زنده ایران: هنوز هیچ برنامه‌ای برای مذاکرهٔ مجدد با آمریکا نداریم؛ دو نفر دیگر اعدام شدند

کمیته حقیقت‌یابِ مستقل سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران روز جمعه در بیانیه‌ای از وضعیت زندانیان در ایران در پی آغاز جنگ و همین طور قطعی طولانی‌مدت اینترنت در کشور که هم‌چنان ادامه دارد شدیدا ابراز نگرانی کرد.

کمیته حقیقت‌یاب در زمینه بازداشتی‌ها مخصوصا به بازداشتی‌های اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و همین طور بازداشتی‌های پس از جنگ اشاره کرده و نام نسرین ستوده، وکیل مدافع حقوق بشر، و اعضای جامعه بهاییان ایران را آورده است.

این کمیته همچنین از قطعی ممتد و تقریبا صددرصدی اینترنت در کشور، سرکوب فعالان جامعه مدنی و اعدام‌هایی که اخیرا با اتهامات امنیتی توسط قوه قضاییه اجرا شده شدیدا ابراز نگرانی کرده است.

در سوی مقابل، کمیته حقیقت‌یاب به قربانی شدن غیرنظامیان و آسیب دیدن زیرساخت‌های غیرنظامی در ایران اشاره و تأکید کرده که حملات آمریکا و اسرائیل «خساراتی جبران‌ناپذیر» بر زندگی مردم ایران وارد کرده است.

این کمیته هشدار داده است که برخی از این حملات می‌تواند در صورت اثبات جنایت جنگی به حساب بیاید.

کاخ سفید روز شنبه بعدازظهر خبر داد که جی دی ونس، معاون دونالد ترامپ، به همراه استیو ویتکاف و جرد کوشنر با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، دیدار کرده است.

این دیدار پس از آن برگزار می‌شود که هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف با مقام بلندپایه پاکستانی دیدار کرد. شهباز شریف در میان دو تیم مذاکره‌کننده نقش میانجی اصلی را ایفا می‌کند.

شریف در دیدار با ونس گفته است که امیدوار است گفت‌وگوهای روز شنبه سنگ بنای صلحی پایدار در منطقه را بگذارد.

همزمان کاخ سفید روز شنبه خبر خبرگزاری رویترز مبنی بر آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در «قطر و دیگر بانک‌های خارجی» را تکذیب کرد.

پیشتر این خبرگزاری به نقل از یک منبع بی نام و نشان نوشته بود که آمریکا با شرط قالیباف مبنی بر آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران موافقت کرده است.

دولت جو بایدن در شهریورماه ۱۴۰۲ با صدور مجوز رسمی انتقال شش میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران در کره جنوبی به قطر، راه را برای آزادی پنج شهروند آمریکایی زندانی در ایران هموار کرد.

با این حال در همان زمان تعیین شد که ایران با پول‌های آزادشده تنها بتواند «غذا و دارو خریداری کند و قطر به‌صورت مستقیم هزینه آن را خواهد پرداخت».

بیشتر در این باره:

بلینکن مجوز معافیت تحریمی برای آزادسازی شش میلیارد دلار و مبادله زندانیان را صادر کرد

ساعتی پیش خبرنگار اعزامی خبرگزاری صداوسیما در گزارشی گفت که هیئت ایرانی با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، دیدار کرده است.

در این خبر اشاره نشد که اعضای دیدارکننده با شریف چه کسانی بوده‌اند.

به گزارش خبرگزاری تلویزیون حکومتی ایران، مذاکره‌کنندگان ایران ابتدا قرار بود درباره «نقض عهد» آمریکا با شهباز شریف گفت‌وگو کنند. به نظر می‌رسد مقصود از «نقض عهد» دو خواسته‌ای باشد که محمدباقر قالیباف روز جمعه مطرح کرد: آتش‌بس در لبنان و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران.

وزیر امور خارجه پاکستان روز شنبه ابراز امیدواری کرد که دو هیئت عالی‌رتبه ایران و آمریکا در مذاکرات پیشِ رو «مشارکت سازنده» داشته باشند.

اسحاق دَر، وزیر خارجه پاکستان، پس از استقبال از دو هیئت ایرانی و آمریکایی بیانیه‌ای رو در ظهر شنبه منتشر کرد.

هیئت آمریکایی به ریاست جی دی ونس، معاون ترامپ، ظهر شنبه وارد اسلام‌آباد شد. هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف ساعاتی پیشتر یعنی جمعه شب به پایتخت پاکستان رسیده بود.

در بیانیه وزارت خارجه پاکستان ابراز امیدواری شده است که طرفین با نیت «اشتراک سازنده» به پای میز مذاکره بروند. در این بیانیه همچنین بر تمایل اسلام‌آباد به تسهیل روند مذاکرات برای رسیدن به «راه حلی ماندگار و پایدار» تأکید شده است.

در حالی که قرار بود دو هیئت صبح شنبه مذاکرات را آغاز کنند، اکنون رسانه‌های داخل ایران نوشته‌اند که هر یک از هیئت‌ها جداگانه ابتدا با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، دیدار می‌کنند و سپس برنامه دیدار هیئت‌ها مشخص خواهد شد.

به نوشته نت‌بلاکس،‌ سایت رصد دسترسی جهانی به اینترنت، قطعی این شبکه جهانی در ایران در بامداد شنبه، ۲۲ فروردین، وارد چهل و سومین روز خود شد، هزار ساعت قطعی که از روابط عادی انسانی تا کسب و کار میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داده است.

در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، مقامات جمهوری اسلامی اولین کاری که کردند این بود که دسترسی مردم عادی کشور به ارتباط اینترنتی با دوستان و آشنایان و کسب و کارها را به طور کامل قطع کردند.

پافشاری این مقامات بر قطع ماندن ارتباطات اینترنتی در کشور در حالی است که چهار روز از آغاز آتش‌بس میان ایران و آمریکا می‌گذرد و اکنون هیئتی بلندپایه از ایران به پاکستان رفته است تا شاید با دولت دونالد ترامپ به صلح برسد.

با این همه، و به‌رغم اعتراض مردم که به طور روزافزون در شبکه‌های اجتماعی بازتاب می‌یابد، مقامات جمهوری اسلامی تاکنون اعتراض و انتقاد مردم را بی‌پاسخ گذاشته و هیچ اشاره‌ای به این حق شهروندان نمی‌کنند.

آنیس کالامار، دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل، روز شنبه در یک پیام در شبکه ایکس با اشاره به این که حکومت جمهوری اسلامی دست بیش از ۹۰ میلیون نفر را از دنیای خارج بریده است خواست که دسترسی مردم به اینترنت فورا میسر شود.

خبرگزاری رویترز روز شنبه در گزارشی به نقل از سه منبع در داخل ایران که به نام‌شان اشاره نکرد نوشت که مجتبی خامنه‌ای در حمله روز نخست اسرائیل به تهران از ناحیه صورت و یک یا دو پا به‌شدت آسیب دیده است.

به نوشته رویترز، خامنه‌ای که یک هفته پس از مرگ پدرش، علی خامنه‌ای، در حمله اسرائیل به عنوان جانشین او معرفی شد پس از ۴۰ روز هنوز در حال مداوای جراحات شدید صورت و پاهای خود است.

رویترز در ادامه به نقل از منابع ناشناس خود می‌نویسد که رهبر جدید و ۵۶ ساله جمهوری اسلامی به‌رغم این جراحات «ذهنی بیدار و هشیار» دارد و در تصمیمات حکومتی با مقامات بلندپایه کشور از طریق صوتی مشارکت می‌کند.

رادیوفردا به دلیل سانسور شدید اطلاعات در ایران و قطعی اینترنت که هم‌چنان ادامه دارد قادر به راستی‌آزمایی این خبر نیست.

در این مدت نه صدایی از مجتبی خامنه‌ای منتشر شده و نه تصویری، و هنوز هیچ گزارش یا خبر موثقی از محل نگهداری و مداوا و درمان او در دست نیست.

غیبت مجتبی خامنه‌ای از صحنه سیاست و اخبار در ایران با وجود گذشت ۴۰ روز از حادثه‌ای که به مرگ پدر و همسر و دیگر وابستگانش انجامید به گمانه‌زنی‌های بسیار دامن زده است، تا آنجا که رئیس جمهور آمریکا هم تاکنون چند بار اشاره کرده است که اصلا معلوم نیست خامنه‌ای جوان زنده باشد، گمانه‌ای که بسیاری در ایران به آن باور دارند.

در همان هفته آغازین جنگ، چند کانال حکومتی در تلگرام از مجتبی خامنه‌ای با عنوان «جانباز» یاد کردند، اما تاکنون حکومت یا دولت مسعود پزشکیان هیچ بیانیه رسمی نداده‌اند که به طور شفاف از وضعیت رهبر جدید در ایران خبری بدهد.

رسانه‌های حکومتی در ایران به نقل از محمدباقر قالیباف نوشته‌اند: «نیت ما خیر است، اما اعتماد نداریم.»

به نظر می‌رسد این پاسخی باشد از طرف رئیس مجلس ایران که هم‌اکنون در اسلام‌آباد به سر می‌برد به اظهار نظر جی دی ونس، معاون دونالد ترامپ، که گفته بود:‌ «اگر ایرانی‌ها بخواهند که ما را بازی دهند، خواهند دید که تیم مذاکره ما پذیرای این چیزها نیست.»

او در ادامه به ایرانی‌ها توصیه کرد که بهتر است با «نیت خیر» قدم به مذاکرات بگذارند.

در مقابل قالیباف به این اظهار نظر چنین پاسخ داده است: «تجربه ما در مذاکره با آمریکایی‌ها همیشه با شکست و زیر پا گذاشتن قول‌ها همراه بوده است.»

آن طور که صداوسیمای ایران گزارش کرده است، «قالیباف تا ظهر با نخست‌وزیر پاکستان دیدار می‌کند».

به نوشته رسانه‌های داخل ایران، رئیس مجلس ایران شب گذشته هم در بدو ورود به پاکستان با عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، دیدار کرده است.

در آستانه مذاکراتی دیگر با ایالات متحده، این بار در اسلام‌آباد، حکومت ایران دست به تبلیغاتی گسترده با استفاده از عکس دانش‌آموزان مدرسه میناب زده است که با اصابت موشک‌های ارتش آمریکا به ساختمان مدرسه جان باختند.

همزمان با آغاز سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، به همراه عباس عراقچی،‌ وزیر خارجه، و هیئتی بزرگ به اسلام‌آباد عکس‌هایی از این دو نفر با عکس دانش‌آموزان خردسال میناب در هواپیما منتشر شده و قالیباف در پستی در شبکه ایکس نوشته است:‌ «همراهان من در این پرواز».

همزمان با اعلام خبر قریب‌الوقوع بودن مذاکره مقام‌های جمهوری اسلامی با آمریکا در ایران ویدئوها و پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که مخالفان مذاکره را نشان می‌داد، کسانی که می‌گویند دشمنی و جنگ با آمریکا را ترجیح می‌دهند.

هیئت ایرانی در حالی جمعه شب به اسلام‌آباد رسیدند که آمریکا هنوز به دو خواسته جمهوری اسلامی یعنی آتش‌بس در لبنان و آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده ایران پاسخ نداده است.

قالیباف درست پیش از سفر این دو خواسته را مطرح و تأکید کرد که تا این خواسته‌ها برآورده نشود مذاکره‌ای در کار نخواهد بود.

تنها پاسخی که از آمریکا تاکنون به این خواسته‌ها داده شده گفته دونالد ترامپ است که در پیامی نوشت: «ظاهرا ایرانی‌ها نمی‌فهمند که کارتی در دست ندارند، جز مدت کوتاهی که با استفاده از آبراه‌های بین‌المللی دنیا را سرکیسه کردند. تنها دلیلی که امروز زنده‌اند این است که مذاکره کنند.»

پیشتر گزارش شده بود که دولت آمریکا به طور مشخص از اسرائیل خواسته است محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی را هدف نگیرد تا بعدا کسی برای مذاکره و اداره امور وجود داشته باشد.

بامداد شنبه خبرگزاری تسنیم گزارش داد که هیئت‌ ایرانی متشکل از ۷۰ نفر است، شامل کارشناسان اقتصادی و امنیتی و سیاسی و ده‌ها خبرنگار. در طرف مقابل حدود صد نفر از تیم آمریکایی‌ها پیشتر به اسلام‌آباد رسیده‌اند، اما جی. دی. ونس و اطرافیانش هنوز به این شهر نرسیده‌اند.

فهرستی از اعضای ارشد در تیم ایران که رسانه‌های ایران منتشر کرده‌اند:

شبکۀ خبری سی‌ان‌ان در گزارشی اختصاصی از برخی منابع اطلاعاتی آمریکا نقل کرده که چین در صدد است طی هفته‌های آینده، محموله‌های تسلیحاتی از جمله سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب را به ایران ارسال کند.

سی‌ان‌ان ادعا کرده که دو منبع اطلاعاتی همچنین از تلاش پکن برای یافتن و ایجاد مسیرهایی از طریق کشورهای ثالت برای ارسال این تسلیحات خبر داده‌اند. بر این اساس هدف چین از این اقدام، مخفی کردن مبدأ ارسال این تسلیحات است.

این گزارش به نقل از منابع اطلاعاتی خود می‌گوید که سامانه‌هایی که پکن در صدد ارسالشان به ایران است، شامل موشک‌های ضد هوایی دوش‌پرتاب معروف به MANPAD هستند؛ سامانه‌هایی که در طول جنگ تقریباً ۴۰ روزه، تهدیدات نامتقارنی را علیه هواگردهای آمریکایی در ارتفاع پایین ایجاد کرده بودند و در صورت از سر گرفته شدن درگیری‌های نظامی، ممکن است باز هم به تهدیدی بالقوه تیدیل شوند.

جنگندۀ اف ۱۵ آمریکایی که بر فراز ایران هدف قرار گرفته و سرنگون شده بود هم ظاهراً با پدافند دوش‌پرتاب هدف قرار گرفته بوده است. ایران بدون اشاره به جزئیات، تنها گفته بود که در هدف قرار دادن این جنگنده، از «سیستمی جدید» بهره گرفته است.

در واکنش به این گزارش، یک سخنگوی سفارت چین در واشینگتن، ضمن رد محتوای آن، ادعا کرده که «چین هرگز به هیچ یک از طرفین درگیری‌های نظامی، سلاح نمی‌دهد».

پیشتر هم یک سخنگوی همین نمایندگی دیپلماتیک تأکید کرده بود که از زمان آغاز درگیری اسرائیل و آمریکا با ایران، پکن در تلاش بوده که شرایط را برای برقراری آتش‌بس و پایان درگیری مهیا کند.

در آستانۀ مذاکرات تهران و واشینگتن در اسلام‌آباد که قرار است تا ساعاتی دیگر آغاز شود، رسانه‌های بین‌المللی هم موضوع جنگ ایران و آمریکا را از زوایای مختلف بررسی کرده‌اند.

وال‌استریت جورنال به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکایی نوشته که ایران همچنان «هزاران موشک بالیستیک»‌ در اختیار دارد و در صورت نیاز، می‌تواند تعدادی از لانچرهای خود را از انبارهای زیر زمینی خارج کرده و این موشک‌ها را به اهداف مورد نظرش شلیک کند.

این در حالی‌است که دونالد ترامپ بارها تأکید کرده که حملات نزدیک به چهل‌روزه به زیرساخت‌های نظامی ایران، عملاً قوای هوایی، دریایی و موشکی ایران را به کلی از بین برده و بر این اساس، واشینگتن در مذاکرات اسلام‌آباد، دست بالا را خواهد داشت. ادعایی که با ارزیابی منابع امنیتی و اطلاعاتی مورد استناد وال‌استریت، مغایرت دارد.

واشینگتن پست، با رویکردی سیاسی، مطلب خود را با عنوانی شاعرانه آغاز کرده و با تمرکز بر اختلافات عمیق و گستردۀ دیدگاه‌های دو طرف، فاصله میان مواضع تهران و واشینگتن در مذاکرات پیش رو را، به یک «خلیج فاصله» تشبیه کرده است.

روزنامۀ نیویورک تایمز هم با تمرکز روی تنگۀ هرمز، به نقل از منابع نظامی و امنیتی نوشته که سپاه پاسداران در بازیابی بخشی از مین‌هایی که وارد تنگۀ هرمز کرده بوده، با دردسر مواجه شده و از این‌رو، بازگشایی این آبراه، حتی اگر ایران بخواهد هم، کار ساده‌ای نخواهد بود.

این روزنامه نوشته که سپاه در زمان مین‌گذاری، محل دقیق برخی از مین‌ها را ثبت نکرده، ضمن آنکه برخی از مین‌های کارگذاشته‌شده هم از انواع متحرک بوده‌اند که بر اثر جریان آب، حرکت کرده و به نقاط دیگری می‌روند.

نیویورک تایمز در نهایت اشاره کرده که نظر به اهمیت بسیار زیاد بازگشایی این آبراه کلیدی برای دولت دونالد ترامپ، «ناتوانی ایران در پاکسازی سریع آن»، نارضایتی کاخ سفید را به همراه خواهد داشت.

اما سی‌ان‌ان موضوع را از زاویه‌ای کاملاً متفاوت و از دیدی سیاست داخلی آمریکا مورد توجه قرار داده است.

این رسانه با اشاره به مسئولیت جی‌دی‌ ونس در رهبری مذاکرات اسلام‌آباد، نقش‌آفرینی او در یک توافق تاریخی احتمالی، و تأثیر آن بر آیندۀ سیاسی خود او را زیر ذره‌بین قرار داده است.

سی‌ان‌ان نوشته که با توجه به احتمال تمایل معاون دونالد ترامپ برای نامزدی در انتخابات بعدی ریاست جمهوری و نیز رویکرد او به عنوان منتقد باسابقۀ دخالت‌های نظامی آمریکا در سایر کشورها، موفقیت احتمالی او در پیش‌برد مذاکرات با تهران، نه تنها جایگاه او به عنوان سیاستمداری توانا را تثبیت خواهد کرد؛ بلکه نشان خواهد داد که او از آرمان‌های سابقش مبنی بر دور کردن آمریکا از جنگ در گوشه و کنار جهان، دست نکشیده و همچنان به آنها وفادار است.

این رسانه در عین حال یادآوری کرده که مسئولیت جدید جی‌دی ونس به مثابه شمشیری دولبه بوده و در صورت عدم پیشرفت مذاکرات، می‌تواند آیندۀ سیاسی او را به خطر بیاندازد.