زنده مذاکرات ایران و آمریکا آغاز شد؛ ترامپ: روند پاکسازی تنگه هرمز را آغاز کرده‌ایم

شبکۀ خبری سی‌ان‌ان در گزارشی اختصاصی از برخی منابع اطلاعاتی آمریکا نقل کرده که چین در صدد است طی هفته‌های آینده، محموله‌های تسلیحاتی از جمله سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب را به ایران ارسال کند.

سی‌ان‌ان ادعا کرده که دو منبع اطلاعاتی همچنین از تلاش پکن برای یافتن و ایجاد مسیرهایی از طریق کشورهای ثالت برای ارسال این تسلیحات خبر داده‌اند. بر این اساس هدف چین از این اقدام، مخفی کردن مبدأ ارسال این تسلیحات است.

این گزارش به نقل از منابع اطلاعاتی خود می‌گوید که سامانه‌هایی که پکن در صدد ارسالشان به ایران است، شامل موشک‌های ضد هوایی دوش‌پرتاب معروف به MANPAD هستند؛ سامانه‌هایی که در طول جنگ تقریباً ۴۰ روزه، تهدیدات نامتقارنی را علیه هواگردهای آمریکایی در ارتفاع پایین ایجاد کرده بودند و در صورت از سر گرفته شدن درگیری‌های نظامی، ممکن است باز هم به تهدیدی بالقوه تیدیل شوند.

جنگندۀ اف ۱۵ آمریکایی که بر فراز ایران هدف قرار گرفته و سرنگون شده بود هم ظاهراً با پدافند دوش‌پرتاب هدف قرار گرفته بوده است. ایران بدون اشاره به جزئیات، تنها گفته بود که در هدف قرار دادن این جنگنده، از «سیستمی جدید» بهره گرفته است.

در واکنش به این گزارش، یک سخنگوی سفارت چین در واشینگتن، ضمن رد محتوای آن، ادعا کرده که «چین هرگز به هیچ یک از طرفین درگیری‌های نظامی، سلاح نمی‌دهد».

پیشتر هم یک سخنگوی همین نمایندگی دیپلماتیک تأکید کرده بود که از زمان آغاز درگیری اسرائیل و آمریکا با ایران، پکن در تلاش بوده که شرایط را برای برقراری آتش‌بس و پایان درگیری مهیا کند.

در آستانۀ مذاکرات تهران و واشینگتن در اسلام‌آباد که قرار است تا ساعاتی دیگر آغاز شود، رسانه‌های بین‌المللی هم موضوع جنگ ایران و آمریکا را از زوایای مختلف بررسی کرده‌اند.

وال‌استریت جورنال به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکایی نوشته که ایران همچنان «هزاران موشک بالیستیک»‌ در اختیار دارد و در صورت نیاز، می‌تواند تعدادی از لانچرهای خود را از انبارهای زیر زمینی خارج کرده و این موشک‌ها را به اهداف مورد نظرش شلیک کند.

این در حالی‌است که دونالد ترامپ بارها تأکید کرده که حملات نزدیک به چهل‌روزه به زیرساخت‌های نظامی ایران، عملاً قوای هوایی، دریایی و موشکی ایران را به کلی از بین برده و بر این اساس، واشینگتن در مذاکرات اسلام‌آباد، دست بالا را خواهد داشت. ادعایی که با ارزیابی منابع امنیتی و اطلاعاتی مورد استناد وال‌استریت، مغایرت دارد.

واشینگتن پست، با رویکردی سیاسی، مطلب خود را با عنوانی شاعرانه آغاز کرده و با تمرکز بر اختلافات عمیق و گستردۀ دیدگاه‌های دو طرف، فاصله میان مواضع تهران و واشینگتن در مذاکرات پیش رو را، به یک «خلیج فاصله» تشبیه کرده است.

روزنامۀ نیویورک تایمز هم با تمرکز روی تنگۀ هرمز، به نقل از منابع نظامی و امنیتی نوشته که سپاه پاسداران در بازیابی بخشی از مین‌هایی که وارد تنگۀ هرمز کرده بوده، با دردسر مواجه شده و از این‌رو، بازگشایی این آبراه، حتی اگر ایران بخواهد هم، کار ساده‌ای نخواهد بود.

این روزنامه نوشته که سپاه در زمان مین‌گذاری، محل دقیق برخی از مین‌ها را ثبت نکرده، ضمن آنکه برخی از مین‌های کارگذاشته‌شده هم از انواع متحرک بوده‌اند که بر اثر جریان آب، حرکت کرده و به نقاط دیگری می‌روند.

نیویورک تایمز در نهایت اشاره کرده که نظر به اهمیت بسیار زیاد بازگشایی این آبراه کلیدی برای دولت دونالد ترامپ، «ناتوانی ایران در پاکسازی سریع آن»، نارضایتی کاخ سفید را به همراه خواهد داشت.

اما سی‌ان‌ان موضوع را از زاویه‌ای کاملاً متفاوت و از دیدی سیاست داخلی آمریکا مورد توجه قرار داده است.

این رسانه با اشاره به مسئولیت جی‌دی‌ ونس در رهبری مذاکرات اسلام‌آباد، نقش‌آفرینی او در یک توافق تاریخی احتمالی، و تأثیر آن بر آیندۀ سیاسی خود او را زیر ذره‌بین قرار داده است.

سی‌ان‌ان نوشته که با توجه به احتمال تمایل معاون دونالد ترامپ برای نامزدی در انتخابات بعدی ریاست جمهوری و نیز رویکرد او به عنوان منتقد باسابقۀ دخالت‌های نظامی آمریکا در سایر کشورها، موفقیت احتمالی او در پیش‌برد مذاکرات با تهران، نه تنها جایگاه او به عنوان سیاستمداری توانا را تثبیت خواهد کرد؛ بلکه نشان خواهد داد که او از آرمان‌های سابقش مبنی بر دور کردن آمریکا از جنگ در گوشه و کنار جهان، دست نکشیده و همچنان به آنها وفادار است.

این رسانه در عین حال یادآوری کرده که مسئولیت جدید جی‌دی ونس به مثابه شمشیری دولبه بوده و در صورت عدم پیشرفت مذاکرات، می‌تواند آیندۀ سیاسی او را به خطر بیاندازد.

دبیر کل سازمان ملل متحد، از ایالات متحده و جمهوری اسلامی خواست که برای دستیابی به توافقی پایدار و پایان‌دادن به جنگ، با جدیت تلاش کنند.

استفان دوجاریک سخنگوی سازمان ملل متحد به نقل از آنتونیو گوترش گفت: «دو طرف باید از گفت‌وگوهای پاکستان به‌عنوان فرصتی برای تعامل مبتنی بر حسن نیت برای دستیابی به یک توافق جامع و پایدار، با هدف کاستن از تنش‌ها و ممانعت از شروع دوبارۀ خشونت‌ها استفاده کنند».

ایران گرچه پیش‌شرط‌هایی را برای مشارکت در مذاکرات اعلام کرده، اما هیئتی ۷۰ نفره را به پاکستان اعزام کرده است.

یِخی‌یِل مایکل لِیتِر سفیر اسرائیل در ایالات متحده در تماسی تلفنی با همتای لبنانی‌اش، تأکید کرده که حاضر به گفت‌وگو دربارۀ آتش‌بس با سازمان «تروریستی» حزب‌الله نیست.

بر اساس بیانیه سفارت اسرائیل، این کشور «با آغاز گفت‌وگوهای رسمی صلح با لبنان موافقت کرده است».

اسرائیل و لبنان رابطۀ دیپلماتیک رسمی ندارند.

ریاست جمهوری لبنان هم با تأیید تماس تلفنی سفرای لبنان و اسرائیل در واشینگتن با حضور و مشارکت سفیر آمریکا در لبنان، گفته که نمایندگان دو کشور روز سه‌شنبه در وزارت خارجۀ آمریکا دیدار خواهند کرد.

ایران برقراری آتش‌بس در لبنان را به‌عنوان یکی از پیش‌شرط‌های مشارکت در مذاکره با آمریکا اعلام کرده است. حالا با تفکیک‌قائل شدن اسرائیل بین دولت لبنان و گروه حزب‌الله، مشخص نیست که جمهوری اسلامی این اقدام را به‌عنوان پاسخی به پیش‌شرط مورد نظرش بپذیرد.

در پی افزایش شدید قیمت حامل‌های انرژی در اثر جنگ خاورمیانه و بسته‌شدن تنگۀ هرمز، نرخ تورم در ایالات متحده، با جهشی شدید در ماه گذشته، به ۳ و ۳ دهم درصد رسید.

به گزارش دفتر آمار کار ایالات متحده، نرخ تورم در ماه فوریه، درست پیش از آغاز جنگ با ایران، ۲ و ۴دهم درصد بود؛ موضوعی که نشانگر رشد ۹دهم درصدی نرخ تورم ظرف تنها یک ماه است.

در این یک ماه، بهای بنزین در این کشور شاهد افزایشی ۲۱ درصدی بوده است؛ بالاترین افزایش ماهانه از زمان انتشار آمار دولتی نزدیک به ۶۰ سال پیش.

بهای هر گالن (۳.۷۸ لیتر) بنزین معمولی به ۴ دلار و ۱۵ سنت رسیده است. این رقم پیش از آغاز جنگ، حدود ۳ دلار بود.

دولت ترامپ، که از جمله با وعدۀ کنترل و کاهش تورم به قدرت رسید، همچنان اصرار دارد که اختلالات اقتصادی ناشی از جنگ «موقتی» است و چشم‌انداز اقتصادی ایالات متحده، «همچنان باثبات و قدرتمند» است.

ایران بار دیگر بر پیش‌شرط‌های خود برای ورود به مذاکره با آمریکا تأکید کرد.

خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران به نقل از هیئت نمایندگی ایران گفت که «در صورت برآورده‌شدن دو پیش‌شرط اعلام شده، مذاکرۀ نمایندگان دو کشور بعد از ظهر شنبه برگزار خواهد شد».

بر اساس این گزارش، هیئت ایرانی صبح شنبه هم با شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان دیدار خواهد داشت.

مقام‌های ایرانی و از جمله محمد باقر قالیباف رئیس هیئت نمایندگی ایران، بارها از تسری آتش‌بس به لبنان و آزاد شدن دارایی‌های مسدود شدۀ ایران به عنوان پیش‌شرط‌های ورود به مذاکرات نام برده‌اند.

دونالد ترامپ بار دیگر با تأکید بر «شکست نظامی ایران»، ادعا کرد که تنگۀ هرمز به‌زودی باز خواهد شد.

رئیس‌جمهور ایالات متحده عصر جمعه به‌وقت واشینگتن و در حالی که قرار است مذاکرات نمایندگان عالی‌رتبه ایران و آمریکا تا ساعاتی دیگر آغاز شود، گفت «تنگۀ هرمز با، یا بدون همکاری ایران باز خواهد شد».

دونالد ترامپ که در حال ترک واشینگتن بود، در جمع خبرنگاران گفت: «ما خلیج را، یا آنطور که آنها می‌گویند تنگه را باز خواهیم کرد. فکر می‌کنم این‌کار خیلی زود انجام بشود. و اگر نشود، ما می‌توانیم کارش را یک‌سره کنیم».

رئیس‌جمهور آمریکا البته تأیید کرد که «این‌کار آسان نخواهد بود، اما کشورهای دیگری هستند که برای کمک به عملی‌شدن این موضوع، آمادگی دارند».

بازگشایی تنگۀ هرمز، یکی از بخش‌های مهم و اصلی مذاکرات دوجانبه‌ای است که برای روز شنبه در اسلام‌آباد برنامه‌ریزی شده است. مذاکراتی که در آن، جی‌دی‌ ونس معاون دونالد ترامپ رهبری هیئت آمریکایی را بر عهده خواهد داشت.

ریاست‌جمهوری لبنان تأیید کرد که سفیر این کشور در واشینگتن با همتای اسرائیلی‌اش یک تماس تلفنی داشته است.

بر اساس این بیانیه، در این تماس تلفنی که روز جمعه ۲۱ فروردین‌ماه انجام شد، سفیر ایالات متحده در لبنان هم حضور داشته است.

بیانیۀ ریاست جمهوری لبنان تأکید کرده که این تماس تلفنی، بخشی از تلاش‌های دیپلماتیک با هدف برقراری یک آتش‌بس و زمینه‌سازی برای آغاز مذاکرات دوجانبه بوده است.

در ادامۀ این بیانیه آمده که دو طرف توافق کردند که اولین دیدار را در روز سه‌شنبه آینده ۲۵ فروردین‌ماه در وزارت خارجۀ ایالات متحده برگزار کنند.

این بیانیه در حالی منتشر شد که هیأت مذاکره‌کنندۀ ایرانی که برای گفت‌وگو با هیأت بلندپایۀ آمریکایی وارد اسلام‌آباد پایتخت پاکستان شده، همچنان برقرار شدن آتش‌بس در لبنان را از جمله پیش‌شرط‌های مذاکره با نمایندگان آمریکا عنوان کرده است. مذاکره‌ای که به گفتۀ مقامات پاکستانی، برای فردا شنبه برنامه‌ریزی شده است.

صداوسیمای جمهوری اسلامی شامگاه جمعه ۲۱ فروردین اعلام کرد هیئت ایرانی به «ریاست» محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، برای مذاکره با آمریکا وارد اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، شد.

این رسانه حکومتی ادعا کرده «در صورتی که طرف مقابل پیش‌شرط‌های ایران برای آغاز مذاکرات را بپذیرد، این گفت‌وگوها شروع خواهد شد.»

قالیباف ساعتی پیش پایان حملات اسرائیل به لبنان و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده ایران را به عنوان پیش‌شرط آغاز مذاکرات اعلام کرده بود. شرط دوم برای نخستین بار از سوی جمهوری اسلامی مطرح شده است.

صداوسیما می‌گوید هیئت ایرانی شامل «کمیته‌های امنیتی، سیاسی، نظامی، اقتصادی و حقوقی» است و خبر داد عباس عراقچی، وزیر خارجه، علی‌اکبر احمدیان، دبیر شورای دفاع، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، و شماری از نمایندگان مجلس به اسلام‌آباد رفته‌اند.

جی‌.دی ونس، معاون دونالد ترامپ، سرپرستی هیئت آمریکایی را در این مذاکرات برعهده دارد. استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، نیز او را همراهی می‌کنند. او پیش از ترک واشینگتن به ایران هشدار داد طرف ایرانی با حسن نیت برخورد کند و ایالات متحده را «بازی ندهند».

نخست‌وزیر پاکستان ساعتی پیش اعلام کرد مذاکرات سرنوشت‌ساز واشینگتن و تهران شنبه برگزار خواهد شد.

این در حالی است که دونالد ترامپ روز جمعه گفت اگر ایران در مذاکرات پیش‌رو برای پایان دادن به جنگ به توافق نرسد، آمریکا شدیدتر از قبل حملات خود را از سرمی‌گیرد.

نخست وزیر پاکستان شامگاه جمعه در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که مقام‌های دو کشور ایران و آمریکا مذاکرات برای رسیدن به توافقی درباره توقف جنگ را روز شنبه در اسلام‌آباد انجام خواهند داد.

شهباز شریف این مرحله از گفت‌وگوها را برای برقراری آتش‌بس دائمی «سرنوشت‌ساز» خواند و در عین حال گفت هر دو طرف آماده مذاکره و حل اختلافات خود از طریق گفت‌وگو هستند.

کاخ سفید ساعتی پیش از اعلام نخست وزیر پاکستان گفته بود که جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، استیو ویتکاف، نماینده و جرد کوشنر، مشاور و داماد رئیس‌جمهور آمریکا همراه نمایندگانی از شورای امنیت ملی، وزارت خارجه و وزارت دفاع در مذاکرات حضور خواهند داشت.

گفته شده است که از طرف ایران محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در مذاکرات حاضر خواهند بود.

جمعه شب همچنین پرواز دو هواپیما از ایران به سمت پاکستان در وب‌سایت ردیابی پرواز هواپیماها دیده شد.