زنده بسنت: مقامات ایران به اثرگذاری فشارهای آمریکا اذعان دارند؛ حمایت بریتانیا از آمریکا

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه ۲۲ تیرماه گفت ایالات متحده «کنترل» تنگهٔ هرمز را در دست می‌گیرد.

دونالد ترامپ در گفت‌وگو با برنامه «فاکس اند فرندز» گفت: «ما داریم تنگه را در اختیار می‌گیریم. آن‌ها چیزی ندارند. هیچ چیز ندارند».

آقای ترامپ افزود: آمریکا تاکنون «بی‌هیچ چشمداشتی» از آن محافظت کرده، اما از این پس کشورهای ثروتمند هزینه آن را پرداخت خواهند کرد.

او گفت: «قرار است برای حفاظت از آن پول دریافت کنیم. پول زیادی، اما فقط می‌خواهیم بابت انجام همه این کارها و به خطر انداختن نیروهایمان، هزینه‌هایمان جبران شود».

اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا پس از حملات متقابل ایالات متحده و ایران مطرح شد؛ حملاتی در ابعادی که از زمان آتش‌بس اردیبهشت‌ماه در مناقشهٔ خاورمیانه بی‌سابقه بوده و تردیدها درباره تلاش‌ها برای پایان دائمی جنگی را که کشتیرانی از تنگه را متوقف کرده، افزایش داده است.

درگیری‌های هفته گذشته بر این مسیر حیاتی تجارت انرژی متمرکز بوده؛ مسیری که کنترل آن یکی از محورهای اصلی اختلاف میان واشینگتن و تهران است.

ترامپ در مصاحبه روز دوشنبه خود از تاکتیک‌های مذاکره‌کنندگان ایرانی که به دنبال تغییر مفاد توافق‌شده در ساعات طولانی مذاکرات آخر هفته بودند، انتقاد کرد.

او گفت: «ما داریم تنگه را در اختیار می‌گیریم. آن‌ها چیزی ندارند. هیچ چیز ندارند» و افزود: «دیروز یک نشست ۱۱ ساعته داشتند... و همه‌چیز دیروز مورد توافق قرار گرفت. اما از اتاق که بیرون رفتند، دوباره تماس گرفتند و گفتند باید چند تغییر اعمال شود»؛ بدون آن‌که توضیح دهد این تغییرات چه بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت دولت با میانجی‌هایی از قطر، پاکستان و عمان در تماس است تا از تشدید جنگ جلوگیری کند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده که تنگه هرمز «بسته» است، اما آمریکا تأکید دارد این آبراه به روی تردد دریایی باز است و تحت کنترل ایران نیست.

شبه‌نظامیان حوثی یمن عربستان را به انجام حمله هوایی به فرودگاه صنعا متهم کردند و گفتند این اقدام را بدون پاسخ نمی‌گذارند.

همزمان تصاویری از بمباران مناطق نزدیک فرودگاه صنعا منتشر شده است.

در همین حال شبکه المسیره متعلق به حوثی‌ها و خبرگزاری فارس گزارش دادند که حملات هوایی به فرودگاه صنعا همزمان با ورود یک هواپیمای ایرانی به این فرودگاه انجام شد. خبرگزاری فارس نوشته که این هواپیما پس از این حملات در فرودگاه حدیده به زمین نشست.

چند روز پیش حوثی‌های یمن گفته بودند که یک هواپیمای ایرانی با شکستن محاصره هوایی حوثی‌ها گروهی از مقام‌های این کشور را برای شرکت در مراسم تشییع جنازه علی خامنه‌ای، رهبر کشته شده جمهوری اسلامی به تهران برده بود.

اسکای‌نیوز، شبکه تلویزیونی بریتانیایی، گزارش داد که دولت بریتانیا روز دوشنبه سپاه پاسداران را سازمان تروریستی اعلام کرده است.

سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا قرار دارد و در استرالیا هم به عنوان یک نهاد حکومتی حامی تروریسم شناخته می‌شود. از همین رو کی‌یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، هم اخیرا برای اتخاذ چنین تصمیمی تحت فشار بوده است.

مقام‌های دولتی بریتانیا تاکنون استدلال می‌کردند که بر اساس قوانین بریتانیا نمی‌توان سازمان‌های رسمی حکومتی همچون سپاه پاسداران را تحت تحریم قرار داد.

وزرای خارجه اتحادیۀ اروپا هم پس از سال‌ها فشار از داخل و خارج این بلوک در بهمن‌ماه سال گذشته، ۱۴۰۴، با قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی موافقت کردند.

یک مقام استانداری خوزستان بعدازظهر دوشنبه، ۲۲ تیر، گفت ساعت ۱۳:۴۵ سه نقطه در شهر آبادان هدف حمله آمریکا قرار گرفت و بر اثر آن تاکنون دو نفر کشته و ۳ نفر مجروح شده‌اند.

ولی‌الله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، با اعلام این خبر توضیحات بیشتری درباره مکان‌های هدف گرفته شده نداد.

ساعتی پیش از این اظهارات نیز خبرگزاری مهر گزارش داده بود که ظهر روز دوشنبه صدای انفجارهایی در حوالی بندرعباس و جزیره قشم شنیده شده است.

این خبرگزاری گفت انفجارها «در مسافتی دور از شهر قرار دارد و به نظر می‌رسد مربوط به ساحل غربی شهر بندرعباس باشد.»

در این گزارش از قول استانداری هرمزگان گفته شده در حملات جدید آمریکا به شهر بندرعباس و قشم مصدوم غیر نظامی یا خسارت به زیر ساخت‌های مسکونی و تجاری گزارش نشده است.

گزارش‌ها درباره حملات جدید آمریکا به ایران در حالی منتشر می‌شود که سنتکام، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، بامداد دوشنبه طبق معمولِ روزهای اخیر، از پایان این دور از حملاتش به ایران خبر داده بود.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه با بیان اینکه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد «وارد مرحله بحران شده»، آمریکا را به «نقض مستمر» این تفاهم‌نامه و «مثله» کردن آن متهم کرد.

او گفت: بند پنجم این تفاهم‌نامه درباره تنگه هرمز «تفسیرپذیر نیست» و آمریکا نمی‌تواند بر اساس برداشت خود درباره آن تصمیم‌گیری کند.

او در نشست خبری هفتگی‌اش که ساعاتی پس از دور تازه تبادل آتش میان ایران و آمریکا انجام می‌شد با این حال اشاره‌ای درباره تداوم یا پایان یافته قلمداد شدن این تفاهم‌نامه از سوی ایران نکرد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا هفته گذشته توافق آتش‌بس این کشور با ایران را پایان یافته خوانده بود.

او همچنین درباره سفر اخیر عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران به عمان گفت: رایزنی‌های ایران با عمان در مسقط «صرفاً درباره تنگه هرمز» بوده و قرار نبوده موضوع دیگری در این گفت‌وگوها مطرح شود.

ایالات متحده می‌گوید تهران به‌رغم توافق در زمینه تنگه هرمز، امنیت این آبراه استراتژیک را به خطر انداخته است.

مقام‌های ایالات متحده همچنین بر خلاف اظهارات مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی می‌گویند این تنگه باز است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه خواستار توضیح مقام‌های ترکیه درباره اظهارات اخیر هاکان فیدان، وزیر خارجه این کشور شد.

هاکان فیدان روز جمعه در گفت‌وگو با نشریه اماراتی «نشنال» گفته بود: «ایران مدتهاست مدعی است حضور نیروهای نیابتی‌اش در کشورهای دیگر بخشی از یک سیاست امنیتی پیش‌دستانه بوده، درست همان طور که اسرائیلی‌ها نیز به بهانه تأمین امنیت، بخش‌هایی را در اشغال خود دارند.»

اظهار نظر این مقام عالی‌رتبه ترکیه‌ای درباره نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به مذاق مقامات تهران خوش نیامده است.

اسماعیل بقایی در نشست خبری خود این اظهارات را «حیرت‌آور» خواند و گفت: «برای ما سوال هست و باید دوستان ترکیه‌ای ما در این زمینه توضیح دهند که چگونه به این مقایسه عجیب و غریب رسیده‌اند».

او از مقام‌های ترکیه خواست تا تحلیل‌هایشان را به گفته او «بر واقعیت‌های موجود منطبق کنند».

انتقاد سخنگوی وزارت خارجه ایران از ترکیه در حالی است که تهران و آنکارا روابط گرمی با یکدیگر دارند و ترکیه از کشورهایی است که پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران، به عنوان میانجی در تلاش برای آتش‌بس بوده است.

چند روز پس از انتشار گزارش‌هایی از خاموشی‌های طولانی در نقاط مختلفی از ایران از جمله در تهران، یک مقام صنعت برق ایران از آغاز خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده در کشور خبر داد.

عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر، روز دوشنبه به تلویزیون رسمی ایران گفت: «اطلاع‌رسانی در خصوص برنامه‌های احتمالی اعمال محدودیت برق در سراسر کشور، دو روز پیش از اجرا صورت می‌گیرد و بر این اساس، اطلاعات مربوط به قطعی‌های احتمالی تا روز چهارشنبه نهایی شده است.»

او گرمای هوا را دلیل این تصمیم اعلام کرد و گفت: «چنان چه تغییرات دمایی به‌گونه‌ای باشد که بر میزان مصرف تاثیرگذار باشد، می‌توانیم این پدیده را تعدیل کنیم؛ در غیر این صورت، با توجه به اینکه نیروگاه‌ها و شبکه سراسری برق کشور هم‌اکنون با حداکثر ظرفیت خود در حال فعالیت هستند، چاره‌ای جز مدیریت بار وجود ندارد.»

این اظهارات در حالی است که یک روز پیشتر محمد اله‌داد، مدیرعامل توانیر با گسترده توصیف کردن آسیب‌های وارد شده به صنعت برق ایران در جریان جنگ اخیر گفته بود بیش از ۲ هزار نقطه از شبکه برق کشور آسیب دیده و ظرفیت تولید برق حدود ۴۲۰۰ مگاوات کاهش یافته است. به گفته این مقام خسارت واردشده به شبکه و تجهیزات صنعت برق از ۶۰ هزار میلیارد تومان فراتر رفته است.

در روزهای گذشته مناطقی در مرکز شهر تهران و همچنین مراکز استان دیگر شاهد قطعی برق طولانی بوده‌اند.

بهای نفت روز دوشنبه پس از ازسرگیری درگیری‌ها میان آمریکا و ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره آینده آتش‌بس شکننده میان دو طرف، بیش از چهار درصد افزایش یافت.

نفت خام آمریکا با ۴.۳ درصد افزایش به ۷۴ دلار و ۴۹ سنت در هر بشکه رسید و بهای نفت برنت نیز با رشد ۴.۲ درصدی، ۷۹ دلار و ۲۱ سنت معامله شد.

این افزایش پس از حملات تازه ارتش آمریکا به مواضعی در جنوب ایران و حمله ایران به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز رخ داد. سپاه پاسداران اعلام کرده است تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی بسته خواهد ماند، اما فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا گفته این آبراه برای کشتی‌هایی که قصد عبور قانونی دارند باز است.

همزمان بیشتر بازارهای سهام آسیا کاهش یافتند؛ شاخص اصلی بورس کره جنوبی پنج درصد سقوط کرد و سهام شرکت‌های بزرگ فناوری و تولیدکنندگان تراشه با افت شدیدی روبه‌رو شد. دلار آمریکا نیز به‌دلیل افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن تقویت شد.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد دور تازه‌ای از حملات تهاجمی به ایران را بامداد دوشنبه به پایان رسانده و ده‌ها هدف را در چندین نقطه با مهمات هدایت‌شونده دقیق هدف قرار داده است.

به گفته سنتکام، این حملات سامانه‌های پدافند هوایی، رادارهای ساحلی، توانمندی‌های موشکی و پهپادی و همچنین شناورهای کوچک ایران را با استفاده از جنگنده‌ها، شناورهای نیروی دریایی، پهپادهای انتحاری هوایی و برای نخستین بار پهپادهای انتحاری دریایی هدف قرار داده است.

سنتکام در پیام خود گفت این عملیات، کاهش توان ایران برای ادامه حمله به کشتیرانی بین‌المللی در تنگه هرمز بوده است. این فرماندهی همچنین تأکید کرد که تنگه هرمز یک گذرگاه حیاتی تجارت جهانی است و نیروهای آمریکا برای حفظ آزادی کشتیرانی تجاری در این آبراه در آمادگی کامل قرار دارند.

خبرگزاری فارس و وب‌سایت نورنیوز می‌گویند حملات گسترده موشکی و پهپادی» از پایگاه‌های پرتاب در نقاط مختلف غرب و مرکز ایران علیه مواضع نظامی آمریکا در منطقه در جریان است.

نورنیوز از وقوع «انفجارهای شدید در اردن» همزمان با آغاز موج نخست حملات خبر داد و فارس، پایگاه هوایی «موفق سلطی» در اردن را از اهداف این حمله ذکر کرد.

یک مقام نظامی نیز به نورنیوز گفت اهداف این عملیات پس از جابه‌جایی‌های نیروهای آمریکایی در ۴۸ ساعت گذشته شناسایی شده‌اند.

در همین حال شهروندان در شبکه‌های اجتماعی نیز با انتشار تصاویری از شلیک موشک‌هایی از محدوده خمین و الیگودرز خبر می‌دهند.

سپاه پاسداران مدعی شده که در این حملات «مخازن سوخت و زاغه مهمات آمریکا در اردن، مرکز فرماندهی و کنترل پهپادی در بحرین و مخازن سوخت و سامانه پاتریوت در کویت» را هدف قرار داده است.

آژیرهای خطر در بحرین به صدا درآمد

وزارت کشور بحرین اعلام کرد آژیرهای هشدار حمله هوایی فعال شده‌اند.

این وزارتخانه همچنین از مردم خواست جز در موارد ضروری از تردد یا ایجاد مانع در جاده‌های اصلی خودداری کنند و افزود دستورالعمل‌های ایمنی بیشتری منتشر خواهد شد.

روابط عمومی سپاه پاسداران در اطلاعیه‌‌ای مدعی شده است که نیروهای هوافضای سپاه به «مراکز مهم تعمیرات و نگهداری بالگرد، آشیانه هواپیمای جنگ الکترونیک پی ۸ و مرکز فرماندهی و کنترل پهپادی» در پایگاه آمریکا در شیخ عیسی بحرین حمله کرده‌اند.

رهگیری حملات هوایی در کویت

نیروهای مسلح کویت روز دوشنبه اعلام کردند همزمان با حملات ایران به منافع آمریکا در خلیج فارس، در حال مقابله با «اهداف هوایی متخاصم» هستند.

رئیس ستاد ارتش کویت در بیانیه‌ای که خبرگزاری رسمی این کشور منتشر کرد، گفت: «نیروهای مسلح در حال حاضر اهداف هوایی متخاصم را در حریم هوایی کویت رهگیری می‌کنند.»