در حالی که آمریکا میگوید ایران پس از «تهدید» کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز باید انتظار حملات نظامی اخیر واشینگتن را میداشت، جمهوری اسلامی اعلام کرد این حملات «همه تلاشها» برای کاهش تنش در منطقه را «بیثمر» کرد.
متیو ویتاکر، سفیر ایالات متحده در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در گفتوگو با سیانان، تأکید کرد که آمریکا همواره به صراحت اعلام کرده که تنگه هرمز باید باز بماند و ایران «نمیتواند کشتیهای تجاری را که از تنگه هرمز عبور میکنند، مورد ارعاب یا تهدید قرار دهد.»
او حملات دو شب اخیر ارتش آمریکا به دستکم ۲۳۰ موضع مختلف در مناطق جنوبی و بندری ایران را واکنشی به بیتوجهی ایران به ضرورت عبور امن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز دانست.
ویتاکر در عین حال دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، را فردی «صلحطلب» دانست که «بهدنبال دستیابی به توافق با ایران است».
او با این حال افزود که ایران «در کنترل عدهای افراد دیوانه است و در نهایت آنها باید درک کنند که ایالات متحده در این زمینه [عبور امن کشتیها از تنگه هرمز] کاملاً جدی است و همچنان با دیدی واقعبینانه و هوشیارانه با تهدیدها برخورد خواهد کرد.»
این در حالی است که وزارت خارجه ایران، این حملات را «شنیعترین جنایات جنگی» و «نقض آشکار» توافق میان حکومتهای ایران و آمریکا دانسته است.
در بیانیه این وزارتخانه که بامداد دوشنبه، ۲۲ تیرماه، منتشر شده، آمده: «در حالی که تنها ۲۵ روز از امضای تفاهم خاتمه جنگ گذشته است، رژیم آمریکا تقریباً همه اجزای آن توافق را آشکارا نقض کرده و با حمله به زیرساختهای حمل و نقل ایران، قایقهای ماهیگیری و لنجهای حمل بار، تاسیسات و ساختمانهای هواشناسی، مرتکب شنیعترین جنایات جنگی شده است.»
وزات خارجه ایران این حملات را «نقض فاحش اصول بنیادین منشور ملل متحد»، نامیده که «همه تلاشهای چندماهه اخیر برای کاهش تنش و برقراری آرامش در منطقه غرب آسیا را بیثمر کرده است.»
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، دوشنبه صبح اعلام کرد دور تازهای از حملات تهاجمی به ایران را بامداد دوشنبه به پایان رسانده و دهها هدف را در چندین نقطه با مهمات هدایتشونده دقیق هدف قرار داده است.
به گفته سنتکام، این حملات سامانههای پدافند هوایی، رادارهای ساحلی، توانمندیهای موشکی و پهپادی و همچنین شناورهای کوچک ایران را با استفاده از جنگندهها، شناورهای نیروی دریایی، پهپادهای انتحاری هوایی و برای نخستین بار پهپادهای انتحاری دریایی هدف قرار داده است.
سنتکام در پیام خود گفت این عملیات با هدف کاهش توان ایران برای ادامه حمله به کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز انجام شده است. این فرماندهی همچنین تأکید کرد که تنگه هرمز یک گذرگاه حیاتی تجارت جهانی است و نیروهای آمریکا برای حفظ آزادی کشتیرانی تجاری در این آبراه در آمادگی کامل قرار دارند.
دفاع ایران از حملات موشکی و پهپادی به خاک همسایگان
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در بیانیه خود همچنین بار دیگر به همسایگانش گفت که نسبت به هرگونه مشارکت و همکاری با طرفهای متجاوز به آنها هشدار میدهد.
در بیانیه وزارت خارجه آمده که کشورهای همسایه «طبق حقوق بینالملل موظف به ممانعت از استفاده طرفهای متجاوز از قلمرو و امکانات آنها برای ارتکاب تجاوز نظامی علیه ایران میباشند و منشأ و مبدأ حملات علیه ایران، هدف مشروع ضربات دفاعی نیروهای مسلح شجاع جمهوری اسلامی ایران خواهد بود».
این بیانیه، همچنین آمریکا را بهدلیل آنچه «مداخله آشکار در فرآیند اجرای ترتیبات لازم در تنگه هرمز توسط ایران» نامیده، عامل بازگشت ناامنی در تنگه هرمز و اخلال در کشتیرانی تجاری بینالمللی معرفی کرده است.
وزارت خارجه ایران افزوده که ارتش آمریکا بهدلیل «استفاده از قلمرو و امکانات کشورهای واقع در حاشیه جنوبی خلیج فارس برای تدارک تجاوز نظامی علیه ایران، عملاً این کشورها را به عرصه جنگ غیرقانونی و جنایتکارانه خود علیه ملت ایران تبدیل کرده است.»
این بیانیه در شرایطی صادر شده که خبرگزاری فارس و وبسایت نورنیوز میگویند «حملات گسترده موشکی و پهپادی از پایگاههای پرتاب در نقاط مختلف غرب و مرکز ایران علیه مواضع نظامی آمریکا در منطقه در جریان است».
نورنیوز از وقوع «انفجارهای شدید در اردن» همزمان با آغاز موج نخست حملات خبر داد و فارس، پایگاه هوایی «موفق سلطی» در اردن را از اهداف این حمله ذکر کرد.
در همین حال شهروندان در شبکههای اجتماعی نیز با انتشار تصاویری از شلیک موشکهایی از محدوده خمین و الیگودرز خبر میدهند.
سپاه پاسداران مدعی شده که در این حملات «مخازن سوخت و زاغه مهمات آمریکا در اردن، مرکز فرماندهی و کنترل پهپادی در بحرین و مخازن سوخت و سامانه پاتریوت در کویت» را هدف قرار داده است.
همزمان وزارت کشور بحرین اعلام کرد آژیرهای هشدار حمله هوایی فعال شدهاند. این وزارتخانه همچنین از مردم خواست جز در موارد ضروری از تردد یا ایجاد مانع در جادههای اصلی خودداری کنند و افزود دستورالعملهای ایمنی بیشتری منتشر خواهد شد.
روابط عمومی سپاه پاسداران در اطلاعیهای مدعی شده است که نیروهای هوافضای سپاه به «مراکز مهم تعمیرات و نگهداری بالگرد، آشیانه هواپیمای جنگ الکترونیک پی ۸ و مرکز فرماندهی و کنترل پهپادی» در پایگاه آمریکا در شیخ عیسی بحرین حمله کردهاند.
نیروهای مسلح کویت نیز روز دوشنبه اعلام کردند همزمان با حملات ایران به منافع آمریکا در خلیج فارس، در حال مقابله با «اهداف هوایی متخاصم» هستند.
رئیس ستاد ارتش کویت در بیانیهای که خبرگزاری رسمی این کشور منتشر کرد، گفت: «نیروهای مسلح در حال حاضر اهداف هوایی متخاصم را در حریم هوایی کویت رهگیری میکنند.»
ایران: آمریکا عامل شکست مذاکرات تهران و مسقط بود
وزارت خارجه ایران در بخش دیگری از بیانیه خود دولت ترامپ را متهم کرده است که در روند مذاکرات میان تهران و مسقط برای دستیابی به توافق بر سر ترتیبات اداره تنگه هرمز و مسیرهای تردد، اختلال ایجاد کرد.
در این بیانیه آمده که آمریکا با «فشارهای پیدا و پنهان بر عمان، مانع از حصول نتیجه» درباره این موضوعات در مذاکرات اخیر دو کشور در مسقط شد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، که برای این گفتوگوها به مسقط سفر کرده بود، در توییتر درباره مذاکرات طرفین نوشت: «جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که تنظیم ترتیبات اداره آتی تردد در تنگه هرمز باید با مشورت میان دو کشور ساحلی و با در نظر گرفتن تحولات چند ماهه گذشته بهویژه جنگ تحمیلی آمریکا-رژیم صهیونیستی و پیامدهای امنیتی آن بر کشتیرانی در تنگه هرمز صورت گیرد.»
در حالی که او افزوده عمان و ایران توافق کردند گفتگوها را در سطوح سیاسی و فنی-حقوقی ادامه دهند، شبکه خبری سیانان روز شنبه به نقل از یک مقام مطلع از مذاکرات بین ایران و عمان نوشته بود که مسقط پیشنویس طرحی را برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز از طریق «دو مسیر جداگانه با مدیریت مستقل» تهیه کرده است.
بر اساس این گزارش، مسیر جنوبی که از آبهای سرزمینی عمان عبور میکند، امکان کشتیرانی آزاد را مطابق شرایط پیش از جنگ فراهم خواهد کرد.
همچنین کشتیهایی که از مسیر شمالی و از طریق آبهای سرزمینی ایران عبور میکنند، باید پیش از عبور، مجوز ایران را دریافت کنند؛ هرچند بر اساس این توافق، هیچ عوارضی برای عبور از آنها دریافت نخواهد شد.
علیرغم توییت عراقچی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز دوشنبه در اطلاعیهای از انهدام رادار کشف شناوری در پادشاهی عمان خبر داد.
سپاه در اطلاعیه شماره پنج خود تأکید کرده که «تنها راه باز شدن تنگه هرمز برای تردد شناورها، پایان یافتن مداخلات ارتش متجاوز آمریکا در این تنگه و احترام به حاکمیت کشورها بر آبهای ساحلی خودشان است.»
حکومت عمان روز یکشنبه نیز در بیانیهای حمله سپاه به قلمروی سرزمینی خود را محکوم و سفیر ایران را احضار کرد.
عمان از جمله کشورهای حاشیه خلیج فارس، در کنار قطر و کویت و بحرین و امارات، بود که بامداد یکشنبه توسط سپاه هدف حمله قرار گرفتند.