انتقاد ترامپ از طرح مجلس نمایندگان درباره جنگ؛ هشدار خامنه‌ای برای پرهیز از اختلاف

یک استاد دانشگاه صنعتی شریف هشدار داد که ناترازی گاز ایران به حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب رسیده و در صورت ادامهٔ روند کنونی، وضعیت این بخش در ۱۰ سال آینده «بسیار بحرانی» خواهد شد.

هاشم اورعی روز چهارشنبه ۱۳ خرداد در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا در عین حال تأکید کرد که بحران کنونی گاز صرفاً نتیجهٔ جنگ اخیر نیست و ریشه‌های آن به سال‌ها پیش بازمی‌گردد.

او گفت مشکلات فزاینده در بخش انرژی، به‌ویژه گاز، طی دهه‌های گذشته شکل گرفته و از سال ۱۳۸۰ دربارهٔ رسیدن کشور به وضعیت فعلی هشدار داده شده بود و پیش‌بینی‌ها نشان می‌داد بحران گاز تا سال ۱۴۰۷ تشدید خواهد شد.

این کارشناس حوزهٔ انرژی همچنین گفت در پی جنگ اخیر، حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید روزانهٔ گاز کشور از دست رفته است. به‌گفتۀ او، هرچند حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون متر مکعب از این ظرفیت ظرف دست‌کم چهار ماه آینده به مدار تولید بازخواهد گشت، اما جبران بقیهٔ این کاهش به چند سال زمان نیاز دارد.

پیشتر، مقام‌های دولتی نیز کمبود حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعبی گاز را تأیید کرده بودند. بر اساس اظهارات اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهره‌وری انرژی، کاهش تولید ناشی از آسیب‌های جنگ و کسری ۴۵ میلیارد متر مکعبی سال گذشته، ناترازی گاز ایران را به حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب رسانده است.

هاشم اورعی با اشاره به وابستگی گستردهٔ تولید برق به گاز گفت کمبود گاز مستقیماً به کمبود برق منجر می‌شود و «فردای روزی که گاز نداشته باشیم، برق هم نداریم». او همچنین با اشاره به رشد سالانهٔ حدود شش درصدی تقاضای گاز در کشور گفت سهم بخش‌های غیرمولد از مصرف گاز در حال افزایش است و این مسئله بر شدت ناترازی می‌افزاید.

این استاد دانشگاه راهکارهای مبتنی بر صرفه‌جویی را بدون اصلاحات ساختاری ناکافی دانست و گفت ناکارآمدی در بخش‌های مختلف انرژی، از خودروهای پرمصرف تا شبکه‌های فرسودهٔ آب و تجهیزات کم‌بازده، موجب شده است که بار اصلی مدیریت مصرف بر دوش شهروندان قرار گیرد.

این در حالی است که سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور، اخیراً «واردات سوخت با ارزبری گسترده و مدیریت مصرف و افزایش تولید با تلاش شبانه‌روزی برای احیای زیرساخت‌ها» را مسیرهای پیش‌رو برای حل این بحران برشمرده و گفته بود «راهکار اصلی گذر از بحران مشارکت مردم در مدیریت مصرف است».

استاد دانشگاه شریف تأکید کرد بدون تأمین پایدار برق و گاز برای بخش تولید، سخن گفتن از توسعهٔ صنعتی و رشد اقتصادی پایدار «توهم» خواهد بود.

کویت اعلام کرد پس از هدف قرار گرفتن ساختمان «ترمینال ۱» فرودگاه بین‌المللی کویت در حملات پهپادی ایران، طرح اضطراری این فرودگاه به اجرا درآمده و پروازها به حالت تعلیق درآمده است.

سازمان هواپیمایی کشوری کویت صبح چهارشنبه ۱۳ خرداد این خبر را اعلام کرد اما جزئیات بیشتری دربارهٔ میزان خسارت احتمالی واردشده به ترمینال ۱ منتشر نکرد.

خبرگزاری دولتی کویت اما گزارش دادند که در پی حمله موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه بین‌المللی کویت، شماری زخمی شده‌اند و پروازها نیز به حالت تعلیق درآمده یا به فرودگاه‌های دیگر هدایت شده‌اند.

ساعتی بعد، سخنگوی وزارت دفاع کویت این حمله را «تجاوز جنایتکارانه ایران» توصیف و اعلام کرد «خسارات مادی قابل‌توجهی به ساختمان وارد شده و شماری مجروح بر جای گذاشته است.»

کویت شب گذشته هدف حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران قرار گرفت و مقام‌های کویتی و سنتکام پیش‌تر از رهگیری حملات موشکی خبر داده بودند.

مقام‌های کویتی تاکنون جزئیات بیشتری درباره شمار زخمی‌ها یا میزان خسارت‌های واردشده منتشر نکرده‌اند.

بیشتر در این باره:

شلیک موشک‌های سپاه به اهدافی در منطقه؛ سنتکام حمله به نقاطی در قشم را تأیید کرد

همزمان با شعله‌ورشدن دوباره تنش‌ها در منطقه خلیج فارس، قیمت نفت در روز چهارشنبه ۱۳ خرداد برای سومین روز متوالی افزایش یافت و دلار نیز در آستانه عبور از مرز ۱۶۰ ین قرار گرفت.

به نوشته رویترز، قراردادهای آتی نفت خام برنت با یک درصد افزایش به ۹۴.۷۴ دلار در هر بشکه رسید. دلار نیز به سطح ۱۶۰ ین صعود کرد، اما سپس متوقف شد؛ زیرا معامله‌گران نسبت به احتمال مداخله دولت ژاپن در بازار ارز در این سطح محتاط شده‌اند.

با این حال، بازارهای سهام عمدتاً تحت تأثیر تداوم تقاضا برای فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی رشد کردند و شاخص‌های سهام در تایوان و ژاپن به رکوردهای جدیدی رسیدند.

در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک میان واشینگتن و تهران پیشرفت چندانی نداشته، ارتش آمریکا اعلام کرد که حملات موشکی ایران به بحرین، کویت و دیگر اهداف منطقه‌ای یا خنثی شده‌اند یا با شکست مواجه شده‌اند.

ایران و ایالات متحده هفته گذشته اعلام کرده بودند که به یک توافق اولیه برای توقف جنگ دست یافته‌اند، اما دو طرف هنوز هیچ توافقی را به طور رسمی نهایی و امضا نکرده‌اند.

پیش از آغاز جنگ ایران در نهم اسفند پارسال، بهای نفت برنت حدود ۶۸ دلار در هر بشکه بود، اما با شروع جنگ در منطقه و اختلال در صادرات نفت از خلیج فارس و تنگه هرمز، قیمت‌ها به سرعت افزایش یافت و تا ۱۲۶ دلار در هر بشکه هم بالا رفت که بالاترین سطح در چهار سال گذشته بود.

پس از آن اما با کاهش نگرانی‌ها درباره عرضه نفت و آتش‌بس و شروع مذاکرات برای پایان جنگ، قیمت‌ها روند نزولی گرفت و در روزهای اخیر به محدوده ۹۵ تا ۹۷ دلار در هر بشکه بازگشته است.

سنتکام از مقابله با موج دیگری از حملات پهپادی سپاه پاسداران خبر داد.

در مطلب کوتاهی که فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا در شبکۀ ایکس منتشر کرد، آمده که «موج دیگری از پهپادهای تهاجمی ایران که قصد حمله به نیروهای آمریکایی مستقر در کویت را داشتند، ناکام ماندند.»

در ادامۀ این پیام آمده که پدافند هوایی فرماندهی مرکزی با موفقیت کامل چندین پهپاد را ساقط، و از آسیب‌ندیدن نیروهای آمریکایی و تجهیزاتشان اطمینان حاصل کرد.

سنتکام در یک پیام کوتاه در شبکۀ ایکس، ادعای سپاه پاسداران، مبنی بر حمله به ستاد ناوگان پنجم و یک پایگاه هوایی آمریکا را رد کرد.

سنتکام در این پیام، که با عنوان راستی‌آزمایی منتشر کرده، می‌گوید «همۀ حملات ایران علیه نیروهای آمریکایی شکست خورده است». سنتکام در ادامه می‌گوید این نیروها با هشیاری کامل، آماده دفاع در مقابل هر تهاجم ناگهانی ایران هستند.

سپاه پاسداران هم حملۀ آمریکا به یک «دکل مخابراتی سپاه» در جزیرۀ قشم و حملات موشکی به یک کشتی و پایگاه‌های آمریکا، از جمله در بحرین را تأیید کرد.

در بیانیۀ روابط عمومی سپاه پاسداران آمده که در پاسخ به حملۀ جنگندۀ آمریکایی به نفتکش «لکسی» در نزدیکی تنگۀ‌ هرمز، نیروی دریایی سپاه یک شناور «متعلق به دشمن به نام پانایا» را هدف حملۀ موشکی قرار داده است.

روابط عمومی سپاه پاسداران در ادامۀ بیانیۀ خود، با اشاره به حملۀ آمریکا به هدفی در جزیرۀ قشم، از حملۀ تلافی‌جویانه به یک «پایگاه هوایی و بالگردی در یکی از کشورهای منطقه» و مرکز ناوگان پنجم آمریکا [در بحرین] خبر داده است.

فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی در منطقه، سنتکام، با صدور بیانیه‌ای دیگر، حمله به نقاطی در جزیره قشم، «در پاسخ به حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی» را تأیید کرد.

در این بیانیه آمده که نیروهای آمریکایی با موفقیت چندین موشک بالستیک و پهپاد شلیک‌شده از ایران را رهگیری و منهدم کرده و در اقدامی دفاعی، نقاطی در جزیرۀ قشم را هدف قرار داده‌اند.

این بیانیه می‌افزاید که ایران چندین موشک بالیستیک را به سمت همسایگانش شلیک کرد؛ اما همگی در اصابت به اهداف خود ناموفق بوده‌اند. دو موشک شلیک‌شده به سمت کویت، در مسیر خود و پیش از رسیدن به این کشور دچار مشکل فنی شده و سقوط کردند و سه موشک شلیک‌شده به سمت بحرین هم از سوی پدافند هوایی ایالات متحده و بحرین رهگیری و منهدم شدند.

سنتکام در ادامۀ بیانیۀ تازۀ خود می‌گوید: «لحظاتی پیش نیروهای سنتکام سه پهپاد تهاجمی انتحاری ایرانی را که به سمت کشتی‌های غیر نظامی در حرکت بودند، رهگیری و ساقط کردند. نیروهای آمریکایی همزمان در اقدامی دفاعی، یک ایستگاه کنترل نظامی ایران در جزیرۀ قشم را هدف قرار دادند».

سنتکام با تأکید بر آمادگی و هشیاری نیروهای آمریکایی در طول «آتش‌بس جاری»، گفته که هیچ یک از نیروهای آمریکایی در حملات ایران آسیب ندیده‌اند.

تقریباً همزمان با انتشار بیانیۀ سنتکام، حاکی از شلیک یک موشک هل‌فایر به موتورخانۀ یک نفتکش خالی که قصد نزدیک‌شدن به پایانه‌های نفتی جزیرۀ خارک را داشته، خبرگزاری مهر به نقل از مردم و منابع محلی، از شنیده‌شدن صدای چند انفجار از سمت جزیرۀ قشم خبر داد.

در گزارش کوتاه خبرگزاری مهر، ماهیت و علت شنیده‌شدن این صداها نامشخص اعلام و تأکید شده که مراجع نظامی و انتظامی در منطقه هم از این موضوع اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند.

در همین حال، کویت هم از درگیری سامانه‌های دفاع هوایی‌اش با حملات موشکی و پهپادی خبر داده است.

ارتش کویت در دقایق اولیه چهارشنبه به وقت محلی و کم‌وبیش همزمان با شنیده‌شدن صداهای انفجار در قشم، اعلام کرد که مشغول رهگیری حملات موشکی و پهپادی است و از مردم این کشور خواست که دستور‌العمل‌های ایمنی را دنبال کنند.

این بیانیه بدون اشاره به مبدأ حملات موشکی و پهپادی، تأکید کرده که همۀ صداهای انفجار شنیده‌شده، ناشی از عملیات رهگیری پرتابه‌های تهاجمی است.

از سوی دیگر وزارت کشور بحرین هم از به‌صدا در آمدن آژیر اخطار حملۀ‌ هوایی خبر داد و از شهروندان و ساکنان این کشور خواست ضمن حفظ آرامش، به نزدیک‌ترین پناهگاه بروند.

در همین حال خبرگزاری نیمه‌رسمی فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، از هدف قرار گرفتن پایگاه‌های احزاب کرد مخالف جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان عراق و همینطور به‌صدا درآمدن آژیر خطر در پایگاه‌های نظامیان آمریکایی مستقر در امارات متحده عربی و عربستان سعودی خبر داده است.

در گزارش‌های فارس، با وجود اشاره به برخی جزئیات از قبیل تعداد و نوع موشک‌های شلیک‌شده به سمت این پایگاه‌ها، مبدأ و منشأ آنها، «نامشخص» گزارش شده است. این در حالی‌است که در این گزارش‌ها، به بیانیۀ سنتکام، مبنی بر حملۀ موشکی به نفتکش «لِکسی» هم اشاره شده است.

پیشتر و در طول جنگ ۳۹ روزۀ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران، تهران پایگاه‌های نیروهای آمریکایی در منطقه، از جمله در کویت و بحرین را هدف حملاتی قرار داده بود. جمهوری اسلامی پایگاه‌ها و منافع آمریکا و کشورهای متحدش در سایر کشورهای منطقه از جمله امارات متحده عربی، قطر، عربستان سعودی، عراق و اردن را هم هدف قرار داده بود؛ که در این میان امارات متحده عربی شاهد بیشترین حملات بود.

فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده می‌گوید با شلیک یک موشک به یک نفتکش خالی، مانع از نزدیک‌شدن این شناور به یک بندر ایرانی شده است.

بر اساس بیانیۀ سنتکام نیروهای نظامی آمریکا به این ترتیب جلوی رسیدن نفتکش M/T Lexie که با پرچم بوتسوانا تردد می‌کند، به ترمینال بارگیری در جزیرۀ خارک را گرفتند.

این بیانیه می‌گوید خدمۀ کشتی به اخطارهای پیاپی نیروهای آمریکا بی‌اعتنایی کرده و در طول بیش از ۲۴ ساعت، حاضر به تبعیت از دستورات آنها نشدند.

در نهایت یک هواپیمای جنگنده با شلیک یک موشک «هِل‌فایِر» به موتورخانۀ کشتی، مانع از رسیدن نفتکش به ایران شد.

سنتکام از پنجاه روز پیش، جلوگیری از تردد همۀ شناورها به بنادر ایرانی را آغاز کرد. در این فاصله نیروهای آمریکایی شش کشتی تجاری را از کار انداخته و ۱۲۲ شناور را هم به مسیرهایی دیگر راهنمایی کرده‌اند.

این در حالی‌است که آتش‌بس میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد و تلاش‌های دیپلماتیک برای تمدید دست‌کم شش‌ماهۀ آن هم در جریان است.

وزیر خارجۀ ایالات متحده می‌گوید این کشور مصمم است مانع از تلاش ایران برای «جا زدن» افراد مرتبط با سپاه پاسداران در کاروان تیم ملی فوتبال برای شرکت در جام جهانی شود.

مارکو روبیو همزمان، با اشاره به ارتباط مداوم و تقریباً هرروزه با فدراسیون جهانی فوتبال، فیفا، گفت نسبت به روند صدور ویزا برای علاقمندان تماشای مسابقات جام جهانی خوش‌بین است.