نگرانی پزشکیان از تأثیر فشار خارجی؛ صدور حکم ۱۰ سال حبس در پی فیلم گرفتن از اعتراضات

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، قرار است روز چهارشنبه نشستی کم‌سابقه با اعضای کابینه خود در اقامتگاه ریاست‌جمهوری کمپ دیوید برگزار کند؛ نشستی که به گفته یک مقام کاخ سفید، همزمان با نزدیک شدن مذاکرات مربوط به ایران به مرحله‌ای حساس برگزار می‌شود.

خبرگزاری فرانسه با انتشار این خبر نوشت که انتخاب کمپ دیوید، اقامتگاهی دورافتاده در کوهستان‌های مریلند که ترامپ برخلاف بسیاری از رؤسای‌جمهور پیشین کمتر به آن رفت‌وآمد داشته، نشان‌دهنده حساسیت گفت‌وگوهای پیش رو ارزیابی شده است.

روزنامه نیویورک‌پست گزارش داده که موضوع ایران محور اصلی این نشست خواهد بود و همه اعضای کابینه در آن حضور خواهند داشت. بر اساس این گزارش، مسائل اقتصادی نیز در دستور کار قرار دارد.

دونالد ترامپ روز شنبه گفته بود توافق با تهران برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه نزدیک است، اما همزمان هشدار داد که در صورت شکست مذاکرات، حملات آمریکا به ایران می‌تواند از سر گرفته شود.

کمپ دیوید در گذشته صحنه چند تحول مهم دیپلماتیک به رهبری آمریکا بوده، از جمله توافق‌های سال ۱۹۷۸ میان اسرائیل و مصر در دوره جیمی کارتر و نشست ناکام اسرائیلی‌ـفلسطینی در سال ۲۰۰۰ در دوره بیل کلینتون.

این دومین سفر ترامپ به کمپ دیوید در دوره دوم ریاست‌جمهوری او خواهد بود؛ نخستین بار چند روز پیش از حملات آمریکا به برنامه هسته‌ای ایران در خرداد ۱۴۰۴ بود.

بهای نفت روز سه‌شنبه پس از حملات تازه آمریکا به مواضعی در ایران دوباره افزایش یافت و امیدها به اعلام قریب‌الوقوع توافق برای بازگشایی تنگه هرمز کمرنگ شد.

به نوشته خبرگزار ی فرانسه، در این روز، نفت برنت دریای شمال، شاخص جهانی نفت، بیش از سه درصد بالا رفت و بار دیگر به نزدیکی ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.

یک روز پیش از آن، انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال توافق ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، باعث افت بهای نفت به زیر ۱۰۰ دلار و رشد بازارهای سهام شده بود.

ارتش آمریکا اعلام کرده است که به پایگاه‌های موشکی در جنوب ایران و قایق‌هایی که در حال مین‌گذاری بودند حمله کرده است. واشینگتن این حملات را «دفاعی» خوانده، اما ایران آن را نقض آتش‌بس دانسته است.

در بازارهای سهام، وال‌استریت روز سه‌شنبه با رشد محدود آغاز به کار کرد، اما بازارهای اروپایی وضعیتی متفاوت داشتند و شاخص‌های فرانکفورت و پاریس کاهش یافتند. همزمان ارزش دلار تقویت شد.

تحلیلگران می‌گویند افزایش بهای نفت تاکنون محدود بوده و این نشان می‌دهد بازارها هنوز به بازگشایی تنگه هرمز امیدوارند. با این حال، ادامه درگیری‌ها و ابهام درباره نتیجه گفت‌وگوهای ایران و آمریکا، فضای احتیاط را در بازارهای جهانی حفظ کرده است.

روز سه‌شنبه ۵ خرداد، درپی وصل شدن محدود اینترنت جهانی در ایران، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، در پیامی گفت که این اقدام «پیرو مأموریت رئیس جمهور»‌ و به عنوان «گام نخست» در این راستا برداشته شده است.

آقای عارف در پیام خود از این اقدام به‌عنوان گامی برای «دسترسی آزاد» به اینترنت جهانی یاد کرده، اما در ادامه، هدف آن را «دسترسی ضابطه‌مند به فضای مجازی» توصیف کرده است.

او در مورد میزان این «ضابطه‌مندی» توضیحی نداده است.

اینترنت در ایران، با وجودی که از قبل با سانسور و اعمال فیلترینگ گسترده روبه‌رو بود، از نهم اسفند پارسال همزمان با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و به بهانهٔ آن به‌طور کامل قطع شد.

خبرگزاری تسنیم، روز سه‌شنبه، به نقل از منابع خود مدعی شد که طبق متن ۱۴ ماده‌ای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا، منابع بلوکه‌شده ایران، به میزان ۲۴ میلیارد دلار باید در طول مذاکرات آزاد شود.

آنطور که این رسانه نزدیک به سپاه پاسداران از قول « یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکره‌کننده» گزارش داده، ایران تأکید دارد که نصف این مبلغ باید با شروع مذاکرات، در دسترس قرار گیرد، و بقیه در طول ۶۰ روز منتقل شود.

این گزارش می‌گوید که سفر اخیر عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف به قطر هم برای تفاهم دربارهٔ اجرایی‌سازی این مطالبه، و نحوه دسترسی به ۱۲ میلیارد دلار در گام اول و رفع موانع بوده است. این رسانه نوشت که این دو برای «رایزنی با مقامات قطری» به این کشور سفر کرده بودند.

روز سه‌شنبه رسانه‌های داخلی ایران گزارش دادند که محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره‌کننده، و عباس عراقچی، وزیر خارجه، از دوحه به ایران بازگشته‌اند.

همزمان، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، مدعی شد که چند روز پیش، قرار بود ۱۲ میلیارد دلار از منابع مسدودشده ایران، از طریق روسیه وارد شود، ولی آمریکایی‌ها مانع این انتقال شدند.

هنوز هیچ مقام رسمی در دولت آمریکا، این ادعاها را تأیید نکرده است.

نت‌بلاکس، نهاد پایش وضعیت اینترنت در جهان، روز سه‌شنبه ۵ خرداد اعلام کرد داده‌های زنده شبکه نشان می‌دهد بخشی از دسترسی به اینترنت در ایران دوباره برقرار شده است.

طبق نموداری که این نهاد در این رابطه منتشر کرده، میزان دسترسی به اینترنت جهانی در ایران اکنون به ۳۴ درصد رسیده است.

این خبر در هشتاد و هشتمین روز قطع گسترده اینترنت در ایران منتشر می‌شود.

نت‌بلاکس در شبکه ایکس نوشت این اختلال که بیش از ۲۰۹۳ ساعت ادامه داشت، طولانی‌ترین قطع سراسری اینترنت در تاریخ معاصر است.

این نهاد همچنین اعلام کرد هنوز مشخص نیست بازگشت دسترسی به اینترنت پایدار خواهد ماند یا نه.

روزنامه «هم‌میهن» هم در همین روز نوشت که «برخی کاربران خبر دادند که اینترنت بین‌الملل در سرویس خانگی و ثابت مخابرات باز شده است.»

بررسی‌های رادیو فردا نشان می‌دهد که برخی سایت‌های داخل ایران که در سه ماه گذشته قابل دسترسی نبودند اکنون باز شده‌اند.

مقام‌های دولت مسعود پزشکیان از آغاز روند اتصال کامل به اینترنت تا ۲۴ ساعت آینده خبر داده‌اند با این حال دیوان عدالت اداری اعلام کرد دستور توقف اجرای مصوبه تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را صادر کرده است.

اینترنت در ایران، به‌رغم سانسور و اعمال فیلترینگ گسترده، از نهم اسفند پارسال همزمان با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و به بهانهٔ آن به‌طور کامل قطع شد.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در ۶۰ مایل دریایی سواحل مسقط، پایتخت عمان، وقوع انفجاری در بخش چپ بدنه کشتی و نزدیک خط آب را گزارش کرده است.

این سازمان روز سه‌شنبه پنجم خرداد اعلام کرد خدمه و خود نفتکش در امنیت هستند، اما بخشی از سوخت کشتی به دریا نشت کرده است.

درباره علت انفجار یا جزئیات بیشتر این حادثه هنوز اطلاعاتی منتشر نشده است.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران حملات اخیر آمریکا «در منطقه هرمزگان» را «نقض آشکار آتش‌بس» میان دو کشور توصیف و آن را محکوم کرد.

این وزارتخانه روز سه‌شنبه پنجم خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد که آمریکا پس از اعلام آتش‌بس در ۱۹ فروردین، «اقدامات غیرقانونی» از جمله آنچه را «راهزنی دریایی علیه کشتی‌های تجاری ایرانی» خواند، ادامه داده است.

وزارت خارجه ایران همچنین حملات ۴۸ ساعت گذشته آمریکا در منطقه هرمزگان را «تجاوزکارانه» خواند و ایالات متحده را مسئول «پیامدهای» این اقدامات دانست.

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، پیش‌تر اعلام کرده بود که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه در جنوب ایران حملاتی را علیه اهدافی «از جمله قایق‌هایی که در تلاش برای کارگذاری مین بودند و همچنین سایت‌های پرتاب موشک» انجام داده است.

سنتکام این حملات را «اقدامی دفاعی» توصیف کرده و گفته بود آتش‌بس میان دو کشور همچنان ادامه دارد.

در حالی که مقام‌های دولت مسعود پزشکیان از آغاز روند اتصال کامل به اینترنت تا ۲۴ ساعت آینده خبر می‌دادند، دیوان عدالت اداری اعلام کرد دستور توقف اجرای مصوبه تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را صادر کرده است.

این دیوان ظهر سه‌شنبه پنجم خرداد اعلام کرد «به‌دنبال طرح شکایاتی، دستور به توقف مصوبهٔ ایجاد «ستاد ویژهٔ ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» داده است» و افزود: «تا زمان رسیدگی نهایی به شکایات مطروحه، مصوبات و تصمیمات این ستاد قابل ترتیب اثر نخواهد بود.»

این بیانیه به جزئیات این شکایت از جمله هویت شاکیان و نیز دلیل شکایت اشاره‌ای نکرده است.

مرکز رسانه قوه قضاییه نیز اعلام کرد دستورات و مصوبات ستاد ویژه «به دلیل بررسی غیرقانونی بودن ساختار ستاد، تا زمان رسیدگی قانونی قابل اجرا نیست».

صدور این دستور قضایی در حالی است که کمی پیش از انتشار این خبر، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، گفته بود با دستور رئیس‌جمهور و وزیر ارتباطات، اتصال اینترنت بین‌الملل از دقایقی دیگر آغاز می‌شود و دسترسی کامل مردم تا ۲۴ ساعت آینده برقرار خواهد شد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، هم در همین روز اعلام کرده بود ستاد ویژه فضای مجازی با دستور مسعود پزشکیان و به ریاست محمدرضا عارف تشکیل شده و این ستاد به جمع‌بندی رسیده که «بازگشایی اینترنت انجام شود».

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در هفتادوپنجمین روز قطع اینترنت در ایران، که حالا دیگر وارد روز هشتادوهشتم شده، معاون اول خود را با حفظ سمت به‌عنوان رئیس «ستاد ویژهٔ ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» منصوب کرد.

در حکم آقای پزشکیان که روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت منتشر شد، آمده بود که انتصاب محمدرضا عارف با توجه «به ضرورت فوری استقرار حکمرانی یکپارچه، منسجم و کارآمد در فضای مجازی» انجام می‌شود.

این در حالی است که اینترنت در ایران، به‌رغم سانسور و اعمال فیلترینگ گسترده، از نهم اسفند پارسال همزمان با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و به بهانهٔ آن به‌طور کامل قطع شده و این وضعیت همچنان ادامه دارد.

برخی مقامات دولتی در هفته‌های اخیر بارها از قطعی اینترنت به‌خصوص با توجه به آسیب‌های گستردهٔ اقتصادی و اجتماعی آن انتقاد کرده‌ و آن را به نهادهای امنیتی نسبت داده‌اند. مسعود پزشکیان تاکنون توضیحی درباره ادامهٔ قطع اینترنت پس از پایان جنگ ارائه نکرده است.

سخنگوی دولت جمهوری اسلامی می‌گوید آن بخش از بازسازی مراکز خسارت‌دیده در جنگ ۴۰ روزه که فوریت دارد، با استفاده از منابع داخلی قابل انجام است اما برای سایر بخش‌ها «به دنبال منابعی هستیم که در موضوع مذاکرات نیز دنبال می‌شود».

فاطمه مهاجرانی روز سه‌شنبه پنجم خرداد در پاسخ به پرسشی دربارهٔ برآورد دولت از میزان آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های صنعت، از اعلام اعداد و ارقام خودداری کرد و گفت ارزیابی خسارت‌های مراکز صنعتی به‌صورت تخصصی در دست بررسی است.

سخنگوی دولت پزشکیان در ادامه گفت: «بخشی از بازسازی‌ها که فوریت دارد، با استفاده از منابع داخلی قابل انجام است و برای سایر بخش‌ها به دنبال منابعی هستیم که در موضوع مذاکرات نیز دنبال می‌شود.»

در گزارش‌های متعدد و متفاوت تأییدنشده‌ای که در روزهای اخیر از متن تفاهم‌نامهٔ مورد بحث ایران و آمریکا منتشر شده، به موضوع دریافت غرامت اشاره‌ای نشده، همزمان اکسیوس گزارش داده که در صورت امضای تفاهم‌نامه برای پایان جنگ، در دورهٔ ۶۰ روزه‌ای که برای مذاکرات در نظر گرفته شده، آزادسازی دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران نیز بررسی خواهد شد.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه پنجم خرداد از اعدام یک شهروند دیگر به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داد.

خبرگزاری قوه قضاییه هویت فرد اعدام‌شده را غلامرضا خانی شکراب معرفی و ادعا کرده است که او «سرشبکهٔ سرویس جاسوسی اسرائیل» بوده است.

گزارش دستگاه قضایی اشاره‌ای به تاریخ بازداشت، محاکمه و روز اعدام متهم نکرده و این در حالی است که خبرگزاری فارس روز گذشته، دوشنبه چهارم خرداد، از صدور حکم اعدام برای او خبر داده بود.

دستگاه قضایی، در گزارش خود، غلامرضا خانی شکراب را «از اراذل و اوباش یکی از استان‌های کشور و دارای سوابق نزاع و شرارت» خوانده و ادعا کرده است که او «به دنبال جذب افراد و به‌کارگیری آن‌ها در داخل کشور برای اجرای اقدامات ضد امنیتی بوده است».

از روند محاکمه این متهم گزارشی منتشر نشده و گزارش قوه قضاییه نیز مدارک و مستنداتی از اتهامات ارائه نداده است.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر به شکل تقریباً روزانه اقدام به اجرای احکام اعدام معترضان و یا افرادی می‌کند که آن‌ها را به همکاری با آمریکا و اسرائیل متهم می‌کند. برخی نهادهای حقوق‌بشری می‌گویند جمهوری اسلامی از اعدام برای ایجاد فضای ترس و به‌عنوان عامل سرکوب استفاده می‌کند.