زنده تغییر مسیر «۷۸ کشتی» با تداوم محاصره دریایی ایران؛ تلاش پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات

امارات متحده عربی اعلام کرد این کشور ساخت یک خط لوله جدید نفتی را برای دو برابر کردن ظرفیت صادرات نفت از طریق بندر فجیره تا سال ۲۰۲۷ تسریع خواهد کرد. این اقدام توانایی ابوظبی برای دور زدن تنگه هرمز را به‌طور چشمگیری افزایش خواهد داد.

دفتر رسانه‌ای دولت ابوظبی روز جمعه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد شیخ خالد بن محمد بن زاید، ولیعهد ابوظبی، به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، دستور داده است اجرای پروژه خط لوله «غرب به شرق» را سرعت ببخشد. به‌گفتهٔ این نهاد، این خط لوله اکنون در حال ساخت است و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری برسد.

در بیانیهٔ دولت امارات اشاره‌ای به زمان‌بندی اولیه این پروژه نشده است.

خط لولهٔ کنونی نفت خام ابوظبی، موسوم به «حبشان ـ فجیره»، ظرفیت انتقال روزانه تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت را دارد و نقش مهمی در افزایش صادرات مستقیم نفت امارات از سواحل دریای عمان ایفا کرده است.

امارات متحده عربی و عربستان سعودی تنها کشورهای خلیج فارس هستند که می‌توانند نفت خام خود را از طریق خطوط لوله خارج از تنگه هرمز صادر کنند. عمان نیز به دلیل داشتن خط ساحلی طولانی در دریای عمان، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد دارد.

جمهوری اسلامی ایران تنگه هرمز را که گذرگاه راهبردی انرژی است، پس از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ عملاً مسدود کرده و از آن به‌عنوان اهرم فشار برای مقابله با فشار اقتصادی و نظامی آمریکا استفاده می‌کند.

کویت، عراق، قطر و بحرین همچنان برای صادرات نفت خود تقریباً به‌طور کامل به تنگه هرمز وابسته هستند.

اختلال در عرضهٔ نفت باعث افزایش شدید قیمت انرژی شده و نگرانی‌ها دربارهٔ رشد تورم و احتمال رکود اقتصادی را افزایش داده است.

یک نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی می‌گوید واگذاری «اینترنت کسب‌وکارها» که به‌عنوان «اینترنت پرو» یا «طبقاتی» مشهور شده، مصوبهٔ شورای عالی امنیت ملی بوده و در اجرا به «قلکی برای همراه اول، ایرانسل و رایتل» تبدیل شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت به باشگاه خبرنگاران جوان گفت مصوبهٔ شورای عالی امنیت ملی «که به اسم مصوبهٔ باز شدن اینترنت برای کسب‌وکارهای اینترنتی بود، در اجرا به قلکی برای همراه اول، ایرانسل و رایتل تبدیل شد تا بیایند با آن اینترنت بسازند، بعد هم خودشان یک اسم عجیب اختراع کنند و اسم اینترنت پرو را روی آن بگذارند.»

حکومت ایران اینترنت را از نهم اسفند پارسال، روز شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، قطع کرد و به‌رغم گذشت ۷۶ روز هنوز برای عموم مردم قطع است و اخیراً اپراتورها اقدام به ثبت‌نام و فروش گران‌قیمت اینترنت تحت عنوان «پرو» به برخی طبقات کرده‌اند که واکنش‌های گسترده‌ای در پی داشته است.

نت‌بلاکس، نهاد بین‌المللی پایش اینترنت، روز پنجشنبه پس از بیش از هزار و ۸۰۰ ساعت قطع اینترنت در ایران، اعلام کرد نظامی طبقاتی توسط جمهوری اسلامی برای دسترسی ایجاد شده است.

مسعود پزشکیان در واکنش به بالا گرفتن انتقادها، اخیراً معاون اول خود، محمدرضا عارف، را به ریاست یک ستاد ویژه برای «ساماندهی و راهبری فضای مجازی» منصوب کرد.

مصطفی پوردهقان، نمایندهٔ مجلس، در انتقاد به این موضوع گفت این قبیل اقدامات بیشتر جنبهٔ «روانی» دارد و قرار نیست «اتفاق خاصی» در این مورد بیفتد.

این در حالی است که روزنامهٔ «اعتماد» خبر داد نخستین نشست این ستاد قرار است هفتهٔ آینده برگزار شود و ادعا کرد این ستاد قرار است «زمینه‌های لازم برای رفع انسداد اینترنتی را فراهم کند».

این ادعا منافات دارد با مواضع دولت که بر ضرورت قطع بودن اینترنت تأکید دارد. در تازه‌ترین اظهارنظر، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر مسعود پزشکیان، ادعا کرد که اگر همه‌پرسی برگزار شود، مردم در شرایط جنگی، امنیت را به سهولت دسترسی به اینترنت ترجیح خواهند داد.

جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از ۱۸ فروردین با آتش‌بس متوقف شده و برخی کارشناسان و منتقدان می‌گویند حکومت ایران، به‌بهانهٔ جنگ، طرح پیشین خود برای محدود کردن اینترنت و گسترش شبکهٔ ملی اطلاعات را به اجرا درآورده است.

بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان (IWMF)، برندگان سی‌وهفتمین دورهٔ جوایز سالانهٔ «شجاعت در روزنامه‌نگاری» را اعلام کرد.

این بنیاد روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در بیانیه‌ای اعلام کرد که زنان روزنامه‌نگار از ایران، میانمار، فیلیپین و ایالات متحده به‌خاطر «گزارش‌دهی در بحبوحهٔ افزایش خطر و به‌دلیل افشای حقیقت در شرایط خطرناک» به‌عنوان برندگان این جایزه انتخاب شدند.

بر اساس اعلام بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان، برندگان سال ۲۰۲۶ شامل الهه و الناز محمدی، خواهران ایرانی و خبرنگاران رسانه‌های چاپی؛ جورجیا فورت، روزنامه‌نگار پخش از ایالات متحده؛ و نای مین نی (نام مستعار)، روزنامه‌نگار دیجیتال از میانمار هستند.

الیسا لیس مونوز، رئیس این بنیاد، گفت: «جرم‌انگاری حقیقت‌گویی همان چیزی است که شجاعت را به آیندهٔ روزنامه‌نگاری تبدیل می‌کند. برای زنانی که جرئت گزارش دادن دارند، روزنامه‌نگاری به‌عنوان یک عمل قابل مجازات در حال تغییر شکل است.»

الهه محمدی، خبرنگار روزنامهٔ «هم‌میهن»، در شهریور ۱۴۰۱ پس از تهیه گزارش مراسم خاکسپاری مهسا امینی بازداشت شد. او حدود ۱۷ ماه در بازداشت بود و بعداً با وثیقه آزاد شد. خواهرش الناز محمدی نیز دبیر سرویس اجتماعی این روزنامه بود بهمن ۱۴۰۱ چند روز در بازداشت بود و به سه سال حبس تعلیقی محکوم شد.

محمدعلی جعفری، فرمانده کل اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه، با تأکید بر آن‌چه «شروط اصلی» ایران خوانده می‌شود، گفت: «تا زمانی که جنگ در همهٔ جبهه‌ها پایان نیافته، تحریم‌ها برداشته نشده، پول‌های بلوکه‌شده آزاد نشده، خسارت‌های ناشی از جنگ جبران نشده و حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز به رسمیت شناخته نشده باشد، هیچ مذاکره دیگری در کار نیست.»

این روزها تابلوهایی از تبلیغات حکومتی در سراسر شهر تهران نیز به چشم می‌خورد که در آن‌ها از «پنج شرط اصلی ایران برای پایان جنگ» یاد شده است.

آن‌چه جعفری بر آن‌ها تأکید کرده، همان شروطی است که در این تابلوها آمده است.

این مقام سابق سپاه که مشخص نیست در حکومت فعلی چه مقامی دارد، می‌گوید از آن‌جا که ایران دو بار در میانهٔ مذاکره با آمریکا هدف حمله قرار گرفته،‌ «ما کاملاً نسبت به دشمن بی‌اعتمادیم» و «بدعهدی‌ها و عهدشکنی‌هایی که دشمن با آغاز جنگ در میانه مذاکره مرتکب شده، باید برای او تاوان داشته باشد.»

جعفری با اشاره به یک راهبرد تازه از طرف جمهوری اسلامی چنین توضیح داده است:‌ «منطق ما این است که ابتدا اقدامات اعتمادساز انجام شود و بعد از آن وارد فاز بعدی و گام بعدی مذاکره درباره مباحث هسته‌ای شویم تا بتوان درباره آن‌ها تصمیم گرفت. تا زمانی که این اقدامات انجام نشود، ورود به مراحل بعدی معنا ندارد.»

شرایط مورد اشاره این مقام سابق سپاه همان مفاد طرح تازه ایران است که در هفته گذشته به دست دولت آمریکا رسید و دونالد ترامپ آن را «احمقانه» و «غیر قابل قبول» خواند.

بیشتر در این باره:

ترامپ: پاسخ ایران درباره توافق پایان جنگ کاملاً غیر قابل قبول است

اف‌بی‌آی، اداره پلیس فدرال آمریکا، روز پنج‌شنبه، ۲۴ اردیبهشت، اعلام کرد که در ازای هر گونه اطلاعاتی که به دستگیری یک جاسوس فراری به ایران منجر شود ۲۰۰ هزار دلار جایزه می‌دهد.

شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان به نقل از بیانیه اف‌بی‌آی نوشت که این اداره فدرال هم‌چنان در پی یافتن مونیکا ویت، افسر اطلاعاتی نیروی هوایی آمریکا، است که گفته می‌شود در سال ۲۰۱۹ به ایران گریخته است.

به گفته مقامات آمریکایی در سال ۱۳۹۷، مونیکا ویت که در آن زمان ۳۹ ساله بود پس از شرکت در دو کنفرانس در تهران که توسط شرکت «افق نو» وابسته به سپاه پاسداران ترتیب داده شده بود توسط نهادهای امنیتی ایران جذب شده است.

وزارت دادگستری آمریکا در بهمن‌ماه همین سال علیه ویت به عنوان افسر سابق بخش ضد اطلاعات نیروی هوایی آمریکا به جرم کمک به ایران در جاسوسی سایبری از پرسنل نیروی هوایی اعلام جرم کرد.

در بیانیه تازه اف‌بی‌آی تأکید شده که این اداره فدرال مونیکا ویت را فراموش نکرده و معتقد است که «در این لحظه حیاتی از تاریخ ایران» حتما کسانی هستند که از محل اختفای مونیکا ویت خبر دارند.

بیشتر در این باره:

گزارش‌ها: افسر آمریکایی که به ایران گریخته، ضربه اطلاعاتی شدیدی به کشور خود زده است

همزمان با دیدار روسای جمهور آمریکا و چین در پکن، رهبران ۲۶ کشور روز پنجشنبه با انتشار بیانیه‌ای بار دیگر خواستار بازگشت وضعیت عادی دریانوردی در تنگه هرمز شدند.

این بیانیه توسط کشورهایی مانند بریتانیا، فرانسه، بحرین، کانادا، آلمان، ژاپن، قطر و کره جنوبی صادر شده است.

رهبران این کشورها در بیانیه خود بر «تعهد خود به استفاده از ظرفیت‌های جمعی دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی برای حمایت از آزادی ناوبری در تنگه هرمز» تأکید کردند.

در این بیانیه آمده است: «ناوبری باید مطابق با مفاد کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل متحد (UNCLOS) و قوانین بین‌المللی آزاد باشد.»

این کشورها از حمایت برای تشکیل «یک مأموریت نظامی چندملیتی مستقل و کاملاً دفاعی» به‌منظور تحقق این هدف، از جمله از طریق انجام «عملیات پاکسازی مین» خبر داده‌اند.

تنگه هرمز یکی از موضوعات مورد گفت‌وگو میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در روز پنج‌شنبه بود. به گفته رئیس‌جمهور آمریکا، همتای چینی او «مایل است تنگه هرمز باز بماند» و برای دستیابی به توافقی با ایران که کنترل این آبراه را در دست گرفته، پیشنهاد کمک داده است.

رهبران ۲۶ کشور در بیانیه روز پنج‌شنبه تأکید کردند که این مأموریت چندملیتی «مکمل تلاش‌های جاری دیپلماتیک و کاهش تنش» خواهد بود. همچنین در بیانیه آمده که این ابتکار تنها در «شرایط مناسب و امن» آغاز خواهد شد.

وزارت دفاع بریتانیا پیش‌تر اعلام کرده بود که این عملیات «به محض فراهم شدن شرایط، و پس از دستیابی به یک توافق آتش‌بس پایدار» شروع می‌شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنجشنبه و بعد از دیدار با همتای چینی خود در پکن گفت که شی جین‌پینگ پیشنهاد داده است برای توافق با ایران و تضمین عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز کمک کند و وعده داد تجهیزات نظامی به ایران ارسال نکند.

او در گفت‌وگویی اختصاصی با شان هنیتی، مجری شبکه فاکس‌نیوز، گفت: «رئیس‌جمهور شی مایل است توافقی حاصل شود. او واقعاً دوست دارد توافقی انجام شود. و گفت: “اگر بتوانم به هر شکلی کمک کنم، خوشحال می‌شوم کمک کنم.”»

ترامپ درباره تنگه هرمز و نقش احتمالی چین در باز شدن آن اعلام کرد: «هر کسی که این مقدار نفت خریداری می‌کند، طبیعتاً نوعی رابطه با آنها (ایران) دارد. اما او گفت: “اگر بتوانم به هر نحوی مفید باشم، با کمال میل کمک می‌کنم.” او دوست دارد تنگه هرمز باز بماند.»

رئیس‌جمهور ایالات متحده همچنین درباره دیگر اظهارات رئیس‌جمهور چین اعلام کرد: «او گفت که قرار نیست تجهیزات نظامی (به ایران) بدهد... این را با قاطعیت گفت.»

بعد از دیدار روسای جمهور آمریکا و چین، کاخ سفید در بیانیه‌ای گفت واشینگتن و پکن توافق کردند که تنگه هرمز باید برای حفظ جریان آزاد انرژی باز بماند و رئیس‌جمهور چین مخالفت با «نظامی‌سازی» این آبراه و هرگونه تلاش برای دریافت عوارض برای استفاده از آن را اعلام کرده است.

دونالد ترامپ پیش از سفر به پکن به خبرنگاران گفته بود که ایالات متحده درباره ایران نیازی به کمک چین ندارد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز پنجشنبه در مصاحبه با شبکه ان‌بی‌سی نیوز گفت که ایالات متحده درباره ایران از چین درخواست کمک نکرده و «به کمک آنها نیازی ندارد.»

روبیو در این‌باره افزود: «ما این موضوع را مطرح کردیم تا موضع خود را روشن کنیم و مطمئن شویم آنها درک می‌کنند، چون این موضوع منطقی است. با توجه به اینکه این مسئله تا این حد مهم و غالب است، طبیعی بود که درباره آن صحبت کنیم.»

برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، اعلام کرد که صنایع موشکی، پهپادی و دریایی ایران «۹۰ درصد تضعیف شده‌اند.»

او در یک جلسه استماع در سنای آمریکا گفت: «تهدید ایران به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شده و این کشور دیگر مانند گذشته، در هیچ حوزه‌ای، قادر به تهدید شرکای منطقه‌ای یا ایالات متحده نیست. آنها به‌شدت تضعیف شده‌اند.»

کوپر اشاره کرد که نیروهای نیابتی مسلح ایران در ۳۰ ماه پیش از جنگ اخیر، بیش از ۳۵۰ حمله علیه نیروها و دیپلمات‌های آمریکایی انجام داده بودند؛ به‌طور میانگین هر سه روز یک حمله، که در نتیجه آن چهار سرباز آمریکایی کشته شدند.

این جنگ روز نهم اسفند سال گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و طی آن علی خامنه‌ای و شماری از فرماندهان و مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی کشته شدند. ایران نیز در مقابل حملات موشکی به اسرائیل و شماری از کشورهای خاورمیانه انجام داد و تنگه هرمز را مسدود کرد.

این جنگ بعد از ۴۰ روز با برقراری آتش‌بس متوقف شد و بعد از به نتیجه نرسیدن یک دور مذاکره حضوری تهران و واشینگتن در پاکستان، رئیس‌جمهور آمریکا دستور محاصره دریایی ایران را صادر کرد. این محاصره تاکنون ادامه دارد.

برد کوپر با دفاع از جنگ اخیر آمریکا علیه ایران تأکید کرد: «امروز حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها همگی از تأمین تسلیحات و حمایت ایران قطع شده‌اند. این نتیجه از پیش تضمین‌شده نبود.»

او همچنین گفت نیروهای آمریکایی دیگر برای سرنگون کردن پهپادهای ایرانی از مهمات پیشرفته و گران‌قیمت استفاده نمی‌کنند.

ذخایر سامانه‌های دفاعی پرهزینه برای مقابله با پهپادهای ایرانی در طول جنگ خبرساز شده بود، اما فرمانده سنتکام اعلام کرد ارتش آمریکا اکنون از مهمات ارزان‌تر استفاده می‌کند.

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت با انتشار تصویری از عملیات ناو آمریکایی «یو‌اس‌اس تراکستون» در دریای عرب اعلام کرد که نیروهای این کشور تاکنون ۷۰ کشتی تجاری را در چارچوب محاصره دریایی ایران وادار به تغییر مسیر کرده‌اند.

سنتکام همچنین اعلام کرد چهار شناور نیز برای اجرای محاصره «از کار انداخته» شده‌اند.

ارتش آمریکا پیش‌تر گفته بود در چارچوب این عملیات، به ۱۵ کشتی حامل کمک‌های بشردوستانه اجازه عبور داده شده و نیروهای آمریکایی برای وادار کردن برخی کشتی‌ها به تغییر مسیر، از تماس رادیویی و شلیک تیر هشدار نیز استفاده کرده‌اند.

آمریکا پس از بی‌نتیجه ماندن مذاکرات مستقیم با ایران، محاصره دریایی بنادر جمهوری اسلامی را آغاز کرد؛ در حالی که ایران از ابتدای جنگ تنگه هرمز را مسدود کرده است.

رئیس فدراسیون فوتبال ایران می‌گوید هنوز برای هیچ‌یک از اعضای تیم ملی برای شرکت در جام جهانی ۲۰۲۶ روادید صادر نشده است.

خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، به نقل از مهدی تاج نوشته است: «فردا یا پس‌فردا جلسه‌ای سرنوشت‌ساز با فیفا خواهیم داشت. آن‌ها باید به ما تضمین بدهند، زیرا هنوز مسئله ویزا حل نشده است».

او افزود: «روایتی از سوی طرف مقابل مبنی بر این‌که به چه کسانی ویزا داده‌اند، دریافت نکرده‌ایم. هنوز هیچ ویزایی نیامده است».

رئیس فدراسیون فوتبال ایران که در روزهای اخیر شرط‌هایی برای حضور در جام جهانی از جمله لزوم صدور روادید برای کل اعضای تیم و کادر فنی اعلام کرده بود، همچنین گفت: «ما در حال آماده‌سازی برای جام جهانی هستیم، اما منتظر رفتار طرف مقابل هستیم».

کاروان تیم ملی فوتبال روز چهارشنبه به ترکیه رفت تا بعد از یک اردوی چند روزه عازم آمریکا به عنوان میزبان مسابقات تیم ایران شود.

رئیس فیفا پیش‌تر گفته بود که ایران قطعا در جام جهانی شرکت خواهد کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، نیز اعلام کرده که مشکلی با حضور ایران ندارد.

جام جهانی به شکل مشترک در آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار خواهد شد اما بیشتر بازی‌ها، از جمله سه مسابقه ایران در دور گروهی، در ورزشگاه‌های آمریکا انجام می‌شود.