اعلام کرد یک فروند پهپاد هرمس-۹۰۰ در آسمان لار در استان فارس رهگیری و سرنگون شده است.

رسانه‌های ایران همچنین خبر دادند که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در تماس تلفنی با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، درباره «موارد نقض آتش‌بس در ایران و لبنان» توسط اسرائیل گفت‌وگو کرده است.

مریم اکبری منفرد، زندانی سیاسی، پس از ۱۷ سال حبس بدون حتی یک روز مرخصی، از زندان آزاد شد.

حسین تاج، وکیل خانم اکبری منفرد، روز چهارشنبه ۱۹ فروردین از آزادی این زندانی سیاسی خبر داد.

مریم اکبری منفرد که از خانوادهٔ قربانیان اعدام‌های زندانیان دههٔ ۱۳۶۰ است، سال ۱۳۸۸ بازداشت شد. دادگاه انقلاب او را به اتهام «محاربه و اقدام علیه امنیت ملی» به ۱۵ سال زندان محکوم کرد.

قرار بود این حبس ۱۵ ساله، مهر ۱۴۰۳ در زندان سمنان به پایان برسد، اما این زندانی سیاسی در زندان به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به دو سال حبس دیگر محکوم شد.

بر اساس آیین‌نامهٔ سازمان زندان‌ها، محکومانی که یک‌سوم دورهٔ حبس‌شان را گذرانده باشند، می‌توانند از مرخصی استفاده کنند. مریم اکبری منفرد، اما ۱۷ سال در زندان‌های اوین، سمنان و قرچک محبوس و محروم از مرخصی بود.

رهبران بریتانیا، آلمان، ژاپن، کانادا و دیگر کشورهای اروپایی روز چهارشنبه ۱۹ فروردین اعلام کردند که پس از آتش‌بس میان آمریکا و ایران، هدف باید دستیابی به «پایانی سریع و پایدار از طریق مذاکره برای جنگ در ایران» در روزهای آینده باشد.

در بیانیه مشترک آن‌ها آمده است: «دولت‌های ما برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت خواهند کرد».

این کشورها همچنین بر «حفاظت از جمعیت غیرنظامی ایران» و «تضمین امنیت» در خاورمیانه تأکید کرده‌اند تا از یک بحران شدید جهانی در حوزهٔ انرژی جلوگیری شود.

در بیانیهٔ رهبران این کشورها آمده که آن‌ها خواستار اجرای آتش‌بس در لبنان هستند.

این در حالی است که اسرائیل ساعاتی بعد از برقراری آتش‌بس میان ایران و آمریکا، حملات شدیدی به سراسر خاک لبنان انجام داده است.

جاناتان کارل، خبرنگار ارشد شبکه تلویزیونی ان‌بی‌سی، روز چهارشنبه ۱۹ فروردین نوشت که «امروز صبح از رئیس‌جمهور ترامپ پرسیدم آیا با این موضوع موافق است که ایران از همه کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند عوارض بگیرد».

او می‌گوید آقای ترامپ گفته که «ممکن است آمریکا و ایران برای دریافت عوارض طرح مشترکی را دنبال کنند».

رئیس‌جمهور آمریکا اظهار داشت: ««داریم به این فکر می‌کنیم که به‌صورت مشترک انجامش بدهیم. این راهی برای تأمین امنیت آن [تنگه هرمز] است و همچنین محافظت از آن در برابر خیلی‌ چیزهای دیگر».

آقای ترامپ گفته که «چیز زیبایی است».

مقام‌های ایرانی پیش از برقراری آتش‌بس گفته بودند در حال مذاکره با عمان برای رسیدن به سازوکاری در مورد عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز هستند که ممکن است شامل اخذ عوارض نیز باشد.

این در حالی است که ضرب‌الاجل نهایی رئیس‌جمهور آمریکا پیش از آتش‌بس همراه با هشدار برای باز کردن تنگه هرمز بود.

او بامداد چهارشنبه و چند ساعت بعد از نهایی شدن آتش‌بس اعلام کرد آمریکا برای «مدیریت ترافیک انباشته‌شده در تنگه هرمز کمک خواهد کرد و اقدامات مثبت زیادی انجام خواهد شد».

تنگه هرمز از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند پارسال، عملاً از سوی سپاه پاسداران بسته شده بود و تنها شمار کمی از کشتی‌ها اجازه یافتند که از آن عبور کنند. مسدود شدن این تنگه که حدود یک پنجم صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند، باعث افزایش شدید قیمت انرژی در جهان شده است.