زنده ایران نقش داشتن در حمله به کشتی چینی را رد کرد؛ «احتمال نشت نفت» در نزدیکی خارگ

رئیس ستاد فرماندهی ارتش آمریکا، سنتکام، عصر دوشنبه ۱۴ اردیبهشت به خبرنگاران گفت که ایران امروز به سوی ناوهای جنگی آمریکا و کشتی‌های تجاری آتش گشوده است، اما از اظهار نظر درباره پایان یافتن آتش‌بس میان آمریکا و ایران خودداری کرد.

دریاسالار برد کوپر افزود: هم‌زمان با آغاز عملیات ایالات متحده برای آزادسازی تردد کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز، نیروهای آمریکایی شش قایق کوچک ایرانی را منهدم کرده و موشک‌های کروز و پهپادهای شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده‌اند.

او گفت به نیروهای ایرانی «به‌شدت توصیه» کرده است که در جریان اجرای این عملیات از دارایی‌ها و تجهیزات نظامی آمریکا فاصله بگیرند.

فرمانده سنتکام تأکید کرد: محاصره ایالات متحده علیه ایران، که مانع ورود کشتی‌ها به ایران یا خروج آن‌ها از قلمرو این کشور می‌شود، همچنان برقرار است و حتی فراتر از حد انتظار عمل کرده است.

در همین حال، خبرگزاری صداوسیما به نقل از یک «منبع نظامی» جمهوری اسلامی نوشت که «ادعای آمریکا مبنی بر غرق کردن چندین قایق جنگی ایران دروغ است».

آقای کوپر تصریح کرد: «کشتی‌هایی که هم‌اکنون در خلیج فارس حضور دارند، نماینده ۸۷ کشور از سراسر جهان هستند و همان‌طور که رئیس‌جمهور اشاره کرد، آن‌ها صرفاً ناظران بی‌طرف و بی‌گناه‌اند».

او افزود: «طی ۱۲ ساعت گذشته، با ده‌ها کشتی و شرکت‌های کشتیرانی تماس گرفته‌ایم تا عبور از تنگهٔ هرمز را آغاز کنند؛ اقدامی در راستای هدف رئیس‌جمهور برای کمک به عبور امن این کشتی‌ها از این گذرگاه باریک تجاری».

آستاره (مریم) انصاری، وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای فارس، روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت در منزل شخصی خود در شیراز بازداشت شد.

همکاران خانم انصاری روز دوشنبه این خبر را اعلام کردند.

دلیل بازداشت این وکیل حقوق بشری و محل نگهداری او مشخص نیست. خانم انصاری شماری از پرونده‌های سیاسی و امنیتی را برعهده داشته است.

در سال‌های اخیر بسیاری از وکلای حقوق بشری در ایران تحت پیگرد قانونی قرار گرفته‌اند و با احکام سنگین زندان مواجه شده‌اند؛ از جمله نسرین ستوده که او نیز بار دیگر حدود یک ماه پیش بازداشت شد.

سرکوب حکومتی در ایران همزمان با حملات آمریکا و اسراییل به کشور تشدید شده است.

مقامات امیرنشین فجیره در امارات متحده عربی روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کردند «منطقهٔ صنعتی نفت فجیره»، پس از آنچه که «حملهٔ پهپادی با منشأ ایران» توصیف کردند، دچار آتش‌سوزی شده است.

دفتر رسانه‌ای فجیره در بیانیه‌ای اعلام کرد که تیم‌های دفاع مدنی بلافاصله برای مهار آتش اعزام شدند. گزارش شده که سه تبعهٔ هندی بر اثر این حمله دچار جراحات خفیف شده و به بیمارستان منتقل شده‌اند.

خبرگزاری صداوسیما به نقل از «یک مقام نظامی» ایران که نامش فاش نشده است، گفته که «ایران برنامه‌ای برای هدف قرار دادن امارات نداشته است».

فجیره محل استقرار یک بندر مهم، خط لوله و دیگر تأسیسات نفتی امارات متحده عربی است که می‌تواند نفت این کشور را بدون نیاز به تنگه هرمز، به بازارهای جهانی برساند.

وزارت دفاع امارات متحده عربی پیشتر در پیامی در شبکهٔ ایکس گفته بود که این کشور سه موشک شلیک‌شده از سوی ایران را بر فراز آب‌های سرزمینی خود رهگیری کرده و موشک چهارم نیز در دریا سقوط کرده است.

امارات گفته که این حملات «تشدید خطرناک تنش‌ها»ست و حق خود را برای پاسخگویی محفوظ می‌دارد.

وزارت خارجه امارات متحده عربی در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این حملات نشان‌دهنده تشدیدی خطرناک و تجاوزی غیرقابل قبول است و تهدیدی مستقیم علیه امنیت، ثبات کشور و ایمنی سرزمین آن به شمار می‌رود».

این وزارتخانه افزود که امارات «حق کامل و مشروع خود را برای پاسخ به این حملات محفوظ می‌دارد».

از سوی دیگر، گزارش شده که یک کشتی کره‌جنوبی نیز روز دوشنبه در تنگهٔ هرمز هدف یک پرتابه قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری‌های ایران، نیروی دریایی سپاه پاسداران نقشه‌ای منتشر کرده که نشان‌دهنده گسترش مناطق تحت کنترل ایران در نزدیکی تنگه هرمز است؛ مناطقی که بنادر فجیره و خورفکان در امارات و همچنین سواحل امارت ام‌القوین را در بر می‌گیرد.

حملات پهپادی، دوره‌ای از آرامش نسبی در امارات را که پس از اجرای آتش‌بس میانجی‌گری‌شده توسط پاکستان میان واشینگتن و تهران از هشتم آوریل (۱۹ فروردین) برقرار شده بود و بیش از دو ماه درگیری شدید در منطقه خلیج فارس را متوقف کرده بود، برهم زد.

در طول دوره درگیری‌های شدید، امارات اعلام کرده بود که هزاران پهپاد و موشک را رهگیری و منهدم کرده است.

مقامات امارات روز دوشنبه در دوبی و ابوظبی هشدارهایی از طریق تلفن همراه صادر کردند و نسبت به احتمال حملات موشکی هشدار دادند.

از زمان آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، امارات متحده عربی از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس بوده که به‌طور ویژه تحت تأثیر حملات ایران قرار گرفته است؛ حملاتی که تهران آن‌ها را پاسخی به کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل دانسته است.

وضعیت پیرامون تنگهٔ هرمز در روز دوشنبه پس از آن‌که آمریکا از آغاز عملیات «پروژه آزادی» برای کمک به خروج کشتی‌ها از این آبراه حیاتی برای تجارت جهانی نفت خبر داد، به‌شدت متشنج شد.

رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که نیروهای ایران مانع ورود کشتی‌های آمریکایی به تنگه شده‌اند، در حالی که ایالات متحده گزارش‌ها مبنی بر اصابت موشک‌های ایرانی به یکی از کشتی‌های خود را رد کرد.

رخدادهای روز دوشنبه خطرناک‌ترین تشدید تنش از زمان آغاز آتش‌بس نامحدود در سه هفته پیش به شمار می‌رود.

گزارش سایت‌های اعلام نرخ ارز در ایران نشان می‌دهد که قیمت هر دلار آمریکا در روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت، از ۱۹۰ هزار دلار عبور کرد و قیمت هر سکه طلای طرح امامی نیز به ۲۰۵ میلیون تومان رسید.

هر یورو، واحد پولی اتحادیه اروپا، در این روز نیز به ۲۲۳ هزار و ۲۰۰ تومان افزایش یافت و هر پوند انگلیس نیز بیش از ۲۵۸ هزار تومان معامله شد.

بهای انواع ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران نشان می‌دهد که تقریبا تمام آن‌ها در روز دوشنبه رشد داشته‌اند و حتی روپیه پاکستان نزدیک به یک‌ونیم درصد افزایش قیمت داشته است.

هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۲۱ میلیون تومان قیمت خورده و هر سکه بهار آزادی نیز به ۲۰۲ میلیون تومان رسیده است.

رئیس‌جمهور ایالات متحده تصاویری مربوط به نیروی دریایی، هوایی و سامانه دفاع موشکی آمریکا را در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، منتشر کرده و نوشته که ‌آن‌ها «۱۰۰ درصد عملیاتی هستند».

دونالد ترامپ روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در این پست همچنین تصاویری منتسب به نیروی دریایی، هوایی و پدافند ایران را بازنشر کرده و گفته که آن‌ها «۱۰۰ درصد نابود شده‌اند».

او همچنین عکسی از علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را به عنوان «مرده» در کنار این تصاویر منتشر کرده است. خامنه ای ۹ اسفند پارسال و با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، همراه با شماری از فرماندهان بلندپایه جمهوری اسلامی در جریان حملات هوایی این دو کشور کشته شد.

وزیر خزانه‌داری ایالات متحده از چین خواست تلاش‌های دیپلماتیک خود را افزایش دهد تا ایران را متقاعد کند که تنگهٔ هرمز را به روی کشتیرانی بین‌المللی باز کند.

اسکات بسنت افزود این موضوع در دیدار هفتهٔ آینده دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، مطرح خواهد شد.

او روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «ببینیم چین با دیپلماسی جلو می‌آید و ایرانی‌ها را وادار می‌کند تنگه را باز کنند».

به گفتهٔ وزیر خزانه‌داری آمریکا، چین ۹۰ درصد نفت ایران را می‌خرد، «بنابراین در حال تأمین مالی بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم است».

او افزود از چین خواسته است «به این عملیات بین‌المللی بپیوندد» تا تنگه باز شود، اما مشخص نکرد پکن باید چه اقدامی انجام دهد.

آقای بسنت همچنین گفت چین و روسیه باید از مانع‌تراشی در برابر ابتکارهایی که از طریق سازمان ملل پیش می‌روند دست بردارند؛ از جمله قطعنامه‌ای که گام‌هایی برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگهٔ هرمز را تشویق می‌کند.

او گفت ترامپ و شی درباره وضعیت ایران گفت‌وگو کرده‌اند و قرار است در نشست ۱۴ و ۱۵ مه در پکن، حضوری نیز درباره آن تبادل نظر کنند. با این حال، وزیر خزانه‌داری آمریکا تأکید کرد که دو طرف تلاش خواهند کرد ثبات روابط آمریکا و چین را که پس از آتش‌بس تجاری اکتبر گذشته در بوسانِ کره جنوبی شکل گرفت، حفظ کنند.

او گفت: «ما ثبات بسیار خوبی در روابط داشته‌ایم و این ناشی از احترام متقابل دو رهبر به یکدیگر است».

بسنت همچنین تأکید کرد که ایالات متحده از طریق محاصرهٔ بنادر ایران، کنترل کامل تنگهٔ هرمز را در دست دارد و عملیات جدید نیروی دریایی آمریکا برای هدایت کشتی‌ها در این آبراه راهبردی، باعث کاهش قیمت نفت خواهد شد.

او قیمت‌های بالای سوخت را «یک نوسان موقتی» توصیف کرد که ظرف چند هفته یا چند ماه پایان می‌یابد.

وزیر خزانه‌داری آمریکا افزود: «ما آگاهیم که این افزایش کوتاه‌مدت قیمت‌ها بر مردم آمریکا تأثیر گذاشته، اما اطمینان دارم پس از عبور از این دوره، قیمت‌ها خیلی سریع کاهش خواهد یافت»، و اضافه کرد که بازار نفت به‌خوبی تأمین خواهد شد.

ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، عصر دوشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کرد که ناوشکن‌های موشک‌انداز نیروی دریایی ایالات متحده پس از عبور از تنگهٔ هرمز، هم‌اکنون در خلیج فارس در حال عملیات هستند و از «پروژه آزادی» پشتیبانی می‌کنند.

سنتکام در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت: «نیروهای آمریکایی فعالانه در تلاش‌ برای ازسرگیری عبور و مرور کشتی‌های تجاری مشارکت دارند. به‌عنوان گام نخست، دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا با موفقیت از تنگهٔ هرمز عبور کرده و با ایمنی در مسیر خود به حرکت ادامه می‌دهند».

بیانیهٔ سنتکام ساعاتی پس از آن منتشر می‌شود که ایران تهدید کرده بود عبور و مرور کشتی‌ها بدون اجازه نیروی دریایی سپاه پاسداران ممنوع است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، در همین رابطه به نقل از روابط عمومی ارتش مدعی شد که «با اخطار قاطع و سریع» نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، از «ورود» ناوشکن‌های آمریکایی به محدودهٔ تنگهٔ هرمز جلوگیری شد.

سنتکام این ادعا را رد کرده است.

ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در پست دیگری در شبکهٔ ایکس نوشت که دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز ۱۳ اردیبهشت و در آستانهٔ آغاز حمایت نظامی ایالات متحده از «پروژه آزادی»، با یک بالگرد آپاچی بر فراز آب‌های منطقه‌ای در داخل و اطراف تنگه هرمز پرواز کرد.

بر اساس این پست، کوپر روز شنبه پس از دیدار با ملوانان و تفنگداران دریایی در عرشه دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا که در دریای عرب در حال گشت‌زنی بودند، با سربازان ارتش ایالات متحده نیز دیدار و گفت‌وگو کرد.

درحالی که روز دوشنبه خبرگزاری فارس «به نقل از منابع خبری محلی در جنوب ایران»، از «اصابت دو موشک به یک ناوچه نیروی دریایی آمریکا» خبر داده، ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، این گزارش را تکذیب کرد.

سنتکام در پیامی با رد این خبر نوشت که «هیچ کشتی نیروی دریایی ایالات متحده مورد حمله قرار نگرفته است. نیروهای آمریکایی از پروژه آزادی حمایت می‌کنند و محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا می‌کنند.»

پیش‌تر خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، اطلاعیه‌ای از روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران منتشر کرد که در آن نوشته شده «با اخطار قاطع و سریع» نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، از «ورود» ناوشکن‌های آمریکایی به محدودهٔ تنگهٔ هرمز ممانعت شد. این اطلاعیه توضیح بیشتری ارائه نداده است.

گزارش تسنیم نیز مدعی شده بود این ناوچه که دوشنبه در حوالی جاسک به قصد عبور از تنگهٔ هرمز حرکت کرده بود، «پس از بی‌توجهی» به هشدار نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، هدف حمله موشکی قرار گرفت. فارس نیز نوشته بود که این ناوچه پس از این اصابت‌ها، «عقب‌گرد» کرد.

خبرگزاری تسنیم با این حال در گزارش دیگری از آنچه «شلیک‌های اول» به سمت این ناوچه نامید، خبر داد.

پیش از انتشار پیام سنتکام، باراک راوید، خبرنگار وب‌سایت اکسیوس هم به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی ادعاها مبنی بر این‌که یک کشتی آمریکایی توسط موشک‌های ایرانی هدف قرار گرفته است را رد کرد.

آمریکا اعلام کرده بود که از روز دوشنبه قصد دارد برای خارج کردن امن کشتی‌ها و خدمهٔ کشورهای غیردرگیر از تنگه هرمز طرحی را اجرا کند.

سنتکام، ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، خبر داده است که در جریان مأموریت موسوم به «پروژهٔ آزادی»، ۱۵ هزار نیروی نظامی آمریکا مشارکت خواهند داشت.

پس از انتشار این خبر، سپاه پاسداران هشدار داد هر کشتی که به خلیج فارس نزدیک شود را هدف حمله قرار خواهد داد.

گزارش‌هایی از حملات پهپادی به نفتکش‌ها در تنگه هرمز

امارات روز دوشنبه اعلام کرد ایران دو پهپاد به سوی یک نفتکش وابسته به شرکت دولتی نفت ابوظبی، ادنوک، در تنگهٔ هرمز شلیک کرده و این حمله را محکوم کرد.

وزارت خارجهٔ امارات در بیانیه‌ای گفت: «هدف قرار دادن کشتیرانی تجاری و استفاده از تنگهٔ هرمز به عنوان ابزار فشار یا باج‌گیری اقتصادی، اقدام دزدی دریایی از سوی سپاه پاسداران ایران است.»

این وزارتخانه افزود در این حمله کسی آسیب ندیده است.

پیش از انتشار این بیانیه نیز، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) هشدار داد که یک نفتکش در فاصله ۷۸ مایل دریایی در شمال فجیره در امارات متحده عربی هدف «پرتابه‌هایی با منشأ نامشخص» قرار گرفته است.

در این هشدار آمده است که همه خدمه کشتی در سلامت هستند و هیچ‌گونه آلودگی زیست‌محیطی گزارش نشده، با این حال مقام‌های مسئول در حال بررسی این حادثه‌اند.

هم‌زمان، گزارش دیگری حاکی است که یک کشتی باری بزرگ هنگام عبور از تنگه هرمز، در فاصله حدود ۱۱ مایلی از سواحل ایران، هدف حمله چند شناور کوچک قرار گرفته است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، «عامل اصلی انسداد» در تمامی فرآیندهای دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن را «عملکرد مخرب و پیمان‌شکنی‌های مستمر» ایالات متحده عنوان کرد.

او در نشست هفتگی با خبرنگاران، مواردی چون خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ تا حملات نظامی دو سال اخیر این کشور به ایران در جریان مذاکرات را «گواهی بر رویکرد ضد دیپلماسی» واشینگتن نامید.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: «با هیئت حاکمه فعلی آمریکا، هیچ روند دیپلماتیکی به دلیل فقدان اراده صادقانه در طرف مقابل، به نتیجه نرسیده است.»

او تأکید کرد که تهران در حال حاضر «درباره هیچ‌ چیز دیگری جز توقف و خاتمه کامل جنگ صحبتی» ندارد.

بقائی همچنین خودداری اروپا از همکاری با آمریکا بر سر تنگه هرمز را آگاهی آنها از «غیرقانونی‌بودن» اقدامان واشینگتن علیه ایران خواند.

به گفته سخنگوی وزارت خارجه ایران، از تبعات حمله آمریکا به ایران، «ایجاد شکاف و اختلاف» در میان کشورهایی است که تا قبل از این به عنوان متحدین آمریکا محسوب می‌شدند.

او در ادامه با انتقاد از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت: «مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که علی‌رغم مشاهده مستقیم کارشکنی‌های آمریکا و تجاوزات نظامی این کشور در حین مذاکرات، همچنان به تکرار گزاره‌های ناصواب علیه ایران می‌پردازد.»

گفت‌و‌گو با عمان برای تدوین پروتکل تردد ایمن کشتی‌ها

بقائی ایران را «پاسدار امنیت و آرامش» تنگه هرمز معرفی کرد و بعد از اعلام خبر تصمیم آمریکا برای خارج‌کردن امن کشتی‌ها از تنگه هرمز، گفت: «حتما کشتی‌ها صاحبان کشتی‌ها و شرکت‌های کشتیرانی به خوبی می‌دانند که اطمینان از امنیت و ایمنی‌شان مستلزم هماهنگی با مراجع ذی‌صلاح» جمهوری اسلامی است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال از مذاکره با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی تنگه هرمز، خبر داد و افزود که گفت‌و‌گوها بر تدوین پروتکل‌ها و سازوکارهای مشخص برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها متمرکز بوده است.

انتقاد از امارات و هشدار به کشورهای منطقه

بقائی در عین حال از آنچه «رفتارهای نامناسب امارات» از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران نامید، سخن گفت.

او افزود که این کشور، از جمله با طرف‌های متجاوز علیه ایران، «همراهی» کرده که «مشکل‌های زیادی را ایجاد کرد».

با آن‌که جمهوری اسلامی از زمان آغاز حملات یادشده در ۹ اسفند پارسال به شماری از کشورهای خلیج فارس و منطقه، از جمله امارات حملات موشکی و پهپادی متععدی داشته است، اما بقائی گفته که «امیدواریم کشورهای منطقه از تحولات این مدت درس‌های لازم را فرا گرفته باشند.»

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روز دوشنبه، ۱۴ اردیبهشت از ایالات متحده و ایران خواست تا تنگه هرمز را در یک شکل «هماهنگ» شده با یکدیگر بازگشایی کنند.

آقای مکرون در آغاز نشست رهبران اروپایی در ارمنستان گفت: «آنچه ما بیش از هر چیز می‌خواهیم، بازگشایی تنگه هرمز در شکلی هماهنگ توسط ایالات متحده و ایران است. این تنها راه حل برای بازگشایی تنگه هرمز است.»

رئیس جمهور فرانسه با تکرار موضع پیشین کشورش در عدم همکاری با آمریکا در بازگشایی تنگه هرمز گفت: «ما در هیچ عملیات نظامی در چارچوبی که به نظر من نامشخص است، شرکت نخواهیم کرد.»

فرانسه به همراه بریتانیا تلاش‌هایی را برای تشکیل ائتلافی برای بازگشایی تنگه پس از برقراری صلح رهبری می‌کند.