نهاد ریاست جمهوری آفریقای جنوبی روز پنجشنبه هفتم اسفندماه دستور آغاز تحقیقاتی دربارۀ حضور ایران در یک رزمایش دریایی را صادر کرد.
حضور سه کشتی نظامی ایران در این رزمایش دریایی که کمتر از دو ماه پیش در آبهای کیپتاون و با حضور رزمناوهای روسیه و چین برگزار شد، خشم و انتقاد ایالات متحده را برانگیخته بود.
در آستانۀ آغاز این رزمایش و همزمان با سرکوب مرگبار اعتراضات دیماه در ایران، سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، از وزیر دفاع این کشور خواسته بود که سه ناو ایرانی حاضر در منطقه را از مشارکت در این رزمایش، کنار بگذارد.
با وجود این، گزارشهای ضد و نقیضی از ادامۀ حضور شناورهای جمهوری اسلامی در منطقۀ برگزاری رزمایش منتشر شد.
میزان و نحوۀ دقیق مشارکت ناوهای ایرانی در این رزمایش مشخص نیست؛ اما ایالات متحده، حضور شناورهای جمهوری اسلامی در آنرا، «مشخصاً غیر قابل قبول» توصیف کرد.
وزارت دفاع آفریقای جنوبی اواخر دیماه از آغاز تحقیقاتی در این زمینه خبر داده بود، اما نهاد ریاست جمهوری این کشور تصمیم گرفت که کنترل تحقیقات را در دست گرفته و «برای حصول اطمینان از پیگیری مستقل و به موقع» کمیسیون خود را معرفی کند.
بر اساس بیانیۀ نهاد ریاست جمهوری آفریقای جنوبی، برپایی کمیسیون تحقیقات، متشکل از سه قاضی، مشخصاً به «بیتوجهی به دستور رئیسجمهور، مبنی بر کنار گذاشتن نیروی دریایی ایران از رزمایش موسوم به ارادۀ صلح ۲۰۲۶ به فرماندهی ناوگان چین در آبهای آفریقای جنوبی» مربوط میشود.
در ادامۀ این بیانیه آمده که «اعضای کمیسیون پس از بررسی همهجانبۀ شرایط برگزاری مانور و عواملی که ممکن است منجر به بیتوجهی به فرمان رئیسجمهور شده باشد، و شناسایی فرد یا افراد مسئول، عواقب تنبیهی متناسبی را هم توصیه خواهند کرد.»
این رزمایشهای دریایی پیشتر به شکل سالانه با حضور اعضای تشکیلدهندۀ پیمان بریکس، شامل برزیل، فدراسیون روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی برگزار میشد؛ اما در پی پیوستن شش کشور دیگر از جمله ایران به این پیمان، به تازگی برخی از دیگرکشورهای عضو هم برای حضور در این رزمایشهای دریایی ابراز تمایل میکنند.