اردوغان میگوید تمام تلاشش را به کار گرفته تا از درگیری بین ایران و آمریکا جلوگیری کند
رئیسجمهور ترکیه میگوید نهایت تلاش خود را به کار گرفته تا از کشیده شدن تنشهای میان آمریکا و ایران به درگیری و آشوب تازه در منطقه جلوگیری کند.
دفتر ریاستجمهوری ترکیه روز پنجشنبه ۱۶ بهمن همچنین اعلام کرد اردوغان، هنگام بازگشت از سفر به مصر، از تلاشهای دیپلماتیک دو طرف تمجید کرد و گفت پس از مذاکرات در سطوح پایینتر، گفتوگو در سطح رهبران میتواند کمککننده باشد.
رئیسجمهور ترکیه روز گذشته به مصر شد و با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور این کشور، گفتوگو کرد. یک روز پیش از آن نیز در عربستان با مقامات این کشور دربارهٔ روابط دو جانبه و همچنین تنشها پیرامون ایران گفتوگو کرده بود.
مذاکراتی که اعلام شده جمعه ۱۷ بهمن بین نمایندگان تهران و واشینگتن در مسقط پایتخت عمان انجام شود، ابتدا قرار بود در استانبول برگزار شود، اما برخی رسانهها از درخواست ایران برای انتقال گفتوگوها به عمان خبر دادند.
لایحهٔ دوحزبی در آمریکا برای حمایت از آزادی دسترسی به اینترنت در ایران
دو نماینده از احزاب دموکرات و جمهوریخواه آمریکا لایحهای را برای حمایت از آزادی دسترسی به اینترنت در ایران ارائه دادند.
بنابر اطلاعیهای که روز چهارشنبه ۱۵ بهمن در وبسایت «کلودیا تِنِی»، نماینده جمهوریخواه نیویورک، منتشر شد، او به همراه «اریک سوالوِل»، نماینده دموکرات کالیفرنیا، طرحی دوحزبی را با عنوان «لایحه دسترسی و تماس اینترنتی هماینک برای ایران» ارائه کردهاند.
هدف از ارائه این لایحه تقویت تلاشهای ایالات متحده برای افزایش دسترسی شهروندان ایران به شبکه آزاد اینترنت و پشتیبانی از مردم ایران در دستیابی به حقوق بنیادین بشر و آزادیهای دمکراتیک اعلام شده است.
بر اساس این گزارش، این لایحه برای نخستین بار زمینهٔ قانونی اجرا و بهروزگردانی منظم راهبرد دولت آمریکا جهت پیشبرد دسترسی ایرانیان به اینترنت آزاد را فراهم میکند.
مقامهای جمهوری اسلامی از شامگاه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ اینترنت و راههای ارتباطی را قطع کردند و در سایهٔ آن به سرکوب خونبار اعتراضات و کشتار گستردۀ معترضان اقدام کردند. با گذشت نزدیک به یک ماه، وضعیت اینترنت در ایران هنوز به روال پیش از قطع کامل آن بازنگشته است.
سازمانهای حقوقبشری میگویند خاموشی اینترنت برای سرپوش گذاشتن بر ابعاد سرکوب و کشتار هزاران معترضان انجام گرفته است.
کلودیا تِنِی در این باره گفته است «مردم ایران در طلب آزادیهای بنیادین خود از رژیمی که از ارتباطات آزاد میهراسد، رشادتی فوقالعاده نشان دادهاند.»
این عضو مجلس نمایندگان آمریکا تأکید کرده است «بهجای گوش دادن به حرف شهروندان، پاسخ این رژیم سانسور، رصد امنیتی و خاموشی اینترنت بوده است؛ اقدامهایی که با هدف منزوی کردن مردم از یکدیگر و از جهان اجرا میشود».
به گفته خانم تِنِی، لایحه مشترک او و «اریک سوالوِل» با این هدف ارائه شده که اطمینان حاصل شود تحریمهای آمریکا به طور ناخواسته مانع دسترسی شهروندان ایران به ابزارهای ارتباطی لازم نشوند.
این لایحه وزارت خارجه ایالات متحده را ملزم میکند که جهت دسترسی شهروندان ایران از طریق فیلترشکنهای ویپیان و مقابله با خاموشی اینترنت گامهای لازم را بردارد. کلودیا تِنِی تأکید کرده است که اساس لایحه پیشنهادی اخیر ارائه اقدامهای حمایتی واقعی، پایدار و همسنگ با شجاعت مردم ایران است.
اریک سوالوِل، دیگر نمایندهٔ ارائهدهنده لایحه حمایت از آزادی دسترسی شهروندان ایران به اینترنت، هم گفته است: «رژیمهای سرکوبگر زمانی که توهم قدرتشان فرو بریزد، سرنگون میشوند، و مردم ایران آمادهٔ عبور از این مرحله هستند.»
کارشناسان اینترنت بهتازگی هشدار دادهاند که نوسانهای اخیر در ارتباط اینترنتی ایران، حاکی از عبور از سیستم فیلترینگ سنتی جمهوری اسلامی و حرکت به سوی مدلی پیچیدهتر است بهگونهای که اینترنت ظاهراً وصل است، اما عملاً برای بخش بزرگی از کاربران غیرقابل استفاده شده است.
کنارهگیریها از جشنوارۀ دولتی فیلم فجر ادامه دارد
در ادامۀ کنارهگیری سینماگران شناختهشده از حضور در برنامههای جشنوارهٔ دولتی فیلم فجر، امیر جدیدی، بازیگر سینما، هم با انتشار پیامی در اینستاگرام خود اعلام کرد از حضور در جشنواره فجر «دوری» میکند.
آقای جدیدی سومین بازیگر شناخه شدهای است که در روزهای اخیر بهرغم حضور فیلمهایشان در میان برنامههای جشنواره فیلم فجر از شرکت در این رویداد کنارهگیری میکند.
پیشتر الناز شاکردوست، صحرا اسداالهی و هومن سیدی اعلام کرده بودند در جشنواره فجر حضور پیدا نخواهند کرد.
چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر امسال در سایۀ سرکوب مرگبار اعتراضهای اخیر برگزار میشود.
سعید زمانیان، سازنده یکی از فیلمهای اعلامشدهٔ این دوره با نام «آرامبخش»، هم پیشتر گفته بود به نشانه همدردی با مردم از حضور در جشنواره کنارهگیری میکند.
همچنین تا صبح روز پنجشنبه، ۱۶ بهمن بهرغم نمایش نزدیک به نیمی از فیلمهای این دوره در سینمای رسانهها، جز مهران غفوریان و الناز ملک، بازیگر شناختهشدهٔ دیگری در نشستهای رسانهای فیلمها حاضر نشده است.
عدم اعلام اسامی هیئت داوران هم با وجود گذشت نزدیک به نیمی از روزهای جشنواره از اتفاقات کمسابقۀ دورۀ اخیر محسوب میشود.
گفتوگو با پدر حسین کایدی: در مقابل در خانهمان، به قلبش شلیک کردند
حشمت الله کایدی، پدر حسین کایدی، در مصاحبه با رادیوفردا میگوید پسر جوانش شب ۱۹ دی در مقابل در خانهٔ مسکونیشان در اندیمشک، استان خوزستان، هدف گلوله جنگی قرار گرفته و جان باخته است.
آقای کایدی افزود که گلوله به قلب فرزندش اصابت کرده بود و او در حیاط منزل مسکونیشان در آغوش مادر و مقابل چشمان پدرش جان باخت. حسین کایدی متولد ۲۳ خرداد ۱۳۸۶ بود. در کنکور در رشتهٔ کامپیوتر قبول شده بود اما دوست داشت در کنکور پزشکی شرکت کند و پزشک شود.
پدرش میگوید که از فرمانداری اندیمشک به خانه مسکونی آنها رفته و از آنها خواسته بودند که فرزندشان را بسیجی و شهید اعلام کنند که آنها نپذیرفتند و گفتهاند که خواستار معرفی قاتل فرزندشان هستند.
انجمن ایرانپژوهی: کشتار عمدی معترضان محکومیتی بیقیدوشرط میطلبد
انجمن ایرانپژوهی، با انتشار بیانیهای، کشتار عمدی معترضان در ایران را «خطایی اخلاقی» دانست که «محکومیتی بیقیدوشرط میطلبد».
این انجمن در بیانیهٔ خود با تأکید بر اینکه خشونت اعمالشده علیه معترضان در تضاد مستقیم با بنیادیترین اصول انسانیت قرار دارد، افزوده است: «ما این تازهترین اعمال خونین علیه مردم عادی ایران از سوی جمهوری اسلامی را به شدیدترین وجه ممکن محکوم میکنیم.»
در ادامه این بیانیه، انجمن ایرانپژوهی نسبت به سرنوشت هزاران معترض و شهروند بازداشتشده ابراز نگرانی عمیق کرده و هشدار داده است که این افراد با خطر شکنجه، اخذ اعترافات اجباری، قتل فراقضایی و اعدام روبهرو هستند. این انجمن خواستار توجه جدی به وضعیت بازداشتشدگان و رعایت اصول بنیادین حقوق انسانی شده است.
شورای این انجمن همچنین اعلام کرده است که کمیتهای را برای تدوین راهکارهایی سنجیده و پایدار جهت مواجهه سازنده با چنین فجایعی تشکیل داده و این کمیته خواهد کوشید که «ابراز همبستگی با قربانیان چنین خشونت و بیعدالتی، بر پایه تعهد فکری معنادار، مسئولیتپذیری اخلاقی و پایبندی بلندمدت استوار باشد و نه صرفاً بر حرکات نمادین.»
انجمن ایرانپژوهی یک نهاد علمی بینالمللی و میانرشتهای است که از سال ۱۹۶۷ با هدف ترویج و گسترش مطالعات ایرانی در حوزههای تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و زیستمحیطی فعالیت میکند. این انجمن با عضویت پژوهشگران و استادان دانشگاه از کشورهای مختلف، از جمله از طریق انتشار نشریه علمی «مطالعات ایران» و برگزاری همایشهای تخصصی، به تقویت پژوهش و گفتوگوی علمی درباره ایران میپردازد. دفتر اجرایی این انجمن در دانشگاه تورنتو کانادا مستقر است.
جمعی از جامعهشناسان داخل کشور: جامعۀ ایران به سوی عاملیت تغییر وضعیت داده است
شماری از جامعهشناسان مقیم ایران در بیانیهای با اشاره به سرکوب خونین دور تازۀ اعتراضات در ایران، اعلام کردند که حفظ حقوق بشر و جان انسانها «فراتر از هر مصلحت سیاسی» است و جامعۀ ایران علیرغم رنجها، از انفعال خارج شده و عاملیت یافته است.
در این بیانیه که دومین بیانیۀ این جامعهشناسان است، روایتسازی یکطرفه از اعتراضات و سرکوب آن «در قامت کارخانه تولید روایت رسمی و تکرار برچسبزنیهای امنیتی به معترضان»، نشانگر بیاعتنایی به پیام اساسی تحولجویی جامعۀ ایران عنوان شده است.
در این بیانیه بهطور خاص هشدار داده شده که تکرار جرمانگاری برای معترضان بازداشتشده و در رأس آنان «متخصصان و فعالان حرفهای صنوف درمانی، حقوقی، رسانهای، هنری و دانشجویی»، از مصادیق تضییع حقوق بشر بوده و جامعه را به دوران جدید اعتراضات گستردهتر و عمیقتر پیش میبرد.
بیانیه هشدار داده که «این فضاسازی امنیتی و تکصدایانه، به معنای نادیده گرفتن علتهای بنیادین بروز اعتراضات و زمینهسازی مجدد برای تکرار اعتراض مردم است.»
این جامعهشناسان در عین حال تأکید کردهاند که جبران سرمایه اجتماعی و مشروعیت ازکف داده در جامعه با توسل به گفتمانسازی ملیگرایانه دوران هشت سال جنگ ایران و عراق و حتی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل دیگر امکانپذیر نیست.
آنها وضعیت کنونی را «حاصل برونداد سالها انسداد سیاسی و اقتصادی» دانستهاند که طیفهایی از مردم را برای برون رفت از بنبست کنونی، ناگزیر به سوی «یاریگری کشورهای خارجی» کشانده است.
این جامعهشناسان نوشتهاند که «یک ایران در انتظار شفافیت وقایع خونبار تاریخ این سرزمین» از جمله آمار و وضعیت کشتهشدگان، مجروحان و بازداشتشدگان است.
این جامعهشناسان ایران به رسمیت شناختن «حق سوگواری جمعی»، را نه تنها یک ضرورت انسانی، بلکه پیششرطی جامعهشناختی برای جلوگیری از فروپاشی کامل پیوندهای اجتماعی معرفی کرده و هشدار دادهاند که ممانعت از برگزاری مناسک سوگ و نادیده انگاشتن ابعاد فاجعه، «تنها به انباشت ترومای جمعی و تعمیق خشمهای فرونهفته میانجامد که در آینده به شکلی مهارناپذیر سر بر خواهد آورد».
با این حال، تبیین جامعهشناختی وضعیت کنونی ایران از نظر آنها چنین توصیف شده است: «جامعۀ ایران، با وجود تحمل رنجی سترگ، از انفعال و ابژگی به عاملیت و سوژگی تغییر وضعیت داده است.»
ثبت شکایت علیه سرکوب معترضان در ایران در دیوان کیفری بینالمللی
شبکۀ وکلای «یک کلمه» اعلام کرد که شکایتی را در ارتباط با سرکوب خونین اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در ایران، در دیوان کیفری بینالمللی در لاهه ثبت کرده است.
این شکایت به مستندسازی موارد پرشمار مربوط به «ارتکاب جنایت علیه بشریت توسط عوامل مسلح جمهوری اسلامی در جریان سرکوب خونین و مرگبار اخیر» میپردازد.
در این شکایت، بر اساس دادهها، شواهد و تحلیلهای حقوقی گسترده، استدلال شده است که الگوی اعمال خشونت اخیر دی ایران، «مصداق حملهای گسترده، سازمانیافته و سراسری علیه جمعیت غیرنظامی بوده و به آستانۀ جرایمی میرسد که در صلاحیت قضای دیوان کیفری بینالمللی قرار دارد».
اهمیت ویژه این اقدام در آن است که برای نخستین بار، نه سالها پس از جنایت، بلکه در فاصلهای کوتاه از سرکوب و همزمان با تداوم آن در داخل ایران به دیوان لاهه ارائه شده است.
شبکۀ وکلای «یک کلمه» در بیانیهای که چهارشنبه ۲۴ دیماه منتشر کرد نیز دور جدید سرکوب و کشتار معترضان در ایران را «مصداق بارز جنایت علیه بشریت» خواند و اعلام کرد این اقدامات با استفاده از قطع سراسری اینترنت و بهدور از نظارت افکار عمومی جهانی انجام شده است.
این شبکه که شامل جمعی از وکلای ایرانیتبار در کشورهای مختلف جهان از جمله مهرانگیز کار است، در این بیانیه تأکید کرده بود: «این جنایات وحشیانه، با استفاده از قطع سراسری اینترنت و به دور از چشم جهانیان انجام شده و برابر با مقررات بینالمللی، مصداق بارز جنایت علیه بشریت است.»
طبرزدی از زندان اصفهان: مجروحان را بدون درمان در سوله نگهداری میکنند
حشمتالله طبرزدی، زندانی سیاسی، در پیامی از داخل زندان مرکزی اصفهان، از وضعیت هولناک بازداشتیهای اخیر خبر داد.
آقای طبرزدی در این پیام گفته شماری از بازداشتشدگان اعتراضات که «همچنان دچار جراحات ناشی از گلوله جنگی و ترکش هستند، بدون دریافت هرگونه درمان پزشکی، در سولههای زندان نگهداری میشوند».
او تأکید کرده که «هیچگونه رسیدگی درمانی به این مجروحان صورت نمیگیرد و جان آنها عملاً در معرض خطر جدی قرار دارد.»
طبرزدی همچنین خبر داده که «تعداد زیادی» از بازداشتشدگان با اتهام «محاربه» از سایر زندانیان جدا شدهاند.
سازمانهای حقوق بشری و فعالان حقوق بشر با اشاره به شمار زیاد بازداشتشدگان، از بیاطلاعی و نامشخصبودن وضعیت آنها ابراز نگرانی میکنند.
آنها هشدار میدهند که جمهوری اسلامی ممکن است شماری از بازداشتشدگان را در بیخبری برای «اعتراف اجباری» تحت فشار شدید بگذارد و برخی را نیز اعدام کند.
سخنگوی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان: شمار دانشآموزان کشتهشده از ۱۶۰ تن گذشت
محمد حبیبی، سخنگوی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان اعلام کرد که شمار دانشآموزان کشتهشده در اعتراضات اخیر از مرز «۱۶۰ تن» عبور کرده است.
او در پُستی در شبکۀ ایکس نوشته: «این عدد یعنی تا اینجا، حداقل ۵ کلاس درسِ کامل را قتلعام کردهاند. در هیچ کجای جهان، پاسخِ "شعار" دانشآموز، "گلوله" نیست»
سخنگوی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان در قالب پروندهای با عنوان «نیمکتهای خالی»، تا روز چهاردهم بهمن نام ۱۵۰ دانشآموز را منتشر کرده که در سرکوب خشونتبار به دست مأموران حکومت جمهوری اسلامی در دیماه کشته شدند.
این شورا میگوید اسامی و تصاویر این کودکان را بر اساس اخبار منتشرشده در شبکههای قابل اعتماد و منابع معتبر منتشر کرده و بهمرور آن را تکمیل میکند.
پایگاه حقوقبشری هرانا نیز پنجشنبه، ۱۶ بهمن اعلام کرده تا پایان روز سیونهم از آغاز اعتراضات، مجموع جانباختگان تأییدشده به ۶۸۸۳ نفر رسیده است.
بر اساس این آمار، ۶۴۴۵ نفر از جانباختگان در دسته «معترضان» ثبت شدهاند و ۱۶۴ نفر نیز در بخش «کودکان زیر ۱۸ سال» قرار دارند.
هرانا از مجموع کشتهشدگان، ۲۱۴ نفر را از نیروهای وابسته به حکومت و ۶۰ نفر را «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش کرده است. این سازمان حقوق بشری، ۱۱۲۸۰ مورد مرگ را همچنان در دست بررسی قرار دارد.
درخواست امیرارجمند برای «اجماع حداکثری بر سر حقوق حداقلی» توسط مخالفان جمهوری اسلامی
اردشیر امیرارجمند، مشاور میرحسین موسوی از گروههای مخالف جمهوری اسلامی خواست برای نجات ایران، دست به «اجماع حداکثری بر سر اصول حداقلی» بزنند.
او در پُستی در شبکۀ ایکس نوشته: «حوادث پر شتاب اخیر، تشکیل و انسجام اپوزیسیون ملی و جبههای فراگیر و متشکل از همه سلایق ملی را تبدیل به ضرورتی فوری کرده است.»
مشاور ارشد میرحسین موسوی که ساکن فرانسه است، نوشته: «واقعیتهای میدانی ایرانِ امروز حاکی از تکثر غیرقابل انکار جامعه چه در بعد نخبگانی و چه در بعد همگانی آن است. هر کس یا هر جریانی که این واقعیت را نبیند، یا درست درک نکند یا عمداً چشم بر آن ببندد، هم خود شکست خواهد خورد و هم در خدمت نجات ایران نخواهد بود.»
امیرارجمند اضافه کرده که «هیچ کدام از ما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که تمام خواستههایمان تامین شود. پس هر کدام باید قدمی به پیش بگذاریم و از بخشی از خواستههای خود صرف نظر کنیم.»
او نوشته در تشکیل این جبهه اصولی چون «استقلال و یک پارچگی سرزمینی ایران»، «تعیین نظام سیاسی آینده بر اساس رای مردم از طریق رفراندمی آزاد سالم و منصفانه»، «اعمال موازین جهانی حقوق بشر، از جمله اصل عدم تبعیض در تمام ابعاد و اشکال آن»، «جدایی نهاد حکومت از دین» و «پایبندی به اصول عدالت انتقالی» دارای اجماع حداکثری هستند.
او در عین حال سه فاکتور اصلی شکلگیری این اجماع که آن را «جبهۀ نجات ایران» نامیده، سه اصل بیانیۀ اخیر میرحسین موسوی، یعنی «عدم مداخله خارجی، نفی استبداد و گذار دموکراتیک و مسالمتآمیز» معرفی کرده است.