زنده «احتمال نشت نفت» در نزدیکی خارگ؛ جلوگیری از جابجایی میلیاردها دلار نفت ایران

در پی انتشار گزارش‌هایی درباره قریب‌الوقوع بودن توافق میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت که تهران هنوز در حال بررسی پیشنهاد آمریکا است.

اسماعیل بقائی روز چهارشنبه به خبرگزاری ایسنا گفت: «طرح و پیشنهاد آمریکا از سوی ایران همچنان در حال بررسی است و ایران پس از جمع‌بندی نقطه نظرات خود را به طرف پاکستانی منتقل می‌کند.»

همزمان خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از یک «منبع مطلع» نوشت که آخرین پیشنهاد آمریکا «حاوی برخی بندهای غیرقابل قبول» است و ایران هنوز به آن پاسخ نداده است.

خبرگزاری فارس، دیگر رسانه نزدیک به سپاه، نیز مدعی شد که «هیچ پیام مکتوب جدیدی میان ایران و آمریکا ردوبدل نشده» و گزارش‌های رسانه‌ای درباره نزدیک بودن تفاهم را رد کرد.

در ساعات گذشته وب‌سایت اکسیوس و خبرگزاری رویترز اعلام کردند که ایران و آمریکا به توافق با ایران بر سر یک یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای برای پایان جنگ اخیر نزدیک شده‌اند.

فارس می‌گوید این گزارش‌ها برای «تأثیرگذاری بر بازارهای جهانی، به‌ویژه کاهش قیمت نفت» منتشر شده‌اند.

رئیس جمهوری آمریکا در پیامی تازه در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «با این فرض که ایران با آنچه توافق شده موافقت کند، که البته شاید فرض بزرگی باشد، عملیات "خشم حماسی" که همین حالا هم زبانزد شده، به پایان می‌رسد و محاصرۀ بسیار کارساز کنونی اجازه خواهد داد که تنگۀ هرمز برای همگان، از جمله خود ایران، باز باشد».

دونالد ترامپ روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت در این پیام افزود: «اگر موافقت نکنند، بمباران آغاز می‌شود و متأسفانه این بار با سطح و شدتی بسیار فراتر از گذشته خواهد بود».

پیام او ساعاتی پس از انتشار گزارش‌هایی از نزدیک شدن احتمالی ایران و آمریکا به یک یادداشت تفاهم یک صفحه‌ای برای پایان جنگ منتشر شد.

پیشتر وب‌سایت اکسیوس به نقل از «دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر» گزارش داده بود که واشینگتن انتظار دارد طی ۴۸ ساعت آینده پاسخ ایران را درباره چند مسئله کلیدی دریافت کند. این گزارش با تأکید بر این‌که هنوز توافقی نهایی نشده، افزوده است که دو طرف از زمان آغاز جنگ تاکنون هرگز تا این اندازه به توافق نزدیک نبوده‌اند.

یک «منبع آگاه» پاکستانی هم به خبرگزاری رویترز گفته است که گزارش وب‌سایت اکسیوس درباره این توافق احتمالی «دقیق» است. او افزوده است که «خیلی زود این پرونده را خواهیم بست. به توافق نزدیک شده‌ایم».

برای مذاکره رو در رو با ایران خیلی زود است

رئیس‌جمهور آمریکا دقایقی بعد از انتشار این پیام، در گفت‌وگوی تلفنی کوتاهی به روزنامه نیویورک پست گفت برای در فکر کردن به انجام مذاکرات رو در رو با ایران «هنوز خیلی زود است».

این روزنامه اعلام کرد وقتی از ترامپ پرسیده که آیا باید برای دور جدیدی از مذاکرات، خبرنگاری را دوباره به پاکستان اعزام کند، رئیس‌جمهور پاسخ داد: «فکر نمی‌کنم.»

او بار دیگر گفته مسافت تا پاکستان خیلی زیاد است. رئیس‌جمهور آمریکا اوایل اردیبهشت سفر نمایندگانش به اسلام‌آباد را لغو کرد و خواستار آن شد که مذاکرات با ایران با استفاده از «تلفن» انجام شود.

دور اول مذاکرات واشینگتن و تهران با حضور جی.دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، چند روز پس از برقراری آتش‌بس، در پایتخت پاکستان برگزار شد.

سپاه پاسداران روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت در نخستین واکنش رسمی ایران به توقف عملیات دریایی آمریکا در تنگهٔ هرمز، اعلام کرد با پایان «تهدیدهای متجاوزان» و اجرای «رویه‌های جدید»، عبور و مرور ایمن از این آبراه «فراهم خواهد شد».

فرماندهی نیروی دریایی سپاه در بیانیه‌ای که رسانه‌های دولتی ایران منتشر کردند، از همکاری ناخداها و مالکان کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز مطابق آنچه که «ضوابط ایران» خواند، قدردانی کرد و گفت شناورها در «امنیت دریانوردی منطقه مشارکت مطلوبی داشته‌اند».

در این بیانیه توضیحی درباره «رویه‌های جدید» داده نشده است.

این اظهارات پس از آن بیان می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه سه‌شنبه اعلام کرد عملیات «پروژه آزادی» برای اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌طور موقت متوقف می‌شود تا فرصت برای نهایی شدن توافق احتمالی با ایران فراهم شود.

ارتش اسرائیل روز چهارشنبه پس از صدور هشدار تخلیه برای ده‌ها روستا در جنوب لبنان از آغاز حمله به زیرساخت‌های گروه حزب‌الله در چندین منطقه از لبنان خبر داد.

بیانیه ارتش اسرائیل به دنبال شدت گرفتن درگیری‌ها طی روزهای اخیر در مناطق جنوبی لبنان میان نظامیان اسرائیل و شبه‌نظامیان حزب‌الله به‌رغم وجود آتش‌بس صادر شد. ساعتی پیش از صدور این بیانیه، ارتش اسرائیل از «چندین حادثه» ناشی از حملات پهپادی خبر داده بود که در اثر آن دو سرباز اسرائیل مجروح شدند.

در همین حال وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که حمله هوایی اسرائیل در دره بقاع شرقی لبنان در روز چهارشنبه منجر به کشته شدن چهار نفر از جمله دو زن شد. رسانه‌های محلی گزارش دادند که این حمله پیش از هشدار ارتش اسرائیل برای تخلیه این منطقه رخ داده است.

رسانه‌های دولتی لبنان اعلام کردند که این حمله به خانه شهردار دهکده «زلایا» اصابت کرده و او و سه نفر از اعضای خانواده‌اش را کشته است.

حزب‌الله در فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا قرار دارد. اتحادیه اروپا شاخه نظامی این گروه را در فهرست تروریستی قرارداده است. شاخه سیاسی این گروه در مجلس و دولت لبنان نمایندگانی دارد.

میانجی‌‌های پاکستانی می‌گویند آمریکا و ایران به توافق بر سر یک یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای برای پایان جنگ در خلیج فارس نزدیک شده‌اند؛ توافقی که می‌تواند زمینه مذاکرات گسترده‌تر درباره برنامه هسته‌ای ایران و تنگه هرمز را فراهم کند.

یک «منبع آگاه» پاکستانی به خبرگزاری رویترز گفت: گزارش وب‌سایت اکسیوس درباره این توافق احتمالی «دقیق» است و افزود: «خیلی زود این پرونده را خواهیم بست. به توافق نزدیک شده‌ایم».

اکسیوس روز چهارشنبه گزارش داد کاخ سفید معتقد است به دستیابی به توافق با ایران بر سر یک یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای برای پایان جنگ و تعیین چارچوب مذاکرات مفصل‌تر هسته‌ای نزدیک شده است.

این سایت روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت به نقل از «دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر» گزارش داد واشینگتن انتظار دارد طی ۴۸ ساعت آینده پاسخ ایران را درباره چند مسئله کلیدی دریافت کند. این گزارش با تأکید بر این‌که هنوز توافقی نهایی نشده، افزوده است که دو طرف از زمان آغاز جنگ تاکنون هرگز تا این اندازه به توافق نزدیک نبوده‌اند.

بر اساس گزارش اکسیوس، این یادداشت تفاهم ۱۴بندی میان نمایندگان آمریکا از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر و مقام‌های ایرانی، به‌طور مستقیم و از طریق میانجی‌ها، در حال مذاکره است.

بر اساس این گزارش، این توافق احتمالی شامل تعهد ایران به توقف غنی‌سازی اورانیوم، موافقت آمریکا با لغو تحریم‌ها و آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران، و همچنین کاهش تدریجی محدودیت‌های دو طرف در زمینه عبور و مرور از تنگه هرمز خواهد بود.

کاخ سفید، وزارت خارجه آمریکا و مقام‌های ایرانی که رویترز با آن‌ها تماس گرفته است، هنوز به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده‌اند. شبکه خبری سی‌ان‌بی‌سی نیز به نقل از سخنگوی وزارت خارجه ایران گزارش داد تهران در حال بررسی یک پیشنهاد ۱۴بندی آمریکا است.

دونالد ترامپ نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد عملیات «پروژه آزادی» در تنگه هرمز برای مدت کوتاهی متوقف می‌شود تا مشخص شود آیا توافق نهایی قابل امضا خواهد بود یا نه.

کاهش بهای نفت به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه

گزارش‌ها درباره احتمال دستیابی به توافق برای پایان جنگ باعث سقوط شدید قیمت جهانی نفت شد؛ به‌طوری که بهای نفت برنت، شاخص جهانی نفت، بیش از ۸ درصد کاهش یافت و به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.

همزمان، بازارهای سهام جهان نیز رشد کردند و بازده اوراق قرضه کاهش یافت؛ زیرا سرمایه‌گذاران به پایان جنگی که عرضه انرژی را مختل کرده امیدوار شده‌اند.

شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به خاطر آنچه او «رهبری شجاعانه و اعلام به‌موقع توقف «پروژه آزادی در تنگه هرمز» خواند تشکر کرد.

در پیامی که شهباز شریف در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد آمده که «پاسخ سخاوتمندانه رئیس جمهور ترامپ به درخواست پاکستان و سایر کشورهای برادر، به‌ویژه پادشاهی عربستان سعودی و برادر عزیزم، ولیعهد و نخست وزیر عربستان سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، در این دوره حساس، به پیشبرد صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای کمک زیادی خواهد کرد.»

او ابراز امیدواری کرد که «روند فعلی به توافقی پایدار منجر شود و صلح و ثبات پایدار را برای منطقه و فراتر از آن تضمین کند.»

دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی روز چهارشنبه اعلام کرد سئول پس از توقف عملیات اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز از سوی دونالد ترامپ، بررسی مشارکت در «پروژه آزادی» آمریکا را متوقف کرده است.

وی سونگ‌لاک، مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور کره جنوبی، همچنین گفت هنوز مشخص نیست انفجار و آتش‌سوزی در یک کشتی تحت مدیریت کره جنوبی در روز دوشنبه ناشی از حمله بوده یا حادثه‌ای فنی. به گفته او، آتش‌سوزی از موتورخانه آغاز شد و هیچ‌یک از ۲۴ خدمه کشتی آسیب ندیدند.

دونالد ترامپ پیش‌تر از سئول خواسته بود به عملیات آمریکا برای بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز بپیوندد و مدعی شده بود ایران به یک کشتی تحت مدیریت کره جنوبی شلیک کرده است.

کره جنوبی همچنین در حال بررسی پیوستن به چارچوب بین‌المللی دیگری به رهبری آمریکا با نام «سازوکار آزادی دریایی» بود، اما مقام‌های سئول می‌گویند فعلاً نیازی به بررسی مشارکت در «پروژه آزادی» نمی‌بینند.

دولت کره جنوبی اعلام کرده است که ۲۶ کشتی با پرچم این کشور در اطراف تنگه هرمز گرفتار شده‌اند.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، روز چهارشنبه در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، خواستار پایان خصومت‌ها در خاورمیانه و بازگشایی تنگه هرمز «در اسرع وقت» از سوی ایالات متحده و ایران شد.

در بیانیه‌ای که وزارت خارجه چین از مذاکرات وانگ یی و عباس عراقچی منتشر کرد، گفته شده است: «چین معتقد است که درگیری‌ها باید بدون تأخیر به صورت کامل متوقف شوند و از سرگیری خصومت‌ها حتی غیرقابل قبول‌تر است و ادامه مذاکرات همچنان ضروری است.»

در این بیانیه همچنین آمده که چین از «حق مشروع» ایران برای «استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای» دفاع می‌کند.

سه‌شنبه شب مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش به سفر عباس عراقچی ابراز امیدواری کرده بود که پکن مستقیماً به تهران بگوید که اقدامات ایران در تنگه هرمز باعث انزوای جهانی این کشور شده است.

او در نشست خبری کاخ سفید گفت که ایران نباید با حمله به کشتی‌ها، کارگذاری مین و «گروگان گرفتن اقتصاد جهانی» به بستن تنگه هرمز ادامه دهد. روبیو افزود این وضعیت حتی به زیان چین نیز هست، زیرا اقتصاد چین وابسته به صادرات است و اختلال در کشتیرانی جهانی به اقتصاد این کشور آسیب می‌زند.

وزیر خارجه آمریکا همچنین هشدار داد اگر شرکت‌ها یا نهادهای چینی تحریم‌های آمریکا علیه ایران را نادیده بگیرند، ممکن است با تحریم‌های ثانویه روبه‌رو شوند.

شرکت کشتیرانی فرانسوی CMA CGM اعلام کرد یکی از کشتی‌های کانتینری‌اش در تنگه هرمز «هدف حمله» قرار گرفته است.

این شرکت کشتیرانی به خبرگزاری فرانسه گفت که یکی از کشتی‌هایش با نام «سن آنتونیو» روز سه‌شنبه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت و در اثر آن جراحاتی به خدمه و خساراتی به کشتی وارد شد. این شرکت گفته که مجروحان برای درمان تخلیه شده‌اند و در حال پیگیری وضعیت است.

سه‌شنبه شب سازمان امنیت تجارت دریایی بریتانیا از وقوع حادثه‌ای برای یک کشتی در آب‌های اطراف امارات خبر داده بود.

علی مطهری، نماینده پیشین مجلس ایران و برادر همسر علی لاریجانی، در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس تأیید کرد که دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران هنگام هدف قرار گرفتن در جریان جنگ ۴۰ روزه، در یک «خانهٔ امن» در فاز دو منطقه پردیس در شرق تهران حضور داشت.

به گفته آقای مطهری، این خانه متعلق به یکی از «دوستان و آشنایان» بود و «مشخص نیست چگونه لو رفته بود».

نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی همچنین از «متلاشی شدن» بدن علی لاریجانی در این حمله خبر داد و گفت «سر و صورت آشکار نبود و سینه و شکم مشخص نبود».

علی لاریجانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ همراه با پسرش و تعدادی از محافظان و همکارانش در یک حمله هوایی اسرائیل کشته شد.