ونس: گفتوگوها با ایران به توافق ختم نشد
جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، بامداد یکشنبه در پاکستان به خبرنگاران گفت که مقامهای آمریکایی بدون دستیابی به توافق با ایران، محل مذاکرات را ترک میکنند و قصد بازگشت به ایالات متحده را دارند.
معاون رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه با اشاره به اینکه گفتوگوها با ایران به توافق ختم نشد، گفت که پس از ارائۀ «آخرین و بهترین پیشنهاد»، اسلامآباد را ترک میکند.
ونس پس از ۲۱ ساعت مذاکره در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، به خبرنگاران گفت: «ما با یک طرح بسیار ساده اینجا را ترک میکنیم؛ چارچوبی برای تفاهم که آخرین و بهترین پیشنهاد ماست. باید دید آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا نه.»
معاون رئیسجمهور آمریکا به کاستیهایی در روند گفتوگوها اشاره کرد و گفت ایران تصمیم گرفته است شرایط آمریکا، از جمله نساختن سلاحهای هستهای را نپذیرد.
ونس اظهار داشت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدهایم و فکر میکنم این خبر برای ایران بسیار بدتر از ایالات متحدهٔ آمریکا باشد. بنابراین ما بدون رسیدن به توافق به ایالات متحده بازمیگردیم. ما خطوط قرمزمان را بهوضوح مشخص کردهایم.»
او همچنین گفت که در طول این مذاکرات، بیش از شش بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده است.
نشست اسلامآباد نخستین دیدار مستقیم میان آمریکا و ایران در بیش از یک دههٔ اخیر و عالیترین سطح گفتگوها از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ به شمار میرفت. نتیجهٔ این نشست میتواند سرنوشت آتشبس شکنندهٔ دو هفتهای و بازگشایی تنگهٔ هرمز را تعیین کند.
رویترز نوشت که به گفتهٔ یک منبع از سوی میانجیگران پاکستان، ونس به همراه استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، پیش از زمان استراحت، به مدت دو ساعت با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، دیدار کردند.
منبع دیگری از پاکستان با اشاره به دور نخست گفتوگوها گفت: «هر دو طرف دچار نوسانات خلقی بودند و فضای جلسات مدام متشنج و آرام میشد.»
برای برگزاری این گفتوگوها، اسلامآباد، شهری با بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت، با حضور هزاران نیروی شبهنظامی و سربازان ارتش در خیابانها بهطور کامل قرنطینه شد.
جیدی ونس پس از پایان مذاکرات و بیان اظهارات یادشده، در ساعت ۷:۰۸ صبح به وقت محلی اسلامآباد (۰۲:۰۸ به وقت گرینویچ) سوار هواپیمای شماره دو نیروی هوایی شد و از بالای پلکان برای مقامهای پاکستانی دست تکان داد.
«تعهد ارادیِ بنیادین و بلندمدت از سوی ایرانیها برای نساختن سلاح هستهای ندیدیم»
جیدی ونس در بخش دیگری از سخنان خود بعد از مذاکره با طرف ایرانی گفت که ریشهٔ اصلی اختلافات بر سر جنگافزارهای هستهای است.
آقای ونس در اسلامآباد اظهار داشت: «واقعیت ساده این است که ما نیازمند یک تعهد صریح و مثبت هستیم که آنها به دنبال سلاح هستهای نخواهند بود و به دنبال ابزارهایی که دستیابی سریع به آن را ممکن میکند نیز نخواهند رفت.»
او در ادامه گفت: «پرسش ساده این است: آیا ما شاهد یک تعهد ارادیِ بنیادین از سوی ایرانیها برای نساختن سلاح هستهای هستیم؟ نه فقط برای حالا یا دو سال دیگر، بلکه برای بلندمدت. ما هنوز چنین چیزی ندیدهایم، اما امیدواریم که شاهد آن باشیم.»
ونس در سخنان کوتاهی در یک هتل مجلل در اسلامآباد، محل دیدار دو طرف، بر اختلافنظر در موضوع کلیدیِ دیگر، یعنی بازگشایی تنگه هرمز، تأکیدی نکرد.
جیدی ونس افزود: «فکر میکنم ما کاملاً انعطافپذیر بودیم و همراهی کردیم. رئیسجمهور به ما گفت که باید با حسن نیت به اینجا بیایید و بیشترین تلاش خود را برای دستیابی به توافق به کار بگیرید. ما همین کار را کردیم، اما متأسفانه نتوانستیم پیشرفتی داشته باشیم.»
او تاکید کرد که رئیسجمهور آمریکا در این گفتوگوها همراهی لازم را داشته است.
دونالد ترامپ و روند مذاکرات
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ساعاتی که مذاکرات اسلامآباد جریان داشت برای تماشای یک مسابقۀ ورزشهای رزمی، یوافسی، در میامی فلوریدا حضور داشت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز در همان محل همراه او بود.
جیدی ونس در توضیحات خود پس از اتمام مذاکرات گفت که با تمامی طرفها، از جمله رئیسجمهور آمریکا، در تماس بوده است، اما به نوشته منابع خبری، این تحولات در حالی رقم خورده که دونالد ترامپ بهطور فعال از کاخ سفید اوضاع را رصد نمیکرده است.
با این حال جیدی ونس گفت که در طول این مذاکرات، بیش از شش بار با دونالد ترامپ در مورد روند مذاکرات گفتوگو کرده است.
دونالد ترامپ روز شنبه، در حالی که گفتوگوها در پاکستان جریان داشت، در محوطۀ چمن کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اینکه به توافق برسیم یا نه، برای من تفاوتی نمیکند. دلیلش این است که ما پیروز شدهایم.»
سخنان سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد «زیادهخواهی» طرف مقابل
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با ارائه یادداشتی در مورد مذاکرات ایران-آمریکا در اسلامآباد در شبکه ایکس نوشت که «موفقیت این فرایند دیپلماتیک منوط به ... خودداری از زیادهخواهی و خواستههای غیرقانونی» از سوی طرف مقابل است.
او افزوده است که «در ۲۴ ساعت گذشته در مورد ابعاد مختلف موضوعات اصلی مذاکره شامل تنگه هرمز، موضوع هستهای، غرامت جنگ، رفع تحریمها و خاتمه کامل جنگ علیه ایران و در منطقه، گفتوگو شد.»
سیانان: ورود فرماندهان سپاه به پاکستان «برای پشتیبانی» از هیئت مذاکرهکننده؛ تسنیم تکذیب کرد
«یک منبع در منطقۀ خلیج فارس» به سیانان گفت که اعضای بلندپایۀ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروی هوایی، نیروی دریایی و حتی نیروی قدس امروز وارد پایگاه هوایی نورخان ارتش پاکستان در حومۀ اسلامآباد شدند.
به گفتۀ این منبع، این افراد که تازه وارد شدهاند، برای امور پشتیبانی و تدارکاتیِ هیئت اعزامی ایران حضور یافتهاند و انتظار میرود اعضای ارشد سپاه که در میان آنها هستند، نقش «مشاور» را ایفا کنند.
سیانان مینویسد که دادههای ردیابی پروازها نشاندهندۀ ورود دستکم یک فروند هواپیما متعلق به شرکت پویا ایر است؛ شرکتی که دولت ایالات متحده آن را به دلیل ارتباط با سپاه پاسداران در فهرست تحریمها قرار داده است. پایگاه نورخان، محل فرود این هواپیما، منطقهای محدود و ویژۀ جابهجایی مقامهای بلندپایه در پاکستان است.
کمی پس از اعلام این خبر، خبرگزاری تسنیم نوشت: «علیرغم برخی خبرسازیها در فضای مجازی مبنی بر فرود یک هواپیما در اسلامآباد پاکستان و پیوستن یک مقام ایرانی به مذاکرات، هیچ فردی به این مذاکرات ملحق نشده است و آنچه گفته میشود صرفاً یک شایعهسازی است.»
ترامپ عکسی از تجمع ایرانیان در برن سوئیس را بازنشر کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حساب خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال عکسی از تجمع ایرانیان در برن سوئیس را بازنشر کرد.
این عکس را کالیستا گینگریچ، سفیر ایالات متحده در سوئیس در حساب ایکس خود قرار داده بود و همسر او نیوت گینگریچ هم آن را بازنشر کرده بود.
دونالد ترامپ در شرح خود برای بازنشر آن نوشت: «از نیوت گینگریچ: «تجمع هواداران ترامپ و ایالات متحده در برن با حضور گستردهٔ ایرانیان و دستنوشتههایی در حمایت از ترامپ؛ عکس از کالیستا. حامیان اقدامات آمریکا در ایران، از جمله بسیاری از ایرانیان، امروز برای یک راهپیمایی مسالمتآمیز در برن گرد هم آمدند.»
مذاکرات ایران و آمریکا به روز دوم کشید؛ «اختلافات پابرجاست»
در حالی که حدود ۱۵ ساعت از آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد گذشت، گزارشها حاکی است یک دور از مذاکرات «بدون دستیابی به تفاهم» پایان یافت و قرار شد گفتوگوها در روز یکشنبه هم ادامه یابد.
خبرگزاری تسنیم از «پایان مذاکرات ۱۵ ساعته» خبر داد و و خبرگزاری مهر نیز اعلام کرد که دور بعدی مذاکرات طی روز یکشنبه پس از طلوع آفتاب برگزار خواهد شد.
یک «منبع آگاه» به خبرگزاری فارس در اسلامآباد گفته است که در دور قبلی مذاکرات، دو طرف نتوانستند بر سر اختلافات به تفاهم برسند و این اختلافات همچنان پابرجاست.
به گفته این منبع، هیئتهای ایرانی و آمریکایی در حال تلاش برای نگارش متن جدیدی هستند، اما آنچه فارس «زیادهخواهی» طرف آمریکایی نامیده، تا این لحظه «مانع جدی» در مسیر دستیابی به توافق بوده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، هم نوشت که گفتوگوها با حضور تیمهای کارشناسی ادامه یافته و «برخی اختلافات جدی» همچنان باقی است.
خبرگزاری فارس همچنین گزارش داد که با پیشنهاد طرف پاکستانی و موافقت دو طرف، قرار است یک دور دیگر از مذاکرات در روز یکشنبه ادامه یابد.
بر اساس این گزارش، گفتوگوهای کارشناسی همچنان در محل برگزاری مذاکرات، هتل سرینا در اسلامآباد، در جریان است.
کاخ سفید نیز اعلام کرده است که این گفتوگوها تا پس از نیمهشب ادامه یافته بود. در همین حال، رسانههای ایران، ایالات متحده را به «زیادهخواهی» در موضوع تنگۀ هرمز متهم کردند؛ آبراهی که یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن میگذرد.
واشینگتن با اعلام خبر عبور کشتیهای مینروب خود از تنگۀ حیاتی هرمز، فشارها را بر طرف مقابل دوچندان کرده است.
در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور، روز شنبه به عالیرتبهترین مقام آمریکایی تبدیل شد که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ مستقیماً با مقامهای ایرانی به گفتوگو نشسته است.
یک مقام پاکستانی که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت که گفتوگوها «در مسیر درستی پیش میرود». او افزود: «میتوانم بگویم که روند مذاکرات مثبت است و فضای صمیمانهای بر کل نشست حاکم است.»
در اقدامی بیسابقه، مقامهای ایرانی و آمریکایی در حضور نمایندگان پاکستان، بدون نیاز به میانجیهایی که میان اتاقها تردد کنند، بهطور مستقیم با یکدیگر مذاکره کردند. گفته میشود ایران به دلیل جایگاه حکومتی ونس و گزارشهایی مبنی بر مخالفت اولیۀ او با این جنگ، خواستار حضور وی در مذاکرات شده بود.
سپاه: عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز با «برخورد سخت» مواجه میشود
فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیهای تازه نوشت که «هرگونه تلاش برای عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز با برخورد سخت مواجه خواهد شد.»
نیروی دریایی سپاه در این اطلاعیه مدهی «مدیریت هوشمند کامل» خود بر تنگه هرمز شد و نوشت که «اجازه عبور برابر ضوابط خاص صرفاً به شناورهای غیرنظامی داده میشود.»
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا وارد تنگه هرمز شدهاند تا عملیات پاکسازی مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران را آغاز کنند.
اما نیروی دریایی سپاه در این اطلاعیه نوشت که «اخبار منتشرشده در خصوص عبور شناورهای آمریکایی از تنگه تکذیب میشود و با هرگونه تلاش برای عبور شناورهای نظامی با قاطعیت کامل برخورد سخت خواهد شد.»
ترامپ: برای من فرقی ندارد که ایران و آمریکا به توافق برسند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه گفت که نتیجۀ گفتوگوهای ایران و آمریکا در پاکستان برای او اهمیتی ندارد و تأکید کرد که ایالات متحده از این جنگ پیروز بیرون آمده است.
در حالی که گفتوگوها در پاکستان ادامه دارد، دونالد ترامپ در محوطۀ چمن کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اینکه به توافق برسیم یا نه، برای من تفاوتی نمیکند. دلیلش این است که ما پیروز شدهایم.»
او اظهار داشت «گزارشهای زیادی» از گفتوگوها در اسلامآباد دریافت میکند که به گفتۀ او ساعتهای متمادی در جریان بوده است. او افزود: «هر اتفاقی بیفتد، ما پیروزیم. ما آن کشور را بهطور کامل شکست دادهایم.»
دونالد ترامپ اظهارات قبلیاش مبنی بر اینکه آمریکا نیروی هوایی، نیروی دریایی و رهبری ایران را از میان برده تکرار کرد و گفت اکنون برای بازگشایی تنگۀ هرمز تلاش میکند؛ کاری که به گفتۀ او، آمریکا به نمایندگی از کشورهایی انجام میدهد که یا «ترسو» هستند، یا «ضعیف» و یا «خسیس».
او گفت: «ناتو هیچ کمکی به ما نکرد.»
ترامپ دربارۀ تنگه هرمز نیز گفت: «ما در آنجا مینروب داریم. داریم تنگه را پاکسازی میکنیم.»
آقای ترامپ با بازگشت به موضوع مذاکرات گفت: «ببینیم چه میشود، اما از دیدگاه من، اهمیتی ندارد.»
رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه همچنین به خبرنگاران گفت که اگر چین به ایران سلاح بفرستد، دچار «مشکلات بزرگی» خواهد شد.
سیانان به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا گزارش داده است که چین در حال آمادهسازی برای ارسال سامانههای پدافند هوایی، از جمله موشکهای ضدهوایی دوشپرتاب، به ایران در هفتههای آینده است و احتمال دارد این انتقال از طریق کشورهای ثالث انجام شود تا منشأ آن پنهان بماند.
دونالد ترامپ همزمان در پیامی تازه در شبکه اجتماعی تروث سوشال که میتواند به یکی از تأثیرات بسته شدن تنگه هرمز اشاره داشته باشد، نوشت: «من در طول نبرد برای آزادی در ایران، قیمت کودهای شیمیایی را بهدقت زیر نظر دارم. ایالات متحده گرانفروشیِ انحصاراتِ تولید کود را برنمیتابد! کشاورزان آمریکایی، ما هوای شما را داریم!»
ازسرگیری محدود تردد دریایی در قطر
در حالی که ایالات متحده از آغاز عملیات پاکسازی آبراه تنگه هرمز خبر داده و ایران این ادعا را رد کرده است، قطر اعلام کرد فعالیتهای کشتیرانی را بهطور محدود از سر میگیرد.
وزارت ترابری قطر اعلام کرد که از روز یکشنبه، تردد دریایی برای همه انواع شناورها و شیوههای حملونقل دریایی، از ساعت شش صبح تا شش عصر، از سر گرفته میشود.
این وزارتخانه در بیانیهای افزود که شناورهای دارای مجوز صید ماهی همچنان میتوانند بهصورت شبانهروزی و بر اساس مقررات پیشین فعالیت کنند. همچنین از همه بهرهبرداران خواسته شده پیش از حرکت، پروتکلهای ایمنی را رعایت کرده و تجهیزات امنیتی لازم را فراهم کنند.
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا وارد تنگه هرمز شدهاند تا عملیات پاکسازی مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران را آغاز کنند.
به گفته سنتکام، ناوشکنهای «یواساس فرانک ای. پیترسون» و «یواساس مایکل مورفی» در این عملیات مشارکت دارند و ممکن است نیروهای بیشتری، از جمله پهپادهای زیرآبی، در روزهای آینده به آنها ملحق شوند.
تسنیم: دور تازه مذاکرات سهجانبه در اسلامآباد آغاز شد
گزارشها از ادامه مذاکرات ایران و آمریکا تا بامداد یکشنبه در اسلامآباد حکایت دارد؛ گفتوگوهایی که با میانجیگری پاکستان و در فضایی همراه با اختلافات جدی دنبال میشود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا از ساعاتی پیش با حضور مقامهای پاکستانی، دور جدیدی از گفتوگوهای سهجانبه را در پایتخت پاکستان آغاز کردهاند.
بر اساس این گزارش، با وجود برگزاری نشست اولیه، گفتوگوها در ادامه بهصورت غیرمستقیم و از طریق تبادل پیام میان دو طرف و با واسطه میانجیهای پاکستانی پیگیری شده است.
گزارشها میگویند این مذاکرات که تا بامداد ادامه یافته، در حالی جریان دارد که اختلافات، بهویژه بر سر موضوع تنگه هرمز، همچنان مانع دستیابی به چارچوبی مشترک شده است.
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از منابع خود، از آنچه «زیادهخواهی» طرف آمریکایی نامیده، بهعنوان یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات یاد کرده و افزوده است که این دور از گفتوگوها ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به توافقی اولیه باشد.
در عین حال، به نوشته این خبرگزاری، هنوز مشخص نیست که مذاکرات برای یک روز دیگر تمدید خواهد شد یا هیئتها برای مشورت به پایتختهای خود بازمیگردند.
منابع پاکستانی به سیانان گفتهاند که فضای کلی و نتیجهٔ مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد تا حد زیادی مثبت بوده است، اما بر سر کنترل تنگه هرمز همچنان بنبست ادامه دارد.
پیشتر نیز یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهٔ ایران به سیانان گفته بود که از نظر طرف ایرانی، آمریکا دربارهٔ این تنگه «خواستههای غیرقابلقبول» مطرح کرده است.
خبرگزاری ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی»، مذاکرات از طریق انتقال متن ادامه دارد
خبرگزاری دولتی ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات با آمریکا، گفتوگوها از طریق انتقال متن ادامه دارد».
پیش از آن، حدود ساعت ۱۰ به وقت تهران، خبرگزاریهای تسنیم و فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش دادند که موضوع تنگه هرمز «یکی از محورهای اصلی اختلاف» است که در مرحلهٔ انتقال متن مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
خبرگزاری تسنیم در گزارش خود همچنین گفت پس از شروع رسمی مذاکرات در حدود ساعت شش و نیم بعدازظهر به وقت تهران، اعضای اصلی هیئتها «بیش از یک ساعت» مذاکره کردند و سپس گروههای کارشناسی وارد گفتوگوهای فنی شدند که «بین دو تا سه ساعت» طول کشید و سپس مرحلهٔ تبادل متنها آغاز شد تا چارچوب مشترک مذاکرات به دست آید اما «اختلاف بر سر موضوع تنگه هرمز» مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
پس از انتشار گزارش تسنیم، خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد که «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، گفتوگوها به طور فشرده و از طریق انتقال پیام متن بین طرفین ادامه دارد».
رسانههای ایران از احتمال تمدید مذاکرات برای روز یکشنبه نیز خبر دادهاند. این گزارشها در حالی منتشر میشود که هنوز هیچ بیانیهٔ رسمی از طرفین مذاکرات و یا اسلامآباد که نقش میانجی را دارد، منتشر نشده و جزئیات گزارشها تأیید نشده است.