ترامپ: امیدوارم هفتۀ آینده با ایران به توافق برسیم؛ اسرائیل به بیروت نیرو نمی‌فرستد

نیروی دریایی سپاه پاسداران روز چهارشنبه اعلام کرد که در شبانه‌روز گذشته ۲۶ کشتی تجاری با «هماهنگی و تامین امنیت» از سوی این نیرو از تنگه هرمز عبور کردند.

در اطلاعیه کوتاهی که در شبکه ایکس منتشر شده، آمده است: «طی شبانه روز گذشته ۲۶ فروند کشتی اعم از نفتکش، کانتینربر و سایر کشتی‌های تجاری با هماهنگی و تامین امنیت نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز عبور کردند.»

سپاه پاسداران مشخص نکرده است که این کشتی‌ها متعلق به کدام کشورها هستند.

ایران از روز نهم اسفند و همزمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، اقدام به اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز کرد و سپس این آبراه استراتژیک را مسدود کرد.

با برقراری آتش‌بس و بعد از یک دور مذاکره میان نمایندگان ایران و آمریکا در پاکستان که به نتیجه نرسید، دونالد ترامپ دستور محاصره دریایی ایران را صادر کرد که همچنان ادامه دارد.

همزمان با سفر رئیس‌جمهور آمریکا به چین در هفته گذشته، مقام‌های ایرانی از عبور «بیش از ۳۰ کشتی» از جمله چند کشتی چینی از تنگه هرمز خبر داده بودند. همچنین در روزهای اخیر گزارش شد که دو نفتکش حامل گاز مایع متعلق به قطر نیز از این آبراه گذشته است.

روز چهارشنبه کره جنوبی نیز اعلام کرد نخستین نفتکش وابسته به این کشور از زمان آغاز جنگ ایران توانسته است از تنگه هرمز عبور کند.

رسانه‌های ایران روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت خبر دادند که محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، وارد تهران شده است. او روز ۲۶ اردیبهشت نیز به ایران سفر کرده بود.

خبرگزاری ایسنا اعلام کرده که برنامه و اهداف سفر این مقام ارشد پاکستانی در ایران «مشخص نیست». خبرگزاری تسنیم نیز گزارش داده که آقای نقوی در بدو ورود به تهران با وزیر کشور ایران دیدار کرده است.

وزیر کشور پاکستان در سفر قبلی به تهران که ابتدای این هفته انجام شد، درباره «ازسرگیری مذاکرات» بین ایران و آمریکا با همتای ایرانی خود گفت‌وگو کرد و سپس به دیدار رئیس‌جمهور و رئیس مجلس ایران رفت.

دومین سفر این مقام پاکستانی در حالی انجام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است یک حمله نظامی برنامه‌ریزی‌شده به اهدافی در ایران برای روز سه‌شنبه را لغو کرده و جی‌دی ونس، معاون او، نیز رروز سه‌شنبه از «پیشرفت زیاد» مذاکرات بین واشینگتن و تهران برای رسیدن به توافق پایان جنگ خبر داد.

ترامپ روز سه‌شنبه تأکید کرد که ایران تنها چند روز برای تصمیم‌گیری درباره توافق وقت دارد و افزود شاید لازم باشد ضربات نظامی دیگری به ایران وارد شود.

سازمان حقوق بشر ایران از محاکمه دوباره احمدرضا حائری، فعال مدنی محبوس در زندان قزل‌حصار کرج، به‌دلیل فعالیت‌هایش‌ علیه مجازات اعدام خبر داد.

آقای حائری از نخستین اعضای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به‌ اعدام» است که روز سه‌شنبه، ۲۹ اردیبهشت‌، بار دیگر محاکمه شده است.

بر اساس این گزارش، این فعال حقوق بشر، به‌دلیل انتشار روایت‌های مختلف درخصوص اعدام و مبارزه با این مجازات و نقض حق دادرسی منصفانه متهمان، در شعبه یک دادسرای عمومی و انقلاب کرج به صورت ویدئو کنفرانس به «تبلیغ علیه نظام» متهم شد.

کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» از حدود دو سال‌ونیم پیش از زندان قزل‌حصار آغاز شد و زندانیان در ده‌ها زندان سراسر ایران، هر هفته در قالب اعتصاب غذا، در اعتراض به مجازات اعدام در آن شرکت می‌کنند.

سازمان حقوق بشر ایران ضمن محکوم‌ کردن هرگونه تهدید و تعقیب قضایی به‌دلیل مقابله با مجازات اعدام، بار دیگر خواستار توجه بیشتر جامعه جهانی به سرکوب روزافزون مدافعان حقوق بشر در ایران است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان گفته که احمدرضا حائری «با وجود فشارها و سختی‌ها، در زندان هم به‌عنوان یکی از بانیان کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام به تلاش برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران ادامه می‌دهد.»

او کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» را «مسالمت‌آمیز، پایدار و مؤثر علیه ماشین اعدام به‌عنوان مهم‌ترین ابزار سرکوب» حکومت ایران معرفی کرده است.

این محاکمه درحالی انجام شد که احمدرضا حائری اکنون چهارمین سال حبس خود را سپری می‌کند و نهادهای امنیتی و سازمان زندان‌ها در این مدت برای پنجمین بار علیه او پرونده‌ای جدید تشکیل داده‌اند.

او پیش از این به‌دلیل افشاگری درباره نقض حقوق بشر در زندان‌های ایران به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» به سه سال و هشت ماه حبس و به اتهام «فعالیت‌ تبلیغی علیه نظام» به هشت ماه حبس محکوم شده بود.

حائری در زندان چندبار به‌دلیل افشاگری‌هایش درباره مواردی ازجمله شکنجه و مرگ زندانیان در حبس، به‌صورت غیابی محاکمه و هربار، به حکم حبسش افزوده شده است.

وزارت صنعت، معدن و تجارت، برای نخستین بار، واردات برخی مواد اولیه مرتبط با حوزهٔ پتروشیمی و پلیمری از طریق رویه‌های ملوانی و کولبری را مجاز اعلام کرد.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه، روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت، دلیل صدور این مجوز را مشکل تأمین برخی مواد اولیه در «ماه‌های اخیر» اعلام و هدف آن را «کمک به استمرار فعالیت صنایع پایین‌دستی پتروشیمی و پلیمری» عنوان کرد.

در طی جنگ ۴۰ روزه، آمریکا و اسرائیل خسارت‌های قابل توجهی به زیرساخت‌های نظامی و همچنین غیرنظامی مانند کارخانه‌های فولاد و مراکز پتروشیمی ایران وارد کردند. برخی تأسیسات راهبردی انرژی در مجتمع‌های صنعتی در منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی پتروشیمی ماهشهر و عسلویه در میان این اهداف بودند.

این حملات با تمرکز بر مختل‌کردن زیرساخت‌های تأمین یوتیلیتی (آب، برق، بخار و اکسیژن)، خسارات سنگینی به روند تولید صنعت پتروشیمی ایران وارد کرد.

این برای نخستین‌بار است که به‌طور مشخص «مواد اولیه مرتبط با صنایع پتروشیمی و پلیمری» در فهرست کالاهای قابل ورود از مسیر کولبری و ملوانی قرار گرفته است. موارد قبلی عمدتاً مربوط به کالاهای مصرفی، لوازم خانگی، پوشاک، مواد غذایی، لوازم الکترونیک و اقلام اصطلاحاً مرزنشینی بوده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در واکنش به اظهارات دیروز دونالد ترامپ، با صدر بیانیه‌ای تهدید کرد که در صورت حمله مجدد به ایران، «جنگ منطقه‌ای» را «به فراتر از منطقه» خواهد کشاند.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت گفت که ایالات متحده در آستانهٔ اجرای حمله‌ای تازه علیه ایران بوده، اما این عملیات را در «لحظات آخر» متوقف کرده و افزود هنوز احتمال اقدام نظامی منتفی نشده و اگر توافقی حاصل نشود، شاید لازم باشد آمریکا «ضربهٔ بزرگ دیگری» به ایران بزند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از سوی دولت آمریکا یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود، در بیانیه خود ادعا کرد که در جنگ اخیر تمام ظرفیت‌های خود علیه آمریکا و اسرائیل را وارد عمل نکرده و اگر حمله‌ای دوباره انجام شود، «این بار به فراتر از منطقه کشیده خواهد شد».

در جریان ۴۰ روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، علاوه بر مسدود کردن تنگه هرمز، اغلب کشورهای منطقه خلیج فارس از جمله برخی اهداف غیرنظامی در این کشورها را با موشک و پهپاد هدف قرار داد.

این جنگ از ۱۹ فروردین با آتش‌بس به‌منظور مذاکره برای توافق متوقف شده، اما جمهوری اسلامی شرایطی را برای مذاکره اعلام کرده که آمریکا می‌گوید غیرقابل‌قبول است. در مقابل، دولت آمریکا نیز خواهان برچیده شدن برنامه هسته‌ای تهران است اما مقامات جمهوری اسلامی آن را نپذیرفته‌اند.

بیشتر در این باره:

ترامپ: شاید لازم باشد ضربهٔ بزرگ دیگری به ایران بزنیم؛ تهران: تسلیم نمی‌شویم

سنای آمریکا روز گذشته به پیشبرد قطعنامه‌ای رأی داد که هدف آن محدود کردن اختیارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای «اقدام نظامی علیه ایران بدون مجوز کنگره» است.

این هشتمین بار بود که دموکرات‌های سنا تلاش می‌کردند این طرح را در «رأی‌گیری آیین‌نامه‌ای» پیش ببرند و این بار به‌دلیل حمایت چهار جمهوری‌خواه و شرکت نکردن شماری دیگر در رأی‌گیری موفق شدند. نتیجهٔ این رأی‌گیری ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۷ رأی مخالف بود.

این اقدام در حالی صورت گرفت که دونالد ترامپ در روزهای اخیر تأکید کرده اگر جمهوری اسلامی تن به توافق ندهد، به‌طور جدی در حال بررسی حملات دیگری علیه ایران است.

این طرح همچنان باید در رأی‌گیری‌های بعدی در سنا و مجلس نمایندگان تصویب شود و حتی در آن صورت نیز ممکن است با خود رئیس‌جمهور آن را وتو کند.

هدف این قطعنامه جلوگیری از صدور دستور حملات بیشتر از سوی ترامپ بر اساس «قانون اختیارات جنگی» مصوب سال ۱۹۷۳ است. بر اساس این قانون، رؤسای‌جمهور آمریکا برای اعزام نیروهای مسلح به درگیری نظامی برای بیش از ۶۰ روز نیازمند مجوز کنگره هستند.

حامیان این طرح می‌گویند با توجه به آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از نهم اسفند پارسال، این مهلت به پایان رسیده است. دولت ترامپ اما می‌گوید با توجه به آتش‌بس برقرارشده از ۱۹ فروردین، درگیری‌ها عملاً پایان یافته است.

همزمان با اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که می‌گوید به درخواست کشورهای خلیج فارس حملات احتمالی به ایران را فعلاً متوقف کرده، گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ این‌که واشینگتن و تهران به توافق نزدیک‌تر شده‌اند یا فقط در حال به‌تعویق انداختن یک رویارویی گسترده‌تر منطقه‌ای هستند، افزایش یافته است.

مارک کانسیان، مشاور ارشد بخش دفاع و امنیت در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی می‌گوید دولت آمریکا بیش از پیش به‌دنبال پیدا کردن «راه خروج» از بحران است، هرچند اختلاف‌های اساسی بر سر تحریم‌ها، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و ادعاهای مقامات تهران دربارهٔ تنگه هرمز همچنان پابرجا است.

به‌‌گفتهٔ مارک کانسیان، هرچند بسیاری از خواسته‌های مطرح‌شده از سوی ایران برای آمریکا قابل‌قبول نیست، اما نشانه‌هایی دیده می‌شود که دو طرف در حال نزدیک شدن به تفاهمی دربارهٔ پرونده هسته‌ای و کاهش تنش‌ها در آبراه‌های منطقه هستند.

بیشتر در این باره:

تعلیق حملهٔ آمریکا به ایران؛ یک تحلیلگر می‌گوید واشینگتن به‌دنبال «راه خروج» است

گزارش‌ها از ایران حاکی است بهار صحرائیان، از جمله وکلای دادگستریِ فعال در حوزه حقوق بشر که وکالت چندین نوکیش مسیحی را نیز برعهده داشته، در شیراز بازداشت شده است.

سازمان غیرانتفاعی «ماده ۱۸» که در لندن مستقر است و در حمایت از مسیحیان تحت آزار و اذیت در ایران فعالیت می‌کند، نوشته که خانم صحرائیان روز شنبه ۲۶ اردیبهشت بازداشت و روز بعد برای او در دادسرای این شهر جلسه بازپرسی برگزار شد.

بر اساس این گزارش، صحرائیان بابت مواردی چون «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «نشر اکاذیب» مورد تفهیم اتهام قرار گرفته است.

پیش از این خبرگزاری حقوق بشری هرانا که در آمریکا مستقر است، نیز نوشته بود که این وکیل دادگستری پس از مراجعه به دادگاه انقلاب شیراز برای پیگیری امور وکالتی خود بازداشت شد.

بهار صحرائیان، عضو کانون وکلای دادگستری استان فارس، پیش‌تر نیز به دلیل فعالیت‌های حقوق بشری خود سابقه بازداشت داشته است.

پیش‌تر نیز گزارش شده بود که شیما قوشه، وکیل دادگستری ساکن تهران که وکالت برخی نوکیشان مسیحی را برعهده داشت، روز ۲۶ دی‌ماه توسط نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده بود. او نهایتاً در اسفندماه با قرار وثیقه هفت میلیارد تومانی آزاد شد.

۱۰ نهاد بین‌المللی حقوقی و حقوق بشری در بهمن ماه با صدور بیانیه‌ای، بازداشت گسترده وکلا و محدودیت‌ها در دسترسی به وکیل برای معترضان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ را محکوم کردند.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از یکسو زندانیان عقیدتی را از داشتن وکیل انتخابی محروم کرده و وکلای مدافع حقوق بشر را تحت فشار قرار می‌دهد و از سوی دیگر به گفته سازمان حقوق بشر ایران، فعالانه از وکلای تسخیری برای تسهیل و تسریع سیستماتیک اعدام معترضان بازداشت‌شده بهره می‌گیرد.

روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز می‌گوید در «تحقیقات خود» به این نتیجه رسیده که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به محل سکونت محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در اوایل جنگ اخیر، برای «آزادی او از حصر خانگی و بخشی از طرح تغییر رژیم» بوده است.

این روزنامه در گزارشی اختصاصی که روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت منتشر شد، به‌نقل از «مقام‌های آمریکایی که در جریان این طرح قرار گرفته بودند»، نوشته است که این طرح که «احمدی‌نژاد نیز درباره آن مورد مشورت قرار گرفته بود، خیلی زود از مسیر خارج شد».

به ادعای این روزنامه، بر اساس «طرح» آمریکا و اسرائیل، قرار بود احمدی‌نژاد تنها چند روز پس از آغاز جنگ علیه ایران و کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، به قدرت برسد.

نویسندگان این گزارش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای ابتدایی جنگ اشاره کرده‌اند که گفته بود بهتر است «کسی از داخل» ایران ادارهٔ کشور را در دست بگیرد.

نیویورک‌تایمز مدعی شده که مقامات آمریکایی به این روزنامه گفته‌اند این طرح «جسورانه» توسط اسرائیل طراحی و از سوی دولت آمریکا تأیید شده بود.

این گزارش در عین حال می‌گوید مشخص نیست احمدی‌نژاد چگونه وارد این طرح شده، اما انتخاب او «غیرعادی» توصیف شده است؛ چراکه او در دوران ریاست‌جمهوری‌اش به اظهارات تند از جمله درباره «محو اسرائیل از نقشه جهان» شناخته می‌شد. او همچنین از حامیان سرسخت برنامه هسته‌ای ایران، منتقد آمریکا و حامی سرکوب اعتراضات داخلی بود.

با این حال، به‌نوشتهٔ این روزنامه، این طرح به‌سرعت مختل شد به این دلیل که احمدی‌نژاد در روز نخست جنگ در اثر حمله هوایی اسرائیل به خانه‌اش در تهران زخمی شد.

نیویورک تایمز همچنین گزارش داد که محل نگهداری فعلی و وضعیت احمدی‌نژاد پس از آن حمله مشخص نیست و آمریکا نیز از سرنوشت او اطلاعی ندارد.

خبر حمله به محل زندگی محمود احمدی نژاد در شرق تهران در همان روزهای نخست حملات هوایی به تهران منتشر و کمی بعد تکذیب شده بود.

رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید جزئیات این گزارش نیست. بخش قابل‌توجهی از این گزارش بر پایه نقل‌قول از «مقام‌های ناشناس» و «افراد نزدیک به احمدی‌نژاد» نوشته شده و هیچ سند رسمی یا مستقلی برای تأیید این ادعاها منتشر نشده است.

کاخ سفید نیز در واکنش به این روایت، بدون اشاره مستقیم به احمدی‌نژاد، اعلام کرده هدف عملیات آمریکا صرفاً نابودی توان موشکی و هسته‌ای ایران بوده است. اسرائیل هم از اظهارنظر دربارهٔ این گزارش خودداری کرده است.

دبیر ستاد ملی جمعیت ایران می‌گوید میزان ازدواج و تولد در کشور به اندازه‌ای کاهش یافته که بر اساس آمارها میزان ازدواج در کشور نسبت به سال ۱۳۸۹ «نصف» شده است.

مرضیه وحید دستجردی در همایش روز ملی جمعیت، با اشاره به آمارهای ثبت احوال در این زمینه، گفت: «بالاترین میزان ازدواج در سال ۱۳۸۹ با ۸۹۱ هزار و ۶۲۷ مورد ثبت شده، اما این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۴۳۱ هزار و ۲۱ مورد کاهش یافته که بیانگر افت ۵۰ درصدی ازدواج‌ها است.»

دستجردی با استناد به آمار سازمان ثبت احوال، تعداد تولدها در سال ۱۴۰۴ را نیز ۸۹۲ هزار و ۲۷۸ مورد اعلام کرد و افزود که وقوع دو جنگ علیه کشور به فاصله هشت تا ۹ ماه، «تأثیر مستقیم و غیرقابل انکاری» بر فرزندآوری داشته است.

او در اظهاراتش به دغدغه‌های علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی درباره فرزندآوری اشاره کرد و کاهش جمعیت را «زنگ خطر جدی» برای آینده ایران دانست.

دستجردی تأکید کرد که برای افزایش فرزندآوری، «مؤلفه‌های کلیدی نظیر اشتغال پایدار، تأمین مسکن و ایجاد امید در دل جوانان نقش اساسی دارند که متأسفانه در قانون فعلی به برخی از این زیرساخت‌ها به طور کامل و جامع پرداخته نشده است.»