زنده هگست: کارزار اقتصادی علیه ایران به معنای کنار گذاشته‌ شدن گزینۀ نظامی نیست

رئیس شورای شهر تهران با اشاره به مخاطرات امنیتی انبار نفت شهران، واقع در شمال شرق تهران، گفت این تأسیسات دیگر نباید در محدودهٔ کنونی باقی بماند، اما جابه‌جایی آن مستلزم آماده‌سازی محل جایگزین است.

به گزارش ایسنا، مهدی چمران روز سه‌شنبه ۳ شهریور با اشاره به آخرین وضعیت این انبار بزرگ نفت در محدودۀ شهری تهران گفت: «سخت است که بخواهند جابه‌جا کنند، چون می‌گویند بایستی انبارهایی داشته باشیم تا بتوانیم سریع جایگزین کنیم، ولی این هم از نظر امنیت داخلی شهر درست نیست؛ معتقدیم که آنجا دیگر نمی‌بایستی انبار نفت باشد.»

وی توضیحی در مورد احتمال برنامه‌ریزی برای انجام این جابه‌جایی نداد.

حملهٔ اسرائیل به انبارهای نفت شهران، اقدسیه و فردیس در ۱۶ اسفند پارسال، آتش‌سوزی گسترده، تیرگی آسمان تهران و «باران نفت» را در پی داشت. مقام‌ها از مردم خواستند ماسک بزنند و سقف سوخت‌گیری با کارت شخصی نیز از ۳۰ به ۲۰ لیتر کاهش یافت.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در تنگه هرمز، در نزدیکی سواحل عمان، هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفته و از حرکت بازمانده است.

این نهاد روز سه‌شنبه سوم شهریور گفت اصابت این پرتابه به اتاق موتورخانهٔ کشتی آسیب زده و آن را از کار انداخته است، اما همهٔ خدمه در سلامت هستند.

این رویداد در ۹ مایل دریایی، برابر با حدود ۱۷ کیلومتر، در شمال‌شرقی منطقهٔ الشیصه در عمان رخ داده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا دربارهٔ تابعیت نفتکش یا مسیر حرکت آن اطلاعاتی منتشر نکرد.

این حادثه در حالی رخ داده است که از زمان حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفندماه، رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌شدت مختل شده است.

تردد کشتی‌های کالابَر در تنگه هرمز به «پایین‌ترین سطح سه ماه اخیر» رسید

داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد روز دوشنبه دوم شهریور تنها دو کشتی کالابر، شامل یک حامل بزرگ گاز و یک نفتکش بسیار بزرگ، از دریای عمان وارد تنگه هرمز شدند که پایین‌ترین آمار روزانه از اوایل ماه مه و بسیار کمتر از میانگین ۱۴ کشتی در ده روز گذشته است.

با این حال، به نوشته رویترز، ممکن است این آمار تغییر کند، زیرا برخی کشتی‌ها هنگام عبور فرستنده‌های موقعیت‌یاب خود را خاموش کرده‌اند.

کاهش تردد در حالی است که ایران ۴۵ نفتکش را به اتهام نقض مقررات عبور در فهرست سیاه قرار داده و کشتی‌های همکار با آن‌ها را به اقدام تلافی‌جویانه تهدید کرده است. پیش از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد.

محاسبات رویترز نشان می‌دهد کشورهای درگیر جنگ و تنش در سال جاری میلادی حدود ۴۵ میلیون بشکه نفت در روز، معادل بیش از ۴۳ درصد عرضهٔ جهانی، تولید می‌کنند.

جنگ ایران، حملات مرتبط با جنگ اوکراین به زیرساخت‌های نفتی روسیه و قزاقستان، درگیری‌های لیبی و محدودیت‌های آمریکا علیه صادرات نفت ونزوئلا، اختلالی گسترده‌تر از بحران‌های پیشین انرژی ایجاد کرده است. برآورد می‌شود اختلال کنونی در عرضهٔ نفت خلیج فارس روزانه پنج تا هفت میلیون بشکه باشد.

همزمان، جنگ‌ها حدود یک‌دهم ظرفیت پالایش جهان را از مدار خارج کرده و ذخایر سوخت نیز رو به کاهش است. افزایش قیمت سوخت به تورم و هزینه‌های استقراض دامن زده و آژانس بین‌المللی انرژی نیز بخش عمدهٔ برداشت بی‌سابقه از ذخایر اضطراری را به پایان رسانده است.

وزیر کشور پاکستان می‌گوید گفت‌وگوهای مقام‌های این کشور با رهبران جمهوری اسلامی در تهران دربارهٔ جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و راه‌های پایان دادن به آن، به «پیشرفت چشمگیر» رسیده است.

محسن نقوی پس از سفر به تهران همراه با عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، گفت رئیس‌جمهوری ایران دیدگاه دولتش را «صریح» مطرح کرده و گفت‌وگوها سازنده بوده است.

آقای نقوی این مطلب را روز سه‌شنبه سوم شهریور در پیامی در شبکه ایکس نوشت.

ارتش پاکستان نیز اعلام کرد که دو طرف در دیدار عاصم منیر با مقام‌های ایرانی، دربارهٔ اقدام‌ها برای جلوگیری از تشدید تنش، بازگشایی تنگه هرمز و پایان سریع‌تر درگیری گفت‌وگو کردند.

به گفتهٔ ارتش پاکستان، دو طرف همچنین دربارهٔ «صلح منطقه‌ای و راه رسیدن به راه‌حلی از راه مذاکره» تبادل نظر کردند.

به گزارش خبرگزاری‌های رویترز و فرانسه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هفتهٔ گذشته و پیش از سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران با او گفت‌وگو کرد.

رویترز به نقل از سه منبع پاکستانی گزارش داد که به گفتهٔ یکی از آن‌ها، درخواست اصلی واشینگتن این بوده است که پاکستان از نفوذ خود برای بازگرداندن ایران به مذاکرات استفاده کند. دو منبع گفتند ترامپ آغازگر این تماس بوده، اما جزئیات گفت‌وگو همچنان روشن نیست.

خبرگزاری فرانسه نیز جداگانه و به نقل از یک منبع آمریکایی آگاه، این تماس را گزارش کرد.

این تلاش دیپلماتیک تازه در حالی صورت می‌گیرد که واشینگتن کشورهایی را که به گفتهٔ ترامپ «هر نوع راه نجاتی در اختیار ایران» قرار دهند، به پیامدهای اقتصادی تهدید کرده است؛ تهدیدی که می‌تواند پاکستان را، به‌دلیل ادامهٔ تجارت با همسایه‌اش، زیر فشار قرار دهد.

یکی از منابع پاکستانی به رویترز گفت میان واشینگتن و تهران «از هر دو سو کمبود اعتماد وجود دارد» و هدف منیر کاهش این شکاف است.

وزیر دفاع آمریکا می‌گوید اعلام کارزار تازۀ اقتصادی علیه ایران، به‌ معنای حذف گزینۀ نظامی نیست.

پیت‌ هگست که شامگاه دوشنبه و پس از نشست خبری اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری ایالات متحده صحبت می‌کرد، تأکید کرد که «به‌هیچ وجه گزینۀ استفاده از حملات نظامی در تنگۀ هرمز یا اطراف ایران را کنار نمی‌گذاریم».

وزیر دفاع ایالات متحده در عین حال ابراز نظر کرد که ایران نمی‌تواند فشار اقتصادی تازه را تحمل کند.

پایگاه خبری اکسیوس روز دوشنبه و در پی اعلام برنامه‌های وزارت خزانه‌داری ایالات متحده برای اعمال فشارهای اقتصادی شدید بر ایران، به نقل از چند مقام دولت آمریکا گزارش داد که انتظار می‌رود تحریم‌های «ثانویه» گسترش‌یافته واشینگتن، دست‌کم تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای در نوامبر امسال، مسیر اصلی اقدام علیه ایران باشد و پس از آن ممکن است دوباره گزینه نظامی جدیدی روی میز باشد.

این وب‌سایت با اشاره به ادامه محاصره دریایی بنادر و کشتیرانی ایران در کنار اعمال فشارهای اقتصادی به بدتر شدن شرایط اقتصادی در ایران اشاره کرده و به نقل از چند مقام آمریکا که نامشان اعلام نشده گفته است: «ایران در ایجاد مسیرهای حمل و نقل جایگزین از طریق زمین یا دریا با مشکل مواجه است و این امر توانایی آن را در ارائه کالاها و خدمات اساسی کاهش داده است.»

یک مقام آمریکایی درباره افزایش مشکلات اقتصادی در ایران به اکسیوس گفته است: «سیستم آنها برای محافظت از نخبگان طراحی شده است، اما حتی قدرت خرید آنها نیز در حال کاهش است و برخی از آنها برای اولین بار در زندگی با عدم اطمینان در مورد اینکه آیا حقوقشان به موقع می‌رسد یا نه، مواجه شده‌اند.»

اسکات بسنت ساعتی پیش در تشریح کارزار فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی گفت آمریکا قصد دارد «تمامی شریان‌های اقتصادی را که این حکومت استبدادی را سرپا نگه می‌دارند» قطع کند تا زمانی که به گفته او «تهران کاملاً تنها بماند».

در همین ارتباط، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، نیز روز دوشنبه در پیامی کوتاه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران کاملاً در حال فروپاشی است.»

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز دوشنبه بدون ارائه جزئیات بیشتر، گفت که حکومت ایران قصد ترور یکی از دو پسرش را داشته است.

نتانیاهو در گفت‌وگوی تلفنی با کانال ۱۴ تلویزیون اسرائیل گفت: «اتفاقی باورنکردنی رخ داده است: ایران یکی از پسرانم را هدف قرار داده است. ایران سعی کرده یکی از پسرانم را بکشد.»

پیشتر گزارش‌هایی از پرواز پهپهادها در نزدیکی محل اقامت خانواده بنیامین نتانیاهو منتشر شده بود.

برخی مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر بارها از لزوم انتقام گیری کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی صحبت کرده‌اند.

ادعای نخست‌وزیر اسرائیل در جریان گفت‌وگویی دربارهٔ گزارش‌هایی مطرح شد که بر اساس آنها، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شین‌بت، از تأمین تیم حفاظتی برای گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ارتش و رقیب انتخاباتی نتانیاهو، خودداری کرده است.

نتانیاهو از تأمین حفاظت شبانه‌روزی برای آیزنکوت حمایت کرد و گفت چنین حفاظتی «تجمل» نیست.

او افزود: «بدون آن، (ایرانی‌ها) موفق خواهند شد.»

بنیامین نتانیاهو دو پسر و یک دختر دارد و مشخص نیست کدام‌یک از پسران او، بنا بر این ادعا، هدف تلاش برای ترور قرار گرفته است.

پسر بزرگ او، یائیر نتانیاهو، ۳۵ ساله، از اوایل سال ۲۰۲۴ دوره‌های طولانی را در میامی گذرانده و گزارش شده است که تحت حفاظت شین‌بت قرار داشته است.

معاون اول رئیس جمهور ایران می‌گوید محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس قول داده طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» را از دستورکار خارج کند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، محمدرضا عارف این اظهارات را روز دوشنبه در جلسه ستاد ویژه توسعه فناوری بیان کرد و گفت: «حتی اگر این اتفاق رخ ندهد، باید از طریق رایزنی با سایر نهادها از جمله مجمع تشخیص مصلحت نظام، مسئله را حل کرد.»

به گفته او «اگر این طرح با همین سبک و سیاق تصویب شود، ضربه‌ای مهلک‌تر از قانون سال ۱۴۰۲ به بخش علم و فناوری کشور وارد خواهد شد.»

هیئت وزیران جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه مخالفتش با این طرح را به شکل رسمی اعلام کرد.

تصویب کلیات این طرح در مجلس شورای اسلامی با واکنش‌های منفی گسترده‌ای در جامعه ایران روبرو شده است. منتقدان بندهای مختلف این طرح را مغایر با حقوق شهروندی دانسته‌اند.

بیشتر در این باره:

دولت پزشکیان با طرح موسوم به «مقابله با نفوذ بیگانگان» مخالفت کرد

حوثی‌های یمن ادعا می‌کنند که به یک کشتی متعلق به عربستان سعوی در نزدیکی بندر ینبع با موشک بالستیک حمله کرده‌اند. یحیی سریع سخنگوی نظامی این گروه تحت حمایت ایران، این ادعا را روز دوشنبه در تلویزیون مطرح کرد.

شرکت ملی کشتیرانی عربستان دقایقی پیش وقوع حمله به یکی از شناورهایش در دریای سرخ را تأیید کرد. بر اساس بیانیۀ شرکت «بحری»، شناوری که هدف قرار گرفته، نفتکش حمل نفت خام، به نام «امزان» بوده که ۳۳۳ متر طول و ۶۰ متر عرض دارد. این کشتی از بندر عین السخنۀ مصر راهی ینبع بوده است.

ساعاتی پیش هم سازمان عملیات تجاری دریایی بریتانیا، یو‌‌ کی اِم تی او، اعلام کرده بود که یک نفتکش در فاصله ۱۱۷ کیلومتری بندر ینبع هدف پرتابه‌ای نامشخص قرار گرفته است.

بر اساس بیانیۀ این سازمان، به هیچ یک از خدمۀ نفتکش آسیبی وارد نشده و گزارشی هم از بروز آسیب‌ محیط زیستی بر اثر این حمله منتشر نشده است.

ینبع مهمترین پایانۀ نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ است و روزانه میلیون‌ها بشکه نفت این کشور را روانۀ بازارهای جهان می‌کند. این بندر از زمان جنگ ایران و آمریکا و بسته‌شدن تنگۀ هرمز به مهمترین پایانۀ صدور نفت عربستان تبدیل شده است.

با وجود این، از ماه پیش که حوثی‌ها محاصرۀ بنادر و کشتی‌های عربستان سعودی در دریای سرخ را آغاز کرده‌اند، کشتی‌رانی از ینبع هم دچار اختلالاتی شده است.

حوثی‌ها در هفته‌های اخیر حملاتی علیه تأسیسات نفتی عربستان و کشتی‌های عبوری از تنگۀ باب‌المندب شکل داده‌اند. حدود یک ماه پیش هم ادعا کردند که تأسیسات شرکت آرامکو، غول نفتی عربستان سعودی در ینبع را هدف قرار داده‌اند. وقوع چنین حمله‌ای اما از سوی مقام‌های ریاض یا آرامکو، تأیید یا تکذیب نشد.

قیمت جهانی نفت روز دوشنبه در آستانه اعلام سیاست‌های فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران کاهش یافت و نفت برنت با حدود دو درصد کاهش کمی بیش از ۹۱ دلار در هر بشکه در بازارهای مالی اروپا معامله شد. قیمت نفت آمریکا هم با کاهش مشابهی در مرز ۸۵ دلار در هر بشکه فروحته شد.

در روزهای گذشته برخی رسانه‌ها از جمله اکسیوس از افزایش میزان نفت خارج شده از تنگه هرمز با نظارت ارتش آمریکا خبر داده بودند.

در همین حال، فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی، روز دوشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که این نهاد در حال حاضر برنامه‌ای برای آزادسازی مقادیر بیشتری از ذخایر استراتژیک نفت اعضایش ندارد.

او گفت که آژانس بین‌المللی انرژی همیشه بازارها را «بسیار بسیار دقیق» دنبال می‌کند و پس از آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه در ماه مارس، ۸۰ درصد از ذخایر استراتژیک باقی مانده است.

منابع مطلع روز دوشنبه در گفت‌وگو با رادیوفردا تأیید کردند که ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی، تیرماه امسال توسط ابوالقاسم صلواتی قاضی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شده است.

این منابع می‌گویند حکم اعدام خانم فلاحی در دیوانعالی کشور تأیید شده و هفته گذشته به وکیل او ابلاغ شده است.

یک منبع به رادیوفردا گفت که ارغوان فلاحی به «بغی» و «همکاری با سازمان مجاهدین خلق» متهم شده، درحالی که او در هیچ عملیات مسلحانه یا مصادیقی که در قانون برای اتهام بغی پیش‌بینی شده حضور نداشته و هیچ‌یک از این موارد ارتباطی با او ندارد.

به گفته این منبع، ارغوان فلاحی در پرونده کشته شدن محمد مقیسه و علی رازینی، دو قاضی دیوان عالی کشور، از همه اتهامات منتسب به او تبرئه شده است.

ارغوان فلاحی روز ششم بهمن ۱۴۰۳ در شهرک پرند در تهران بازداشت شد. محمد مقیسه و علی رازینی روز ۲۹ دی سال ۱۴۰۳ در محل کار خود در کاخ دادگستری تهران بر اثر تیراندازی یک فرد مسلح کشته شدند.

ارغوان فلاحی ۲۵ ساله در آبان ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات همان سال در شیراز همراه با پدرش، نصرالله فلاحی، بازداشت شد. یک روز پیش از آنها اردوان فلاحی، برادر ارغوان، در جریان اعتراضات سراسری در اصفهان بازداشت شده بود.

خانم فلاحی از سوی ایمان افشاری، قاضی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی، به دو سال زندان محکوم شده بود.