در میانهٔ جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که وارد ششمین هفته خود شده است، یهودیان در اسرائیل و جهان از ۱۲ فروردین، عید هشتروزهٔ «پسح»، یا جشن فطیر را برگزار می کنند.
پسح بهعنوان یکی از مهمترین اعیاد یهودیان که جشن بهار نیز هست و همواره نزدیک به موعد زمانی عید نوروز و عید پاک برگزار میشود، امسال در سایهٔ جنگ با ایران زندگی مردم اسرائیل را عمیقاً تحت تأثیر قرار داده است.
این عید یادآور «خروج شتابزدهٔ موسی و قوم او از مصر در دوران زیر حاکمیت فرعون، به امید رسیدن به سرزمین اسرائیل است».
به گفتهٔ رسانههای اسرائیل، بعد از عید پسحِ ۲۴ سال پیش که در اوج انتفاضهٔ الاقصی، یک بمبگذاری فلسطینیان مسلح دهها زن و مرد سالمند اسرائیلی را در «هتل پارک»، محل برگزاری آیین دستهجمعی عید در شهر ساحلی نتانیا کشت و به یک خاطرهٔ تلخ برای مردم در هر شب این جشن تبدیل شده بود، عید پسح امسال غیرعادیترین مناسبت یهودی برای مردم این کشور است.
افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، گفته بود ارتش ارزیابی کرده که جمهوری اسلامی ایران «برای ایجاد اخلال» در برگزاری این آیین باستانی یهودیان، حملات موشکی به اسرائیل را افزایش خواهد داد؛ این ارزیابی محقق شد و نیروی هوافضای سپاه پاسداران از ساعاتی پیش از حلول عید، موشکهای بسیاری را روانهٔ اسرائیل کرد تا ظاهراً به بمبارانهای سنگین اسرائیل و آمریکا در ایران پاسخ دهد.
در شهر مذهبینشین بنیبراک، که خانوادههای پراولاد در خانههای تنگ و کوچک و اغلب بدون پناهگاه زندگی میکنند، زمان کوتاهی پیش از عید، اصابت یک موشک ایرانی ۱۴ تن را در یک محله زخمی کرد. حال یک دختربچهٔ ۱۱سالهٔ بستریشده در بیمارستان از میان قربانیان آن اصابت راکتی هنوز وخیم است. تلویزیونهای اسرائیل نیز نشان دادند که ترکیدن یک لوله در محل بهدلیل انفجار تا ساعتها آب را در خیابانها جاری کرد.
به گزارش رسانههای اسرائیل، کسانی که برای شب عید جرئت کرده بودند تا از بستگان خود دیدار کرده و آیین سنتی را در کنار هم برگزار کنند، در جادهها هنگام شنیدن آژیر حملهٔ موشکی، خود را به کنار جادهها رسانده و سعی کردند که پناه بگیرند. دهها تن در این توقفهای ناگهانی خودرو زخمی شدند.
رسانهها گزارشهایی منتشر کردند که خانوادهها، چه در کنار هم و چه بهتنهایی، آیین اصلی شب عید را در حالی برگزار کردند که مجبور بودند هر چند ساعت، در پی نزدیک شدن یک موشک دیگر ایران، راکتی از سوی حزبالله یا حملهٔ موشکی حوثیهای یمن، به سوی پناهگاه بدوند.
در میانهٔ دهها راکتی که حزبالله در شبانهروز نخست عید به سوی اسرائیل شلیک کرد، شماری از آنها، غیر از مناطق شمالی، بخشهای مرکزی و جنوبیتر اسرائیل را نیز هدف گرفتند.
تلویزیونهای اسرائیل خانوادههایی را نشان دادند که بهدلیل آسیب وارده به خانههایشان در حملات موشکی ایران، به هتلهای کشور منتقل شدهاند.
یک موشک ایرانی که شامگاه ۱۳ فروردین به سوی مرکز اسرائیل شلیک شد، با عبور از سامانهٔ دفاع هوایی، به نقطهای در شهر پتحتیکوا، در کنار تلآویو، اصابت کرد. مسئولان گفتند آسیب جانی نداشته، اما خسارت مالی سنگین وارد کرده است.
ساعتی بعد نیز، هرچند یک موشک بعدی ایران رهگیری شد، اما اصابت یکی از دهها کلاهک خوشهای آن به شهر راماتگان آسیب مالی زد.
تلویزیونهای اسرائیل فیلم آسیب دیدن خانهها و سوختن شماری خودرو در روز ۱۴ فروردین را در شهر کریاتآتا پخش کردند.
از آغاز عید پسح، برخی از حملات موشکی ایران ضمن هماهنگی با حزبالله لبنان، و دستکم یک مورد نیز ضمن هماهنگی با حوثیهای یمن انجام شد.
به گفتهٔ دنی سیترینوویچ، کارشناس اطلاعاتی و نظامی، ایران سیاست «چشم در برابر چشم» را اجرا میکند؛ حتی اگر اکثر موشکهایش رهگیری شوند.
عید پسح، تعطیلی مدارس و ادارات را که از اول جنگ بسته بودهاند، طولانیتر کرده است. مقامات میگویند هنوز معلوم نیست بعد از عید، که پنجشنبهٔ آینده است، روال زندگی و کار چگونه خواهد بود.
جنگ بعدی با ایران هم «حتمی» است
نظرسنجیها در اسرائیل نشان میدهد که از شمار حامیان جنگ به میزان قابلتوجهی کاسته شده است. همزمان، درصدی قابلتأمل از اسرائیلیها در درستی سخنان مقامات کشورشان که مدعی وارد کردن ضربات سنگین به توان موشکی ایران هستند دچار تردید شدهاند و مطمئن هستند که جنگ سوم با ایران «حتمی است».
نظرسنجی اندیشکدهٔ «سیاست ملت یهود» حاکی است که در هفتهٔ پنجم جنگ، تنها ۱۰ درصد از اسرائیلیها فکر میکنند که به جنگ دیگری با ایران نیاز نخواهد بود.
همچنین درصد کسانی که معتقدند گفتهٔ نتانیاهو در مورد «سقوط جمهوری اسلامی» محقق خواهد شد، به میزان ملموسی کاهش یافته است.
بر اساس نظرسنجی اندیشکدهٔ «مطالعات ملی»، در آغاز جنگ، ۶۹ درصد اسرائیلیها امیدوار بودند حکومت ایران در نتیجهٔ جنگ جاری متحمل ضربات جبرانناپذیر شود، اما در هفتهٔ پنجم جنگ این میزان به ۴۳ درصد رسیده است.
۵۸ درصد معتقدند که توان موشکی ایران ضربه خورده، در حالی که در آغاز جنگ امیدواری در این مورد ۷۳ درصد بود. اکنون تنها ۴۸ درصد فکر میکنند که این جنگ خطرات هستهای ایران را کم کرده، اما ماه گذشته این میزان، ۶۳ درصد بود.
به گفتهٔ شبکهٔ تلویزیونی «کان»، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سخنرانی شب عید خود، با بیان اینکه «ایران دیگر تهدید حیاتی نیست»، ظاهراً مردم را برای نزدیک بودن پایان جنگ آماده کرد.
به نوشتهٔ یوسی یهوشواع، مفسر یدیعوت آحرونوت، اسرائیل و آمریکا فعلاً بر سر دوراهی پایان جنگ ماندهاند.
عامیت سگال، مفسر شبکهٔ ۱۲ تلویزیون اسرائیل، نوشت که این کشور در فرصت باقیمانده میخواهد هرچه بیشتر صنایع ایران را نابود کند تا توان مالی تهران برای بازسازی را ضعیف کند.
به نوشتهٔ سگال، اسرائیل به این ارزیابی رسیده که بیش از ضربه زدن به توان هستهای و موشکی، ویران کردن صنایع ایران میتواند در تحقق اهداف اسرائیل مهم باشد.
ایتامار آیخنر، مفسر سایت «واینت»، نیز ۱۱ فروردین نوشت اسرائیل به آمریکا گفته است که آسیب زدن به نیروگاهها و زیرساختهای ایران، فروپاشی جمهوری اسلامی را نزدیکتر و دورهٔ جنگ را کوتاهتر میکند.
به نوشتهٔ آیخنر، ارتش اسرائیل بانک اهداف خود را برای حمله به نیروگاهها و تأسیسات زیربنایی ایران آماده کرده و در انتظار تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، است.
در این وضعیت، سایت «معاریو» گزارش داده که اسرائیل به آمریکا فشار میآورد تا پیش از ورود جدی به مذاکره با تهران، از دست زدن به یک عملیات زمینی «پرقدرت و کوتاه» در ایران نیز غفلت نکند.
این روزنامه افزوده که اسرائیل خود نیروی زمینی نخواهد فرستاد و اگر واشینگتن تصمیم به این کار بگیرد، با ارائهٔ اطلاعات دقیق و هر کمک دیگر، پشتیبان آمریکا خواهد بود.
معاریو نوشته که رسیدن آمریکا به هر توافقی با ایران در وضعیت کنونی، «پیروزی آشکار برای ایران خواهد بود، به بقای حکومت ایران کمک خواهد کرد و ممکن است شامل لغو تحریمها و بستهٔ کمکی برای بازسازی ایران باشد»؛ امری که مقامات اسرائیل از آن ناخشنود هستند.
«هرگز چرچیل نمیشود»
در حالی که جنگ وارد ششمین هفته خود شده است، تسیپی لیونی، وزیر خارجهٔ پیشین اسرائیل، در میان معدود سیاستمدارانی است که با صراحتی کمسابقه، در گفتوگو با شبکهٔ ۱۲ تلویزیون، بحران دامنهدار جنگی برای اسرائیل را ناشی از «اقدام اشتباه بنیامین نتانیاهو در تشویق آمریکا به خروج از برجام» نامید.
اطرافیان آقای نتانیاهو در پیامهای خود به رسانهها او را «چرچیل زمانه» مینامند که توانسته با جلب حمایت قاطع رئیسجمهور ابرقدرت دنیا، «شر مخاطرات ایران» را از سر اسرائیل کوتاه کند.
آوی ایساساخاروف، مفسر دنیای عرب، در یدیعوت آحرونوت نوشته بود که نتانیاهو هرگز چرچیل نخواهد شد.
روزنامهٔ هاآرتص نوشت: نتانیاهو با تکیه به ایالات متحدهای به جنگ دوم با ایران رفت که آن آمریکایی که او میشناخت، در رهگذر تحولات عمیق در جامعه و سیاست آمریکا، «دیگر وجود ندارد».
بنیامین نتانیاهو اما دوباره منتقدانش را که اکثراً نیروهای اطلاعاتی و نظامی پیشین هستند و این روزها میگویند که او راه خروج از جنگ را پیشبینی نکرده است، به شدت مورد انتقاد قرار داده و آنها را «بیکاران بدعنق چپیده در استودیوها» نامیده است. او در پیام شب عید پسح از منتقدان خود پرسید: «چه بلایی بر سرتان آمده، چرا دستاوردها را نمیبینید؟»
حامیان بنیامین نتانیاهو در شبکههای کان و ۱۴ تلویزیون اسرائیل، منتقدانی مانند خانم لیونی را «یار دشمن» خطاب کرده و نسبت به پیروزی دوبارهٔ نخستوزیر ۷۶ساله که در سال انتخابات است، ابراز اطمینان میکنند.