زنده مذاکرات «مستقیم» ایران و آمریکا؛ سنتکام از عبور دو ناو آمریکا از تنگه هرمز خبر داد

در نخستین‌ساعات جمعه ۲۱ فروردین‌ماه به وقت محلی، بخش‌های زیادی از اسرائیل از جمله تل‌آویو، شهر حیفا در شمال و بندر اشدود در جنوب این کشور، شاهد به‌صدا درآمدن آژیر خطر حملۀ هوایی بودند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که شلیک یک موشک از لبنان، دلیل این موضوع بوده است.

حزب‌الله لبنان هم با‌ تأیید شلیک یک موشک، مدعی شد که «زیرساخت‌های نظامی اسرائیل» در حیفا را هدف قرار داده است.

رسانه‌های اسرائیل از رهگیری دست‌کم یک پرتابه خبر داده‌اند. هنوز مشخص نیست که موشک‌های حزب‌الله یا ترکش‌های ناشی از رهگیری آنها، منجر به آسیب یا تلفاتی هم شده‌اند یا خیر.

رئیس‌جمهور ایالات متحده با انتشار پستی دیگر در شبکۀ «تروث سوشال» ضمن انتقاد از رفتار ایران در تنگۀ هرمز، به شکلی ضمنی به تهران هشدار داد.

دونالد ترامپ در این مطلب، که سومین نوشته او در این مورد طی کمتر از دو ساعت به شمار می‌آید، نوشت: «ایران در زمینۀ عبور نفت از تنگۀ هرمز، رفتاری بسیار بد، و چه‌بسا غیر محترمانه را در پیش گرفته است».

رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه هشدار داده است که «این، آن توافقی نیست که با هم داشتیم!»

بر اساس داده‌های شرکت‌هایی که اطلاعات کشتیرانی را ثبت و دنبال می‌کنند، از زمان آغاز آتش‌بس بین ایران و آمریکا، تنها ۱۰ کشتی از تنگۀ هرمز عبور کرده‌اند که بیشترشان هم، با پرچم ایران تردد می‌کنند.

دونالد ترامپ پیشتر تأکید کرده بود که تنگۀ هرمز باز شده و به‌زودی شاهد عرضۀ وسیع نفت در بازارهای جهانی خواهیم بود.

در پی وقوع یک حملۀ پهپادی به نقاطی در کویت از جمله پایگاه گارد ملی این کشور، وزارت خارجۀ کویت آنچه را که حمله «ایران و گروه‌های نیابتی‌اش» توصیف کرد، محکوم کرده و آن‌را ناقض حاکمیت ملی و حریم هوایی خود خواند.

وزارت خارجۀ کویت تأکید کرد که این حمله، به تلاش‌های جاری برای برقراری آتش‌بس بین ایالات متحده و ایران لطمه وارد می‌کند و همزمان بر حق خود برای استفاده از همۀ تدابیر ممکن برای حفاظت از حاکمیت ملی و ثبات و امنیتش تأکید کرد.

از سوی دیگر سپاه پاسداران هر گونه حمله به کشورهای حوزۀ خلیج فارس از زمان آغاز آتش‌بس را انکار کرد و افزود که اگر ایران قصد چنین حملاتی را داشت، این موضوع را به شکل عمومی و در بیانیه‌ای رسمی اعلام می‌کرد.

سازمان جهانی بهداشت از اسرائیل خواست فرمانی را که برای تخلیۀ حومه‌های جنوبی بیروت صادر کرده بود، لغو کند.

اسرائیل روز پنجشنبه ۲۰ فروردین‌ماه از ساکنان جناح و ضاحیه، حومۀ جنوبی پایتخت لبنان که از دیرباز منطقۀ نفوذ و حضور حزب‌الله بوده است، خواست که این منطقه را ترک کنند، تا از حملات قریب‌الوقوع اسرائیل در امان بمانند.

دکتر تدروس آدهانوم گبرِ یِسوس دبیر کل سازمان جهانی بهداشت، با تأکید بر وجود دو بیمارستان مهم الزهرا و رفیق حریری در این نواحی، گفت حدود ۴۵۰ تن از بیماران این بیمارستان‌ها در بخش‌های آی‌سی‌یو بستری هستند و در حال حاضر، هیچ مرکز درمانی دیگری، قادر به پذیرش این بیماران نیست.

آقای گبر یسوس در ادامۀ بیانیه‌اش، ضمن تشویق اسرائیل به لغو فرمان تخلیه این مناطق، از این کشور خواست که امنیت غیر نظامیان، بیماران، کادر درمان و مراکز بهداشتی و درمانی را تضمین کند.

بیمارستان رفیق حریری، بزرگترین بیمارستان عمومی لبنان به شمار می‌آید.

اسرائیل مرتباً و در آستانۀ بمباران هوایی، فرمان‌‌هایی را برای تخلیۀ بخش‌هایی از حومه‌های جنوبی بیروت صادر می‌کند؛ اما فرمان تخلیه جدید که روز پنجشنبه صادر شد، از نظر گستردگی بی‌سابقه بود و حتی بخش‌های حاشیه تنها فرودگاه بین‌المللی لبنان را هم در بر می‌گیرد.

کمال خرازی وزیر خارجۀ پیشین ایران و رئیس شورای راهبردی سیاست خارجی جمهوری اسلامی، بیش از یک هفته پس از هدف قرار گرفتن در حملۀ اسرائیل به خانه‌اش در تهران، جان باخت.

روز دوازدهم فروردین‌ماه، خانۀ کمال خرازی هدف یک حمله قرار گرفت که در جریان آن، همسر وزیر خارجۀ پیشین ایران کشته شد اما خود او، به‌شدت مجروح شده بود.

در ساعات پایانی چهارشنبه بیستم فروردین‌ماه، نزدیک به ۹ روز پس از آن حمله، برخی خبرگزاری‌های داخلی ایران با انتشار پیام تسلیت معاون اول مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران، کشته‌شدن کمال خرازی را تأیید کردند.

کمال خرازی که در زمان درگذشت ۸۲ ساله بود، ۱۰ سال ریاست خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا را بر عهده داشت و پس از آن، هشت سال سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد بود. او در دولت‌های محمد خاتمی هم به مدت هشت سال، وزیر خارجه بود و در سال‌های اخیر به عنوان رئیس شورای راهبردی سیاست خارجی و مشاور علی خامنه‌ای رهبر پیشین جمهوری اسلامی شناخته می‌شد.

رئیس‌جمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی دیگر در شبکۀ «تروث سوشال»، ضمن انتقاد تند از روزنامۀ «وال‌استریت جورنال»، بر پیروزی قطعی خود مقابل ایران تأکید کرد.

دونالد ترامپ در این مطلب نوشت برخلاف نظر شورای سردبیری این روزنامه، که آنرا «یکی از بدترین‌ها و بی‌دقت‌ترین‌ها در دنیا» توصیف کرد، اعلام پیروزی بر ایران، «زودهنگام» نبوده و واقعاً یک پیروزی قطعی بوده است.

رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرده که «به‌خاطر او، ایران هرگز سلاح هسته‌ای نخواهد داشت» و با یا بدون همراهی تهران، به‌زودی شاهد عرضۀ گستردۀ نفت در بازارهای جهانی خواهیم بود.

یک مقام وزارت خارجۀ آمریکا از توافق اسرائیل و لبنان برای برگزاری گفت‌وگوهای مستقیم در واشینگتن خبر داد. بر این اساس، این مذاکرات هفتۀ آینده برگزار خواهد شد.

این در حالی‌است که حملات اسرائیل به نقاط مختلف لبنان از جمله بیروت پایتخت ادامه دارد.

روز چهارشنبه اسرائیل در سنگین‌ترین بمباران خود در طول نزدیک به شش‌هفته‌ای که از ورود حزب‌الله لبنان به جنگ خاورمیانه می‌گذرد، بیش از ۳۰۰ نفر را کشت و بیش از یکهزار تن را هم مجروح کرد؛ موضوعی که ادامۀ آتش‌بس شکنندۀ تهران با اسرائیل و آمریکا را هم به خطر انداخته است.

تهران تأکید می‌کند که لبنان هم باید مشمول آتش‌بس شود؛ اسرائیل و آمریکا اما این موضوع را رد می‌کنند. با وجود این، دونالد ترامپ روز پنجشنبه تأیید کرد که در تماسی تلفنی با بنیامین نتانیاهو، از او خواسته که از شدت حملاتش به لبنان بکاهد.

به رغم این موضوع اما، نخست‌وزیر اسرائیل در پیامی خطاب به ساکنان مناطق شمالی این کشور وعده داد که عملیات نظامی در لبنان تا زمان «تأمین امنیت آنها» ادامه خواهد یافت.

بنیامین نتانیاهو در عین حال تأیید کرده که از وزرای دولتش خواسته که مقدمات آغاز گفت‌وگوی مستقیم با لبنان را فراهم کنند.

مقامات لبنانی اما می‌گویند لازم است پیش از آغاز گفت‌وگوها، آتش‌بس فوری برقرار شود.

از سوی دیگر یکی از نمایندگان حزب‌الله در پارلمان لبنان تأکید کرد که این سازمان، هرگونه مذاکرۀ‌ مستقیم بیروت با اسرائیل را رد می‌کند.

رئیس‌جمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی کوتاه در شبکۀ اجتماعی تروث سوشال، نسبت به اقدام احتمالی ایران در زمینۀ دریافت تعرفه از کشتی‌های عبوری از تنگۀ هرمز هشدار داد.

دونالد ترامپ در این پست نوشت: «گزارش‌هایی منتشر شده که از اِعمال تعرفۀ‌ ایران بر نفتکش‌های عبوری از این تنگه حکایت دارند. بهتر است که این کار را نکرده باشند. و اگر هم کرده‌اند، بهتر است بلافاصله متوقفش کنند».

پیشتر چندین مقام سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی از تصمیم به چنین اقدامی خبر داده بودند؛ موضوعی که با مخالفت ضمنی آمریکا روبرو شده بود.

روز گذشته عمان هم از گفت‌وگو و رایزنی با تهران برای تنظیم مقررات عبور «آزادانه و مجانی» کشتی‌ها از این آبراه کلیدی خبر داده بود.

در همین حال، یک روز پس از آغاز آتش‌بس شکننده، در حالی‌که تهران تأکید می‌کند که تنگۀ هرمز هنوز بسته بوده و تنها شناورهایی که با ایران هماهنگ کرده و مجوز دریافت کرده باشند، می‌توانند از آن عبور کنند، دولت آمریکا اصرار می‌کند که تنگه باز شده است.

بازگشایی تنگۀ هرمز در هفته‌‌های پنجم و ششم جنگ، به یکی از خواسته‌های اصلی دونالد ترامپ برای توقف حملات به ایران تبدیل شده بود.

رئیس صندوق بین‌المللی پول از دولت‌ها خواست که در مسیر مقابله با شوک سهمگین اقتصادی ناشی از جنگ خاورمیانه، تدابیری «هدفمند و با حساب و کتاب» را در پیش گرفته و از اقدامات شتابزده بپرهیزند.

کریستالینا گیورگی‌یِوا در مصاحبه‌ای با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که شوک‌های ناشی از جهش قیمت نفت، «بی‌تردید دردناک خواهند بود».

این اقتصاددان ۷۱ سالۀ بلغاری اما خاطرنشان کرد که کشورهای با اقتصاد ضعیف‌تر و درآمد کمتر، از این رهگذر ضربۀ شدیدتری می‌خورند.

رئیس صندوق بین‌المللی پول از دولت‌ها خواست که به‌جای محدودکردن صادرات، یا ارائۀ یارانه‌های گسترده با هدف کنترل قیمت‌ها، تدابیر «محدودکننده، هدفمند و موقت» را در نظر بگیرند.

کریستالینا گیورکی‌یوا با تأکید بر این‌که درک می‌کند که دولت‌ها میان انتخاب بین «بد و بدتر» گیر افتاده‌اند، گفت آنها باید به‌جای ارائۀ یارانه‌های یکپارچه، «آسیب‌پذیرترین اقشار را در اولویت قرار دهند».

او با تأکید بر این‌که اجرای این شیوه، کار بسیار مشکلی خواهد بود، گفت که در عوض، «نتایج بسیار خوبی خواهد داشت».

خانم گیورگی‌یوا در همین روز گفته بود که انتظار دارد نهاد تحت مدیریتش، کمک‌هایی به ارزش ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار را در اختیار برخی از آسیب‌پذیرترین کشورهای عضو قرار دهد.

او بدون اشاره به نام کشورها، تأیید کرد که تاکنون از دو کشور عضو، درخواست‌هایی برای کمک اضطراری دریافت کرده است.

حملات ایران به تأسیسات انرژی عربستان سعودی در طول جنگ ۳۹ روزۀ اخیر اسرائیل و آمریکا با ایران، ظرفیت تولید نفت عربستان را نزدیک به ۶۰۰ هزار بشکه در روز کاهش داده است.

این موضوع را خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، به نقل از منابع رسمی در وزارت انرژی این کشور گزارش کرد.

بر همین اساس، میزان انتقال نفت در خط لولۀ شرقی - غربی این کشور هم، حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.

تازه‌ترین حملات ایران در آستانۀ آغاز آتش‌بس شکننده با اسرائیل و آمریکا، فعالیت‌های عادی در تأسیسات کلیدی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی، و تولید برق در ریاض و شهر بندری و مهم یَنبُع را با اختلال مواجه کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان، در این حملات، یک شهروند این کشور، از پرسنل امنیتی صنایع هم کشته و هفت شهروند دیگر عربستان هم از کارکنان این صنایع، زخمی شدند.

در طول نزدیک به شش هفته درگیری نظامی ایران با اسرائیل و آمریکا، عربستان هدف صدها موشک و پهپاد ایرانی قرار گرفت که البته به گفتۀ مقام‌های ریاض، عمدتاً رهگیری و نابود شدند.

عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان، در بازار نفت خام جهان نقشی کلیدی ایفا می‌کند و طولانی‌شدن اختلال در روند تولید، پالایش یا مسیرهای صادراتی این کشور، کاهش عرضۀ جهانی و افزایش بیش از پیش قیمت نفت و مشتقات آن‌را به دنبال خواهد داشت.