انتقاد ترامپ از فشارهای داخلی درباره توافق با ایران؛ بقائی: مطالبات آمریکا متغیر است

روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز می‌گوید در «تحقیقات خود» به این نتیجه رسیده که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به محل سکونت محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در اوایل جنگ اخیر، برای «آزادی او از حصر خانگی و بخشی از طرح تغییر رژیم» بوده است.

این روزنامه در گزارشی اختصاصی که روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت منتشر شد، به‌نقل از «مقام‌های آمریکایی که در جریان این طرح قرار گرفته بودند»، نوشته است که این طرح که «احمدی‌نژاد نیز درباره آن مورد مشورت قرار گرفته بود، خیلی زود از مسیر خارج شد».

به ادعای این روزنامه، بر اساس «طرح» آمریکا و اسرائیل، قرار بود احمدی‌نژاد تنها چند روز پس از آغاز جنگ علیه ایران و کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، به قدرت برسد.

نویسندگان این گزارش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای ابتدایی جنگ اشاره کرده‌اند که گفته بود بهتر است «کسی از داخل» ایران ادارهٔ کشور را در دست بگیرد.

نیویورک‌تایمز مدعی شده که مقامات آمریکایی به این روزنامه گفته‌اند این طرح «جسورانه» توسط اسرائیل طراحی و از سوی دولت آمریکا تأیید شده بود.

این گزارش در عین حال می‌گوید مشخص نیست احمدی‌نژاد چگونه وارد این طرح شده، اما انتخاب او «غیرعادی» توصیف شده است؛ چراکه او در دوران ریاست‌جمهوری‌اش به اظهارات تند از جمله درباره «محو اسرائیل از نقشه جهان» شناخته می‌شد. او همچنین از حامیان سرسخت برنامه هسته‌ای ایران، منتقد آمریکا و حامی سرکوب اعتراضات داخلی بود.

با این حال، به‌نوشتهٔ این روزنامه، این طرح به‌سرعت مختل شد به این دلیل که احمدی‌نژاد در روز نخست جنگ در اثر حمله هوایی اسرائیل به خانه‌اش در تهران زخمی شد.

نیویورک تایمز همچنین گزارش داد که محل نگهداری فعلی و وضعیت احمدی‌نژاد پس از آن حمله مشخص نیست و آمریکا نیز از سرنوشت او اطلاعی ندارد.

خبر حمله به محل زندگی محمود احمدی نژاد در شرق تهران در همان روزهای نخست حملات هوایی به تهران منتشر و کمی بعد تکذیب شده بود.

رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید جزئیات این گزارش نیست. بخش قابل‌توجهی از این گزارش بر پایه نقل‌قول از «مقام‌های ناشناس» و «افراد نزدیک به احمدی‌نژاد» نوشته شده و هیچ سند رسمی یا مستقلی برای تأیید این ادعاها منتشر نشده است.

کاخ سفید نیز در واکنش به این روایت، بدون اشاره مستقیم به احمدی‌نژاد، اعلام کرده هدف عملیات آمریکا صرفاً نابودی توان موشکی و هسته‌ای ایران بوده است. اسرائیل هم از اظهارنظر دربارهٔ این گزارش خودداری کرده است.

دبیر ستاد ملی جمعیت ایران می‌گوید میزان ازدواج و تولد در کشور به اندازه‌ای کاهش یافته که بر اساس آمارها میزان ازدواج در کشور نسبت به سال ۱۳۸۹ «نصف» شده است.

مرضیه وحید دستجردی در همایش روز ملی جمعیت، با اشاره به آمارهای ثبت احوال در این زمینه، گفت: «بالاترین میزان ازدواج در سال ۱۳۸۹ با ۸۹۱ هزار و ۶۲۷ مورد ثبت شده، اما این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۴۳۱ هزار و ۲۱ مورد کاهش یافته که بیانگر افت ۵۰ درصدی ازدواج‌ها است.»

دستجردی با استناد به آمار سازمان ثبت احوال، تعداد تولدها در سال ۱۴۰۴ را نیز ۸۹۲ هزار و ۲۷۸ مورد اعلام کرد و افزود که وقوع دو جنگ علیه کشور به فاصله هشت تا ۹ ماه، «تأثیر مستقیم و غیرقابل انکاری» بر فرزندآوری داشته است.

او در اظهاراتش به دغدغه‌های علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی درباره فرزندآوری اشاره کرد و کاهش جمعیت را «زنگ خطر جدی» برای آینده ایران دانست.

دستجردی تأکید کرد که برای افزایش فرزندآوری، «مؤلفه‌های کلیدی نظیر اشتغال پایدار، تأمین مسکن و ایجاد امید در دل جوانان نقش اساسی دارند که متأسفانه در قانون فعلی به برخی از این زیرساخت‌ها به طور کامل و جامع پرداخته نشده است.»

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، می‌گوید منابع مالی حکومت ایران «در حال تمام شدن» و اقتصاد این کشور «در وضعیت فروپاشی» است.

او افزوده که با این حال جمهوری اسلامی «به‌جای روی آوردن به رویکردی تازه و صلح‌آمیز، دست به حملات مکرر و گستاخانه‌ای علیه زیرساخت‌های غیرنظامی برق زده و همچنان به راهبرد دستیابی به سلاح هسته‌ای چنگ زده که می‌تواند جهان را در تاریکی فرو ببرد.»

او تأکید کرده که «ما نمی‌توانیم این را تحمل کنیم و هرگز تحمل نخواهیم کرد.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، هم روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت در یک نشست مبارزه با تأمین مالی تروریسم در پاریس، گفت که این وزارتخانه، حکومت ایران را از درآمدهایی که برای «برنامه‌های تسلیحاتی، گروه‌های نیابتی تروریستی و جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود استفاده می‌کرد، محروم کرده است.»

او افزود که واشینگتن «ده‌ها میلیارد دلار از درآمد پیش‌بینی‌شده نفتی» جمهوری اسلامی را مختل کرده است.

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد از زمان اجرای محاصره دریایی جمهوری اسلامی ایران، نیروهای آمریکایی ۸۹ کشتی را وادار به تغییر مسیر کرده‌اند.

سنتکام در پستی که ۲۹ اردیبهشت در شبکه ایکس منتشر شده، تأکید کرده که همچنان محاصره کامل آمریکا علیه ایران را اجرا می‌کنند و مانع جریان تجارت به بنادر ایران و از آن‌ها می‌شوند.

آمریکا پس از شکست مذاکرات حضوری با ایران در پاکستان، در ۲۴ فروردین سال جاری، محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را آغاز کرد.

این مذاکرات چند روز بعد از برقراری آتش‌بس در اسلام‌آباد برگزار شده بود و دو طرف پس از آن نیز طرح‌های پیشنهادی متقابلی رد و بدل کردند، اما گفت‌وگوها به نتیجه نرسید.

حکومت ایران از ابتدای جنگ تنگهٔ هرمز را مسدود کرده و همین مسئله باعث افزایش نگرانی‌ها دربارهٔ امنیت انرژی و حمل‌ونقل دریایی در منطقه شده است.

رسانه‌ها در ایران از اجرای حکم اعدام «قاتل» الهه حسین‌نژاد، که جسد او اوایل خرداد سال گذشته در بیابان‌های اطراف تهران پیدا شد، خبر می‌دهند.

ارگان رسمی قوه قضائیه ایران، میزان، با انتشار این خبر نوشته که این حکم با درخواست اولیای دم و پس از طی تمامی مراحل قانونی و قضایی اجرا شد.

عصر چهارم خرداد ۱۴۰۴ الهه حسین‌نژاد ۲۴ ساله از سالن زیبایی که در آن‌جا مشغول به کار بود، بیرون آمد تا به خانه‌اش در اسلامشهر برود، اما ناپدید شد و وقتی خانواده‌اش شکایت کردند بررسی‌های تیم جنایی نشان می‌داد که الهه از میدان آزادی سوار یک خودروی عبوری شده است.

جست‌وجوها برای یافتن الهه سرانجام پس از ۱۱ روز نتیجه داد و با دستگیری راننده خودرو به نام بهمن ۳۷ ساله و «اعتراف به قتل الهه»، جسد او در بیابان‌های اطراف تهران پیدا شد. متهم نیز پس از محاکمه به اعدام محکوم شد.

این قتل جنجال زیادی درباره امنیت زنان در ایران به پا کرد و تا مدت‌ها رسانه‌ها درباره آن مطالب مختلفی منتشر کردند.

وزارت خارجه آمریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، پس از تهدیدهای آمریکا به خروج نیروهایش از اروپا، با همتایان خود در ناتو دیدار خواهد کرد و همچنین نخستین سفر خود به هند را انجام می‌دهد.

وزارت خارجه آمریکا تأیید کرد که آقای روبیو روز جمعه در نشست وزیران خارجه ناتو در شهر هلسینگبورگ سوئد شرکت خواهد کرد؛ نشستی که برای آماده‌سازی اجلاس ناتو در ترکیه در ماه ژوئیه برگزار می‌شود و انتظار می‌رود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آن حضور داشته باشد.

در بیانیه وزارت خارجه آمده است که عالی‌ترین دیپلمات آمریکا «درباره ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری دفاعی و تقسیم بیشتر بار مسئولیت‌ها در ائتلاف» گفت‌وگو خواهد کرد.

ترامپ اخیراً تصمیم گرفت پنج هزار نیروی آمریکایی را از آلمان خارج کند؛ اقدامی که با وجود نگرانی‌های فزاینده اروپا درباره روسیه پس از حمله این کشور به اوکراین در سال ۲۰۲۲ انجام شد.

ترامپ مدت‌هاست می‌گوید ایالات متحده بار ناعادلانه‌ای را در ائتلاف دوران جنگ سرد بر دوش می‌کشد، اما تصمیم اخیر او بلافاصله پس از خشمش از اظهارات فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، اتخاذ شد؛ اظهاراتی که در آن از جنگ ترامپ و اسرائیل علیه ایران انتقاد شده بود.

وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد روبیو همچنین با اولف کریسترسون، نخست‌وزیر سوئد، و مارک روته، دبیرکل ناتو، دیدار خواهد کرد.

روبیو سپس راهی هند خواهد شد که نخستین سفر وزیر خارجه دولت دوم ترامپ به این کشور از زمان بازگشت او به کاخ سفید در حدود یک‌سال‌ونیم پیش به شمار می‌رود.

فرمانده ارشد ناتو در اروپا می‌گوید دربارۀ نقشی که نیروهای این پیمان می‌توانند در بهبود وضعیت تنگۀ هرمز ایفا کنند، «فکر کرده است».

ژنرال الِکسوس گرینکِویچ در عین حال تأکید کرد که هیچ تصمیمی گرفته نشده و هیچ برنامه‌ریزی رسمی‌ای آغاز نشده است.

این نظامی ارشد آمریکایی در جمع خبرنگاران گفت: «آیا در این مورد فکر می‌کنم؟ قطعاً! اما تا زمانی که تصمیمی سیاسی اتخاذ نشود، هیچ برنامه و نقشه‌ای در کار نخواهد بود».

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده، بارها به‌تندی از «بی‌عملی» متحدان اروپایی واشینگتن در پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در قبال جنگ ایران و بسته‌شدن تنگۀ هرمز انتقاد کرده است.

کشورهای اروپایی به ابتکار بریتانیا و فرانسه به‌دنبال یافتن راهی برای بازگشایی تنگۀ هرمز، البته پس از پایان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بوده‌اند.

به رغم فشار دونالد ترامپ، اعضای پیمان دفاعی ناتو از هرگونه درگیری مستقیم در این جنگ اجتناب کرده‌اند.

ژنرال گرینکِویچ یادآوری کرد که «همۀ کشورهای عضو در حال بررسی شیوۀ واکنش در قبال وضعیت تنگه هرمز هستند؛ از جمله بلژیک، فرانسه، آلمان، ایتالیا و بریتانیا که ناوهایی را به منطقه اعزام کرده یا خواهند کرد».

این مقام ارشد نظامی تأکید کرد که «همۀ ما توافق داریم که تضمین آزادی کشتی‌رانی در آب‌های بین‌المللی به سود ما است».

از سوی دیگر دیپلمات‌های اروپایی در پیمان ناتو، با توجه به اختلافات داخلی کشورهای عضو، چشم‌انداز نقش‌آفرینی عمدۀ این پیمان درتنگۀ هرمز را کمرنگ می‌دانند.

آنها در عین حال می‌گویند این پیمان ممکن است به نحوی در عملیات نهایی به‌رهبری فرانسه یا بریتانیا، البته در صورت اجرایی شدن، مشارکت داشته باشد.

بسته شدن تنگۀ هرمز باعث افزایش قابل توجه قیمت حامل‌های انرژی در جهان شده و آثارش بر اقتصاد کشورهای اروپایی هم رفته رفته بیشتر آشکار می‌شود.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه گفت ایالات متحده و ایران در مذاکرات خود «پیشرفت زیادی» داشته‌اند و هیچ‌یک از دو طرف خواهان ازسرگیری حملات نظامی نیستند.

او در یک نشست خبری در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما فکر می‌کنیم پیشرفت زیادی حاصل کرده‌ایم. ما فکر می‌کنیم ایرانی‌ها می‌خواهند به توافق برسند.»

آقای ونس با اشاره به این‌که ایران «کشوری پیچیده» است و او در ترکیب مذاکره‌کنندگان تهران در جریان مذاکرات در اسلام‌آباد ترکیبی از «افراد باهوش» و «تندروها» را دیده است، اظهار داشت: «فکر می‌کنم شما این اختلاف را می‌بینید؛ این واقعیت که شاید خود ایرانی‌ها هم دقیقاً روشن نکرده‌اند که می‌خواهند به کدام سمت بروند. آنها همچنین کشوری چندپاره هستند.»

دونالد ترامپ ساعتی پیش به خبرنگاران گفت به مقام‌های جمهوری اسلامی چند روز دیگر برای رسیدن به توافق مهلت می‌دهد و ممکن است آمریکا مجبور شود یک «ضربه بزرگ دیگر» به ایران بزند. او در عین حال افزود که تهران برای رسیدن به توافق «التماس» می‌کند.

آقای ونس افزود که به‌تازگی با آقای ترامپ صحبت کرده و رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرده است که مسئله اصلی برای آمریکا این است که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

ونس یادآوری کرد که اگر چنین اتفاقی بیفتد، کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به‌دنبال سلاح هسته‌ای خواهند رفت و سپس کشورهای دیگر جهان هم همین مسیر را دنبال خواهند کرد.

او گفت: «ما می‌خواهیم تعداد کشورهایی که سلاح هسته‌ای دارند محدود باقی بماند، و به همین دلیل ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد.»

ونس افزود که ایالات متحده می‌خواهد ایران در فرایندی با واشنگتن همکاری کند تا اطمینان حاصل شود ایرانی‌ها در سال‌های آینده توانایی تولید سلاح هسته‌ای را بازسازی نخواهند کرد.

او گفت: «این همان چیزی است که ما در مذاکرات به‌دنبال دستیابی به آن هستیم.»

جی‌دی ونس تأکید کرد که «رئیس‌جمهور از ما خواسته و به ما دستور داده است که با ایرانی‌ها به‌طور جدی مذاکره کنیم.» او در عین حال افزود: «گزینه دوم این است که بتوانیم کارزار نظامی را از سر بگیریم.»

وقتی از معاون دونالد ترامپ پرسیده شد که آیا ممکن است روسیه مالکیت اورانیوم غنی‌شده ایران را در اختیار بگیرد، او پاسخ داد: «این در حال حاضر برنامه دولت ایالات متحده نیست. ایرانی‌ها هم چنین موضوعی را مطرح نکرده‌اند.»

ارتش اسرائیل روز سه‌شنبه در پی صدور هشدار تخلیه برای ساکنان ۱۲ شهر لبنان، مجموعه‌ای از حملات را در سراسر این کشور، به‌ویژه در جنوب آن، به‌رغم اعلام برقراری آتش‌بس انجام داد.

خبرگزاری رسمی لبنان گزارش داد که این حملات چندین منطقه در شهرستان صور و استان نبطیه در جنوب لبنان را هدف قرار داده‌اند.

بر اساس تصاویر خبرگزاری فرانسه، دو طبقه بالایی ساختمانی در منطقه معشوق در شهرستان صور در پی حمله هوایی فروریخت. این حمله همچنین به ساختمان‌های اطراف و خودروهای پارک‌شده آسیب رساند.

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد حمله‌ای به همین منطقه در روز پیش از آن، یک مرکز خدمات درمانی اولیه را که تحت مدیریت «کمیته سلامت اسلامی» وابسته به حزب‌الله بود، تخریب کرده است.

حمله هوایی روز سه‌شنبه به محله سرای در نبطیه که شامل مغازه‌ها، یک مسجد قدیمی و ساختمان‌های مسکونی سنتی است، بخش بزرگی از این منطقه را ویران کرد.

ارتش اسرائیل پیش‌تر برای ۱۲ شهر لبنان هشدار تخلیه صادر کرده بود؛ ۱۱ شهر در جنوب لبنان و یک شهر در منطقه بقاع در شرق. ارتش سپس همان هشدار را بار دیگر تکرار کرد.

در بیانیه‌ای جداگانه، ارتش اسرائیل اعلام کرد یک پهپاد را که از لبنان وارد شده بود، رهگیری کرده است.

در همین حال، حزب‌الله اعلام کرد چندین حمله علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان انجام داده و همچنین سامانه‌های گنبد آهنین را در شمال اسرائیل هدف قرار داده است.

دفاع مدنی لبنان روز سه‌شنبه اعلام کرد پس از یورش نیروهای اسرائیلی به شهرک راشیا الفخار در جنوب لبنان، ارتباط با هفت شهروند قطع شده است.

این نهاد افزود نیروهای اسرائیلی بعداً چهار نفر از آنها را آزاد کردند، اما سه نفر دیگر همچنان «در اسارت اسرائیل» هستند.

حزب‌الله لبنان که تحت حمایت جمهوری اسلامی است، سه روز بعد از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، با شلیک راکت به اسرائیل لبنان را وارد این جنگ کرد.

امارات متحده عربی روز سه‌شنبه اعلام کرد پهپادهایی که دو روز پیش به سمت نیروگاه هسته‌ای این کشور شلیک شدند، از عراق آمده بودند.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند پارسال، گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق چندین حمله به کشورهای دیگر ترتیب داده‌اند.

وزارت دفاع امارات در بیانیه‌ای اعلام کرد: «در چارچوب تحقیقات جاری درباره حمله آشکار به نیروگاه هسته‌ای «براکه» در ۱۷ مه ۲۰۲۶، رهگیری و پایش فنی تأیید کرد که هر سه پهپاد... همگی از خاک عراق منشأ گرفته‌اند.»

این وزارتخانه افزود که مقام‌ها طی ۴۸ ساعت گذشته شش پهپاد دیگر را که از عراق آمده و «تلاش داشتند مناطق غیرنظامی و حیاتی را هدف قرار دهند» رهگیری کرده‌اند.

یک پهپاد که مسئولیت شلیک آن بر عهده گرفته نشده، روز یکشنبه به یک ژنراتور برق در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای براکه در ابوظبی برخورد کرد و باعث آتش‌سوزی شد، اما هیچ مصدوم یا نشت پرتوی به‌جا نگذاشت. دو پهپاد دیگر نیز رهگیری شدند.

براکه در نزدیکی مرز عربستان سعودی و قطر قرار دارد و این حمله نگرانی‌هایی درباره پیامدهای آن در سراسر خلیج فارس ایجاد کرده است.

مقام‌های عراقی پیش از آنکه ابوظبی منشأ پهپادها را اعلام کند، حمله به نیروگاه براکه را محکوم کرده بودند.

این در حالی است که عربستان سعودی نیز در همان روز یکشنبه خبر داد سه پهپاد را که از حریم هوایی عراق وارد این کشور شده بودند، رهگیری و منهدم کرد.