زنده پایان مهلت ۶۰ روزۀ کنگره به ترامپ برای پایان دادن به جنگ؛ دولت تفسیر متفاوتی دارد

شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، روز دوشنبه ۳۱ فروردین در تماس تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، تأکید کرد که «تردد عادی» از تنگهٔ هرمز «باید حفظ شود».

بر اساس گزارش شبکه دولتی «سی‌سی‌تی‌وی» چین، شی گفت: «رفت‌وآمد عادی در تنگهٔ هرمز باید حفظ شود. این موضوع در راستای منافع مشترک کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی است».

رهبر چین تلاش کرده است که پکن را در برابر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، به‌عنوان یک نیروی متعادل‌کننده و باثبات معرفی کند.

چین یکی از شرکای تجاری اصلی کشورهای خلیج فارس و بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است که بخش عمدهٔ آن از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند.

شی همچنین در این گفت‌وگو با ولیعهد عربستان تأکید کرده که چین «خواستار آتش‌بس فوری و جامع» است.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع امنیتی پاکستان گزارش داد که عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، با دونالد ترامپ گفت‌وگو کرده و به رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که محاصره دریایی ایران مانعی در برابر مذاکرات صلح با تهران است.

به گفته این منبع امنیتی که نامش فاش نشده، «دونالد ترامپ در پاسخ گفته است که این توصیه را در نظر خواهد گرفت».

این خبر هنوز از سوی مقام‌های آمریکایی تأیید یا رد نشده است.

مقام‌های ایران اعمال محاصره دریایی از سوی آمریکا را «نقض آتش‌بس» خوانده و گفته‌اند که فعلاً برنامه‌ای برای شرکت در دور دوم مذاکرات صلح با آمریکا را ندارند که قرار است در پاکستان برگزار شود.

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء روز دوشنبه ۳۱ فروردین به توقیف کشتی باری ایرانی در دریای عمان واکنش نشان داد.

سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیاء با اشاره به آنچه که آمادگی برای «برخورد قاطع » با نیروی دریایی ارتش آمریکا خواند، مدعی شد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «به‌دلیل حضور برخی از خانواده‌های کارکنان کشتی ایرانی برای حفظ جان و امنیت آن‌ها که هر لحظه در خطر بودند، با محدودیت روبه‌رو شدند».

او بدون اشاره به جزئیات گفت: «پس از حصول اطمینان از حفظ جان خانواده‌ها و کارکنان کشتی اقدام لازم انجام خواهد شد».

نیروی دریایی ایالات متحده روز ۳۰ فروردین بعد از متوقف کردن یک کشتی باری ایرانی به نام «توسکا» در دریای عمان، کنترل آن را به دست گرفت.

در واکنش، قرارگاه خاتم‌الانبیاء این اقدام را «دزدی دریایی و مسلحانه ارتش آمریکا» نامید و بر پاسخ فوری تأکید کرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران بامداد دوشنبه، ۳۱ فروردین، گفت که تا این لحظه برنامه‌ای برای شرکت در دور دوم مذاکرات صلح با آمریکا نداریم.

اسماعیل بقائی در نشست هفتگی‌اش با خبرنگاران در عین حال گفت که «ایران با اولویت قرار دادن منافع و مصالح ملی، درباره تداوم مسیر مذاکرات تصمیم‌ مقتضی را اتخاذ خواهد کرد».

او همچنین اقدام آمریکا در توقیف یک کشتی ایرانی را «تجاوز» خواند و گفت که مراجع ذی‌صلاح در حال بررسی ابعاد این حادثه هستند.

بقائی همچنین انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران به آمریکا یا هر کشور دیگری را رد کرد و گفت: «این موضوع در هیچ‌یک از مراحل مذاکرات جاری و پیشین، مطرح نبوده و اساساً این گزینه در دستور کار جمهوری اسلامی ایران قرار ندارد».

همزمان با اظهارات سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، یک مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت: «اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای همچنان حل نشده و شکاف‌ها کمتر نشده است».

این مقام که نامش فاش نشده، گفته است که «ادامهٔ محاصرهٔ دریایی آمریکا، مذاکرات صلح ایران و ایالات متحده را تضعیف می‌کند» و «توانایی‌های دفاعی ایران، از جمله برنامه موشکی آن، قابل مذاکره نیستند».

حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که ۹ اسفند پارسال آغاز شد، پس از ۴۰ روز به یک آتش‌بس شکننده دو هفته‌ای منتهی شد که دورهٔ این آتش‌بس بامداد چهارشنبه به پایان می‌رسد، مگر این‌که طرفین آن را تمدید کرده یا به توافقی برای پایان قطعی جنگ دست یابند.

پلیس اسرائیل اعلام کرد دو مرد جوان به ظن جاسوسی برای ایران بازداشت شده‌اند و افزود یکی از آن‌ها قصد داشته برای آموزش به یکی از کشورهای عربی برود.

به گزارش روز دوشنبه ۳۱ فروردین «تایمز اسرائیل»، ساگی هایک ۱۹ ساله، اهل نس‌صیونا، ظاهراً چند ماه پیش از بازداشتش در ماه مارس با یک عامل ایرانی در تماس بوده است.

پلیس می‌گوید: «هایک موافقت کرده بود در یکی از کشورهای عربی آموزش ببیند و حتی از او خواسته شده بود افراد دیگری را نیز برای انجام مأموریت‌ها تحت هدایت [ایرانی‌ها] جذب کند».

این گزارش می‌گوید: پس از آن‌که این جوان اطلاعات شخصی اعضای خانواده‌اش را در اختیار آن عامل ایرانی قرار داد، چند نفر از بستگان او «پیام‌های تهدیدآمیز» دریافت کردند.

هایک در جریان بازجویی ظاهراً اعتراف کرده که به یک اسرائیلی دیگر که توسط ایران جذب شده بود، آساف چتریت ۲۱ ساله، در انجام مأموریتی برای رابطش کمک کرده است.

چتریت، اهل بیت عوِد، نیز بازداشت شده است.

قرار است این دو مظنون روز دوشنبه در دادگاه منطقه‌ای لود-مرکزی تفهیم اتهام شوند.

روزنامه روسی ودوموستی روز دوشنبه به نقل از سفیر جمهوری اسلامی در مسکو نوشت: ایران عبور امن کشتی‌ها از تنگهٔ هرمز را بر مبنای یک رژیم حقوقی جدید تضمین می‌کند.

کاظم جلالی به این روزنامه گفته است: «ایران ایمنی عبور و مرور را تضمین می‌کند. بر اساس اقدامات امنیتی و نظام حقوقی تنگهٔ هرمز، کشتی‌ها و شناورها می‌توانند از آن عبور کنند».

به نظر می‌رسد اشاره سفیر ایران به نظام حقوقی جدید به تفاهمی مربوط باشد که جمهوری اسلامی می‌گوید با عمان دربارهٔ چگونگی نظارت بر تنگهٔ هرمز امضا کرده است.

پیشتر اعلام شده بود که بر مبنای این تفاهم، دو کشور ایران و عمان از کشتی‌های عبوری می‌توانند عوارض بگیرند.

به نوشته روزنامه ودوموستی، سفیر ایران در مسکو گزارش‌ها مبنی بر این‌که روسیه در جریان جنگ ۴۰ روزه به ایران اطلاعات داده است را رد کرد.

او همچنین مدعی شده است که «جمهوری اسلامی متحدتر از گذشته است».

قوه قضائیه جمهوری اسلامی از اعدام دو نفر دیگر در روز دوشنبه، ۳۱ فروردین، به اتهام «ارتباط با اسرائیل» و «جاسوسی» خبر داد.

میزان، خبرگزاری قوه قضائیه، اسامی این افراد را محمد معصوم‌شاهی و حامد ولیدی اعلام و ادعا کرد که آن‌ها «از طریق فضای مجازی و سفر به اقلیم کردستان عراق با افسران سرویس اطلاعاتی اسرائیل ارتباط برقرار کرده و از آن‌ها آموزش گرفته بودند».

قوه قضائیه گفته که افراد اعدام‌شده به‌دنبال حمله به «دو مرکز عمومی خدماتی و نظامی» در تهران بودند.

میزان نوشته که آن‌ها در دادگاه به اتهام‌های «محاربه»، «همکاری با گروه‌های متخاصم و اسرائیل»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «عضویت در گروه ترویستی مجرمانه با هدف بر هم زدن امنیت کشور» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» محاکمه و به اعدام محکوم شدند.

از شرایط برگزاری دادگاه آن‌ها خبری منتشر نشده بود.

سازمان مجاهدین خلق که از سوی جمهوری اسلامی ایران «گروهک تروریستی» معرفی می‌شود، در گزارشی گفته که دو فرد اعدام‌شده از اعضای آن بوده‌اند.

در ماه‌های اخیر و از زمان نخستین حمله اسرائیل و آمریکا به ایران، ده‌ها نفر در ایران به اتهام همکاری با اسرائیل بازداشت یا اعدام شده‌اند.

نهادهای حقوق‌بشری از افزایش چشمگیر تعداد اعدام‌ها در یک سال گذشته در ایران ابراز نگرانی کرده‌اند.

روزنامه وال‌استریت جورنال روز دوشنبه ۳۱ فروردین گزارش داد که امارات متحده عربی از ایالات متحده درخواست یک پشتوانه مالی کرده و گفته که اگر با کمبود دلار روبه‌رو شود، ممکن است ناچار شود به یوآن و سایر ارزها نفت خود را بفروشد و مبادلات را انجام دهد.

بر اساس این گزارش و به نقل از مقام‌های آمریکایی، خالد محمد سالم بالعمی، رئیس بانک مرکزی امارات، هفته گذشته در دیدارهایی در واشینگتن با اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، و همچنین مقام‌هایی از خزانه‌داری و فدرال رزرو، موضوع ایجاد یک خط مبادله ارزی را مطرح کرد.

اماراتی‌ها تأکید کردند که تا این‌جا از بدترین پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در امان مانده‌اند، اما ممکن است همچنان به یک خط نجات مالی نیاز پیدا کنند.

به نوشته وال‌استریت جورنال، این گفت‌وگوها نشان‌دهنده نگرانی امارات است از این‌که جنگ می‌تواند به اقتصاد آن و جایگاهش به‌عنوان یک مرکز مالی جهانی آسیب جدی وارد کند، ذخایر ارزی‌اش را کاهش دهد و سرمایه‌گذارانی را که زمانی این کشور را مکانی باثبات و امن برای سرمایه خود می‌دیدند، فراری دهد.

جنگ ۴۰ روزه با ایران، به زیرساخت‌های نفت و گاز امارات آسیب زده و توانایی این کشور برای فروش نفت از طریق نفتکش‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند را مختل کرده و آن را از یکی از منابع اصلی درآمد دلاری محروم ساخته است.

این روزنامه می افزاید: مقام‌های اماراتی هنوز درخواست رسمی برای چنین خط مبادله‌ای ارائه نکرده‌اند، خطی که به بانک مرکزی این کشور امکان دسترسی ارزان به دلار را می‌دهد تا در صورت بروز بحران نقدینگی، از پول ملی حمایت کرده یا ذخایر ارزی خود را تقویت کند.

برخی از این مقام‌ها می‌گویند اماراتی‌ها همچنین استدلال کرده‌اند که تصمیم رئیس‌جمهور ترامپ برای حمله به ایران، کشورشان را درگیر یک درگیری مخرب کرده که پیامدهایش ممکن است هنوز پایان نیافته باشد.

به گفته برخی منابع، مقام‌های امارات به طرف آمریکایی گفته‌اند که اگر این کشور با کمبود دلار مواجه شود، ممکن است ناچار شود برای فروش نفت و سایر مبادلات از یوان چین یا ارزهای دیگر استفاده کند.

در چنین سناریویی، تهدیدی ضمنی متوجه دلار آمریکا خواهد بود؛ ارزی که تا حدی به دلیل استفاده تقریباً انحصاری در معاملات نفتی، جایگاه برتر خود را در میان ارزهای جهانی حفظ کرده است.

خزانه‌داری کل کشور با صدور بخشنامه‌ای مجوز استفاده از ظرفیت فروش یا تهاتر ساختمان‌های دولتی که در جنگ دچار آسیب شده‌اند را به وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی ابلاغ کرد.

بر اساس این بخشنامه، به دستگاه‌های اجرایی اجازه داده شده تا نسبت به تعیین تکلیف ساختمان‌های دولتی که غیرقابل بازسازی بوده یا خسارت‌های بالایی دیده‌اند، اقدام کنند.

بر اساس گزارش رسانه‌های ایران، رحمت‌الله اکرمی، خزانه‌دار کل کشور، این بخشنامه را ابلاغ کرده و هدف از این تصمیم، «تأمین منابع مالی سریع برای بازسازی مناطق جنگی و همچنین کاهش هزینه‌های تعمیرات غیراقتصادی» عنوان شده است.

در این خبر در مورد «مناطق جنگی» و «تعمیرات غیراقتصادی» توضیح بیشتری داده نشده است.

داده‌های شرکت ردیابی کپلر نشان می‌دهد که روز شنبه بیش از ۲۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند، که این رقم بالاترین میزان تردد از اول مارس تاکنون است.

بر اساس این گزارش، از میان شناورهایی که روز شنبه موفق به عبور شدند، پنج فروند آخرین بار در ایران بارگیری کرده بودند که محموله‌هایشان شامل طیفی از فرآورده‌های نفتی تا فلزات بود. سه فروند از این شناورها از نوع حامل گاز مایع هستند که یکی به مقصد چین و دیگری به سوی هند در حرکت است.

در میان دیگر کشتی‌ها، چندین نفتکش و کشتی باری، از جمله حامل‌های گاز، نفتا و نفت خام از امارات، بحرین و عربستان، به مقصدهایی چون اندونزی، تایلند، کره جنوبی، تایوان، سریلانکا و ایتالیا در حال حرکت هستند.

با این حال گزارش شده که روز یکشنبه حتی یک نفتکش هم نتوانسته است از تنگه هرمز عبور کند. ایران با اشاره به محاصره دریایی ایالات متحده علیه بنادر کشور، گفته که تنگهٔ هرمز را بار دیگر به روی کشتی‌های دیگر مسدود کرده است.