ترامپ: آمریکا از دوشنبه خارج کردن امن کشتیها از تنگهٔ هرمز را آغاز میکند
رئیسجمهور ایالات متحده شامگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت اعلام کرد که آمریکا از بامداد دوشنبه به وقت خاورمیانه، «پروژهٔ آزادی» را برای «خارج کردن امن» کشتیهای و خدمه آنها که متعلق به کشورهای غیردرگیر در مناقشه خاورمیانه هستند، از تنگه هرمز آغاز خواهد کرد.
دونالد ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «کشورهایی از سراسر جهان، که تقریباً همگی در مناقشه خاورمیانه که بهصورت آشکار و خشونتبار در جریان است دخالتی ندارند، از ایالات متحده خواستهاند که آیا میتوانیم به آزادسازی کشتیهایشان که در تنگه هرمز گرفتار شدهاند کمک کنیم».
او با بیان اینکه این کشورها «صرفاً ناظران بیطرف و بیگناه هستند!» افزوده است: «ما برای خیر ایران، خاورمیانه و ایالات متحده، به این کشورها اعلام کردهایم که کشتیهایشان را بهطور ایمن از این آبراههای محدود هدایت خواهیم کرد تا بتوانند آزادانه و بهخوبی به فعالیتهای خود ادامه دهند».
آقای ترامپ بدون اشاره به نام کشورهایی که قرار است کشتیها و خدمهشان از تنگه هرمز عبور داده شوند، تأکید کرده که «این کشتیها متعلق به مناطقی از جهان هستند که به هیچ وجه در رویدادهای جاری خاورمیانه دخیل نیستند».
به گفته رئیسجمهور آمریکا، این روند با عنوان «پروژه آزادی» از صبح دوشنبه به وقت خاورمیانه آغاز خواهد شد. «من کاملاً آگاه هستم که نمایندگانم در حال انجام گفتوگوهای بسیار مثبتی با کشور ایران هستند و این گفتوگوها میتواند به نتایج بسیار مثبتی برای همه منجر شود».
او افزود: «حرکت این کشتیها صرفاً با هدف رهایی افراد، شرکتها و کشورهایی است که هیچ کار نادرستی انجام ندادهاند. آنها قربانی شرایط هستند. این یک اقدام بشردوستانه از سوی ایالات متحده و کشورهای خاورمیانه، و بهویژه کشور ایران است».
پست آقای ترامپ در شرایطی منتشر شده است که طرفین در حال ردوبدل کردن طرحهای خود برای پایان جنگی هستند که از ۹ اسفند پارسال آغاز شد و پس از ۴۰ روز درگیری به آتشبس شکننده میان طرفین منجر شد. ایران در این مدت تنگه هرمز را عملاً مسدود کرد و ایالات متحده هم پس از آغاز آتشبس، طرح محاصره دریایی بنادر ایران را به اجرا در آورد.
ایران روز جمعه طرحی را برای پایان محاصره دریایی بنادر خود از سوی نیروی دریایی آمریکا و همزمان بازگشایی تنگه هرمز ارائه داده است، و اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که تهران پاسخ ایالات متحده را دریافت کرده و قرار است آن را بررسی کند.
رئیسجمهور ایالات متحده در بخش دیگری از پست خود نوشته است که بسیاری از کشتیهای گرفتار شده در خلیج فارس «با کمبود مواد غذایی و سایر ملزومات لازم برای حفظ سلامت و بهداشت خدمههای پرشمار خود مواجهاند. به نظر من، این اقدام میتواند گامی مهم در نشان دادن حسن نیت از سوی همه طرفهایی باشد که طی ماههای گذشته بهشدت طرف این درگیری بودهاند».
آقای ترامپ در عین حال تهدید کرده است که «اگر به هر نحوی در این روند بشردوستانه دخالت شود، متأسفانه با آن دخالت بهطور قاطع برخورد خواهد شد».
به نظر میرسد اشاره او به تهدیدهای سپاه پاسداران باشد که اعلام کرده هیچ کشتی یا شناوری بدون اجازه آن نمیتواند از تنگه هرمز عبور کند و با واکنش شدید این نیرو روبهرو خواهد شد.
متن کامل پیام دونالد ترامپ:
«کشورهایی از سراسر جهان که تقریباً همه آنها در مناقشه خاورمیانه که بهطور آشکار و خشونتآمیز در جریان است دخالتی ندارند، از ایالات متحده درخواست کردهاند که آیا میتوانیم به آزادسازی کشتیهایشان که در تنگهٔ هرمز گرفتار شدهاند کمک کنیم؛ موضوعی که آنها هیچ ارتباطی با آن ندارند. آنها صرفاً ناظران بیطرف و بیگناه هستند! بهخاطر ایران، خاورمیانه و ایالات متحده، به این کشورها گفتهایم که کشتیهایشان را بهطور ایمن از این آبراههای محدودشده هدایت خواهیم کرد تا بتوانند آزادانه و بهدرستی به کار خود ادامه دهند. بار دیگر تأکید میکنم، اینها کشتیهایی از مناطقی از جهان هستند که به هیچوجه در آنچه اکنون در خاورمیانه در حال وقوع است دخالتی ندارند.
به نمایندگانم گفتهام به آنها اطلاع دهند که تمام تلاش خود را برای خارج کردن امن کشتیها و خدمهشان از تنگه به کار خواهیم گرفت. در همه موارد، آنها گفتهاند تا زمانی که منطقه برای کشتیرانی و سایر امور ایمن نشود، بازنخواهند گشت. این روند، «پروژه آزادی»، از بامداد دوشنبه به وقت خاورمیانه آغاز خواهد شد. کاملاً آگاه هستم که نمایندگانم در حال انجام گفتوگوهای بسیار مثبتی با کشور ایران هستند و این گفتوگوها میتواند به نتایج بسیار مثبتی برای همه منجر شود. جابهجایی کشتیها صرفاً با هدف آزادسازی افراد، شرکتها و کشورهایی است که مطلقاً هیچ خطایی مرتکب نشدهاند؛ آنها قربانی شرایط هستند. این یک اقدام بشردوستانه از سوی ایالات متحده، کشورهای خاورمیانه و بهویژه کشور ایران است. بسیاری از این کشتیها با کمبود غذا و سایر ملزومات ضروری برای حفظ شرایط سالم و بهداشتی خدمههای بزرگ مواجه شدهاند.
بهنظر من، این اقدام میتواند تا حد زیادی نشانه حسن نیت از سوی همه کسانی باشد که در ماههای اخیر بهشدت طرف این درگیریها بودهاند. اگر به هر شکلی در این روند بشردوستانه اخلال ایجاد شود، متأسفانه با آن برخورد قاطعانه خواهد شد».
«حمله» به یک کشتی باری در نزدیکی سواحل ایران
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد یک کشتی فلهبر که در نزدیکی سواحل ایران در حال حرکت بوده، گزارش داده است که «توسط چندین قایق کوچک مورد حمله قرار گرفته است».
این نهاد در هشدار خود اعلام کرد این حادثه حدود ساعت ۱۱:۳۰ به وقت گرینویچ رخ داده و افزود که این رویداد در حدود ۱۱ مایل دریایی در غرب سیریک، در استان هرمزگان، اتفاق افتاده است.
بر اساس این گزارش، خدمه کشتی سالم گزارش شدهاند و هیچ اثر زیستمحیطی از این حمله گزارش نشده است.
ساعاتی بعد خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، اعلام کرد این کشتی توسط نیروهای نظامی جمهوری اسلامی «توقیف» نشده است.
فارس مدعی شد که «یک کشتی عبوری به دستور نیروی دریایی ایران برای بررسی مدارک متوقف شده و این اقدام به عنوان بخشی از فرآیندهای نظارتی انجام شده است».
ایران از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در روز نهم اسفند سال گذشته جریان عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را با حملات خود متوقف کرد و خواستار نظارت بر کشتیرانی در این آبراه حیاتی شد. پس از برقراری آتشبس و در پی خودداری ایران از باز کردن تنگه هرمز، ایالات متحده محاصره دریایی ایران را اعمال کرده است.
قیمت دلار در ایران از مرز ۱۸۸ هزار تومان گذشت
قیمت دلار روز یکشنبه در بازار آزاد ایران با ثبت رکوردی جدید از مرز ۱۸۸ هزار تومان گذشت.
وبسایتهایی که نرخ غیررسمی و آزاد دلار را در ایران ثبت میکنند، قیمت این ارز را تا ۱۸۸ هزار و ۴۰۰ تومان نیز به نمایش گذاشتند. این رقم سپس کمی پایین آمد و حدود ۱۸۸ هزار تومان قرار گرفت.
نرخ فروش یورو، واحد پول متحد اروپا، نیز در همین روز از مرز ۲۲۰ هزار تومان عبور کرد.
در واکنش به افزایش قیمت ارز در روزهای اخیر، بانک مرکزی جمهوری اسلامی با انتشار اطلاعیهای گفت که «خریدهای هیجانی» میتواند «ریسک جدی ضرر و زیان برای خریداران ایجاد کند.»
در این اطلاعیه وعده داده شده که بانک مرکزی «در زمان مقتضی» از ابزارهای در اختیار خود برای کنترل بازار ارز اقدام خواهد کرد.
بقائی: پاسخ آمریکا به طرح پیشنهادی ۱۴ بندی را دریافت کردیم؛ پیشنهاد ایران شامل برنامه هستهای نیست
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز یکشنبه اعلام کرد پیشنهاد ۱۴ بندی ایران که به آمریکا ارسال شده شامل پرونده هستهای ایران نیست و مدعی شد که نظر واشینگتن درباره این طرح به دست ایران رسیده است.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ساعات ابتدایی بامداد یکشنبه گفت قرار است این طرح ایران بررسی کند و افزود به نظرش این طرح هم قابل قبول نخواهد بود.
مقامهای آمریکایی و پاکستانی درباره ارائه پاسخ دولت دونالد ترامپ به طرح ایران اظهارنظری نکردهاند.
اسماعیل بقائی در گفتوگو با تلویزیون حکومتی ایران گفت که «نظر آمریکا» درباره پیشنهاد تهران «از طریق پاکستان به دست ایران رسیده است».
او افزود: «ما این نظرات را بررسی میکنیم و واکنش لازم را اتخاذ میکنیم.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گزارش شبکه الجزیره درباره پیشنهاد تهران را رد کرد و گفت: « طرح پیشنهادی ۱۴ بندی ایران منحصرا متمرکز بر پایان جنگ است. جزئیات موضوع هستهای مطلقا در این بندها جایی ندارد.»
الجزیره ساعاتی پیش گزارش داده بود که طرح ایران شامل «سه مرحله» است که در مرحله دوم آن موضوع هستهای ایران گنجانده شده است.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی حاضر است در یک بازه زمانی «حداکثر ۱۵ ساله» غنیسازی اورانیوم را «به طور کامل» متوقف کند و پس از این بازه، غنیسازی ۳.۶ درصدی انجام دهد.
به ادعای الجزیره، ایران در پیشنهاد خود برچیدن یا تخریب زیرساختهای هستهای را رد کرده است.
این در حالی است که رئیسجمهور آمریکا به دفعات خواستار آن شده که ایران ذخایر اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد و غنیسازی اورانیوم را به شکل کامل متوقف کند.
بسنت: در حال خفه کردن حکومت ایران هستیم؛ «آنها نمیتوانند حقوق سربازان خود را پرداخت کنند»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز یکشنبه گفت که ایالات متحده از طریق «محاصره اقتصادی» که همزمان با عملیات نظامی آغاز شده، در حال «خفه کردن» حکومت ایران است.
او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز با اشاره به ابتکار وزارتخانهاش برای تکمیل عملیات «خشم حماسی» آمریکا علیه ایران گفت: «این روند با دستور ماه مارس گذشته رئیسجمهور ترامپ برای اعمال فشار حداکثری آغاز شد و سه هفته پیش رئیسجمهور به من در وزارت خزانهداری دستور داد که اجرای «خشم اقتصادی» را آغاز کنیم.»
آقای بسنت افزود: «ما در حال خفه کردن این حکومت هستیم و آنها قادر به پرداخت حقوق سربازان خود نیستند. این یک محاصره اقتصادی واقعی است و همه بخشهای دولت در آن دخیلاند.»
این در حالی است که محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایرانی همچنان ادامه دارد و ارتش آمریکا گفته است تاکنون ۴۹ کشتی تجاری در پی برقراری این محاصره تغییر مسیر دادهاند. از سوی دیگر مذاکرات بین ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان در جریان است و ایران طرح جدیدی را برای رسیدن به توافق پایان جنگ تحویل داده که با واکنش سرد رئیسجمهور ایالات متحده مواجه شده است.
وزیر خزانهداری آمریکا در مصاحبه با فاکس نیوز تأکید کرد که این وزارتخانه در حال اعمال اقدامات اقتصادی «علیه هر کسی است که تلاش کند پولی به ایران منتقل کند تا به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کمک کند.»
او افزود: «آنها نهادی فاسد هستند. سالها از مردم ایران سرقت کردهاند. داراییهایی در خارج از کشور دارند. ما آنها را شناسایی کردهایم. به این کار ادامه خواهیم داد و این داراییها را برای مردم ایران در سوی دیگر این درگیری حفظ خواهیم کرد.»
وزارت خزانهداری آمریکا روز یکشنبه همزمان با اعمال تحریمهای جدید علیه تهران، به شرکتهای کشتیرانی و کشتیرانان هشدار داد که پرداخت «عوارض» به ایران برای عبور ایمن از تنگه هرمز، صرف نظر از روش پرداخت، آنها را با خطر تحریم آمریکا روبرو میکند.
سنتکام: ۴۹ کشتی تجاری در پی محاصره دریایی ایران تغییر مسیر دادهاند
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز یکشنبه اعلام کرد از زمان آغاز محاصره دریایی ایران تاکنون ۴۹ کشتی تجاری از مبدأ یا به مقصد ایران تغییر مسیر دادهاند.
سنتکام در شبکه ایکس اعلام کرد: «تا امروز، ۴۹ کشتی تجاری برای تبعیت از محاصره تغییر مسیر دادهاند. نیروهای آمریکایی همچنان بهطور کامل به اجرای کامل این محاصره متعهد هستند.»
همچنین برد کوپر فرمانده سنتکام که به خاورمیانه و محل استقرار نیروهای دریایی آمریکا سفر کرده است، روز شنبه از ناوشکن موشکانداز «یواساس میلیوس» بازدید کرد.
این شناور در حال گشتزنی در آبهای منطقهای در حمایت از عملیات محاصرهای ایالات متحده علیه ایران است.
محاصره دریایی بنادر و کشتیرانی ایران چند روز بعد از آغاز آتشبس بین ایران و آمریکا به دستور دونالد ترامپ برقرار شد. این در حالی است که ایران طی حدود دو ماه اخیر تنگه هرمز را مسدود کرده است.
آلمان خواستار باز شدن فوری تنگه هرمز توسط ایران شد
یوهان وادهفول، وزیر امور خارجه آلمان، اعلام کرد که روز یکشنبه در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی، از ایران خواسته است که تنگه هرمز را فوراً بازگشایی کند و از برنامه سلاحهای هستهای خود دست بکشد.
وادهفول در پستی در شبکه ایکس دربارهٔ این تماس نوشت: «من تأکید کردم که آلمان از یک راهحل مبتنی بر مذاکره حمایت میکند.»
او افزود: «بهعنوان یک متحد نزدیک آمریکا، ما هدف مشترکی داریم: ایران باید بهطور کامل و قابل راستیآزمایی از سلاحهای هستهای صرفنظر کند و فوراً تنگه هرمز را باز کند»، همانگونه که به گفته او، وزیر امور خارجه آمریکا نیز خواستار آن شده است.
رسانههای ایران نیز درباره این تماس گزارش دادند که عباس عراقچی در گفتوگوی تلفنی با همتای آلمانی خود، او را در جریان «تلاشهای فعال تهران» برای پایان دادن به جنگ با آمریکا گذاشته است. در خبر منتشر شده در این رسانهها اشارهای به اظهارات یوهان وادهفول نشده است.
«افزایش فعالیت هواپیماهای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه»
شواهدی حاکی است که رفتوآمد هوایی نظامی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه با افزایش چشمگیری همراه شده است که بخش بزرگی از آن را هواپیماهای ترابری و سوخترسان هوایی تشکیل میدهند.
دادههای فلایترادار۲۴ (Flightradar24)، که یک برنامه رهگیری پرواز است، نشان میدهد که این برنامه در روز شنبه ۱۲ اردیبهشت متوجه افزایش غیرعادی تعداد هواپیماهای نظامی ایالات متحده شد که از اروپا به مقصد کشورهای خاورمیانه در حرکت بودند.
بنابر این گزارش که شبکه خبری الجزیره نیز آن را مخابره کرده است، بیشتر هواپیماهای اعزامشده به منطقه از نوع هواپیماهای باربری نظامی سی-۱۷اِی گلوبمستر ۳ بودند که هر کدام توانایی جابهجایی حدود ۷۷ تن تجهیزات و نزدیک به ۱۰۰ نفر پرسنل را دارند.
بر اساس گزارشها، دستکم ۱۲ هواپیمای ترابری در راه خاورمیانه بودند که برخی از آنها از آلمان راهی منطقه شدهاند.
بر اساس این دادهها، هواپیماهای سوخترسان بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر نیز در میان هواپیماهایی بودند که به سمت منطقه حرکت میکردند و دستکم چهار فروند هواپیمای سوخترسان در حال عملیات در اطراف اسرائیل و مناطق مجاور مشاهده شدند.
رئیس یک دانشکده در دانشگاه تهران: اساتید نوبتی و درصف از اینترنت استفاده میکنند
در شصت و پنجمین روز از قطعی سراسری اینترنت در ایران، رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: اساتید برای استفاده از امکانات ناچارند بهصورت نوبتی و در صف از اینترنت استفاده کنند.
علیرضا استقامتی در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا شرح داده است که یکی از مشکلات ناشی از قطعی اینترنت در کشور در حال حاضر این است که استادان دانشگاه و دانشجویان دیگر در خارج از دانشگاه فرصت رسیدگی به مطالعات و کارهای خود را ندارند.
او درباره مشکلات ناشی از محدودیت دسترسی به اینترنت چنین توضیح داد: «در چند نقطه دانشگاه امکان استفاده از اینترنت فراهم است اما در خارج از دانشگاه، بهویژه در ساعات شب که بسیاری از فعالیتهای علمی و آمادهسازی سخنرانیها و کلاسها انجام میشود، دسترسی به اینترنت با اختلال مواجه است.»
استقامتی ادامه داد: «در حال حاضر شبها لپتاپهایمان خاموش است و نمیتوانیم فعالیت علمی داشته باشیم.»
استادان دانشگاه در ایران از جمله گروههایی هستند که حکومت به آنها امتیاز ویژه دسترسی به «اینترنت پرو» را داده است، امتیازی که به گفته این استاد دانشگاه «پاسخگوی نیازهای علمی نیست».
در حالی ۶۵ روز از قطعی اینترنت برای مردم عادی در کشور میگذرد که میلیونها نفر در ایران با استفاده از شبکههای اجتماعی روزگار میگذرانند، و داشتن اینترنت در عصر حاضر یکی از حقوق بشر همچون حق آزادی بیان به شمار میرود.
پیشتر یک مقام دولتی گفته بود که «برخی در ایران» میگویند که مردم نیازی به اینترنت بینالمللی ندارند.
دادستان کیش کلیپ حضور مردم در ساحل جزیره را «هوش مصنوعی» خواند
در پی انتشار ویدئویی از حضور زنان و مردان جوان بدون حجاب اجباری حکومتی در ساحل جزیره کیش، دادستان عمومی و انقلاب کیش این ویدئو را «کلیپ ناهنجار هوش مصنوعی» خواند و وعده برخورد داد.
روز شنبه، ویدئویی کوتاه از حضور عده زیادی از مردم در ساحل جزیره کیش بدون محدودیتهای حکومتی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که واکنشهای زیادی هم به دنبال داشت.
عده زیادی از کاربران شبکههای اجتماعی معتقد بودند که جمهوری اسلامی در حال حاضر فقط به ماندن میاندیشد و به همین دلیل در مواردی «به عنوان سوپاپ اطمینان» مردم را آزاد میگذارد.
به نوشته سایت جماران، در واکنش به این ویدئو، دادستان کیش تهدید کرده که «پروندهای در این زمینه تشکیل شده و شناسایی و برخورد قانونی با عوامل تهیه و انتشار آن در دستور کار قرار گرفته است».
این مقام قضایی همچنین این طور درباره این ویدئو توضیح داده است: «پس از بررسیهای فنی مشخص شد کلیپ منتشرشده تلفیقی از یک کلیپ اصلی و هوش مصنوعی است.»