تهدید شماری از مقامات در ایران به «پاسخ سنگین و قاطع» به اسرائیل بهدلیل ادامۀ حمله به حزبالله
در پی ادامه حملات اسرائیل به حزبالله لبنان در روز چهارشنبه ۱۹ فروردین، مقامهای جمهوری اسلامی این حملات را نقض آتشبس دانسته و نسبت به ادامۀ آن هشدارهای تندی دادهاند.
در حالی که مقامهای آمریکایی میگویند مفاد آتشبس موقت با ایران شامل عدم حمله به حزبالله لبنان نمیشود، مسئولان در ایران با این نظر موافق نیستند. موضع کاخ سفید با اظهارات شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز که یکی از میانجیهای اصلی در گفتوگوهای آتشبس میان آمریکا و ایران است، در تضاد است؛ او گفته بود این آتشبس شامل لبنان نیز خواهد شد.
صادق آملی لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، ادامه حملات به حزبالله لبنان را نشانه «استیصال» اسرائیل خواند و تهدید کرد که ادامه آن با «پاسخ قاطع» روبهرو خواهد شد. سپاه پاسداران نیز در بیانیهای هشدار داد در صورت توقف نیافتن حملات، «پاسخی پشیمانکننده» در انتظار خواهد بود.
عباس عراقچی، وزیر خارجه، تأکید کرد آمریکا باید میان حفظ آتشبس یا «ادامه جنگ از طریق اسرائیل» یکی را انتخاب کند. همزمان، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران حملات اسرائیل را «نقض آشکار» آتشبس دانست و مسئولیت آن را متوجه آمریکا کرد. بقائی در شبکه ایکس نوشت: «اگر این نمونه دیگری از دبه زودهنگام آمریکا نیست، پس چیست؟»
محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز آمریکا را مسئول فروپاشی احتمالی آتشبس دانست و گفت «نقض آتشبس از سوی آمریکا نیز تحمل نخواهد شد.» مجید موسوی، فرمانده هوافضای سپاه هم هشدار داد هرگونه تعرض به حزبالله بهمنزله تعرض به ایران تلقی خواهد شد و گفت که سپاه «در تدارک پاسخ سنگین» به اسرائیل است.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که حملات گسترده اسرائیل به لبنان، با وجود توقف حملات حزبالله، صدها کشته و زخمی برجای گذاشته و تنشها را بار دیگر تشدید کرده است.
تصاویر رویترز از حملات تازه اسرائیل به بیروت:
حزبالله از شلیک راکت به شمال اسرائیل خبر داد و آن را پاسخی به «نقض آتشبس» دانست
حزبالله لبنان بامداد پنجشنبه اعلام کرد در نخستین حمله خود به اسرائیل پس از توافق آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران، به شمال اسرائیل راکت شلیک کرده است.
حزبالله در بیانیهای گفت این حمله در واکنش به آنچه «نقض آتشبس از سوی اسرائیل» خوانده، انجام شده است؛ اشارهای به حملات گسترده اسرائیل به لبنان در روز چهارشنبه.
استارمر: بریتانیا آماده کمک به بازگشایی تنگه هرمز است؛ ارائه «مسیر جایگزین» از سوی ایران
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در جریان سفر به کشورهای حوزه خلیج فارس گفت لندن «وظیفهای» برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز دارد؛ این در حالی است که گزارشهایی در رسانههای داخل ایران از بسته شدن دوباره این آبراه راهبردی تنها ساعاتی پس از اعلام آتشبس میان آمریکا و ایران خبر میدهند.
آقای استارمر که سفر منطقهای خود را از عربستان سعودی آغاز کرده، در پایگاه هوایی طائف با نیروهای نظامی بریتانیا و متحدان محلی دیدار کرد. این سفر بخشی از تلاشهای لندن برای هماهنگی با شرکای منطقهای و بررسی چگونگی اجرای عملی آتشبس و بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز عنوان شده است.
او شامگاه چهارشنبه در جده با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دیدار کرد. دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد استارمر از آتشبس میان آمریکا و ایران استقبال کرده و بر لزوم حفظ آن و تبدیلش به صلحی پایدار تأکید کرده است. به گفته این بیانیه، او همچنین بر اهمیت ادامه تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز و ایجاد اطمینان برای عبور کشتیها تأکید کرده است.
در همین حال، خبرگزاری فارس گزارش داده است که عبور نفتکشها از تنگه هرمز بار دیگر متوقف شده و علت آن را «نقض آتشبس از سوی اسرائیل» و تشدید حملات به لبنان عنوان کرده است.
استارمر همچنین گفته است که هنوز برای بازگشت کامل تردد دریایی «خیلی زود» است و اجرای این روند به هماهنگیهای عملی گسترده، از جمله مقابله با مینهای احتمالی و فراهم کردن پوشش بیمهای برای کشتیها، نیاز دارد. او تأکید کرد این روند پیچیده است و «با یک دستور فوری انجام نمیشود».
مقامهای ایرانی پیش از برقراری آتشبس گفته بودند در حال مذاکره با عمان برای رسیدن به سازوکاری در مورد عبور کشتیها از تنگه هرمز هستند که ممکن است شامل اخذ عوارض نیز باشد.
روز چهارشنبه نخستوزیر یونان دریافت عوارض از کشتیها برای عبور از تنگه هرمز را «کاملاً غیرقابل قبول» دانست و هشدار داد چنین اقدامی میتواند سابقهای خطرناک برای آزادی کشتیرانی ایجاد کند. کریاکوس میتسوتاکیس گفت جامعه جهانی بعید است با ایجاد «ایستگاه عوارضی» برای عبور کشتیها موافقت کند و تأکید کرد این آبراه باید همچنان برای تردد آزاد باقی بماند.
او همچنین پیشنهاد کرد ممکن است توافقی بینالمللی درباره تنگه هرمز لازم باشد، اما تأکید کرد این توافق نباید شامل دریافت هزینه از کشتیها باشد، چرا که چنین رویهای پیش از جنگ وجود نداشته و نباید پس از آن نیز برقرار شود.
ترامپ احتمال خروج آمریکا از ناتو را در دیدار با دبیرکل ناتو بررسی کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو، احتمال خروج ایالات متحده از این ائتلاف را بررسی کرده است؛ موضوعی که به گفته کاخ سفید در پی نارضایتی او از عدم همراهی ناتو در جنگ با ایران مطرح شده است.
همزمان گزارش والاستریت جورنال حاکی است دولت آمریکا در حال بررسی طرحی برای جابهجایی نیروهای نظامی خود از برخی کشورهای عضو ناتو است که از نگاه واشینگتن در این جنگ همکاری کافی نداشتهاند، و انتقال آنها به کشورهای «همراهتر» را مدنظر دارد.
این دیدار پشت درهای بسته و در حالی برگزار شد که تنها یک روز از توافق آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران گذشته است؛ آتشبسی که در فضای تنش میان آمریکا و متحدان غربیاش، شکافهایی در ائتلاف ناتو ایجاد کرده است.
جیدی ونس: تصمیم با ایران است که آیا میخواهد توافق آتشبس شکننده بر سر لبنان «از هم بپاشد» یا نه
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه از ایران خواست که اجازه ندهد توافق آتشبس شکننده بهخاطر حملات اسرائیل به لبنان از هم بپاشد؛ آن هم تنها چند روز پیش از آنکه وی قرار است سرپرستی گفتگوها با تهران در پاکستان را بر عهده بگیرد.
در حالی که طرف ایرانی گفته است که برقراری آتشبس در لبنان شرط اصلی پایان دادن به جنگ خاورمیانه است، ونس گفت که به باور او یک «سوءتفاهم موجه» رخ داده است.
او در گفتوگو با خبرنگاران در مجارستان گفت: «اگر ایران بخواهد این مذاکرات را… بهخاطر لبنان، که هیچ ارتباطی به آنها ندارد و ایالات متحده هم هرگز نگفته بخشی از آتشبس است، به شکست بکشاند، این در نهایت انتخاب خودشان است.»
آقای ونس در گفتوگو با خبرنگاران در بوداپست افزود: «فکر میکنم این موضوع ناشی از یک سوءتفاهم واقعی است. به نظر میرسد ایرانیها فکر میکردند آتشبس شامل لبنان هم میشود، در حالی که چنین نبود.»
او اضافه کرد موضع آمریکا این بوده که آتشبس بر ایران و متحدان آمریکا، از جمله اسرائیل و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، متمرکز باشد.
این موضع با اظهارات شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، که یکی از میانجیهای اصلی در گفتوگوهای آتشبس میان آمریکا و ایران است، در تضاد است؛ او گفته بود این آتشبس شامل لبنان نیز خواهد شد.
یک روز پس از آنکه واشینگتن و تهران بر سر یک آتشبس دوهفتهای توافق کردند، اسرائیل سنگینترین حملات خود را به لبنان از زمان پیوستن گروه شبهنظامی حزبالله به جنگ در اوایل مارس، انجام داد، حتی در شرایطی که این گروه همسو با ایران طبق آتشبس دوهفتهای میان آمریکا و ایران، حملات خود را متوقف کرده بود. به نوشته خبرگزاری فرانسه، این حملات در روز چهارشنبه ۱۸۲ کشته و ۸۹۰ زخمی بر جای گذاشت.
با این حال، ونس گفت که اسرائیلیها پیشنهاد دادهاند که خویشتنداری نشان دهند. او اشاره کرد: «اسرائیلیها... در واقع پیشنهاد دادهاند که صادقانه بگویم، در لبنان کمی مراعات کنند، زیرا میخواهند مطمئن شوند که مذاکرات ما موفقیتآمیز خواهد بود.»
معاون رئیسجمهور آمریکا هشدار داد که رئیسجمهور دونالد ترامپ انتظار دارد ایران به وعدۀ خود مبنی بر باز نگه داشتن تنگۀ هرمز برای عبور و مرور نفتکشها پایبند بماند. ونس اضافه کرد: «صراحتاً اگر آنها زیر قولشان بزنند، با پیامدهای جدی روبهرو خواهند شد.»
کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود که ونس قرار است سرپرستی یک تیم مذاکرهکننده شامل استیو ویتکاف، فرستادۀ ویژه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، را برای گفتگوهای حضوری با ایران در روز شنبه در اسلامآباد بر عهده بگیرد.
در همین حال، اسرائیل روز چهارشنبه لبنان را هدف سنگینترین حملات خود تا به امروز قرار داد که صدها کشته بر جای گذاشت و با تهدید به تلافی از سوی ایران روبهرو شد؛ ایران اعلام کرد که این حملات توافق آتشبسی را که یک روز قبل با ایالات متحده بر سر آن توافق شده بود، نقض کرده است.
اسرائیل و ایالات متحده اما هر دو اعلام کردهاند که آتشبس دوهفتهای شامل لبنان نمیشود و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که حملات ادامه خواهد یافت.
ایران و ایالات متحده در این میان، برنامههای کاملاً متفاوتی را برای گفتگوهایی که هدف آن دستیابی به صلح پایدارتر در منطقه است، ارائه کردهاند. این گفتگوها که قرار است روز شنبه در پاکستان برگزار شود، با حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، انجام خواهد شد.
مکرون: لبنان را نیز در آتشبسی که با ایران حاصل شده بگنجانید
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز چهارشنبه گفت از همتایان آمریکایی و ایرانی خود، دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، خواسته است لبنان را نیز در آتشبسی که با ایران حاصل شده بگنجانند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، پس از گفتوگو با هر دو رهبر نوشت: «ابراز امیدواری کردم که آتشبس از سوی همه طرفهای درگیر، در تمام مناطق رویارویی، از جمله لبنان، بهطور کامل رعایت شود.»
مکرون افزود این موضوع «شرطی ضروری برای معتبر و پایدار بودن آتشبس» است.
امارات خواستار شفافسازی در مورد آتشبس و پرداخت غرامت توسط ایران شد
امارات متحده عربی روز چهارشنبه اعلام کرد که ایران باید خسارات ناشی از حملات خود به خلیج فارس را جبران کند و افزود که بهدنبال شفافسازی دربارهٔ این است که آتشبس چگونه تضمین خواهد کرد که تهران خصومتها را متوقف کرده و تنگه هرمز را بازگشایی کند.
در طول بیش از یک ماه جنگ، ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل به کشورهای خلیج فارس حمله کرد و بیش از هر کشور دیگری امارات متحده عربی را هدف قرار داد.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در بیانیهای اعلام کرد که این کشور «بهدنبال شفافسازی بیشتر دربارهٔ مفاد این توافق است تا از تعهد کامل ایران به توقف فوری تمامی خصومتها در منطقه و بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز اطمینان حاصل شود.»
این وزارتخانه افزود که حملات ایران «نیازمند اتخاذ موضعی قاطع است، از جمله اطمینان از اینکه ایران پاسخگو بوده و بهطور کامل مسئول خسارات و پرداخت غرامت باشد.»
حملات ایران زندگی در منطقهای را که مدتها بهعنوان پناهگاهی امن در خاورمیانهای پرتنش دیده میشد، مختل کرد؛ این حملات علاوه بر داراییهای آمریکا، زیرساختهای غیرنظامی از جمله فرودگاهها، زیرساختهای انرژی و همچنین اماکن شاخص، بنادر، هتلها و مناطق مسکونی را نیز هدف قرار داد.
امارات متحده عربی خواستار رسیدگی به «طیف کامل تهدیدات ایران از جمله توانمندیهای هستهای، موشکهای بالستیک، پهپادها» و نیروهای نیابتی آن شد و همچنین تأکید کرد که باید «تهدیدات علیه آزادی کشتیرانی، همچنین جنگ اقتصادی و دزدی دریایی در تنگه هرمز» پایان یابد.
حملات ایران پس از سالها تنشزدایی میان دشمنان سابق، روابط بین کشورهای خلیج فارس و جمهوری اسلامی را تیره کرده است.
این تحولات همچنین امارات متحده عربی را به اتخاذ موضعی تندتر در قبال ایران سوق داده است؛ بهطوریکه سفیر خود را از جمهوری اسلامی فراخوانده و سفارت خود در آنجا را تعطیل کرده است.
این در حالی است که برخی رسانههای نزدیک به حکومت ایران میگویند حملات به جزیره لاوان بعد از آغاز آتشبس توسط جنگندههای اماراتی انجام شد. تهران و ابوظبی درباره این گزارشها به شکل رسمی اظهارنظر نکردهاند.
قالیباف میگوید سه شرط مورد نظر ایران نقض شده و مذاکره «غیرمنطقی» است
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز چهارشنبه گفت که سه بند کلیدی از پیشنهاد ۱۰ مادهای ایران پیش از آغاز مذاکراتی که قرار است در پاکستان برگزار شود، نقض شده و افزود که در چنین شرایطی، آتشبس دوجانبه یا مذاکرات «غیرمنطقی» است.
او با انتشار پیامی در شبکه ایکس گفت این نقضها شامل زیر پا گذاشتن آتشبس در لبنان، ورود یک «پهپاد متجاوز» به حریم هوایی ایران و نادیده گرفتن حق ایران برای غنیسازی اورانیوم بوده است.
مورد سوم به اظهارات رئیسجمهور و وزیر دفاع آمریکا اشاره دارد که طی روز گفته بودند ایران باید ذخیره اورانیوم غنیشده خود را تسلیم کند.
با این حال رئیس مجلس ایران صراحتا مشخص نکرده که آیا ایران از مذاکره با آمریکا انصراف داده است یا نه.
رسانههای ایران از قالیباف به عنوان رئیس گروه مذاکرهکننده با آمریکا نام بردند. منابع پاکستانی نیز اعلام کردند که او به همراه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، برای انجام گفتوگوها با ایالات متحده راهی اسلامآباد خواهند شد.
نتانیاهو: آتشبس آمریکا با ایران در هماهنگی با اسرائیل به نتیجه رسید
نخستوزیر اسرائیل روز چهارشنبه گفت که آتشبس میان ایالات متحده و ایران در «هماهنگی کامل» با اسرائیل حاصل شده است.
بنیامین نتانیاهو در یک پیام تلویزیونی گفت: «همانطور که میدانید، شب گذشته یک آتشبس موقت دو هفتهای میان ایالات متحده و ایران برقرار شد، در هماهنگی کامل با اسرائیل.»
او در پاسخ به انتقادهای تند رهبران مخالف که استدلال میکردند این آتشبس در حالی صورت گرفته که اسرائیل به اهداف خود در جنگ با ایران نرسیده است، گفت: «نه، ما در لحظه آخر غافلگیر نشدیم.»
یائیر لاپید، یکی از رهبران اپوزیسیون دولت اسرائیل ساعاتی قبل در اظهاراتی انتقادی گفته بود اسرائیل در آتشبس میان ایران و آمریکا نقشی نداشت و نتانیاهو اسرائیل را به یک کشور «تحتالحمایه» تبدیل کرده که موارد حیاتی مربوط به امنیت ملی را در قالب «دستورات تلفنی» تحویل میگیرد.
کاخ سفید: مذاکرات آمریکا و ایران از صبح شنبه در پاکستان آغاز میشود
سخنگوی کاخ سفید روز چهارشنبه اعلام کرد که جی.دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، ریاست تیم مذاکرهکننده ایالات متحده را در گفتوگوها با ایران بر عهده خواهد داشت و دور اول این مذاکرات صبح شنبه ۲۲ فروردین در پایتخت پاکستان برگزار خواهد شد.
کارولین لویت در یک کنفرانس خبری گفت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دونالد ترامپ، نیز در این مذاکرات شرکت خواهند کرد.
این مذاکرات در پی توافق آتشبس میان ایران و آمریکا که با میانجیگری پاکستان از بامداد چهارشنبه برقرار شد، انجام میشود.
جمهوری اسلامی ایران هنوز به شکل رسمی مذاکرهکنندگان خود را معرفی نکرده اما برخی رسانهها نوشتهاند محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نماینده ارشد ایران در این مذاکرات خواهد بود.
سخنگوی کاخ سفید همچنین گفت ایران پس از آنکه در ابتدا طرحی ارائه داده بود که از نظر ایالات متحده غیرقابلقبول تلقی شد، اکنون یک طرح «منطقیتر» برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه پیشنهاد کرده است.
سخنگوی کاخ سفید همچنین افزود که ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل که از ۹ اسفند آغاز شد، دیگر نمیتواند سلاح در اختیار گروههای نیابتی خود در خاورمیانه قرار دهد. این در حالی است که گروههای مورد حمایت ایران در عراق، لبنان و یمن طی جنگ اخیر حملاتی به اسرائیل و منافع آمریکا در خاورمیانه انجام دادند.
ترامپ: مذاکره با ایران پشت درهای بسته و بر اساس نکات «معنادار» خواهد بود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که مذاکرات پیشرو با ایران پس از آتشبس پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.
او با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، با انتقاد از پیشنویسها و متنهایی که به عنوان دستور کار مذاکره میان تهران و واشینگتن اعلام میشوند، نوشت: «فقط یک مجموعه از «نکات» معنادار وجود دارد که برای ایالات متحده قابل قبول است و ما در جریان این مذاکرات، آنها را پشت درهای بسته مورد بحث قرار خواهیم داد.»
او افزود: «این همان نکاتی هستند که اساس توافق ما برای برقراری آتشبس بودهاند. این موضوعی منطقی است و به راحتی قابل حل است.»
این موضع در حالی بیان شده که یک مقام آمریکایی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت طرح ۱۰ مادهای که ایران آن را به عنوان دستور کار مذاکره اعلام کرده، شامل شروطی نیست که دولت آمریکا برای توقف درگیری با آنها موافقت کرده است.
این مقام ارشد که به شرط ناشناس ماندن صحبت میکرد، گفت: «سندی که رسانهها درباره آن گزارش میدهند، چارچوب کاری مورد توافق نیست.»
این مقام هیچ توضیح بیشتری نداد و فقط گفت: «ما به احترام فرآیند مذاکرات، در ملأ عام مذاکره نخواهیم کرد.»
ترامپ میگوید شاید ونس به دلیل «نگرانیهای امنیتی» در مذاکرات با ایران شرکت نکند
رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه ۱۹ فروردین در گفتوگو با «نیویورک پست» گفت که مذاکرات حضوری با ایران «خیلی زود» برگزار خواهد شد.
دونالد ترامپ در عین حال گفت که ممکن است جی.دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، بهدلیل نگرانیهای امنیتی در این مذاکرات شرکت نکند.
او افزود: این مذاکرات پس از آتشبس اخیر میان آمریکا و ایران در پاکستان برگزار خواهد شد و احتمال دارد برخی اعضای تیم آمریکایی از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه او، در آن حضور داشته باشند، اما حضور معاونش هنوز قطعی نیست.
این در حالی است که جی.دی ونس ساعاتی پیش در مجارستان اعلام کرد: «رئیسجمهور ایالات متحده به من و به کل تیم مذاکرهکننده گفته است... بروید و با حسن نیت کار کنید تا به یک توافق برسید.»
در همین حال و در پی حملات هوایی شدید اسرائیل به لبنان، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگوی تلفنی دیگری با شبکه پیبیاس تصریح کرد که پایان درگیریها در لبنان در آتشبس میان واشینگتن و تهران گنجانده نشده است.
لیز لندرز، خبرنگار این شبکه تلویزیونی، در شبکهٔ ایکس نوشت: وقتی از آقای ترامپ پرسیده که چرا لبنان در طرح آتشبس نیست، رئیسجمهور آمریکا پاسخ داده است: «به خاطر حزبالله. آنها در توافق نبودند. به آن هم رسیدگی خواهد شد. مشکلی نیست».
او همچنین جنگ اسرائیل و گروه حزبالله لبنان، مورد حمایت جمهوری اسلامی، را یک «درگیری مجزا» خوانده است.
وبسایت اکسیوس نیز به نقل از کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، نوشت که لبنان بخشی از توافق آتشبس میان ایران و آمریکا نیست.
پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد این کشور از تصمیم دونالد ترامپ برای تعلیق دو هفتهای حملات به ایران حمایت میکند، اما تأکید کرد که این آتشبس شامل لبنان نمیشود.