چین اعلام کرد «نقش سازندهای» در پیشبرد مذاکرات ایران و آمریکا ایفا خواهد کرد
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، روز سهشنبه، ۲۵ فروردین خواستار «احترام» به حاکمیت ملی کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس شد و اعلام کرد این کشور «نقش سازندهای» در پیشبرد مذاکرات صلح در خاورمیانه ایفا خواهد کرد.
تلویزیون دولتی چین گزارش داد که رئیسجمهور این کشور در دیدار با شیخ خالد بن محمد آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، ضمن «ارائه پیشنهادهایی برای حفظ صلح در منطقه»، گفت: «حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی کشورهای خلیج فارس در خاورمیانه باید صادقانه مورد احترام قرار گیرد.»
شی جینپینگ همچنین بر لزوم حفاظت از نظم جهانی مبتنی بر سازمان ملل و هماهنگی در مسائل امنیتی و توسعه تأکید کرد.
اظهارات رئیسجمهور چین به دنبال انتشار گزارشهایی دربارهٔ نقش پررنگ این کشور در برقراری آتشبس میان آمریکا و ایران و برگزاری مذاکراتی میان این دو کشور طی روزهای گذشته مطرح میشود.
پیشتر سفیر ایران در چین گفته بود هم تهران و هم کشورهای منطقه میتوانند «ضمانتهای چین» را برای هرگونه توافق احتمالی «بهراحتی قبول کنند». یک مقام پاکستانی هم ادعا کرده بود حکومت ایران در آخرین لحظات با فشار چین به توافق آتشبس تن داد.
دیدهبان حقوق بشر: حمله به انبارهای نفت در ایران میتواند مصداق جنایت جنگی باشد
سازمان دیدهبان حقوق بشر میگوید حملات اسرائیل به چهار انبار نفت در اطراف تهران در شانزدهم اسفند پارسال، ممکن است موجب «آسیبهای بلندمدت» به سلامت انسانها و محیطزیست شود.
در بیانیه این سازمان حقوق بشری که دوشنبه ۲۴ فروردین منتشر شده، به این موضوع اشاره شده که حمله به زیرساختهایی که عمدتاً غیرنظامی هستند و موجب آسیب قابل پیشبینی به غیرنظامیان میشوند، «نقض حقوق بینالملل بشردوستانه محسوب شده و احتمالاً جنایت جنگی به شمار میرود».
شانزدهم اسفند ۱۴۰۴، شرکت دولتی توزیع نفت ایران اعلام کرد که «چهار مرکز مورد استفاده برای ذخیره و توزیع فرآوردههای نفتی و یک مرکز انتقال فرآوردههای نفتی در استانهای تهران و البرز توسط هواپیماهای دشمن متخاصم هدف حمله قرار گرفتند.»
در همان روز، ارتش اسرائیل در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که «چندین مجموعه ذخیره سوخت متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تهران» را هدف قرار داده است.
بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیدهبان حقوق بشر، میگوید حملات اسرائیل به انبارهای نفت اطراف تهران «ممکن است پیامدهای ویرانگری برای محیطزیست و سلامت مردم برای سالهای طولانی داشته باشد و احتمالاً مصداق جنایت جنگی است.»
او افزود: «به نظر میرسد نیروهای اسرائیلی آسیبهای بلندمدت قابل پیشبینی در اطراف تهران را در نظر نگرفتهاند و باید در قبال آن پاسخگو باشند.»
دیدهبان حقوق بشر میگوید بهطور مستقیم یا از طریق واسطهها با هشت نفر در تهران و کرج درباره آثار این حملات گفتوگو کرده و همچنین با ۹ کارشناس محیطزیست و سلامت مصاحبه کرده است.
پژوهشگران این سازمان تصاویر ماهوارهای را تحلیل کرده و ویدئوهای مرتبط با حملات را راستیآزمایی کردهاند. این سازمان در ششم فروردین ۱۴۰۵ برای دریافت توضیحات بیشتر درباره این حملات به مقامات اسرائیلی و ایرانی نامه نوشت، اما مقامات ایرانی پاسخی ندادهاند.
مقامات اسرائیلی در ۳۰ مارس پاسخ دادند و اعلام کردند که این حملات «مطابق با اصول تفکیک، تناسب و احتیاط» انجام شده است. آنها افزودند که انبارهای نفت هدف قرارگرفته «برای تأمین مستقیم سوخت واحدهای نیروهای مسلح رژیم، در پشتیبانی از عملیات هوانوردی نظامی، پهپادها، شناورهای دریایی و سایر زیرساختهای نظامی» تعیین شده بودند.
با این حال دیدهبان حقوق بشر تأیید کرد که این انبارهای نفت برای «مصارف غیرنظامی» استفاده میشدند، اما افزوده که نتوانسته مشخص کند که آیا برای پشتیبانی نظامی نیز به کار گرفته میشدند یا خیر.
با این حال یک منبع مطلع به این سازمان گفته که «این انبارها فقط حاوی بنزین و گازوئیل بودهاند که برای هوانوردی، پهپادها یا شناورهای دریایی استفاده نمیشوند.»
طرح اتهامات تازه علیه حشمتالله طبرزدی در زندان
میسا طبرزدی، دختر حشمتالله طبرزدی، فعال سیاسی زندانی، میگوید اتهامات تازهای علیه پدرش در زندان مطرح شده که او نسبت به پیامدهای آن نگران است.
بهگفته خانواده آقای طبرزدی، این فعال سیاسی در جلسات بازپرسی، برای اتهامات «دعوت به اغتشاش و قتال»، «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به رهبری» تفهیم اتهام شده است.
به گفته خانم طبرزدی، صدور حکم در هر یک از این موارد میتواند با مجازاتهای سنگینی همراه باشد و حتی خطر صدور حکم اعدام را در پی داشته باشد.
حشمتالله طبرزدی، دبیرکل جبهه دموکراتیک ایران، پیشتر نیز با احکام قضایی مختلفی روبهرو بوده و در حال گذراندن دوران محکومیت خود در زندان است.
این برای نخستینبار نیست که مقامهای جمهوری اسلامی علیه افرادی که در زندان و در حال گذراندن دوران حبس خود هستند، اتهامات قضایی تازه مطرح میکنند تا دوران حبس آنها را طولانیتر کنند.
یک کشتی چینی برای اولین بار از زمان آغاز محاصره دریایی آمریکا از تنگۀ هرمز عبور کرد
ساعاتی پس از آغاز رسمی محاصرهٔ دریایی بنادر جنوبی ایران توسط ارتش آمریکا، خبرگزاری رویترز خبر داد که یک نفتکش متعلق به چین حامل نفت و مواد شیمایی روز سهشنبه از تنگه هرمز عبور کرد.
این خبرگزاری با استناد به دادههای کشتیرانی گزارش کرد که نفتکش «ریچ استاری» روز سهشنبه با عبور از تنگۀ عبور هرمز، اولین عبور از زمان آغاز محاصره ایالات متحده از این آبراهه حیاتی را ثبت کرد.
این کشتی که در فهرست تحریمهای آمریکا هم قرار دارد، روز دوشنبه از بندر شارجه در امارات متحده عربی به سمت چین حرکت کرده بود.
سنتکام، فرماندهی مرکزی نیروهای نظامی آمریکا، روز یکشنبه رسماً اعلام کرده بود که محاصرهٔ بنادر ایران در تنگه هرمز روز دوشنبه ساعت ۵.۵ بعدازظهر به وقت ایران آغاز میشود.
با فرارسیدن این زمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه در شبکه اجتماعی خود به قایقهای تندرو کوچک سپاه پاسداران اخطار داد که اگر به منطقهٔ محاصره نزدیک شوند، «بلافاصله نابود خواهند شد».
روزنامهٔ والاستریت جورنال به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشته است که «بیش از ۱۵ ناو جنگی آمریکا» برای اجرای محاصرهٔ ایران آماده شدهاند، شامل یک ناو هواپیمابر، چند ناوشکن با موشکهای هدایتشونده و یک کشتی تهاجمی آبیخاکی.
بازداشت زینب شفیعزاده در اصفهان و انتقال به مکان نامعلوم
زینب شفیعزاده، شهروند ساکن اصفهان، در پی یورش نیروهای امنیتی به محل سکونتش بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
یکی از اعضای نزدیک به خانواده شفیعزاده در گفتوگو با رادیو فردا گفته مأموران او را شامگاه یکشنبه ۲۳ فروردین در خانهاش بازداشت کردند و با وجود پیگیریهای خانواده، هنوز هیچ اطلاعی از نهاد بازداشتکننده، دلایل بازداشت و اتهامات این شهروند مشخص نیست.
بهگفته این فرد نزدیک به خانواده، فشارهای امنیتی بر خانم شفیعزاده از زمستان سال گذشته آغاز شد و در ۱۵ دی ۱۴۰۴، مأموران ضمن تفتیش منزل، لوازم شخصی و الکترونیکی او را ضبط کردند.
پس از آن نیز او بارها به نهادهای امنیتی «احضار» شد، و با آنکه «هر بار داوطلبانه حاضر شد و به بازجویان در تمامی مراحل قبلی پاسخ داد اما در نهایت بازداشت شد».
جمهوری اسلامی که بازداشت شهروندان را بعد از سرکوب خونین اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، تشدید کرده، این روند را در دوران حملات مشترک آمریکا و اسرائیل و در خاموشی اینترنت نیز ادامه داده است.
گوترش خواستار ادامه مذاکرات طرفین درگیر در جنگ ایران شد
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار ازسرگیری مذاکرات میان طرفین درگیر در خاورمیانه برای دستیابی به یک توافق شد.
آقای گوترش در پستی که ۲۴ فروردین در شبکه ایکس نوشته، در عین حال خواستار حفظ کامل آتشبس در جریان جنگ ایران شده و تأکید کرده که «تمامی نقضها باید متوقف شوند».
او در عین حال افزوده: «همه طرفهای درگیر باید آزادی کشتیرانی را، از جمله در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بینالملل محترم بشمارند.»
دبیرکل سازمان ملل اضافه کرده که پس از هفتهها «ویرانی و رنج، روشن است که هیچ راهحل نظامی برای درگیری کنونی در خاورمیانه وجود ندارد».
این پیام پس از آن منتشر شد که ایران و آمریکا آخر هفته گذشته در پاکستان دیدار کردند، اما این گفتوگوها بدون رسیدن به توافقی برای پایان دادن به حملات پنجهفتهای آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به پایان رسید.
ایالات متحده آمریکا میگوید باتوجه به روشنکردن همه خطوط قرمز این کشور در اسلامآباد برای تهران، اکنون برای دستیابی به توافق، توپ در زمین جمهوری اسلامی است.
ارتش ایالات متحده از عصر روز دوشنبه ۲۴ فروردین، همه بنادر خلیج فارس ایران را مسدود کرد و عملاً کنترل ترافیک دریایی را بهدست گرفت.
بازگشایی تنگۀ هرمز در هفتههای پنجم و ششم جنگ، به یکی از خواستههای اصلی دونالد ترامپ برای توقف حملات به ایران تبدیل شده است.
لاوروف به عراقچی: ازسرگیری درگیریها نباید رخ دهد؛ روسیه آماده کمک است
وزیر خارجه روسیه روز دوشنبه در گفتوگو با همتای ایرانی خود تأکید کرد که باید از هرگونه ازسرگیری درگیریها در خاورمیانه جلوگیری شود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، سرگئی لاوروف در تماس تلفنی با عباس عراقچی گفت این بحران «راهحل نظامی ندارد» و اعلام کرد که «روسیه آماده است برای کاهش تنشها و دستیابی به راهحل سیاسی کمک کند.»
بر اساس بیانیه وزارت خارجه روسیه، عراقچی نیز در این تماس جزئیاتی از گفتوگوهای ایران و آمریکا در پاکستان را که در پایان هفته گذشته بدون نتیجه مشخصی پایان یافت، با لاوروف در میان گذاشت.
اظهارات لاوروف در مورد «کمک به کاهش تنشها» درحالی بیان میشود که پیش از این کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روسیه را متهم کرده است که در جنگ خاورمیانه برای «کشتن آمریکاییها» به ایران اطلاعات میدهد و از ایالات متحده خواسته فشار بر مسکو را افزایش دهد.
کایا کالاس در حاشیه نشست گروه هفت در پاریس به خبرنگاران گفته بود: روسیه «با پهپادها از ایران حمایت میکند تا بتواند به کشورهای همسایه و همچنین پایگاههای نظامی آمریکا حمله کند.»
در همین حال، کرملین اعلام کرده است که همچنان آماده است در چارچوب یک توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن، اورانیوم غنیشده ایران را دریافت کند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفته این پیشنهاد همچنان روی میز است، اما هنوز اجرایی نشده است.
اشاره این مقام روس احتمالا به طرحهایی مربوط میشود که پیشتر درباره مشارکت احتمالی روسیه در انتقال اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران مطرح بوده است.
روسیه پیشتر نیز در انتقال اورانیوم غنی شده ایران نقش داشت. در زمان توافق برجام حدود ۲۵ هزار پوند (بیش از ۱۱ هزار و ۳۰۰ کیلوگرم) اورانیوم غنیشده ایران به روسیه منتقل شد.
نیویورکتایمز: اختلاف آمریکا و ایران بر سر مدت تعلیق غنیسازی؛ پیشنهاد پنجساله تهران رد شد
نیویورکتایمز مینویسد که در جریان مذاکرات صلح در اسلامآباد طی آخر هفته، ایالات متحده از ایران خواست غنیسازی اورانیوم را به مدت ۲۰ سال به حالت تعلیق درآورد.
این روزنامه نوشت که «به گفتۀ دو مقام ارشد ایرانی و یک مقام آمریکایی»، ایرانیها در پاسخ رسمی که روز دوشنبه فرستادند، اعلام کردند که حداکثر با پنج سال تعلیق موافقت میکنند.
مقام آمریکایی به روزنامه نیویورکتایمز گفته است که «ترامپ این پیشنهاد را رد کرده است.»
او همچنین اشاره کرده است که ایالات متحده از ایران خواسته اورانیوم با غنای بالا را از کشور خارج کند، اما ایرانیها پافشاری کردهاند که این سوخت باید در خاک ایران باقی بماند.
این مقام آمریکایی افزوده است که «البته آنها پیشنهاد دادهاند که آن را به میزان زیادی رقیق کنند تا دیگر نشود از آن برای ساخت سلاح هستهای استفاده کرد. نگرانی اینجاست که در این صورت سوخت همچنان در اختیار ایرانیها میماند و ممکن است در آینده دوباره آن را تا عیار نظامی غنیسازی کنند.»
به نوشته نیویورکتایمز، همچنین گفتوگوهایی برای برگزاری یک دور دیگر از مذاکرات حضوری در جریان است، اما به گفتۀ مقامات، هنوز برنامۀ قطعی در این باره نهایی نشده است.
وزیر انرژی آمریکا: اوج قیمت نفت در راه است
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرد قیمت نفت احتمالاً در «چند هفته آینده» به اوج میرسد و تا زمان ازسرگیری «معنادار» تردد کشتیها در تنگه هرمز، روند افزایشی خود را حفظ خواهد کرد.
به گفته او، ادامه محدودیت در عبور نفت از این گذرگاه حیاتی باعث بالا ماندن قیمت انرژی شده است. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز هشدار داده که قیمت نفت و بنزین ممکن است تا ماهها بالا باقی بماند.
وزیر انرژی آمریکا همچنین با ارائه یک بهروزرسانی، توضیح داد که در این میان با تغییرات سیاسی در ونزوئلا، تولید نفت این کشور حدود ۲۵ درصد افزایش یافته و صادرات آن نیز رشد کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیامی تازه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «۳۴ کشتی دیروز از تنگه هرمز عبور کردند، که بهمراتب بیشترین تعداد از زمان آغاز این انسداد احمقانه است.»
او در پیامی دیگر، پیش از این پیام، نوشته بود: «نیروی دریایی ایران اکنون در کف دریا قرار دارد و کاملاً نابود شده است، در مجموع ۱۵۸ کشتی. آنچه ما هدف قرار ندادهایم تعداد اندکی از آن چیزی است که خودشان «شناورهای تندرو تهاجمی» مینامند، چون آنها را تهدید جدی محسوب نکردیم. هشدار: اگر هر یک از این شناورها به محدودهٔ محاصرهٔ ما نزدیک شوند، فوراً نابود خواهند شد، با استفاده از همان سامانهای که علیه قاچاقچیان مواد مخدر در دریا به کار میبریم. این کار سریع و بیرحمانه است.»
ونس در مورد گفتوگوها با ایران: توپ اکنون در زمین ایران است
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت واشینگتن در گفتوگوهای مربوط به پایان جنگ خاورمیانه، خطوط قرمز خود را به روشنی برای ایران مشخص کرده و حالا نوبت تهران است که قدمی بردارد.
ونس سرپرست گروهی بود که آخر هفته در پاکستان با مقامات ایرانی دیدار کردند، اما این گفتوگوها بدون رسیدن به توافقی برای پایان دادن به حملات پنجهفتهای آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به پایان رسید.
او روز دوشنبه در مصاحبه با فاکسنیوز گفت: «نمیخواهم بگویم که فقط اوضاع بد پیش رفت، بلکه معتقدم اتفاقات خوبی هم افتاد. ما پیشرفت زیادی داشتیم.»
معاون رئیسجمهور آمریکا افزود: «به نظرم واقعاً توپ در زمین ایران است، چون ما پیشنهادهای زیادی را روی میز گذاشتیم و خطهای قرمزمان را هم کاملاً شفاف کردیم.»
ونس اشاره کرد که رئیسجمهور آمریکا در دو مورد بهخصوص هیچ جای چانهزنی باقی نگذاشته است: یکی نظارت آمریکا بر اورانیوم غنیشدۀ ایران و دیگری ایجاد سازوکاری برای اطمینان از اینکه ایران در آینده به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت.
او افزود: «اینکه ایرانیها بگویند سلاح هستهای نمیسازند یک حرف است، اما اینکه ما روشی برای اطمینان از این موضوع داشته باشیم، بحث دیگری است.»
همچنین ونس گفت که واشینگتن در ازای آتشبس دوهفتهای که هفته پیش توافق شد، انتظار دارد ایران تنگۀ هرمز را که یک آبراه حیاتی است و در حال حاضر توسط نیروهای تهران عملاً بسته شده، دوباره بهطور کامل باز کند.
جیدی ونس افزود که ایالات متحده انتظار دارد ایران در زمینه بازگشایی تنگه هرمز پیشرفت کند و هشدار داد در صورتی که تهران این کار را انجام ندهد، روند مذاکرات تغییر خواهد کرد.
هیئتهای مذاکرهکننده از دو کشور روز یکشنبه در پاکستان پس از ساعتها گفتوگو دست خالی به کشورهای خود بازگشتند. اما چند رسانه در ایالات متحده روز دوشنبه از وجود «ارتباط مستمر» میان ایران و آمریکا خبر دادند.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجۀ ایران، یکشنبه شب در یک گفتوگوی تلفنی به همتای فرانسوی خود، ژان نوئل بارو، گفته است که «علیرغم پیشرفت در روند مذاکرات در بسیاری از موضوعات، آمریکا بخاطر رویکرد زیادهخواهانه و تغییر مداوم مطالبات مانع از حصول توافق شد.»
سخنان او در مورد «پیشرفت در روند مذاکرات در بسیاری از موضوعات»، بیشباهت به گفتۀ جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در مصاحبۀ دوشنبهشب با فاکسنیوز نبود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه در پاسخ به این پرسش که آیا هدف از محاصرۀ تنگۀ هرمز، کشاندنِ دوباره ایران به پای میز گفتوگو است یا بازگشایی این آبراه برای کاهش قیمت انرژی، به خبرنگاران گفت: «شاید همۀ اینها.»
آقای ترامپ تأکید کرد: «قطعاً هر دو مورد و حتی فراتر از آن. ما نمیتوانیم اجازه دهیم کشوری از تمام دنیا باجخواهی یا اخاذی کند؛ چون این دقیقاً کاری است که آنها انجام میدهند. آنها واقعاً در حال باجخواهی از دنیا هستند و ما اجازه نمیدهیم این اتفاق بیفتد.»
رئیسجمهور آمریکا جزئیاتی از برنامههای آتی برای گفتوگو با ایران ارائه نداد، اما گفت که از زمان شکست مذاکرات در اسلامآباد، «طرف مقابل با ما تماس گرفته است.» او در پایان اضافه کرد: «آنها خیلی زیاد، واقعاً خیلی زیاد، دنبال رسیدن به یک توافق هستند.»