رسانهها از تلاش کشورهای میانجی برای احیای مذاکرات ایران و آمریکا با هدف پایان دادن به جنگ خاورمیانه خبر دادهاند؛ این گزارشها بعد از آن منتشر شده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشبینی کرد مذاکرات این هفته ازسر گرفته خواهد شد.
یک مقام آگاه از مذاکرات روز دوشنبه ششم مهر به خبرگزاری رویترز گفت انتظار میرود میانجیها روز دوشنبه یا سهشنبه مذاکرات جداگانهای با آمریکا و ایران برگزار کنند و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و میانجیهای قطری نیز در آمریکا حضور خواهند داشت.
به گفته این مقام، محور این مذاکرات نسخه اصلاحشدهای از پیشنهاد هفتروزه ایران خواهد بود که تهران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کرده است.
طرح آتشبس ایران که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در سازمان ملل متحد مطرح کرد، خواستار آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، لغو تحریمهای نفتی ایران و پایان محاصره دریایی آمریکا در ازای بازگشایی این آبراه حیاتی برای عرضه انرژی جهان بود تا در مقابل، تنگه هرمز پس از هفت روز توسط ایران بازگشایی شود.
خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، نیز خبر دیدار وزیر خارجه جمهوری اسلامی با میانجیها در نیویورک را تأیید کرده است.
ایسنا نوشت طرفین «آخرین پیشنهادها و دیدگاهها درباره شرایط موجود» را بررسی میکنند و افزود در این دیدار نمایندهای از آمریکا حضور نخواهد داشت.
از سوی دیگر روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال روز یکشنبه در گزارشی به نقل از منابعی در خاورمیانه که به نامشان اشاره نکرد نوشت که میانجیها تلاش میکنند مذاکرات ایران و آمریکا را از طریق فشار بر تهران درباره پرونده هستهای احیا کنند.
به نوشته وال استریت جورنال، واسطههای صلح تلاش میکنند با واداشتن جمهوری اسلامی به دادن امتیازی هستهای به آمریکا روند آتشبس را به صلح ختم کرده و از بالا گرفتن دوباره آتش جنگ در منطقه جلوگیری کنند.
با این حال منابع این روزنامه شانس موفقیت این راهکار را زیاد ندانستهاند.
در این گزارش آمده است: «ایران زیاد نشانهای از این که آماده گفتوگو درباره برنامه اتمی خود است از خود بروز نداده است.»
در پی بالا گرفتن جنگ و طولانیتر شدن آن دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بارها گفته است که برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای وارد کارزار شده است.
گزارش وال استریت جورنال پس از آن منتشر شده است که دونالد ترامپ روز چهارم مهر تأیید کرد که پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز را رد کرده است.
ترامپ پیش از ترک کاخ سفید در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «من پیشنهاد آنها را رد کردهام. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که بر اساس آن تنگه را فوراً باز کنند، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند.»
سفیر آمریکا در سازمان ملل نیز روز یکشنبه پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را که دونالد ترامپ اعلام کرد آن را رد کرده، «تلاشی منفعتطلبانه» خواند و گفت ایرانیها میدانستند این پیشنهاد قابل قبول نیست.
عراقچی اندکی بعد در گفتوگو با انبیسی، آنچه را «اتهامهای قدیمی و اثباتنشده» از سوی والتز خواند، رد کرد.
او گفت: «ما آمادهایم تنگه را باز کنیم، به شرط آنکه آمریکا اقدامات مشخصی انجام دهد. این خواستهها جدید نیستند و از ناکجا نیامدهاند.»
به نوشته وال استریت جورنال، آمریکا بیش از گذشته اطمینان پیدا کرده است که محاصره دریایی این کشور تأثیر شدیدی بر اقتصاد ایران گذاشته است. همزمان، مقامهای آمریکایی و کشورهای حاشیه خلیج فارس میگویند ایران در حال از دست دادن کنترل خود بر تنگه هرمز است؛ آبراهی حیاتی برای انتقال نفت خام و اقتصاد جهانی که میلیونها بشکه نفت از آن عبور میکند.
رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه گفت مقادیر بیسابقهای نفت از این آبراه در ابتدای هفته عبور کرده است و از سوی دیگر رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران از ادامه شلیک به سوی کشتیهای در حال عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز خبر دادهاند.