مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در سفر خود به هند بار دیگر تأکید کرد که جمهوری اسلامی در پی دستیابی به سلاح هستهای نیست و اظهار داشت: «اگر دنبال سلاح هستهای بودیم، عضو انپیتی نمیشدیم.»
این در حالی است که همزمان یک نماینده مجلس از آماده شدن طرح خروج ایران از این پیمان، پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، خبر داد و حتی خواستار انجام «آزمایشهای لازم» برای دستیابی به سلاح هستهای شد.
آقای پزشکیان در گفتوگو با شبکه خبری ایندیا تودی که روز یکشنبه ۲۲ شهریور منتشر شد، گفت برنامه هستهای ایران زیر شدیدترین نظارتها قرار داشته و تهران در چارچوب قوانین بینالمللی فعالیت کرده است.
او اتهام تلاش ایران برای ساخت جنگافزار هستهای را «بهانهای» برای توجیه حمله به خاک ایران خواند و پرسید: «اینها کدام مستند را پیدا کردهاند که ما داریم سلاح هستهای درست میکنیم؟»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در روزهای اخیر و پیش از تصویب قطعنامهای جدید علیه ایران گفته بود این نهاد بیش از یک سال است که از وضعیت برنامه هستهای ایران اطلاعات کافی ندارد و از ژوئن ۲۰۲۵ نتوانسته فعالیتهای راستیآزمایی خود را در تأسیسات اعلامشده ایران انجام دهد.
همزمان با انتشار این سخنان پزشکیان، حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر در مجلس، روز شنبه به وبسایت خبری «انتخاب» گفت شماری از نمایندگان طرحی سهفوریتی برای خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای آماده و امضا کردهاند.
او با متهم کردن آژانس بینالمللی انرژی اتمی به انتقال اطلاعات محرمانه ایران به «نیروهای متخاصم» گفت: «بهتر است هرچه زودتر آزمایشهای لازم را برای سلاح هستهای انجام دهیم، چراکه امروز نیاز کشور به قدرت بازدارندگی اتمی است.»
این نماینده مجلس مدعی شد برخورداری از سلاح هستهای اکنون برای ایران «ضرورتی اجتنابناپذیر» است.
طرح مورد اشاره او هنوز در صحن علنی مجلس مطرح یا تصویب نشده و موضع رسمی اعلامشدۀ دولت جمهوری اسلامی نیز همچنان مخالفت با ساخت سلاح هستهای است.
در همین زمینه عباس گودری، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس، نیز روز یکشنبه گفت: «خروج از انپیتی و تجدیدنظر در دکترین هستهای، آمریکا و اذنابش را تنظیم میکند و سر جایشان مینشاند و این امر کاملا دستیافتنی و سهلالوصول است.»
پیشتر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز روز ۱۹ شهریور در واکنش به قطعنامه تازه شورای حکام آژانس گفته بود اقدامات «سیاسی» این نهاد میتواند کشورها را به سوی خروج از انپیتی سوق دهد.
بر پایه پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاح هستهای معروف به «انپیتی» که ایران در توافق هستهای برجام اجرای داوطلبانه آن را پذیرفته بود، بازرسان آژانس مجاز خواهند بود هر زمان که لازم میدانند از تأسیسات هستهای ایران سرزده بازرسی کنند.
شورای حکام آژانس روز ۱۸ شهریور با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع، پرونده هستهای ایران را برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد. دلیل این تصمیم، ادامه خودداری تهران از ارائه اطلاعات کافی و فراهمکردن دسترسی لازم برای بازرسان اعلام شد.
ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات اصفهان، فردو و نطنز، به بازرسان آژانس اجازه دسترسی به سایتهای بمبارانشده را نداده و درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده خود نیز اطلاعات کاملی ارائه نکرده است.
آژانس برآورد کرده است بخش بزرگی از اورانیوم با غنای بالا از این حملات جان سالم بهدر برده است. بخشی از ذخایر ایران تا سطح ۶۰ درصد غنی شده؛ سطحی که تنها یک گام فنی با غنای مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای فاصله دارد.
ایران تنها کشور فاقد سلاح هستهای است که اورانیوم را تا چنین سطحی غنی کرده است.
همزمان، آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین فعالیتهای ساختمانی تازه در مجموعه زیرزمینی «کوه کلنگ گزلا» در نزدیکی نطنز را تأیید کرده است؛ محلی که نهادهای اطلاعاتی غربی احتمال میدهند ایران در آن تأسیسات غنیسازی اعلامنشدهای میسازد.
رافائل گروسی گفته است آژانس هنوز به تونلهای این مجموعه دسترسی نداشته، اما تصاویر ماهوارهای از افزایش چشمگیر ساختوساز حکایت دارد؛ آن هم در شرایطی که بازرسان از ژوئن ۲۰۲۵ نتوانستهاند محل و وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را راستیآزمایی کنند و دونالد ترامپ نیز اخیراً این سایت را به حمله تهدید کرده است.
