بررسیهای رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی نشان میدهد که ارتش اوکراین در میانۀ نبرد گسترده با روسیه، با بحران تازهای روبهرو شده است: «محرومیت سربازان از آب و غذا برای روزهای پیدرپی».
گزارش سرویس اوکراینی رادیو اروپای آزاد حاکی است که نظامیان اوکراین ماههاست برای تصرف و نگهداری شهر «کوپیانسک» در منطقۀ خارکیف میجنگند. این شهر که رودخانۀ «اوسکیل» از میان آن میگذرد، دارای خط آهن مهمی است که اکنون از کار افتاده است.
نیروهای تیپ ۱۴ پیادۀ مکانیزۀ اوکراین و دیگر یگانها، با وجود حملۀ غافلگیرانۀ پاییز گذشته روسیه که از طریق یک خط لولۀ زیرزمینی و عبور از زیر رودخانه انجام شد، همچنان در مواضع خود ایستادگی کردهاند. اگرچه این ایستادگی نقطۀ درخشانی در کارنامۀ ارتش اوکراین است، اما برای سربازان بهای سنگینی بهدنبال داشته است.
هفتۀ گذشته، انتشار تصاویر تکاندهندهای از سربازانِ بهشدت لاغر و فرسوده همراه با شکایتهای تند خانوادههایشان، موجی از خشم را در فضای مجازی برانگیخت. این خانوادهها کمبود تدارکات، نبود خوراک و آب، و سوءمدیریت فرماندهان را عامل این وضعیت میدانند.
همسر یکی از این سربازان به رادیو اروپای آزاد گفت که اعضای تیپ ۱۴ روزها بدون آب و غذا رها شدهاند. او به پیام همسرش اشاره کرد که نوشته بود: «زندهام، اما از گرسنگی داریم تلف میشویم؛ ۹ روز است چیزی نخوردهایم».
همسر سرباز دیگری با گلایه از پیامدهای جسمی این وضعیت گفت: «مگر بدن چقدر طاقت میآورد؟ وقتی آب نباشد، ابتدا معده از کار میافتد و بعد خشکی مفرط بدن و پادرد شدید سراغشان میآید».
این گزارشها در جامعهای که پس از چهار سال جنگ فرسایشی، خسته و دلسرد شده، بازتاب گستردهای داشت و توجه فرماندهی عالی ارتش را نیز جلب کرد؛ آن هم در زمانی که ارتش برای مقابله با ارتش بزرگتر روسیه، بهشدت نیازمند جذب نیروهای تازهنفس است.
در پی این انتقادها، ژنرال اولکساندر سیرسکی روز چهارم اردیبهشت حکم برکناری فرمانده تیپ ۱۴ را صادر کرد. ستاد کل ارتش نیز تایید کرد که فرماندهان این یگان، واقعیتهای میدان جنگ، از جمله از دست دادن تعدادی از مواضع، و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه سربازان را پنهان کرده بودند.
چالشهای تأمین نیروی انسانی
از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه در پنجم اسفند ۱۴۰۰، اوکراین با تکیه بر پایداری ملی، جنگافزارهای غربی و نوآوری در نبرد پهپادی توانسته است توازنی در میدان جنگ ایجاد کند. با این حال، کمبود نیروی انسانی همچنان یک مشکل اساسی برای این کشور به شمار میرود.
روند اصلاح قوانین سربازی و جذب نیرو دو سال به درازا کشید و با وجود توافق دولت و مجلس، این فرایند همچنان با دشواری روبهرو است. فرار از خدمت و فساد و رشوهخواری در مراکز جذب نیرو در کنار کمبود آموزش، کار را برای فرماندهان سخت کرده است.
در حالی که یگانهای ورزیدهای چون تیپ ۳ تهاجمی توانستهاند توان خود را حفظ کنند، یگانهای دیگر مانند تیپ ۱۵۵ مکانیزه با بحران فرار نیرو و برکناری فرماندهان پیش از اعزام مواجه شدهاند.
در جبهۀ کوپیانسک، خانوادهها میگویند برخی واحدها تا هفت ماه با کمبود نان و سوخت روبرو بودهاند.
آناستازیا سیلچوک، همسر یکی دیگر از سربازان، از قول او در پستی در فیسبوک نوشت: «به دلیل گرسنگی و تشنگی مدام بیهوش میشویم و دیگر توان جسمی برای دفاع از سنگرهایمان نداریم».
«فرماندهان ارشد باید از این سختیها آگاه میبودند»
مقامهای نظامی اوکراین اگرچه این کمبودها را پذیرفتهاند، اما بخشی از آن را به دشواری جابهجایی تدارکات از عرض رودخانۀ «اوسکیل» زیر دید پهپادهای دشمن نسبت میدهند. نادییا زامریها، سخنگوی تیپ ۱۴، وضعیت تدارکاتی را «بسیار پیچیده» توصیف کرد.
در مقابل، ناظران حقوقی ارتش معتقدند مشکل فراتر از یک یگان خاص است و به ناتوانی در تصمیمگیری بهموقع برای جابهجایی نیروهای فرسوده بازمیگردد. ایهور روماننکو، از مسئولان پیشین ستاد کل، تاکید کرد که فرماندهان ارشد باید از سختیهای مسیرهای تدارکاتی آگاه میبودند و با حضور در میدان، اوضاع را مدیریت میکردند.
آناتولی کوزل، سرهنگ بازنشسته، نیز پرده از واقعیت تلخی برداشت و به رادیو اروپای آزاد گفت بسیاری از افسران برای خوشایند ردههای بالاتر، آمار و اطلاعات نادرست ارائه میدهند.
به گفتۀ او، بسیاری از سنگرهایی که در گزارشها «آماده» اعلام میشوند، در واقعیت نیمهکاره و فاقد راه ارتباطی هستند و فرماندهان تنها از ترس بازخواست، حقیقت را گزارش نمیکنند.
او افزود: «اگر به شما اطلاعات غلط میدهند، راهش این است که خودتان شخصاً به خط مقدم بروید و اوضاع را ببینید».