روسیه بامداد سهشنبه ۳۰ دی با حملهای سنگین به کییف، پایتخت، و چندین منطقۀ دیگر اوکراین، ساختمانهای مسکونی و زیرساختهای انرژی این کشور را هدف قرار داد.
انجام حملات تازه همزمان با موج سرمای کشنده، اعتراض جدی رهبران جهان، که برای نشست سالانۀ مجمع جهانی اقتصاد به داووس سوئیس سفر کردهاند را هم بهدنبال داشت.
به گفتۀ ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، حملات روسیه باعث قطع آب، برق و سیستمهای گرمایش در پایتخت اوکراین شده است؛ ساختارهایی که پیش از این هم در حملات قبلی بهشدت آسیب دیده بودند.
شهردار کییف خاطرنشان کرده که تا روز سهشنبه، در حالیکه دمای هوا به ۱۵ درجه زیر صفر افت کرده، سیستم گرمایش پنج هزار و ۶۳۵ مجتمع آپارتمانی از کار افتاده است.
به گفتۀ ویتالی کلیچکو، گرمایش نزدیک به ۸۰ درصد از این ساختمانها، به تازگی و پس از آسیبهای ناشی از حملات قبل، تعمیر و راهاندازی شده بود.
شرکت DTEK بزرگترین شرکت خصوصی تأسیساتی در اوکراین اعلام کرد که حملات روسیه به تأسیسات انرژی کییف، برق بیش از ۳۳۵ هزار نفر از شهروندان پایتخت را قطع کرده است.
فولکر تورک، مدیر حقوق بشر سازمان ملل متحد، در بیانیهای که روز سهشنبه در مقر شورای حقوق بشر این نهاد در ژنو سوئیس منتشر شد، تأکید کرد که بار این حملات را «غیر نظامیان» اوکراینی تحمل میکنند.
در این بیانیه آمده است: «ظالمانه، تنها توصیفی است که میتوان برای این حملات بهکار برد. هدف قرار دادن غیر نظامیان و زیرساختهای مدنی، تخطی آشکار از قوانین جنگ محسوب میشود».
روسیه متهم است که با حمله به شبکههای برق و نیروگاهها، برودت هوا را به سلاحی علیه غیر نظامیان اوکراینی تبدیل کرده؛ آنهم در روزهایی که اوکراینیها یکی از سردترین زمستانهای سالهای اخیر خود را تجربه میکنند.
وزارت دفاع فدراسیون روسیه در روز سهشنبه با انتشار بیانیهای، مدعی شد که حملات این کشور، «واکنشی به حملات تروریستی اوکراین به اهداف غیرنظامی در روسیه» بوده است.
این بیانیه مشخص نکرده که منظور از «اهداف غیرنظامی در روسیه» چه بوده و در عین حال، افزوده که ارتش روسیه در حملات خود، صنایع نظامی و زیرساختهای انرژی و ترابری مورد استفاده نیروهای مسلح اوکراین را هدف قرار داده است.
روسیه همواره ادعا کرده که به زیرساختهای شهری و غیر نظامی حمله نمیکند. این در حالیاست که شواهد فراوانی وجود دارد که خلاف این ادعا را نشان میدهد. مسکو با این توجیه که ارتش اوکراین از زیرساختهای انرژی و ترابری استفاده میکند، حملاتش به آنها را مشروع و موجه میداند.
رئیسجمهور اوکراین گفته که در حملات روسیه، از تعداد بسیار زیادی موشک بالستیک و کروز و بیش از ۳۰۰ پهپاد تهاجمی استفاده شد.
به گفتۀ ولودیمیر زلنسکی، در حال حاضر کییف بدترین وضعیت را دارد؛ چراکه گرمایش تعداد قابل توجهی از ساختمانهای مسکونی از کار افتاده است.
او در شبکهٔ ایکس نوشت: «مهم است که جهان در قبال این موضوع ساکت نماند. روسیه تا زمانی که تمرکزش را روی کشتن و آزار دادن مردم غیر نظامی برندارد، نمیتواند همچون کشوری همتراز سایر کشورها در نظر گرفته شود».
آقای زلنسکی روز سهشنبه در جمع خبرنگاران گفت که با توجه به حملات روسیه، برای رسیدگی به وضعیت اضطراری کشورش در کییف میماند و فعلاً از سفر به داووس سوئیس و سخنرانی در مجمع جهانی اقتصاد صرفنظر کرده است.
رئیسجمهور اوکراین البته تأکید کرد که «هر لحظه ممکن است وضعیت تغییر کند».
آقای زلنسکی خاطرنشان کرد که «اگر اسناد تضمینهای امنیتی و طرح شکوفایی اوکراین، برای امضا آماده شوند، ممکن است عازم سوئیس شود».
او همچنین گفت که مطمئن است در صورت سفر به سوئیس، با دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده هم دیداری خواهد داشت.
آندری سیبیها وزیر خارجه اوکراین هم میگوید حملات روسیه به زیرساختهای کشورش، باید یکی از اولویتهای اصلی گفتوگوهای سران قدرتهای جهانی حاضر در مجمع جهانی اقتصاد باشد.
این دیپلمات ارشد اوکراین در شبکهٔ ایکس نوشت: «حملات وحشیانه صبح امروز پوتین، زنگ خطری است برای رهبران جهان که در داووس گرد هم آمدهاند: حمایت از مردم اوکراین ضروری و اضطراری است. بدون یک صلح پایدار در اوکراین، اروپا روی صلح و آرامش را نخواهد دید».
رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم روز سهشنبه گفت: «در حملات گسترده امروز صبح، چندین ایستگاه کوچک برق اوکراین، که برای امنیت هستهای حیاتی هستند، آسیب دیدند».
آقای گروسی افزود: «آژانس برای ارزیابی تأثیر حملات اخیر بر امنیت هستهای، فعالانه تحولات جاری را زیر نظر دارد».
آندری سیبیها در واکنش به بیانیهٔ رافائل گروسی گفت: «حملات غیرمسئولانۀ روسیه، امنیت هستهای را تهدید میکند. روسیه به شکلی سیستماتیک زیرساختهای انرژی اوکراین را هدف قرار میدهد تا احتمال قطع برق در تأسیسات هستهای، از جمله سایت چرنوبیل و سایر نیروگاههای هستهای را افزایش دهد».
مقامهای اوکراینی هشدار میدهند که تأثیر حملات روسیه بر ساختارهای انرژی اوکراین ممکن است در هفتههای آتی بیشتر و بدتر شود.
آندری هِروس رئیس کمیته انرژی، مسکن و خدمات عمومی پارلمان اوکراین تأیید کرده که هفتههای آتی، بسیار سخت و طاقتفرسا خواهند بود؛ مگر آنکه از شدت سرما کاسته شده و با طولانیتر شدن روزها، آسمان هم باز شده و امکان تولید انرژی خورشیدی افزایش یابد.
آقای هروس در گفتوگو با بخش اوکراینی رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی گفت: «۳۰ روز آینده برای ما خیلی دشوار خواهد بود. هر از گاهی میشنوم که از آن به بعد، یا یک هفته پس از آن، وضعیت بهتر خواهد شد. اما بعد میفهمم که این موضوع، مشروط به آن است که روسیه، حملات جدیدی را ترتیب ندهد. اما میدانیم که به احتمال زیاد، شاهد حملات تازهٔ مسکو خواهیم بود».