گزارشها و تصاویر دریافتی از ایران نشان میدهد که در مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات دیماه، هزاران نفر بر سر مزار قربانیان کشتارهای وسیع نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی گرد هم آمدند و ضمن گرامیداشت یادو خاطره آنها، علیه مقامهای جمهوری اسلامی شعار دادند.
همزمان، نهادهای جمهوری اسلامی در تهران و برخی شهرهای دیگر مراسم حکومتی برای بزرگداشت چهلم جانباختگان اعتراضات در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه برگزار کردند که مقامهای دولتی و افراد دستچینشده در آنها شرکت داشتند.
در حالی که دولت مسعود پزشکیان گفته است حدود سه هزار نفر در این اعتراضات کشته شدند، گروههای حقوق بشری تا ۳۰ هزار کشته را نیز گزارش کردهاند که بسیاری از آنها در نتیجهٔ سرکوب خونین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادند. این در حالی است که مقامهای تهران ادعا میکنند گروههای «تروریستی» در این کشتار دست داشتهاند.
اعتراضات دیماه ابتدا با تظاهرات شماری از بازاریان در واکنش به افزایش لجامگسیختهٔ قیمت ارز و نابسامانی اقتصادی آغاز شد ولی بعد به سرعت رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی به اوج خود رسید.
پس از سرکوبهای شدید این دو روز، اعتراضات فروکش کرد، اما در روزهای اخیر شهروندان ایرانی شبها از پنجره خانهها و پشتبامها علیه رهبران جمهوری اسلامی بویژه علی خامنهای شعار سر دادهاند.
در ویدئوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، جمعیتی در آبدانان در استان ایلام روز ۲۸ بهمن با در دست داشتن گل و عکسهای یادبود در مراسم چهلم علیرضا صیدی شرکت کردند. علیرضا صیدی، نوجوان ۱۶ ساله اهل آبدانان، ۱۹ دیماه در جریان اعتراضات در تهران و بر اثر شلیک گلوله کشته شد.
معترضان در این مراسم، شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
ویدئوی دیگری از همین شهر نشان میدهد که مردم با شنیدن صدای تیراندازی وحشتزده میدوند، هرچند بلافاصله مشخص نبود که این صداها مربوط به شلیک گلوله جنگی بوده یا نه.
در مشهد، نیز جمعیتی در خیابان شعار میدادند: «یک نفر کشته بشه، هزار نفر پشتشه».
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی همچنین حضور گستردۀ مردم نجفآباد در روز ۲۸ بهمن برای بزرگداشت کشتهشدگان اعتراضات دیماه در مراسم چهلم آنها را نشان میدهد.
در بخشی از یک ویدئو، مردم در کنار آرامگاه محمد گلی، آتشنشان کشتهشده در نجفآباد، گرد هم آمده و شعار «با شرف، با شرف» را سر میدهند.
شاهدان عینی گزارش دادهاند که محمد گلی با خودروی آتشنشانی مقابل کلانتری رفته بود و برای معترضان در برابر نیروهای حکومتی سپر ساخت که با شلیک گلولههای نیروهای حکومتی کشته شد.
حساب کاربری امیرحسین میراسماعیلی نیز ویدئوهایی منتشر کرده که حضور گستردهٔ مردم در مراسم چهلم امیرعلی دارابی، نوجوان کشتهشده در اعتراضات دیماه در چالوس، را نشان میدهد.
این مراسم روز ۲۸ بهمن در روستای مسده چالوس برگزار شد و شرکتکنندگان با خواندن سرود «ای ایران» و همراهی با موسیقی مازندرانی یاد امیرعلی دارابی را گرامی داشتند.
امیرعلی دارابی، نوجوان ۱۷ساله، در جریان اعتراضات ۱۸ دیماه در چالوس بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد.
مراسم چهلم کشتهشدگان از جمله سپهر شکری در بهشت زهرای تهران نیز برگزار شد و معترضان شعارهای ضد حکومتی سر دادند.
در بخشی از تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، پدر سپهر شکری از حاضران میخواهد که شاد باشند و شادی کنند. در بخشی دیگر، مادر سپهر شکری میگوید فرزندش بر اثر شلیک نیروهای حکومتی مجروح شده بود و در بیمارستان پس از دو عمل جراحی در حال بهبود بود که نیروهای حکومتی در بیمارستان و با شلیک گلوله او را کشتند.
سپهر شکری در جریان اعتراضات دیماه کشته شد. ویدئویی از پدر او که در میان اجساد در پزشکی قانونی کهریزک در جستوجوی فرزندش است و مدام میگوید: «سپهر بابا، کجایی؟» در شبکههای اجتماعی پربازدید شد.
تصاویری که بهدست رادیوفردا رسیده است، نیز حضور گستردۀ مردم در مراسم چهلم زهرهٔ فاضلی، جوان کشتهشده در اعتراضات دیماه، در بوشهر را نشان میدهد.
زهره فاضلی دارای دکترای مدیریت راهبردی بود و روز ۱۹ دی در جریان اعتراضات در شهر بوشهر هدف گلولۀ نیروهای حکومتی قرار گرفت و کشته شد.
مراسم چهلم نیما جوزایی، جوان کشتهشده در اعتراضات دیماه، نیز در بوشهر برگزار شد.
نیما جوزایی ۱۹ دی ماه بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد.
مراسم حکومتی برای چهلم کشتهشدگان
در یک مراسم حکومتی که روز سهشنبه در تهران برای چهلم کشتهشدگان برگزار شد، گروهی از طرفداران جمهوری اسلامی پرچمهای ایران و تصاویر کشتهشدگان را حمل میکردند و در حالی که سرودهای ملی پخش میشد، شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» را در مصلای بزرگ تهران سر دادند.
مقامهای ارشد جمهوری اسلامی ازجمله محمدرضا عارف معاون اول رئیسجمهور و اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در این مراسم حضور داشتند.
به گزارش خبرگزاریهای نزدیک به سپاه، قاآنی در این مراسم به خبرنگاران گفت: «کسانیکه از اغتشاشگران و تروریستها حمایت کردند، جنایتکارند و نتیجۀ کارشان را خواهند دید».
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران، نیز در مراسمی مشابه در حرم امام هشتم شیعیان در مشهد حضور یافت.
سازمانهای بینالمللی اعلام کردهاند که شواهد نشان میدهد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در سایهٔ قطع اینترنت، معترضان را با گلوله جنگی هدف قرار دادهاند.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) که مقر آن در آمریکا است، شمار کشتهشدگان سرکوب را بیش از هفت هزار نفر ثبت کرده و گفته است که اکثریت قاطع آنان معترضان بودهاند؛ هرچند گروههای حقوق بشری هشدار دادهاند که رقم واقعی احتمالاً بسیار بالاتر است.
به گفتهٔ هرانا، بیش از ۵۳ هزار و ۵۰۰ نفر نیز در ادامه سرکوبها بازداشت شدهاند و گروههای حقوق بشری هشدار میدهند که معترضان ممکن است با خطر اعدام مواجه شوند.
تجمعهای روز سهشنبه همزمان با دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو برگزار شد. این در حالی است که تنشها بین دو کشور پس از اعزام یک گروه ناو هواپیمابر از سوی واشینگتن به خاورمیانه افزایش یافته است.