زنده بلومبرگ: بارگیری نفت از جزیره خارگ متوقف شده است؛ نسرین ستوده به‌طور موقت آزاد شد

رئیس‌کل بانک مرکزی ایران روز یکشنبه مدعی شد که بازار ارز کشور «در آرامش است» و سقوط ارزش پول ملی را با توجه به جنگ اخیر کم‌اهمیت جلوه داد.

عبدالناصر همتی در اظهاراتی که خبرگزاری تسنیم بازتاب داد، گفت که چهار ماه پیش قیمت دلار در بازار آزاد ۱۶۰ هزار تومان بود و حالا به ۱۷۵ هزار تومان رسیده و آن را افزایش «۱۰ درصدی» خواند.

این در حالی است که قیمت دلار در بازار آزاد هفته گذشته تا حدود ۱۹۰ هزار تومان بالا رفت و سپس پایین آمد. روز یکشنبه بهای دلار در وب‌سایت‌هایی که نرخ غیررسمی را اعلام می‌کنند، ۱۷۷ هزار تومان اعلام شده است.

همتی گفت: «علی‌رغم تورم و مشکلات اقتصادی که کشور با آن روبه رو بوده، افزایش ۱۰ درصدی قیمت ارز از دی ماه تاکنون خیلی زیاد نیست.»

او همچنین با اذعان به افزایش شدید نرخ تورم در کشور دلیل آن را «تحریم، جنگ، سیاست‌های اقتصادی و محدودیت‌های منابع» ذکر کرد.

این اظهارات در حالی است که در پی حدود سه هفته محاصره دریایی ایران توسط آمریکا، گزارش نهادهای ناظر حاکی از کاهش صادرات نفت ایران است.

ارتش آمریکا نیز روز جمعه اعلام کرد که از ابتدای اجرای این محاصره، مانع از ورود یا خروج بیش از ۷۰ نفتکش از بنادر ایران شده و گفت که این کشتی‌ها ظرفیت حمل بیش از ۱۶۶ میلیون بشکه نفت ایران به ارزش تخمینی بیش از ۱۳ میلیارد دلار را دارند.

خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت خبر داد که پاسخ تهران به آخرین طرح پیشنهادی ایالات متحده برای رسیدن به توافق بر سر پایان جنگ، برای پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات ارسال شده است.

ایرنا بدون اشاره به جزئیات بیشتر نوشته است: «بر اساس طرح پیشنهادی، در این مرحله مذاکرات متمرکز بر موضوع خاتمه جنگ در منطقه خواهد بود».

این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، چهارشنبه هفته گذشته بار دیگر تأکید کرد که ایالات متحده اورانیوم غنی‌شدۀ ایران را خواهد گرفت.

وب‌سایت اکسیوس و خبرگزاری رویترز در همان روز گفته بودند که واشینگتن و تهران به یک «یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای» برای پایان دادن به جنگ نزدیک شده‌اند.

رویترز گفته بود در این تفاهم‌نامه حتی به تعلیق فعالیت هسته‌ای ایران یا بازگشایی تنگهٔ هرمز هم که توسط سپاه پاسداران بسته شده اشاره نشده است.

در مقابل روزنامهٔ وال‌استریت جورنال گزارش داده بود که در طرح پیشنهادی آمریکا، تهران باید ثابت کند که به‌دنبال سلاح اتمی نیست، تأسیسات فردو و نطنز و اصفهان را برچیند، فعالیت زیرزمینی هسته‌ای را متوقف کند، و همین‌طور بپذیرد که غنی‌سازی را تا ۲۰ سال متوقف کند.

رئیس‌جمهور و وزیر خارجه آمریکا روز جمعه گفته بودند که جمهوری اسلامی تا پایان همان روز قرار است به پیشنهاد ایالات متحده پاسخ دهد.

آمریکا و اسرائیل ۹ اسفند پارسال به ایران حمله کردند و بسیاری از مراکز نظامی و هسته‌ای، فرماندهان بلندپایه نظامی و حتی رهبر جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند ولی پس از ۴۰ روز درگیری تن به آتش‌بس دادند.

طرفین از ۲۰ فروردین که آتش‌بس برقرار شده، در تلاش بوده‌اند به توافقی برای پایان جنگ دست یابند ولی اختلافات عمیق میان تهران و واشینگتن تا کنون مانع دستیابی به توافق بوده است.

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی این کشور روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت دو پهپاد شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده‌ است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این تازه‌ترین مورد از حملات ازسرگرفته‌شده علیه این کشور نفت‌خیز حوزه خلیج فارس است.

امارات در روزهای اخیر گزارش داده که از سوی ایران هدف حمله قرار گرفته، آن هم پس از چهار هفته آرامش نسبی از زمان اعلام آتش‌بس در جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران.

ایران انجام هرگونه عملیات علیه امارات در روزهای اخیر را رد کرده، اما هشدار داده است که در صورت انجام هر اقدامی از سوی امارات علیه آن، «پاسخی کوبنده» خواهد داد.

این حملات باعث شد که امارات هفته گذشته آموزش مدارس را به‌صورت غیرحضوری برگزار کند، اما مقامات روز یکشنبه اعلام کردند آموزش حضوری از روز دوشنبه از سر گرفته خواهد شد.

رسانه‌های داخل ایران روز یک‌شنبه به نقل از مدیرعامل شرکت پایانه‌های نفتی ایران هر گونه آلودگی نفتی ناشی از تأسیسات جزیره خارک را تکذیب کردند.

او گفت: «به محض انتشار این اخبار، گروه‌های متخصص اچ‌اس‌ئی و اداره شیمیایی و آزمایشگاه، همه منطقه را پایش کردند اما حتی کوچک‌ترین موردی یافت نشد.»

خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در روزهای ۱۶ تا ۱۸ اردیبهشت، لکه‌ای بزرگ را در آب‌های اطراف جزیره خارک، مهم‌ترین پایانه صادرات نفت ایران، نشان می‌دهد که به گفته کارشناسان با «نشت نفت» سازگار است.

بر اساس این گزارش، لکه‌ای خاکستری و سفیدرنگ در غرب جزیره خارک دیده شده که به گفته یک پژوهشگر «رصدخانه منازعه و محیط زیست»، مساحتی حدود ۴۵ کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد.

رویترز به نقل از کارشناسان نوشت که این نشت احتمالی می‌تواند بزرگ‌ترین مورد از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران حدود ۷۰ روز پیش باشد. با این حال، علت نشت و منبع آن هنوز مشخص نیست.

به گفته عباس اسدروز، «طبق اعلام مرکز بین‌المللی «میمک» به نمایندگی از سازمان بین‌المللی دریانوردی هیچ‌گونه نشتی در زیرساخت‌ها، مخازن ذخیره‌سازی، سیستم‌های اندازه‌گیری، اسکله‌ها، خطوط لوله این منطقه و کشتی‌های در حال بارگیری وجود ندارد.»

اسدروز توضیح نداده است که لکه موجود در تصاویر نشان‌دهنده چه چیزی است.

در روزی که گزارش‌های تأییدنشده حاکی از آن است که ایران قرار است به پیشنهاد آمریکا برای پایان جنگ پاسخ بدهد، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی خطاب به آمریکا می‌گوید که «از امروز خویشتن‌داری ما تمام شد».

ابراهیم رضایی در پیام خود در شبکه ایکس همچنین نوشته است:‌ «بهترین راه، تسلیم‌ شدن و دادن امتیاز است. باید به نظم منطقه‌ای جدید عادت کنید.»

این نماینده اصولگرای مجلس همچنین هشدار داد: «هر تعرضی به شناورهای ما، با پاسخ سنگین و قاطع ایران به شناورها و پایگاه‌های آمریکایی مواجه خواهد شد.»

رضایی همچنین نوشته است: «ساعت در گذر زمان و به ضرر آمریکایی‌هاست، به نفعشان هست که حماقت نکنند و خود را در باتلاقی که افتاده‌اند بیشتر فرو نبرند.»

حکومت ایران قرار بود در روز جمعه به پیشنهاد تازه دولت دونالد ترامپ پاسخ بدهد،‌ اما تا این ساعت از روز یک‌شنبه هنوز خبری در این باره منتشر نشده است.

همزمان برخی منابع نزدیک به حکومت در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که این پاسخ روز یک‌شنبه ارسال خواهد شد.

رادیوفردا قادر به تأیید این اخبار نیست.

نت‌بلاکس که میزان دسترسی به اینترنت در سراسر جهان را رصد می‌کند نوشت که روز یک‌شنبه عدم دسترسی مردم عادی در ایران به اینترنت بین‌المللی به ۷۲ روز رسیده است.

ایران بیش از ۴۰ روز پیش در این زمینه به رکوردی جهانی رسید و از آن پس تنها هر روز رکورد خود را شکسته است.

در پی آغاز حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران،‌ مقامات جمهوری اسلامی اولین کاری که کردند این بود که دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی و تماس آنها با جهان خارج را قطع کردند.

این در حالی است که خود در تمام این مدت با «سیم‌کارت سفید» به اینترنت بدون محدودیت دسترسی داشته‌اند. عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی،‌ در مصاحبه‌ای در پاسخ به یک سوال درباره این که چرا او و مقامات و نه مردم عادی در کشور به اینترنت دسترسی دارند ادعا کرد که وظیفه او رساندن صدای مردم به خارج از کشور است.

اکنون در حالی بیش از ۱۷۰۰ ساعت است که از دسترسی به اینترنت در ایران خبری نیست که مقام‌های دولت مسعود پزشکیان تقریبا هر روز با این سیاست حکومت ابراز مخالفت می‌کنند، و مقام‌های نزدیک به جناح افراطی و تندرو حکومت اعلام می‌کنند که «فعلا» خبری از وصل شدن اینترنت نخواهد بود.

در این میان، این اقدام نیز همچون دیگر سیاست‌های حکومت تنها به ایجاد نوعی بازار سیاه دامن زده که در آن کسانی که از توان مالی بیشتری برخوردارند می‌توانند مشکل قطعی را با فیلترشکن‌های گران‌قیمت و «اینترنت پرو» حل کنند.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز یک‌شنبه در حساب رسمی خود در شبکه ایکس از اصابت «پرتابه‌ای ناشناس» به یک کشتی فله‌بر در نزدیکی ساحل قطر خبر داد.

به گفته این مرکز، این رخداد باعث بروز «حریقی مختصر» در کشتی شده که خاموش شده و مجروحی نیز برجا نگذاشته است.

وزیر خارجه آمریکا روز شنبه در حالی با نخست وزیر قطر در میامی در فلوریدا دیدار داشت که یک نفتکش قطری حامل گاز مایع در راه پاکستان از تنگه هرمز می‌گذشت.

بر اساس اطلاعات کشتی‌رانی در خلیج فارس که خبرگزاری رویترز شنبه شب گزارش کرد، این نفتکش حامل گاز طبیعی مایع روز شنبه به مقصد پاکستان در حال گذر از تنگه هرمز بود.

این خبرگزاری به نقل از منابعی نوشته است که گذر این نفتکش «با تأیید» جمهوری اسلامی صورت می‌گیرد، اقدامی برای اعتمادسازی با دو کشور قطر و پاکستان که هر دو در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران نقش میانجی را ایفا کرده‌اند.

از زمان آغاز جنگ، این نخستین باری خواهد بود که یک نفتکش قطری می‌تواند برای انتقال سوخت از تنگه هرمز بگذرد.

همزمان، بر اساس بیانیه‌ای که وزارت خارجه آمریکا روز شنبه منتشر کرد، مارکو روبیو در دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، درباره نیاز به ادامه همکاری دو کشور «برای رفع تهدیدها و ارتقای ثبات و امنیت در خاورمیانه» گفت‌وگو کرده است.

در این بیانیه به طور مستقیم به ایران اشاره‌ای نشده است.

این دیدار در روزی انجام شد که آمریکا هنوز در انتظار دریافت پاسخی از طرف جمهوری اسلامی به پیشنهاد تازه دولت دونالد ترامپ بود.

روزنامهٔ وال‌ استریت جورنال در گزارشی اختصاصی نوشت اسرائیل پیش از جنگ اخیر با ایران، یک پایگاه نظامی مخفی در بیابان غرب عراق ایجاد کرده بود که برای پشتیبانی از عملیات هوایی علیه ایران استفاده می‌شد.

این روزنامه، روز شنبه ۱۹ اردیبهشت، به‌نقل از منابع آگاه از جمله چند مقام‌ آمریکایی نوشت این پایگاه اندکی پیش از آغاز جنگ و با اطلاع آمریکا ساخته شد و محل استقرار نیروهای ویژه و مرکز پشتیبانی لجستیکی نیروی هوایی اسرائیل بود.

بر اساس این گزارش، تیم‌های جست‌وجو و نجات نیز در این پایگاه مستقر بودند تا در صورت سرنگونی خلبانان اسرائیلی وارد عمل شوند.

بر اساس این گزارش، در اوایل ماه مارس، پس از آن‌که یک چوپان محلی فعالیت‌های غیرعادی نظامی و پرواز بالگردها را گزارش کرد، ارتش عراق نیروهایی را برای بررسی منطقه اعزام کرد، اما اسرائیل با حملات هوایی مانع پیشروی آن‌ها شد.

دولت عراق در آن زمان این حمله را که به کشته شدن یک سرباز عراقی هم انجامید، محکوم کرد و در شکایتی که بعدتر به سازمان ملل ارائه داد، اعلام کرد این حمله با مشارکت نیروهای خارجی و حملات هوایی انجام شده و آمریکا را مسئول دانست.

ارتش اسرائیل و دولت عراق از اظهارنظر دربارهٔ این گزارش خودداری کرده‌اند.

کارشناسان نظامی و امنیتی می‌گویند ایجاد پایگاه‌های عملیاتی موقت پیش از عملیات نظامی، اقدامی متداول برای نیروهای آمریکایی است. به‌نوشتۀ وال استریت جورنال، آمریکا نیز یک پایگاه موقت مشابه در داخل ایران ایجاد کرده بود که در عملیات نجات خلبانان آمریکایی پس از سقوط هواپیمایشان در نزدیکی اصفهان استفاده شد.

به‌گفتهٔ مایکل نایتس، رئیس بخش پژوهش مؤسسهٔ مشاورۀ راهبردی «هورایزن انگیج»، بیابان غرب عراق، به دلیل وسعت زیاد و جمعیت اندک، مکان مناسبی برای ایجاد پایگاه‌های موقت است. نیروهای ویژهٔ آمریکا نیز در عملیات علیه صدام حسین در سال‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ از این منطقه استفاده کرده بودند.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز شنبه خبر داد از ابتدای محاصره دریایی علیه بنادر ایران تاکنون، ۵۸ کشتی تجاری را وادار به «تغییر مسیر» کرده است.

در اطلاعیه سنتکام که در حساب شبکه ایکس آن منتشر شده است، آمده که نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه از روز ۲۴ فروردین تا به حال چهار کشتی ایرانی را «از کار انداخته‌اند تا مانع ورود یا خروج آن‌ها از بنادر ایران شوند».

ارتش آمریکا جمعه از شلیک به دو نفتکش ایرانی «ام‌تی سی استار» و «ام‌تی سودا» و از کار انداختن آنها خبر داد و روز چهارشنبه نیز نفتکش «ام‌تی حسنا» با پرچم ایران هدف قرار گرفته بود.

ماه گذشته نیز نیروهای آمریکایی یک کشتی باری ایرانی را توقیف کرده بودند.

محاصره دریایی ایران در حالی ادامه دارد که ایران هنوز به طرح پیشنهادی آمریکا برای رسیدن به توافق پایان جنگ پاسخ نداده است. به گفته مقام‌های آمریکایی، این پاسخ قرار بود روز جمعه به واشینگتن تحویل داده شود.

از سوی دیگر جمهوری اسلامی رفع محاصره دریایی را پیش‌شرط باز شدن تنگه هرمز خوانده است.